Suriye muhalefeti, İran basınında çıkan Türkiye’nin topraklarından ayrılmalarını istediği iddialarını yalanladı

Söz konu iddia İran basınında yer aldı.

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu geçtiğimiz çarşamba günü SMDK liderleri ile Ankara'da toplantı düzenledi. (Dışişleri Bakanlığı)
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu geçtiğimiz çarşamba günü SMDK liderleri ile Ankara'da toplantı düzenledi. (Dışişleri Bakanlığı)
TT

Suriye muhalefeti, İran basınında çıkan Türkiye’nin topraklarından ayrılmalarını istediği iddialarını yalanladı

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu geçtiğimiz çarşamba günü SMDK liderleri ile Ankara'da toplantı düzenledi. (Dışişleri Bakanlığı)
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu geçtiğimiz çarşamba günü SMDK liderleri ile Ankara'da toplantı düzenledi. (Dışişleri Bakanlığı)

Suriye muhalefeti, Türkiye'nin Suriye rejimi ile ilişkilerini normalleştirmek için ciddi adımlar atmaya başlamasının ardından İran basınında yer alan Türkiye’nin topraklarından ayrılmalarını ve başka bir alternatif bulmalarını istediği yönündeki haberleri yalanladı.
Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) Başkanı Salim el-Muslat, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran haber ajansı Tesnim tarafından Pazar akşamı yayınladığı haberin doğru olmadığını ve Türkiye’nin bu yönde herhangi bir talepte bulunulmadığını vurguladı. SMDK Genel Başkan Yardımcısı Badr Jamous da İran basınında çıkan haberleri reddetti. Haberin tamamen yalan olduğunu söyleyen Jamous, Türkiye ile ‘mükemmelden de öte’ ilişkileri olduğunu vurguladı.
SMDK’nın bir üyesi olan Abdullah Serhan Kedo da Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne (SOHR) yaptığı açıklamada, İranlı haber ajansının, Türkiye'nin SMDK üyelerinin topraklarını terk etmesini talep ettiğine ilişkin haberini yalanladı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun geçtiğimiz Çarşamba günü SMDK, Müzakere Komitesi ve Suriye Geçici Hükümeti'ni temsil eden üst düzey bir heyeti kabul ettiğini söyleyen Kedo, görüşmede, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 2254 sayılı kararına bağlılığına ve muhalefetin Suriye krizine siyasi bir çözüm bulunmasına yaptığı katkılara olan desteğin ve takdirin dile getirildiğini belirtti. İranlı haber ajansının haberinde belirtilenleri ‘söylenti’ olarak nitelendiren Kedo, bu tür kötü niyetli iddialara alıştıklarını söyleyerek Türkiye'nin kendi topraklarında kucakladığı SMDK’ya verdiği desteğin sürdüğüne işaret etti.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Maslat, Jamous ve Geçici Hükümet Başkanı Abdurrahman Mustafa ile Ankara’daki Dışişleri Bakanlığı binasında gerçekleşen görüşmenin ardından yaptığı açıklamada Türkiye’nin, Suriye muhalefetinin 2254 sayılı BMGK kararı çerçevesinde siyasi sürece katkısını takdir ettiğini ve desteklediğini söyledi. Görüşme, Çavuşoğlu'nun Suriyeli mevkidaşı Faysal Mikdad ile geçtiğimiz yıl Belgrad'da yaptığı görüşmeyle ilgili açıklamalarının ve Suriye’de kalıcı barış ve istikrarın sağlanması için muhalefet ile rejim arasında uzlaşıya ihtiyaç olduğunu söylemesinin yol açtığı tartışmaların ardından gerçekleşti. Söz konusu tartışmaları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ülkesinin rejimi yıkma gibi bir niyeti olmadığını ve rejim ile iletişimi ileriye taşımak gerektiğini vurguladığı açıklamaları izledi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) yakın Tesnim Haber Ajansı, Pazar akşamı isimsiz kaynaklardan alıntı yaptığı haberinde, SMDK Başkanı Salim el-Muslat ile bir Türk yetkili arasında gerçekleşen görüşme sırasında, Türk yetkilinin Muslat’a Ankara'nın Şam ile ilişkileri yeniden kurmaya kararlı olduğunu söylediğini, ancak Suriye muhalefetinin buna itiraz ettiğini öne sürdü. Tesnim, Suriye muhalefetinin ‘Türkiye topraklarındaki tüm siyasi ve medya faaliyetlerini durdurduğunu ve alternatif bir ülke arayışında olduğunu’ iddia etti. Tesnim’in haberine göre isimsiz kaynaklar, söz konusu görüşme sırasında Suriye muhalefetinin Ankara’nın Türkiye topraklarından ayrılmaları talebini kabul ettiğini söylediler. Muslat, Suudi Arabistan'a göç etmeyi önerdi, ancak geçici hükümetin başkanı Abdurrahman Mustafa, orada da faaliyetlerinin sınırlı olacağı gerekçesiyle Ürdün'ü önerdi.
Çavuşoğlu daha önce Tesnim’in, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed arasında önümüzdeki Eylül ayında Semerkant'ta yapılması planlanan Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesinin oturum aralarında Rusya'nın arabuluculuğunda görüşebileceklerine dair haberini yalanlamış, Rusya'nın Esed'i zirveye davet etmediğini vurgulamıştı.
Öte yandan Halep’in kuzeyinde yer alan Marea kırsalındaki Sandef köyünde bulunan Türk askeri üssü, Halep'in kuzey kırsalında Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ve Suriye rejimi güçleri tarafından kontrol edilen bölgelerden fırlatılan 10'dan fazla top mermisi ve füze ile hedef alındı. Pazar akşamı, Halep'in kuzeybatısındaki Afrin kırsalında yer alan Kefer Cenne köyünde bulunan Türk askeri üssü yine aynı bölgelerden fırlatılan üç roket güdümlü el bombası ise hedef alınmıştı.
SOHR’un aktardığına göre Türk Silahlı Kuvvetleri ilk saldırıya 25'ten fazla roket ve top mermisi ile Şeyh İsa köyünü bombalayarak karşılık verdi. Halep'in kuzey kırsalında yer alan Kelcibrin köyündeki askeri üssü kullanan TSK personeli, Kelcibrin köyü yakınlarına çok sayıda roket düşmesinin ardından, Tel Rıfat şehri çevresini ve SDG ile rejim güçlerinin kontrolü altındaki bölgelerin sınırları içinde kalan Hasacık ve el-Vahşiyye köylerini de obüslerle bombaladı.
Diğer taraftan Türkiye'nin Esed rejimiyle yakınlaşmaya ilişkin açıklamalarının ardından Türkiye’nin bölgedeki askeri varlığına karşı bölge sakinleri tarafından protestoların düzenlenmesinin üzerinden bir hafta geçtikten sonra Rus askeri polisi ve TSK, Ayn el-Arab'da (Kobani) ortak devriyelere yeniden başladı.



Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
TT

Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)

Avrupa Komisyonu Eşitlik, Hazırlık ve Kriz Yönetimi Komiseri Hadja Lahbib bugün yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze Şeridi’nde uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planlarının, hayat kurtaran yardımların bölgeye ulaşmasını engelleyeceğini belirtti.

Lahbib, X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Birliği’nin (AB) tutumunun net olduğunu vurgulayarak, “Sivil toplum kuruluşlarının mevcut haliyle kayıt altına alınması yasasının uygulanması mümkün değil” dedi.

Lahbib, insani yardımların önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini vurguladı ve “Uluslararası insancıl hukuk, herhangi bir belirsizliğe yer bırakmıyor; yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalı” ifadesini kullandı.

İsrail medyası, hükümetin dün yaptığı açıklamaya dayanarak, Sınır Tanımayan Doktorlar, ActionAid ve Oxfam gibi onlarca insani yardım örgütünün lisanslarının iptal edileceğini ve bunların ‘terörle bağlantılı’ olduğu gerekçesiyle kapatılabileceğini duyurmuştu.

Bazı uluslararası yardım kuruluşları, kayıtlarının iptal edilmesi riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Eğer 31 Aralık’a kadar İsrail makamlarının belirlediği yeni kriterlere uyum sağlamazlarsa, 60 gün içinde faaliyetlerini durdurmak veya Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki çalışmalarına kısıtlama getirmek zorunda kalabilirler.


Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
TT

Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)

Şarku’l Avsat Suriye devlet televizyonu El-İhbariyye'den aktardığı habere göre bugün (Çarşamba) Süveyda kentinde meydana gelen el bombası patlamasında bir kişi hayatını kaybetti, iki kişi yaralandı.


Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
TT

Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)

Gazze Şeridi'ndeki Hamas hareketi, iki yıl süren İsrail savaşı sırasında liderlerinin suikastlara kurban gitmesinin ardından bir dizi liderlik değişikliği yaşıyor. Bu durum, hareketin eski lideri olan ve Ekim 2024'te Refah'ta İsrail güçleriyle çıkan çatışmalarda beklenmedik bir şekilde öldürülen Yahya Sinvar'a yakın kişilerin daha fazla öne çıkmasına neden oldu.

Şarku’l Avsat'a konuşan Hamas kaynaklarına göre, serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, siyasi büro üyesi ve savaş öncesinde hareketin medya departmanından sorumlu olan serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, kendisi ve Sinvar'a yakın bir dizi kişinin Gazze Şeridi'ndeki hareketi yönetmekle görevlendirilmesinin ardından, Gazze Şeridi'ndeki siyasi bürosunun başına geçti. Bu kişilerin çoğu, Şeridin güneyindeki Han Yunus'ta yaşıyor.

Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)

2011 Gilad Şalit esir takasıyla serbest bırakılan eski bir mahkum olan el-Amudi, Gazze Şeridi yönetiminin merkez figürü haline geldi. İsrail hapishanelerinde kaldıkları süre boyunca ve serbest bırakıldıktan sonra Sinvar'a çok yakındı ve sık sık toplantılarına ve diğer etkinliklerine eşlik etti.

Bazı kaynaklar, Gazze Şeridi'nde siyasi büro için gerçek bir seçim yapılmadığını, bunun yerine sürecin atama, onaylama ve istişare yoluyla yürütüldüğünü söylüyor.

Bazı kaynaklar operasyonun “iç yönetmelikleri ihlal ederek” gerçekleştirildiğini söylerken, diğerleri amacın “iç eksiklikleri gidermek” olduğunu ve “seçilenlerin hepsinin Tevfik Ebu Naim, Salah Ebu Şarik ve diğerleri gibi Sinvar'a yakın kişiler olduğunu” açıkladı.

Kaynaklar, el-Amudi'nin şu anda Gazze'deki Hamas içinde “devrim” olarak nitelendirilebilecek bir harekete öncülük ettiğini söylüyor. Özellikle İsrail saldırılarında yaralanan ilçe idari organlarının başındaki bazı yerel liderleri görevden aldı ve yerlerine atamalar yaptı. Savaş sırasında sorumluluklarının bir kısmından vazgeçen diğer kişiler için de aynı şeyi yaptı. Suikasta uğrayan, başka nedenlerle görevden alınan veya farklı görevlere atanan eski liderlerin yerine geçecek kişileri aramaya devam ediyor.

Bazı kaynaklara göre, bu adımlar Gazze Şeridi içindeki yerel Hamas liderlerinin yanı sıra yurtdışındaki liderler arasında da öfkeye yol açtı. Şeridin dışındaki siyasi büro üyelerinden bazıları yerel liderlere, "Olanlar kabul edilemez ve iç hukuka aykırıdır; önümüzdeki günlerde hareketin liderinin seçilmesini beklemeliyiz ki, bir yıl sonra yapılacak genel seçimlere kadar bazı bölgelerin liderliğindeki boşlukların geçici olarak doldurulması konusunda bir anlaşmaya varılabilsin" şeklinde bilgi verdi.

İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)

Kaynaklar, Gazze Şeridi'ndeki Hamas içinde siyasi düzeyde hüküm süren "kaosun" aksine, askeri kanadında istikrarlı bir durumun söz konusu olduğunu ve yeniden yapılanmanın sorunsuz ve sistematik bir şekilde devam ettiğini belirtiyor. İzzeddin Kassam Tugayları'nın yeni Genelkurmay Başkanı İzzeddin Haddad'ın savaş sırasında suikasta kurban giden veya öldürülenlerin yerine yeni atamalar yapmak üzere bir dizi toplantı düzenlediğini ve çeşitli kararlar aldığını ifade ediyorlar. Ayrıca, tüm taraflarla sürekli iletişim kurarak siyasi düzeydeki farklılıkların veya anlaşmazlıkların üstesinden gelmeye ve böylece her düzeyde istikrarı sağlamaya çalışıyor.

Kaynaklara göre Haddad, bazı bölgelerdeki tugay komutanları da dahil olmak üzere çeşitli liderlik pozisyonlarındaki boşlukları doldurmak için çalışırken, asıl komutanlarının suikast sonucu öldürülmesinin ardından bu tugayları yönetmek üzere atanmış diğer kişileri de görevde tutuyor.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu, İzzeddin Haddad'ın komuta ettiği Gazze Şehri Tugayı hariç, suikast sonucu öldürdü. Yerine Muhanned Receb atandı.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu suikastla öldürdü. Bunun istisnası, Muhannad Receb'ın yerine geçen İzzeddin el-Haddad'ın komutasındaki “Gazze Şehri Tugayı”ydı.

Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)

Çeşitli kanatları ve kademeleriyle Hamas, İsrail'in çeşitli kaynaklarını hedef alması sonucu mali krizden muzdarip olmuş durumda. Bununla birlikte, savaş sırasında veya sonrasında, farklı oranlarda ve zamanlarda da olsa, maaş ve ödenekleri tamamen kesmedi.

Gerçekte Hamas, 7 Ekim 2023 saldırısının ardından, 1987'deki kuruluşundan bu yana eşi benzeri görülmemiş son derece karmaşık bir dönemle karşı karşıya. Hareketin gözlemcilerine göre, Gazze Şeridi'ne sınır komşusu İsrail tesislerine ve kasabalarına yönelik saldırılarla başlayan bu saldırı, İsrail'i uzun süreli bir savaşa sürükledi.

Yazar ve siyasi analist Mustafa İbrahim, hareketin “askeri yenilginin, örgütsel tükenmişliğin, siyasi karmaşanın ve geleceği ile rolü hakkındaki varoluşsal kaygının iç içe geçtiği bir aşamaya girdiği” değerlendirmesinde bulunuyor.

İbrahim, İsrail savaşının, Hamas'ın siyasi büro üyelerinin ve Gazze Şeridi'ni yıllarca yöneten idari komitelerin başkanlarının çoğunu kaybetmesinin ardından, liderlik ve karar alma yapısını vurduğunu açıkladı. Bu durum, doldurulması kolay olmayan derin bir liderlik boşluğu yarattı ve hareket içinde geleceği ve bir sonraki aşama hakkında anlaşmazlıkları ortaya çıkardı: Bu bir yönetim aşaması mı, örgütsel hayatta kalma aşaması mı yoksa sadece uzun süreli bir krizi yönetme aşaması mı olacak?

Hamas'tan birkaç kaynak Şarku’l Avsat'a şunları söyledi: "İşlerin iyi ve sorunsuz gittiğini söylemek mümkün değil. Birçok zorluk var ve yaşananlar, hiçbir şey bırakmayan ve hareketin liderlerinin çoğunun suikastına neden olan yıkıcı bir savaşın ışığında normal. Geniş bir liderliğe ve Filistin içinde ve dışında geniş bir halk tabanına sahip bir hareket için liderlik boşluğu normaldir ve bir yıl sonra kapsamlı seçimler yapılana kadar mevcut farklılıklar da normaldir."