Kazımi, Irak dosyalarıyla New York'a gitmeye hazırlanırken Sadr, halk hareketinin temellerini övdü

Necef ve Bağdat'ta sık sık giden Kaani bu kez Samarra'da göründü

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi (AFP)

Irak'taki siyasi partiler arasında önümüzdeki iki hafta içinde yaşanabileceklere dair artan tedirginlikleri arasında Cumhurbaşkanı Berham Salih ve Başbakan Mustafa el-Kazımi, Irak’ın endişelerinin bölgeye ve dünyaya taşınmasında rolleri paylaştılar. New York’taki 77. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurul görüşmelerine Cumhurbaşkanı Salih'in yerine Başbakan Kazımi'nin katılacağı kesinleşti. Cumhurbaşkanı Salih ise önümüzdeki Kasım ayında Cezayir'de yapılması planlanan Arap Birliği (AL) zirvesine katılmak üzere resmi bir davet aldı. Gerek bölgesel gerek uluslararası zirvelere katılım konusunda gerekse yabancı bir lider için düzenlenen yas törenine katılım konusunda olsun, 2003 yılından sonra Irak’ta kurulan hükümetlerin Bakanlar Kurulu toplantılarında olduğu gibi cumhurbaşkanları ve bakanlar arasında bir yetki çatışması yaşanmıyor gibi görünürken siyasi kaynaklara göre Salih ve Kazımi’nin gerek New York'a gerekse Cezayir'de yanlarında getirdikleri dosyalar aynı doğrultuda olacaklar. AL Zirvesi, bir ülkenin en yüksek makamı yani cumhurbaşkanı tarafından temsil edilmesini gerektiren bir protokol gibi görünse de, AL zirveleri tarihleri ​​boyunca Irak dahil tüm üye ülkelerin temsil sorunlarıyla karşı karşıya kaldı. BM Genel Kurul görüşmelerinin en önemli özelliklerinden biri ise zirvenin aralarındaki ikincil toplantılar olan bu küresel toplantıda temsilcisinin taşıdığı dosyalara göre her ülke için temsil niteliği bakımından farklılık gösteriyor. Hem Salih hem de Kazımi, geçtiğimiz yıl yapılan erken seçimlerden bu yana 10 aydır yeni hükümetin kurulamamasından dolayı bekçi olarak görevde kalsalar da, daha büyük sürprizler getirmesi muhtemel zorlu koşullar altında sorumluluklarını sürdürüyorlar. Irak Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Salih, Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun’un temsilcisine Al Zirvesi davetine katılacağı bilgisini verdi. Açıklamada, Salih’in ‘başarıya ulaşmak, çabaları birleştirmek ve ortak Arap eylemini teşvik etmek amacıyla zirveye aktif olarak katılacağını’ vurguladığı belirtildi. Açıklamaya göre Cumhurbaşkanı Salih, bölgesel gerilimleri azaltmak ve krizleri sona erdirmek için ortak koordinasyonun önemini vurgulayarak Irak’ın Arap ülkeleri, bölge ülkeleri ve uluslararası tarafların ortak ilgi gösterdiği bölgenin çeşitli meselelerin ele alınmasını istediğini söyledi. Öte yandan Kazımi, kendisiyle aynı fikirde olmayanlar da dahil olmak üzere tüm siyasi güçlerin katıldığı Ulusal Diyalog’a liderlik etmeye devam ederken, Kazımi'nin erken seçimler yapılana kadar görevde kalmasını isteyen Mukteda es-Sadr’ın lideri olduğu Sadr Hareketi diyaloga katılmadı.
Kulislerde dolaşan bilgilere göre Kazımi New York'a gitmeden önce daha önemli dosyalarla uğraşırken Ulusal Diyalog’un ikinci oturumu sırasında Iraklı siyasi güçlerin oluşturduğu üçlü komite aracılığıyla Koordinasyon Çerçevesi güçleri arasındaki muhalifleriyle başa çıkabilmesi açısından Sadr Hareketi’nden olumlu bir atılım olmasını hedefliyor.
Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Sincar Milletvekili Mahma Halil, üçlü komitenin el-Hanana’dan Sadr ile görüşme konusunda olumlu sinyaller aldığını söyledi.
Halil, Pazar günü düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:
“Sadr, üçlü komiteyle Irak’ı içinde bulunduğu krizden çıkarma girişimlerinin ele alınacağı bir görüşme yapmayı kabul etti. Sadr Hareketinin lideri, üçlü komiteyi, önümüzdeki günlerde el-Hanana'da kabul edecek. Sadr, girişimin bazı maddelerini kabul etse de bazılarını reddetti. Erken seçimlerin düzenlenmesi, mevcut geçici hükümetin görev süresinin uzatılması ya da yeni bir hükümet kurulması konularında anlaşmazlıklar söz konusu.”
Herkesin geçici bir hükümet kurulması ve ardından erken seçimlerin yapılmasını kabul etmesinden ötürü mevcut girişimin öncekilerden farklı olduğu söyleyen Halil, ancak bu seçimlerin yapılması için çıkarılacak yasa konusunda anlaşmaya varılamadığını belirtti.
Öte yandan Mukteda es-Sadr, Sadr Hareketi destekçilerinin başlattığı halk hareketini selamladığı dikkate değer bir tweetle sessizliğini bozdu.
Sadr, bir haftayı aşkın bir süre sonra sessizliğini bozarak dün Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Allah'ın bana halkın sevgisini bahşetmesi ve onları emirlerden ve yasaklardan sapılmaması için itaatin görünürdeki en güzel işaretleri kılmasından son derece gurur ve onur duyuyorum. Cenab-ı Hakk'tan beni onların sevgisinden ve hizmetinden mahrum etmemesini, bizi ve onları salih babaların ve dedelerin yolunda, barış ve nimetler üzere kılmasını ve onları her türlü kötülükten korumasını niyaz ediyorum” yazdı. Sadr'ın tweetinde Sadr Hareketi’nin liderlerine atıfta bulunmaması dikkati çekti. ‘El-Hanana Sızıntıları’ adıyla bilinen ve Sadr Hareketi’nin önde gelen isimlerine atfedilen, Sadr'ın ülkedeki siyasi krizi ele alış biçimine yönelik çeşitli eleştirilerini dile getirdikleri ses kayıtları orta çıkmıştı. Ses kayıtları son iki haftadır ülke gündemini meşgul ediyor.
Sadr’ın resmi karargahı el-Hanana’dan üçlü komite ile Sadr arasında yakında  bir görüşme olup olmayacağına dair resmi bir açıklama yapılmazken Kazımi'nin New York ziyareti ve orada diğer ülkelerin liderleri ve yetkilileriyle yapacağı görüşmeler, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Barbara Leaf'in geçtiğimiz günlerde İran'ın yokluğunda Sadr'ın sesinin duyulması gerektiği yönündeki açıklamasıyla Washington'dan gelen bazı sinyallerin ardından gerçekleşecek. Buna karşın İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü komutanı İsmail Kaani'nin, Bağdat'ın 120 kilometre kuzeybatısında yer alan Samarra şehrini ziyaret ettiğini gösteren fotoğraflar yayınlandı. Her ne kadar Kaani'nin ziyareti için açıklanan gerekçe, Erbain törenleri sırasında Kerbela şehrinde halihazırda bulunan bazı İranlı liderlerden biri olması olarak gösterilse de Kaani’nin Irak’taki karar alma merkezleri; Bağdat ya da Necef’te değil Samarra’da kalmaya devam etmesi gerek kulislerde gerekse sosyal paylaşım sitelerinde olsun bazı soru işaretlerinin dolaşmasına neden oldu.