Siyonist Ruh Partisi’nin dağılması İsrail siyaset sahnesini karıştırdı

Anket sonucu: Ortak Arap Listesi Bloku bir koltuk kaybederken, Birleşik Arap Listesi Bloku bir koltuk kazanıyor

Naftali Bennett (sağda) geçen haziran ayında Dışişleri Bakanı Yair Lapid ile bir kabine toplantısında (EPA)

İsrail parlamento seçimleri için aday listelerinin sunulmasından dört gün önce şaşırtıcı bir gelişme yaşandı. Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett liderliğindeki Yamina partisini miras alan Siyonist Ruh Partisi’nin dağıtıldığı açıklandı. Bu adımın ardından İçişleri Bakanı Ayelet Shaked ve İletişim Bakanı Yoaz Hendel'in siyasetten çekilmesi bekleniyor.
Bu adım, sağın Knesset'te (parlamento) temsil edilme ihtimalini zayıflatacak olmasına rağmen muhalefet lideri Binyamin Netanyahu, Likud'daki meslektaşlarını, aday olarak kalmaları halinde Shaked ve Hendel'in kazanması beklenen oyları toplamak için bu durumdan yararlanmaya çağırdı. Knesset seçimleri için aday listelerinin sunulmasının çarşamba günü başlayıp perşembe gecesi geç saatlerde sona ermesi planlanıyor.
Adaylık kapısının kapanmasına dört gün kala Bakan Hendel, Shaked ile ortaklığın sona erdiğini duyurdu. Sağgörülü kanadın hükümette temsil edilmesini sağlamak için Siyonist Ruh Partisi’ne liderlik etme niyetinde olduğunu söyledi. Bu bölünmenin nedeninin Shaked'in Netanyahu kampına dönme niyetinden kaynaklandığını vurgulayarak, yeni partisinin Netanyahu başkanlığında dar bir hükümet kurma lehine çalışması fikrini kabul edemeyeceğini de sözlerine ekledi. Netanyahu'yu istemeyen her oyu kazanmak için bir savaşa girdiği söyleyerek, aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir'in yanı sıra Netanyahu'yu hükümette istemeyen birçok İsrailli olduğuna dikkat çekti.
Öte yandan vakit kaybetmeden alternatif bir siyasi çatı arayışına giren Shaked, Yamina Partisi’nden geri kalan politikacıların yanına dönerek, partiyi canlandırmalarını istedi. Shaked kendilerine hitaben, “Siyasi kariyerimde bazı hatalar yaptım ve onları düzeltmeye gayret ediyorum. Bu yüzden gelin el ele verelim ve bunları birlikte düzeltelim” dedi. Ancak elleri boş döndü ve hiçbirini ikna etmeyi başaramadı. Gözlemciler hem Shaked hem de Hendel'in siyasetten çekilip emekli olacağını düşünüyor.
İsrail parlamentosu, kasım ayının başında dört yıldan kısa bir süre içinde beşinci kez genel seçimlere gitmiş olacak. Şarkul Avsat’ın edindiği bilgiye göre anketler, rakip iki kampın hiçbirinin hükümet kuramayacağını gösteriyor. Bu da altıncı bir seçim yapılması olasılığına işaret ediyor. İsrail'in Kanal 12 televizyonu tarafından cumartesi akşamı yayınlanan en son anket, eski Başbakan Binyamin Netanyahu kampının 59 sandalye elde ettiğini ve Başbakan Yair Lapid liderliğindeki mevcut hükümet koalisyonunu partilerinin 56 sandalye kazandığını gösterdi. Anket sonuçlarına göre Milletvekili Eymen Avde, Ahmed et-Tibi ve Sami Ebu Şehade liderliğindeki ‘Ortak Arap Listesi’ 6 sandalyeden 5 sandalyeye düşerken, hükümet koalisyonunun ortağı olan milletvekili Mansur Abbas'ın liderliğindeki ‘Birleşik Arap Listesi’ 4 sandalyeden 5 sandalyeye yükseldi.
Anket, Lapid'in solcu İşçi ve Meretz partilerinin liderlerini tek bir ortak listeyle seçimlere katılmaya ikna etme çabaları gibi İsrail siyaset sahnesindeki tartışmalı birçok konuyu ele aldı. Ankete katılanların yüzde 43'ü bu ortaklığı desteklediklerini söylerken, yüzde 35'i seçimlere yalnız girmeleri gerektiği görüşünde. Yüzde 53'ü aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir'in kurulacak hükümette yerinin olmadığını düşünürken, yüzde 31'i gelecek hükümette yer almasını desteklediklerini belirtti.
Bir sonraki hükümet koalisyonunda, Dini Siyonizm Partisi'ni mi yoksa Ortak Arap Listesi ve Birleşik Arap Listesi'ni mi tercih ettiklerine ilişkin bir soruya yanıt verenlerin yüzde 47'si, Smotrich ve Ben-Gvir başkanlığındaki Dini Siyonizm'in katılımıyla bir hükümet koalisyonu kurulmasını desteklerken, yüzde 25'i 'ortak' ve 'birleşik' listelerine desteğini bildirdi. Lapid'in Ortak Arap Listesi ve Birleşik Arap Listesi olmadan hükümet kuramayacağı yönündeki iddiaları kabul edip etmediklerine ilişkin bir başka soruya cevap olarak yüzde 50'si kabul ettiğini söylerken, yüzde 30'u buna katılmadığını belirtti. Ayrıca, ankete katılanların yüzde 48'i Gantz'ın Ortak Arap Listesi ve Birleşik Arap Listesi olmadan bir hükümet kuramayacağını görüşünü benimserken, yüzde 28'i ise onlar olmadan bir hükümet kurabileceğini söyledi.