Sudan'da recm cezası uygulanmasına karşı kampanya

Sudan'da kadınlara recm cezası uygulanmasına karşı kampanya başlatıldı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’ne rapor sunuldu

Yapılan protestodan bir kare

Sudan’ın başkenti Hartum'daki kadın örgütleri recm (zina yapanın taşlanarak öldürülmesi) cezasına karşı kampanya başlattı.
Kadın örgütleri ve bazı siyasi partiler recm cezasının kadına yönelik işkence ve şiddet biçimi olduğu için kaldırılması çağrısıyla Hartum'daki Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) Sudan Temsilciliği, önünde, protesto düzenlendi.
Geçtigimiz Haziran ayında, 20 yaşındaki Sudanlı bir kız, Sudan Ceza Kanunu'nun 146. Maddesinden zina suçuyla mahkum edildikten sonra Beyaz Nil Eyaletindeki Kosti Şehri Ceza Mahkemesi tarafından recm cezasına mahkum edildi.
Eylemciler, “Hukuk bizi korumalı, öldürmemeli” yazılı pankartlar açarak, kadınların haysiyetini koruyan hiçbir haktan feragat edilmeyeceğini vurguladılar.
İsminin verilmesini istemeyen bir hakim, kanunların ceza öngördüğünü, ancak cezaların uygulanmadığı söylüyor.
Hakim, "Asliye mahkemelerinin verdiği cezaların çoğu uygulanmamakta, kaldırılmakta ve yerine daha az ceza, hapis ve para cezası getiriliyor” dedi.
Geçtiğimiz yıllarda Sudan yargısı birçok kadını zina suçundan mahkum ederek, idama mahkum etti. Ancak cezalar temyiz aşamasında bozuldu.
İnsan hakları örgütleri, verilen kararları insan hakları ve anayasal hakların tüm ilke ve değerlerinin açık bir ihlali olarak değerlendirmişti.
Kadınlara Uygulanan Zulme Hayır Girişimi Başkanı Amira Osman, OHCHR merkezi önünde yaptığı basın açıklamasında şunları söyledi: “Protestoların amacı, uluslararası ve ulusal sözleşmelere aykırı olduğu için insanlık dışı ve yaşam ihlali olarak görülen recm cezasının reddedilmesidir.” Ayrıca, cezanın tamamen kaldırılması, taşlanarak idama mahkum edilen kızların serbest bırakılması, özgürlükleri kısıtlayan tüm yasaların ve kadınlara hakaret içeren yasaların kaldırılması çağrısında bulundu.
Sudan Ceza Kanunu'nun 146. Maddesi, zina yapan evli kişiler için beline kadar toprağa gömüldükten sonra taşlanarak ölüm (recm) cezası, evli olmayan kişiler için 100 kırbaç cezası öngörüyor.
2021'de görevden alınan geçiş hükümeti, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi'ni (CEDAW) onayladı ancak bazı hükümlere şerh koydu.
Ancak geçen Ekim ayında ordunun iktidarı el koyması, sözleşmenin geçici yasama konseyi ve bakanlar konseylerinde resmen onaylanmasının önünü tıkadı.
2016'da devrik Devlet Başkanı Ömer El Beşir'in iktidarı sırasında sivil toplum aktivistlerinin baskısı ve uluslararası çağrılar, bir kız çocuğuna yönelik recm cezasını iptal ettirdi.
Şarku’l Avsat’ın Sudan basınından edindiği bilgilere göre Feminist gruplar, kadınların 10 yaşından itibaren evlenmelerine izin veren maddeler de dahil olmak üzere kişisel statü yasasında değişiklik yapılması çağrısında bulunuyor.
OHCHR Komiseri’ne teslim edilen bildiriyi imzalayan sivil toplum kuruluşları, ceza mahkemesinin recm cezasına çarptırılan kızın hayatını tehdit eden kararının bozulması için acil önlem alınması çağrısında bulundu.
Bildiride, kanundaki cezaların, İslami geleneklerin manipülasyonu ve siyasallaştırılması ve dinin bir baskı ve işkence aracı olarak kullanılması yoluyla kadınlara karşı bir tehdit ve baskı kampanyası oluşturduğu belirtildi.
Raporda, Sudan Ceza Muhakemesi Kanunu'nun bu hükmünün kadınların adil yargılanma hakkının ihlali olduğu ve hayatlarını tehlikeye attığı belirtildi.
Bildirinin en önde gelen imzacıları arasında Kadınlara Uygulanan Zulme Hayır Girişimi, Kadınlar Birliği ve Sudan Kadın İttifakı yer alıyor. Siyasi partiler arasında Sudan Kongresi, Federal Meclis, Arap Sosyalist Baas Partisi, Cumhuriyetçi Parti bulunuyor.