AB sunduğu nükleer anlaşma taslağına İran’ın verdiği yanıt üzerinde çalışıyor

İran AB’nin teklifine dün geç saatlerde yanıt verdi (Reuters)
İran AB’nin teklifine dün geç saatlerde yanıt verdi (Reuters)
TT

AB sunduğu nükleer anlaşma taslağına İran’ın verdiği yanıt üzerinde çalışıyor

İran AB’nin teklifine dün geç saatlerde yanıt verdi (Reuters)
İran AB’nin teklifine dün geç saatlerde yanıt verdi (Reuters)

Avrupa Birliği (AB), İran’ın nükleer programına sınırlamalar getirme amacı taşıyan 2015 tarihli nükleer anlaşmayı canlandırma önerisine Tahran’ın verdiği yanıt hakkında çalıştıklarını bildirdi.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, AB’nin hazırladığı anlaşmaya ilişkin nihai taslak teklifine İran’ın dün geç saatlerde yanıt sunduğunu bildirdi.
AB’den bir kaynak AFP’ye yaptığı açıklamada, İran’ın verdiği yanıt üzerinde çalıştıklarını söyledi ve anlaşmadaki diğer taraflar ve ABD ile bu konuda istişarelerde bulunduklarını belirtti.

Ne olmuştu?
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan dün bakanlık merkezinde yaptığı açıklamada, ülkesinin nükleer anlaşmayı canlandırma konusundaki son talep ve değerlendirmesini gece yarısına kadar Avrupa Birliği’ne (AB) sunacağını bildirdi.
İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Abdullahiyan, “ABD, İran’ın iki teklifini sözlü olarak kabul etti” dedi.
İran’ın Batı ile nükleer müzakerelerini yürüten heyetin danışmanı Muhammed Marandi ise, 2015 tarihli nükleer anlaşmaya geri dönmek için büyük bir fırsat olduğunu bildirdi, aynı zamanda garantilerin anlaşmaya geri dönmenin ana koşulu olduğunu vurguladı.
Marandi, Twitter hesabından paylaştığı mesajında, Tahran’ın Avrupa Birliği’nin (AB) nükleer müzakerelerde nihai anlaşma taslağı olarak sunduğu öneriye verdiği yanıtı değerlendirdi.
İran’ın AB’ye ilettiği cevabında endişelerini dile getirdiğini ve müzakerelerde çözüm bekleyen meselelerin aşılmasının zor olmayacağını belirten Marandi şu ifadeleri kullandı:
“Bu endişeler geçmişteki ABD ve AB’nin anlaşmadaki ihlallerine dayanmaktadır. (Henüz) bir anlaşma olacağını söyleyemem ama anlaşmaya her zamankinden daha yakınız.”
Tahran ile altı büyük uluslararası güç arasında varılan 2015 tarihli anlaşma, nükleer faaliyetlerini azaltması ve nükleer programının barışçıl tutması karşılığında Tahran’a yönelik yaptırımların kaldırılmasına izin verdi.
Ancak eski ABD Başkanı Donald Trump, 2018’de tek taraflı olarak anlaşmadan çekildi ve İran’a yeniden sert yaptırımlar uygulamaya başladı.
İran ve halen anlaşmaya bağlı güçler (Fransa, İngiltere, Almanya, Rusya ve Çin), askıya alınan anlaşmayı yeniden canlandırmak için Nisan 2021’de görüşmelere başladı.
Aynı yılın Haziran ayında askıya alınan görüşmeler, Kasım ayında yeniden başladı.
Anlaşmaya varılması yönünde önemli ilerleme kaydedilmesine rağmen, Washington ile Tahran arasında anlaşmazlık nedeniyle Mart ortasından bu yana yeniden askıya alındı.



Yemen ordusu, Hudeyde'nin güneydoğusunda Husileri takip ediyor

Yemen hükümet güçlerine bağlı askerler, Hudeyde'nin güneydoğusundaki Hays şehrinde (AFP)
Yemen hükümet güçlerine bağlı askerler, Hudeyde'nin güneydoğusundaki Hays şehrinde (AFP)
TT

Yemen ordusu, Hudeyde'nin güneydoğusunda Husileri takip ediyor

Yemen hükümet güçlerine bağlı askerler, Hudeyde'nin güneydoğusundaki Hays şehrinde (AFP)
Yemen hükümet güçlerine bağlı askerler, Hudeyde'nin güneydoğusundaki Hays şehrinde (AFP)

Yemen'in batı kıyıları ve Taiz'de Husilerin başlattığı kara çatışmalarında dördüncü güne girilirken, hükümet güçleri saldırıyı kontrol altına almaktan Husileri Hudeyde'nin güneydoğusunda takip etmeye geçti.

Yemen Silahlı Kuvvetleri, çatışmalar sırasında aralarında çoğunluğu reşit olmayanların oluşturduğu onlarca Husi mensubunu esir aldı. Hükümet güçleri, Hays'ın kuzeyinden Carrahi ilçesine doğru ilerleyişini sürdürüyor. Hükümet güçleri ve ortak kuvvetler, cumartesi günü Hudeyde vilayetindeki Hays ilçesinin merkez ve kırsal kesimlerinin tamamının kontrol altına alındığını açıkladı. Böylece 2018'de ilçe merkezinin ele geçirilmesinin ardından yıllardır Husilerin kontrolünde bulunan kırsal bölgeler de geri alınmış oldu.

Taiz'in batısında ise Cebel Habşi cephesindeki çatışmalar, özellikle Kedha bölgesinde devam ediyor. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Husiler burada sahada ilerleme sağlarken, bu durum Taiz kenti ile sahil kenti Muha arasındaki ana yolu tehdit etmeye başladı. Hükümet güçleri, yolu yeniden kontrol altına almak ve güvenliğini sağlamak için operasyonlarını sürdürüyor.


İsrail'in Lübnan'a yönelik hava saldırılarında en az 7 kişi hayatını kaybetti

Geçen hafta İsrail güçlerinin Lübnan’ın güneyindeki Zutar eş-Şarkiyye beldesinde evleri patlatması sonucu yükselen duman ve alevler. (AP)
Geçen hafta İsrail güçlerinin Lübnan’ın güneyindeki Zutar eş-Şarkiyye beldesinde evleri patlatması sonucu yükselen duman ve alevler. (AP)
TT

İsrail'in Lübnan'a yönelik hava saldırılarında en az 7 kişi hayatını kaybetti

Geçen hafta İsrail güçlerinin Lübnan’ın güneyindeki Zutar eş-Şarkiyye beldesinde evleri patlatması sonucu yükselen duman ve alevler. (AP)
Geçen hafta İsrail güçlerinin Lübnan’ın güneyindeki Zutar eş-Şarkiyye beldesinde evleri patlatması sonucu yükselen duman ve alevler. (AP)

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in düzenlediği hava saldırılarında ülkenin güneyinde en az 7 kişinin hayatını kaybettiğini ve bir hastane ile çevresindeki bazı yapıların yıkıldığını açıkladı. Bakanlık, saldırı sırasında hastanenin boş olduğunu ve içeride hasta ya da sağlık personeli bulunmadığını bildirdi.

Bakanlık, Arab Salim köyünü hedef alan saldırılarda 2 kişinin öldüğünü belirtti. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre perşembe günü İsrail'in güçlerinin kontrolünü ele geçirdiğini açıkladığı stratejik bir tepenin yakınındaki Nebatiye el-Fevka'da da 2 kişi hayatını kaybetti. Nebatiye et-Tahta köyünde ise İsrail'e ait bir insansız hava aracının (İHA) otoparkı hedef alması sonucu 3 kişi öldü. Bakanlık ayrıca saldırılarda aralarında 3 çocuk ve 5 kadının bulunduğu en az 20 kişinin yaralandığını açıkladı.

İsrail ordusu, son saldırıların dün Hizbullah tarafından düzenlenen ve Lübnan'ın güneyindeki İsrail güçlerini hedef alan bir İHA saldırısına misilleme olduğunu belirtti. Ordu, Hizbullah'ın boş durumdaki hastaneyi komuta merkezi olarak kullandığını öne sürdü.

İsrail ile Hizbullah arasında ateşkesin iki aydan uzun süre önce yürürlüğe girmesinden bu yana, Lübnan'ın güneyinde düşük yoğunluklu çatışmalar ve İsrail'in hava saldırıları devam ediyor.


İç savaşın sürdüğü ülkede kimyasal korku: Yüzden fazla klor bombası kullanıldı

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan'ın da aralarında olduğu yetkililer, yönetimin kimyasal silah ürettiği ya da kullandığı iddialarını reddediyor (AP)
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan'ın da aralarında olduğu yetkililer, yönetimin kimyasal silah ürettiği ya da kullandığı iddialarını reddediyor (AP)
TT

İç savaşın sürdüğü ülkede kimyasal korku: Yüzden fazla klor bombası kullanıldı

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan'ın da aralarında olduğu yetkililer, yönetimin kimyasal silah ürettiği ya da kullandığı iddialarını reddediyor (AP)
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan'ın da aralarında olduğu yetkililer, yönetimin kimyasal silah ürettiği ya da kullandığı iddialarını reddediyor (AP)

Orduyla paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmaların sürdüğü Sudan'dan korkutucu bir haber daha geldi. 

Washington Post'un incelediği gizli belgeler, videolar ve mesajlara göre, Sudan ordusu ülkede üç yılı aşkın süredir devam eden iç savaş sırasında gizli bir kimyasal silah programı yürütüyor olabilir. 

Kimyasal silah programının; en büyük insani krizlerden birinin yaşandığı, 13 milyonu aşkın kişinin evinden olduğu ve tarafların soykırımla suçlandığı ülkedeki iç savaşı daha da korkunç hale getirmesinden korkuluyor. 

ABD, Eylül 2024'te klor gazı saldırıları düzenlendiği iddiasıyla temmuzda Sudan yönetimine yeni ekonomik yaptırımlar uygulamıştı. 

Ortadoğu'daki güvenlik yetkililerinin Sudan'daki kaynaklardan alıp kendileriyle paylaştığı belgeleri inceleyen Washington Post, o dönem ABD yönetiminin sunduğu bilgilerden daha fazlasına ulaştı. 

Amerikan gazetesi, Sudan askeri yönetiminin su arıtımında kullanılacağı düşünülen klorla kimyasal silah ürettiğini, bunları çöllerde test ettiğini ve zehirli gazın düşman mevzilerine ulaşabileceği hedeflerin listelerini hazırladığını bildiriyor. 

Komutanlar arasındaki mesajlara göre, stoktaki kimyasal mühimmat sayısının 290'ı bulduğu belirtiliyor.

Amerikan gazetesi, 20'yi aşkın Batılı istihbarat yetkilisi, kimyasal silah denetçisi ve insan hakları uzmanına elindeki belgeleri gösterdi. "Bunlar bir kimyasal silah programına ilişkin güvenilir kanıtlar" diyen uzmanlar, kesin bir doğrulama için silahların bulunduğu tesislere ve tanıklara erişilmesi gerektiğini vurguladı.

Eskiden Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'nde görev yapan Gareth Williams, "Eldeki kanıtlar hem alarm verici hem de derin bir endişe kaynağı" ifadesini kullandı. 

Washington Post, patlamaların ardından sarı ve yeşil renkli bir gazın yükseldiğini gösteren videoların yanı sıra hem gaz hem de patlayıcıyla tesir eden "çift etkili" bombaları anlatan belgelere erişti. 

Bunlardan birinde, yeni tasarımın "kimyasal kullanımına ilişkin tüm kanıtları gizleme" özelliğine sahip olduğu belirtiliyor.

Diğer mesajlarsa 106 klor bombasının kullanılmış olabileceğine işaret ediyor. 

Hava saldırılarında görev alan bir askere gönderilen ve derisi yanmış bir kurbanın videosunun da yer aldığı mesajda "Senin eserin" denmiş.

1999'dan beri Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne taraf olan Sudan'da yetkililer kendilerine yöneltilen kimyasal silah üretme ve kullanma suçlamalarını reddediyor.

General Abdülfettah Burhan'la işbirliği yapan General Muhammed Hamdan Dagalo, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin soykırımla suçladığı Ömer el Beşir'i 2019'da devirmişti. 

Ülkeyi sivil yönetime döndürme ve 100 bin kişilik paramiliter kuvvet HDK'yi ordu bünyesine dahil etme süreci nedeniyle iki general anlaşmazlığa düşmüş, 2023'te yeniden iç savaş patlak vermişti. 

Hem Burhan yönetimindeki ordu hem de Dagalo liderliğindeki HDK savaş suçları işlemekle itham ediliyor. 

Independent Türkçe, Washington Post, AP