Tunus'ta parlamento seçimleriyle ilgili tartışma sürüyor

Tartışmaya seçimlerin ertelenmesi ve boykot edilmesi çağrıları eşlik ediyor

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, 25 Temmuz anayasa referandumunda oy kullandıktan sonra açıklama yaparken (DPA)

Tunus’ta bir grup siyasi partinin geçtiğimiz günlerde 17 Aralık'ta yapılması planlanan seçimlerin ertelenebileceğine dair bilgileri sızdırması ve bazı sol görüşlü partilerin söz konusu tarihte seçimlerin yapılmasını boykot etmesi nedeniyle Tunus'ta yaklaşan parlamento seçimleriyle ilgili tartışmalar alevlendi. Abir Musa liderliğindeki Özgür Anayasa Partisi, seçimlere katılımı engellenebilecek olan Nahda Hareketi’nin liderliğindeki eski iktidardaki partilerin yer aldığı boykot listesine de katıldı. Böylece, seçimlere katılacak taraflar, Cumhurbaşkanı Said’in 25 Temmuz 2021 tarihli olağanüstü kararlarını ve siyasi projesini destekleyen partilerle sınırlı hale getirebilir. Bununla birlikte Tunus basınında çıkan haberlerde, Tunus Bağımsız Yüksek Seçim Kurulu’nun seçimleri belirlenen tarihte yapmak için maddi ve lojistik imkanlara sahip olmadığına ve yeni seçim yasasının 2022 Anayasası’nın iki meclisli ve seçim listelerinin bölgelere göre dağıldığı yasama yapısına ilişkin hükümlere uygun olması gerektiğine işaret edildi.
Bağımsız Yüksek Seçim Kurulu Başkan Yardımcısı Mahir el-Cedidi, yaklaşan parlamento seçimlerinin ertelenmesiyle ilgili açıklamasında, yasama seçimlerinin resmi tarihinin kesin olarak belirlenmediğini söyledi. Cedidi, 17 Aralık tarihinin sadece ‘söz konusu seçimlerin düzenlenmesine ilişkin siyasi bir duyuru’ olduğuna dikkati çekti. Cedidi, düzenlediği basın toplantısında,  17 Aralık tarihinin, seçmenleri sandık başına çağırmak için 17 Eylül'den önce, yani seçim tarihinden üç ay önce bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılıncaya kadar resmileşmeyeceğini ve Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu üyelerinin yaklaşmakta olan parlamento seçimlerinin ertelenmesiyle ilgili herhangi bir bilgiden haberdar olmadığını vurguladı.
Bu siyasi tartışmanın çözülmesi beklenirken, birçok siyasi parti seçimler konusunda farklı tutumlar sergiliyor. Muhalefet kanadındaki sol görüşlü İşçi Partisi'nin başkanı Hamma Hammami’nin lideri olduğu ve Demokratik Akım, Cumhuriyetçi Parti, Tekettul Partisi ve Kutup Partisi gibi sosyal partilerin bir araya geldiği ittifak, seçimleri boykot ediyor. İttifak, ‘darbeci sistemi devirmek ve demokrasiyi yeniden inşa etmek’ için çalışmaya devam ettiğini açıkladı.
Hammami, bu ilkeli yaklaşımın, yukarıda geçen partilerin referandum sürecinin ve yeni anayasanın yanı sıra yaklaşık bir yıl önce Cumhurbaşkanı Kays Said'in ‘dayattığı tüm yolları’ reddettiklerini belirtti. Hammami, yıl sonunda yapılması planlanan parlamento seçimlerinin ‘darbenin yeni bir aşaması olacağı ve Cumhurbaşkanı Said’in vizyonuna görüşüne göre olacağını’ değerlendirdi. Nahda Hareketi tarafından desteklenen Ulusal Kurtuluş Cephesi de dahil olmak üzere genel olarak birçok muhalefet partisi, siyasi gidişatı ve Cumhurbaşkanı Said tarafından seçilen ve atanan komisyon üyelerinin bağımsızlığına yönelik şüphelerini dile getiriyorlar.
Cumhurbaşkanı Said’in aldığı 25 Temmuz kararlarını destekleyen İleri Tunus Partisi Lideri Ubeyd el-Beriki, yaptığı açıklamada, “Bugün ülkedeki ıslah sürecine eşi benzeri görülmemiş desteğimize ve başarısı için umutsuzca savunmamıza rağmen Tunus'ta işlerin istikrarlı yürümediğini gördüğümüzü açıkça söyleyebilirim” ifadelerini kullandı. Beriki, yeni seçim yasasında siyasi partilerin statüsüne saygı gösterilmesi, eski seçim yasasıyla engellendikten sonra güçlü bir siyasi katılım fırsatı sunulması ve öne çıkamayan bazı partilerin önünü açarak daha önceki siyaset sahnesinin aynısını oluşturmayan bir seçim iklimi oluşturulması çağrısında bulundu.
ATIDE adlı insan hakları derneği de yeni seçim yasasıyla ilgili özellikle yeni bir oylama sisteminin onaylanması ve farklı seçim bölgelerinin kabul edilmesi konularında istişarelerin yapılmadığını belirterek yasanın içeriğinin tartışılması ve yasa üzerinde kapsamlı istişareler yapılması gerektiğini vurguladı. ATIDE tarafından yapılan açıklamada, parlamento seçimleri tarihi ile yeni seçim yasasının yürürlüğe girdiği tarihin arasındaki sürenin kısa olduğunu, oysa uluslararası normlara göre aralarında en az altı ay olması gerektiğini kaydetti.