AB sunduğu nükleer anlaşma taslağına İran’ın verdiği yanıt üzerinde çalışıyor

İran AB’nin teklifine dün geç saatlerde yanıt verdi (Reuters)
İran AB’nin teklifine dün geç saatlerde yanıt verdi (Reuters)
TT

AB sunduğu nükleer anlaşma taslağına İran’ın verdiği yanıt üzerinde çalışıyor

İran AB’nin teklifine dün geç saatlerde yanıt verdi (Reuters)
İran AB’nin teklifine dün geç saatlerde yanıt verdi (Reuters)

Avrupa Birliği (AB), İran’ın nükleer programına sınırlamalar getirme amacı taşıyan 2015 tarihli nükleer anlaşmayı canlandırma önerisine Tahran’ın verdiği yanıt hakkında çalıştıklarını bildirdi.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, AB’nin hazırladığı anlaşmaya ilişkin nihai taslak teklifine İran’ın dün geç saatlerde yanıt sunduğunu bildirdi.
AB’den bir kaynak AFP’ye yaptığı açıklamada, İran’ın verdiği yanıt üzerinde çalıştıklarını söyledi ve anlaşmadaki diğer taraflar ve ABD ile bu konuda istişarelerde bulunduklarını belirtti.

Ne olmuştu?
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan dün bakanlık merkezinde yaptığı açıklamada, ülkesinin nükleer anlaşmayı canlandırma konusundaki son talep ve değerlendirmesini gece yarısına kadar Avrupa Birliği’ne (AB) sunacağını bildirdi.
İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Abdullahiyan, “ABD, İran’ın iki teklifini sözlü olarak kabul etti” dedi.
İran’ın Batı ile nükleer müzakerelerini yürüten heyetin danışmanı Muhammed Marandi ise, 2015 tarihli nükleer anlaşmaya geri dönmek için büyük bir fırsat olduğunu bildirdi, aynı zamanda garantilerin anlaşmaya geri dönmenin ana koşulu olduğunu vurguladı.
Marandi, Twitter hesabından paylaştığı mesajında, Tahran’ın Avrupa Birliği’nin (AB) nükleer müzakerelerde nihai anlaşma taslağı olarak sunduğu öneriye verdiği yanıtı değerlendirdi.
İran’ın AB’ye ilettiği cevabında endişelerini dile getirdiğini ve müzakerelerde çözüm bekleyen meselelerin aşılmasının zor olmayacağını belirten Marandi şu ifadeleri kullandı:
“Bu endişeler geçmişteki ABD ve AB’nin anlaşmadaki ihlallerine dayanmaktadır. (Henüz) bir anlaşma olacağını söyleyemem ama anlaşmaya her zamankinden daha yakınız.”
Tahran ile altı büyük uluslararası güç arasında varılan 2015 tarihli anlaşma, nükleer faaliyetlerini azaltması ve nükleer programının barışçıl tutması karşılığında Tahran’a yönelik yaptırımların kaldırılmasına izin verdi.
Ancak eski ABD Başkanı Donald Trump, 2018’de tek taraflı olarak anlaşmadan çekildi ve İran’a yeniden sert yaptırımlar uygulamaya başladı.
İran ve halen anlaşmaya bağlı güçler (Fransa, İngiltere, Almanya, Rusya ve Çin), askıya alınan anlaşmayı yeniden canlandırmak için Nisan 2021’de görüşmelere başladı.
Aynı yılın Haziran ayında askıya alınan görüşmeler, Kasım ayında yeniden başladı.
Anlaşmaya varılması yönünde önemli ilerleme kaydedilmesine rağmen, Washington ile Tahran arasında anlaşmazlık nedeniyle Mart ortasından bu yana yeniden askıya alındı.



Lübnan ve İsrail arasındaki müzakereler savaşla birlikte yürütülüyor

Dün Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binasında düzenlenen Lübnan ile İsrail arasındaki dördüncü müzakere turundan bir kare (AFP)
Dün Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binasında düzenlenen Lübnan ile İsrail arasındaki dördüncü müzakere turundan bir kare (AFP)
TT

Lübnan ve İsrail arasındaki müzakereler savaşla birlikte yürütülüyor

Dün Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binasında düzenlenen Lübnan ile İsrail arasındaki dördüncü müzakere turundan bir kare (AFP)
Dün Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binasında düzenlenen Lübnan ile İsrail arasındaki dördüncü müzakere turundan bir kare (AFP)

Washington'da süren Lübnan-İsrail müzakereleri, ateşkese ilişkin süregelen görüşmelere rağmen Lübnan'ın güneyinde savaş sürerken eş zamanlı ilerlemeye devam ediyor.

Lübnan, İsrail ve ABD heyetlerinin katılımıyla ABD’nin himayesinde dördüncü tur müzakereler başladı. Müzakereler, ateşkesi kalıcı hale getirmek ve durumun daha geniş çaplı bir çatışmaya dönüşmesini önlemek amacıyla yürütülen yoğun çabalar eşliğinde gerçekleşiyor.

Lübnanlı heyet, ateşkesin kalıcı hale getirilmesini diğer dosyaların görüşülmesinden önce ele alınacak bir öncelik olarak benimsetmeye çalışıyor. Heyet, herhangi bir ilerlemenin İsrail güçlerinin çekilmesi ve Lübnan hükümetinin silahın yalnızca resmî kurumların elinde bulundurulmasını öngören kararının uygulanmasıyla eş zamanlı yürütülmesi gerektiğini savunuyor. İsrail ise her türlü çekilmeyi Hizbullah'ın silahsızlandırılması sürecinin başlatılmasına bağlamakta ısrar ederken güvenlik düzenlemeleri ve doğrudan koordinasyon mekanizmaları için de baskı uyguluyor.

Müzakerelerle paralel biçimde İsrail, Başkan Donald Trump'ın karşılıklı saldırı durdurma konusunda bir mutabakata varıldığını açıklamasına karşın güneydeki hava saldırıları ve askeri operasyonlarını sürdürdü.

Her iki taraf da anlaşmaya olan bağlılığını resmi olarak dile getirmedi. Ancak sahadaki gelişmeler, Hizbullah'ın operasyonlarını Lübnan topraklarıyla sınırlı tutma yükümlülüğüne uyduğuna işaret ediyor.

Hizbullah Siyasi Konseyi Başkan Yardımcısı Mahmud Kumati, partinin gerçek ve kapsamlı bir ateşkesi kabul ettiğini teyit etti. Kumati, Güney Beyrut banliyölerinin hedef alınmasının durdurulmasını İsrail yerleşim birimlerine yönelik saldırıların sonlandırılmasına bağlayan her türlü formülü reddederek herhangi bir yeni saldırıya karşılık verileceği uyarısında bulundu.


İsrail’in 900 yıllık kaleye tekrar bayrak dikmesi Lübnan’ı öfkelendirdi

İsrail, 1982'de ele geçirdiği Beaufort'u 2000'de Lübnan'dan geri çekilene dek gözetleme noktası olarak kullanmıştı (AFP)
İsrail, 1982'de ele geçirdiği Beaufort'u 2000'de Lübnan'dan geri çekilene dek gözetleme noktası olarak kullanmıştı (AFP)
TT

İsrail’in 900 yıllık kaleye tekrar bayrak dikmesi Lübnan’ı öfkelendirdi

İsrail, 1982'de ele geçirdiği Beaufort'u 2000'de Lübnan'dan geri çekilene dek gözetleme noktası olarak kullanmıştı (AFP)
İsrail, 1982'de ele geçirdiği Beaufort'u 2000'de Lübnan'dan geri çekilene dek gözetleme noktası olarak kullanmıştı (AFP)

İsrail ordusunun, Lübnan'daki Beaufort Kalesi'ne yıllar sonra tekrar bayrak dikmesi ülke halkını öfkelendirdi.

İsrail güçleri, Hizbullah'a karşı yürütülen askeri operasyonlar kapsamında Lübnan'ın güneyindeki 900 yıllık kaleye cumartesi günü girip bayrak dikmişti.

UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan kale, 1982-2000'deki işgalde İsrail'in elindeydi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, kalenin işgal edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, "Buraya birlik olmuş, azimli ve daha güçlü bir şekilde geri döndük" dedi.

Hizbullah ise işgal sırasında kalede militan olmadığını ancak bölgedeki çatışmaların sürdüğünü bildirdi.

Tel Aviv güçlerinin kaleye İsrail ve Golani Tugayı bayraklarını dikmesine Lübnan halkı tepki gösterdi.

Guardian'ın görüştüğü Lübnanlı tur rehberi Hüseyin Aleviye şunları söylüyor:

Kalenin tepesine İsrail bayrağıyla Golani Tugayı bayrağının çekilmesi beni, ülkenin güneyindekileri ve tüm Lübnan halkını şoke etti.

Rehber, kalenin Lübnan'ın güneyinde bir "direniş sembolü" olduğunu belirtiyor. Filistin Kurtuluş Örgütü de 1980'lerde İsrail'in bombardımanlarından kurtulmak için buraya sığınmıştı.

Aleviye şöyle devam ediyor:

Oraya İsrail bayrağını dikmek, halka psikolojik bir hakimiyet ve yenilgi mesajı vermek amacıyla yapıldı. Bize ‘Ele geçirilemez sandığınız yerler düştü' mesajı veriyorlar.

Kalenin yer aldığı Nebatiye bölgesine bağlı Arnun kasabasının belediye başkanı Fuad Fatimi, "Bu beni işgal günlerine geri götürdü. 1986, 1987 ve 2000'lere geri döndük. O acılı günlerin anıları canlandı" dedi. 

Suriye'de İsrail işgali altındaki Golani Tepeleri'ne yaklaşık 10 kilometre mesafedeki kale, 12. yüzyılda Haçlı seferleri sırasında inşa edilmişti.

Reuters'ın görüş aldığı Ortadoğu uzmanı Riyad Kahvaci, Litani Nehri'nin yukarısında, 25 kilometre ötedeki Akdeniz'e bakan Beaufort'ın hâlâ önemini koruduğunu belirtiyor:

Kale önemli stratejik konumu nedeniyle buraya inşa edilmişti. Bu önem zamanla azalmadı. Hâlâ kritik bir yer, özellikle de kara harekatlarında.

Emekli Lübnanlı tuğgeneral ve askeri analist Bassam Yassin'e göreyse Beaufort'un işgali, çatışmalarda belirleyici bir olay değil:

Beaufort'un ele geçirilmesi askeri dengede hiçbir şeyi değiştirmez. Hizbullah insansız hava araçları ve roket saldırılarına devam edecek. Bu durum neden değişsin ki?

Independent Türkçe, Guardian, Reuters, New Arab, Haaretz


Irak’ta milis grupların silahların devlet kontrolüyle sınırlandırılmasına yönelik desteği hız kazandı

Koordinasyon Çerçevesi İttifakı, Irak Başbakanı’nın silahların devletle sınırlandırılmasına yönelik tedbirlerini destekledi (X)
Koordinasyon Çerçevesi İttifakı, Irak Başbakanı’nın silahların devletle sınırlandırılmasına yönelik tedbirlerini destekledi (X)
TT

Irak’ta milis grupların silahların devlet kontrolüyle sınırlandırılmasına yönelik desteği hız kazandı

Koordinasyon Çerçevesi İttifakı, Irak Başbakanı’nın silahların devletle sınırlandırılmasına yönelik tedbirlerini destekledi (X)
Koordinasyon Çerçevesi İttifakı, Irak Başbakanı’nın silahların devletle sınırlandırılmasına yönelik tedbirlerini destekledi (X)

Irak'ta milis gruplarının ‘silahların devletle sınırlandırılmasına’ desteği giderek artıyor. Öte yandan ABD’li yetkililer, Başbakan Ali Zeydi'nin ülkenin istikrarını güçlendirmek için siyasi yetki almasından memnun.

Iran destekli milis grupları Asaib Ehl-i Hak ve Ketaib el-İmam Ali dün, Halk Seferberlik Güçleri’nden (Haşdi Şabi) ayrıldıklarını ve silahların teslimiyle ilgili işlemlere başladıklarını duyurdu.

Kays el-Hazali liderliğindeki Asaib Ehl-i Hak, ‘silahların devlet elinde toplanması kararının uygulanmasına ilişkin tüm gereklilikleri tamamlamak’ üzere bir komite oluşturacağını bildirdi.

Kaynaklar, diğer milis gruplarının da bu karara destek verenlerin listesine katılacağını ve operasyonun ‘çok yakında’ başlayacağını söyledi. Ancak envanteri yapılacak silah çeşitleri veya operasyondan sorumlu birim hakkında herhangi bir açıklama yapılmadı.

Şii ittifakı Koordinasyon Çerçevesi, Başbakan Zeydi’ye ülkenin üst düzey çıkarlarını korumaya yönelik kararlar ve önlemler almakta yetki verdi. İttifak, silahların devletle sınırlandırılması ve Haşdi Şabi’nin siyasi ve partizan çerçevelerden bağımsız hale getirilmesine de destek verdi.

Öte yandan ABD'nin Irak'taki Bağdat Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Joshua Harris, Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin aldığı kararı ‘Irak'ın geleceğinin bağımsızlığını ve egemenliğini pekiştirme yolunda atılan niteliksel bir adım’ olarak değerlendirdi. Harris, ‘Washington'ın silahların devletle sınırlandırılmasını hedefleyen hükümetin aldığı tedbirleri desteklemeye’ devam ettiğini vurguladı.