Azerbaycan - Ermenistan çatışması Avrupa paradoksunu mu ortaya çıkardı?

Gözlemciler, Bakü'nün, tedarik ettiği doğalgaza olan bağımlılığın artmasından sonra Batı'nın tepkisini test etmek istediğini düşünüyorlar.

Azerbaycan ile Ermenistan arasında 2020 yılının Temmuz ayında yaşanan en kötü çatışmaların ardından Azerbaycan sınırındaki Cermuk kasabasında dolaşan bir Ermeni komutan (AFP)
Azerbaycan ile Ermenistan arasında 2020 yılının Temmuz ayında yaşanan en kötü çatışmaların ardından Azerbaycan sınırındaki Cermuk kasabasında dolaşan bir Ermeni komutan (AFP)
TT

Azerbaycan - Ermenistan çatışması Avrupa paradoksunu mu ortaya çıkardı?

Azerbaycan ile Ermenistan arasında 2020 yılının Temmuz ayında yaşanan en kötü çatışmaların ardından Azerbaycan sınırındaki Cermuk kasabasında dolaşan bir Ermeni komutan (AFP)
Azerbaycan ile Ermenistan arasında 2020 yılının Temmuz ayında yaşanan en kötü çatışmaların ardından Azerbaycan sınırındaki Cermuk kasabasında dolaşan bir Ermeni komutan (AFP)

Leyla el-Mur
Azerbaycan-Ermenistan sınırında 13 Eylül'de yaşanan çatışmalar, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan arasında Nisan, Mayıs ve son olarak 31 Ağustos'ta Brüksel'de Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel'in himayesinde, bölgesel temaslara açılım ve Sınırların Çizilmesi ve Güvenliği Komisyonu'nun çalışmalarının başlatılması konusunda bir anlaşmaya varmak amacıyla yapılan görüşmelerin yeşerttiği umutları söndürdü.
Son çatışmalarda her iki taraf da (Ermenistan 150 askerini, Azerbaycan ise 70 askerini kaybetti) zayiat verdi. 2020 yılında Dağlık Karabağ'ın kırsal bölgelerinde savaşın sona ermesinden bu yana en şiddetlisiydi. Dağlık Karabağ’da 44 gün süren çatışmalar, Bakü'nün bölgenin başkenti Şuşa'nın ve bazı bölgelerin kontrolünü yeniden ele geçirmesiyle, bazı bölgelerin ise Erivan'ın kontrolünde kalmasıyla sonuçlandı.
Son çatışmalarda yeni olan ise her zamanki çatışma alanlarında değil, iki ülke arasındaki sınırlarda gerçekleşmesi ve Ermenistan'ın üç noktasına kadar uzanmasıydı. Fransa merkezli Avrupa Öngörü ve Güvenlik Enstitüsü Başkanı (IPSE) Emmanuel Dupuy, bunun ‘odaklanılması gereken nokta’ olduğunu söyledi. Dupuy’a göre çatışmaların şimdi, yani iki ülke arasında bir anlaşmaya varıldığına dair bir takım işaretlerin ortaya çıktığı bir zamanda patlak vermesi gayet doğal.
Dupuy, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:
“Bunda bir terslik görmüyorum, çünkü hem Ermenistan hem de Azerbaycan tarafındaki şahinler çözüm istemiyorlar. Önemli bir diaspora topluluğu tarafından kışkırtılan Ermeniler ve yurtdışındaki lobiler, Ermenistan'ın 2020 yılındaki savaşta kaybettiği ve onlarca yıldır kontrolü altında olan toprakları geri alma arzusunu körüklerken, Azerbaycan tarafında daha fazla bölgenin geri alınmasını isteyenler var.”

Batı'nın tepkisi
Dikkati çeken ikinci nokta ise çatışmaların yoğunluğu oldu. Taraflar arasında 4 Kasım 2020 tarihinde Rusya'nın himayesinde bir ateşkesin imzalanmasından bu yana ihlaller devam etse de bu ihlaller birkaç gün önceki şiddet düzeyine hiç ulaşamamıştı.
Ermenistan’da Bölgesel Araştırmalar Merkezi Müdürü akademisyen Richard Giragosian, Barış ve Savaş Araştırmaları Merkezi için yazdığı makalesinde, bombardımanın gücü ve sekiz saat boyunca kullanılan silahlar ve bıraktıkları ağır hasar, çatışmalar için önceden bir hazırlık yapıldığını ve bunun Ermeni tarafının ihlallerine tepki olarak o anın sonucu olmadığını gösterdiğini söyledi.
Zamanlama açısından ise çatışmalar, Rusya’nın Ukrayna’daki geniş alanlardan çekildiği ve Moskova’nın bununla meşgul olduğu bir döneme denk geldi. Ayrıca ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin bölgeye yaptığı ziyaretle ve Washington'ın bölgeden çok dauzakta olmayan Çin'in nüfuzunu bastırma rolüyle ilgilendiği bir zamanda gerçekleşti.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın tutumu ise halen zayıf. Bu alanda uzman Neil Watson'a göre Rusya'nın himayesinde ateşkes anlaşması imzalarken, ülkesindeki birçok ses ona karşı çıkıyordu ve aynı sesler, onu ‘siyasi geleceği tehdit altındayken bile’ Azerbaycan’a sürekli tavizler vermekle suçluyor.
Moskova'nın Ukrayna'daki savaşla meşgul olmasının etkilerinden biri de Rusya, Fransa ve ABD'nin yer aldığı Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı (AGİT) Minsk Grubu'nda bir rolünün olmaması ve dolayısıyla artık AGİT toplantılarına katılamayacağıdır.
Azerbaycan’ın özellikle Avrupa'nın son zamanlarda Güney Avrupa ülkelerini besleyen ve İtalya'dan geçen doğalgaz boru hattı aracılığıyla Azerbaycan’dan tedarik edilen gaza olan bağımlılığının artması sonrası artık güçlü bir konumda olması nedeniyle Batı’nın tepkisinin test etmek istediği söylenebilir. Azerbaycan’dan Avrupa’ya ihraç edilen doğalgazın hacmi 7,3 milyar metreküpe ulaştı ve 30'luk bir artışla 12 milyar metreküpe ulaşması bekleniyor. Ancak doğalgaz ihracatı, Bakü’nün komşusu Ermenistan ile karşı karşıya gelmesinde fazla ileri gidebileceğinin garantisi olmamalı.
Emmanuel Dupuy, doğalgaz faktörünün elbette bir rolü olduğunu ve Avrupa'nın bu kaynağa olan ihtiyacı hakkında bir fikir verebileceğini, ancak Avrupa’nın doğalgaza ihtiyacı olduğu bahanesiyle Ukrayna'da olanlara verilen tepkilerle karşılaştırıldığında, yaşananlara herhangi bir tepkinin verilmemesi arasında açıkça bir paradoks olduğunu düşünen bazı basın kuruluşları ve kamuoyu tarafından başlatılan bir karşı kampanya ile karşılandığını söyledi. Bunun da özellikle İskandinav ülkeleri insan hakları konularına daha fazla bağlı olduklarından uluslararası toplumun Azerbaycan'a alanı süresiz olarak açık bırakabileceği anlamına gelmeyeceğini belirten Dupuy’a göre bu sadece Avrupa'da birleşik bir tutum olmadığını gösterir.

AB’nin nüfuzu
Dupuy, Avrupa Birliği’nin (AB) bu coğrafi bölgedeki nüfuzunun ne olduğuyla ilgili bir soruyu ise şöyle yanıtladı:
“Bu bölgede olduğumuzu gözden kaçırmamalıyız. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Paşinyan'la konuşmuş olsa bile bui meseleleri çözebileceğimiz anlamına gelmiyor. Yaşananlar Minsk Grubu'nun ne kadar etkisiz olduğunu ve AB’nin nüfuzunun sınırlarını gösteriyor. Bu bölgede Rusya ile Türkiye arasında sıkı bir rol dağılımı var. Mevzilerin iç içe geçmiş ve her iki ülkenin de 2000 yılında kurulan ve 4. maddesi Türkiye'nin savunmasını şart koşan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'ne (KGAÖ) üye olduğu belirtilmeli. Bu madde, NATO’ya üye ülkelerin silahlı bir saldırıya uğrayan herhangi bir üye ülkeye yardım etmelerini öngören 5. maddesine benzer.”
Ukrayna'daki savaşın yansımalarından biri de sınırlarının kesin olarak çizilmediği iki eski Sovyetler Birliği ülkesi olan Kırgızistan ve Tacikistan arasındaki son çatışmalardır. Dupuy’a göre, KGAÖ üyeleri arasındaki dayanışmanın iyi durumda olmadığı söylenebilir.
Bu yüzden yaşananlar, tüm zorluklara rağmen Rusya'nın bu bölgedeki durum üzerindeki kontrolünün bir testi olarak kabul edilebilir. Paşinyan ve İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin Putin ile temasa geçmesi Putin'in askeri operasyonun durdurulması talimatını vermesi nedeniyle Moskova, son sözün sahibi olmaya devam ediyor.
Bu çatışmaların esasen Rusya’yı zayıflattığını düşünen Dupuy, şunları söyledi:
“Çünkü (Rusya) Ermenistan'ın güvenliğini garanti ediyor, ama bunu sağlayamıyor. Silahların susmasını isteyen oydu. Azerbaycan da Batılı ülkeleri test ediyor. Kasım 2020'de roller Türkiye ve Rusya arasında bölündü. Rusya, anlaşmanın askeri yönünü, Türkiye ise siyasi yönünü üstlendi. Gerek Ukrayna'da, gerek Azerbaycan'da, gerekse Karadeniz'de olsun, iki ülke arasında fikir birliği söz konusu. Türkiye, Karadeniz ile Hazar Denizi arasında bir bağlantı noktası rolü oynamayı istiyor.”
Ennihayetinde ki ülke arasında barış kaçınılmaz. Paşinyan'ın konumu ve siyasi geleceği, sakinlerinin çoğunluğunun Ermeni olmasına rağmen Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini teyit eden uluslararası dört kararın çıkarıldığı bir bölge olan Dağlık Karabağ'ı geri almak isteyen şahinler tarafından tehdit ediliyor.
Fakat Erivan ekonomik sıkıntılarla boğuşuyor. Ülke, Rusya'ya ve Ermenilere bağımlı hale geldi. Başbakan Paşinyan, tek çözümün ekonomik büyümeyi sağlamak ve Moskova'ya olan bağımlılığı azaltmak için bir barış anlaşmasına varmak olduğunun farkında.
Öte yandan Azerbaycan da her zaman silahların gücüne güvenemeyeceği ve güç mantığı, kendisine fazla ilerleme sağlamayacağı için iletişim kanallarının açık kalmasının ne kadar önemli olduğunu biliyor. Bu yüzden ulaşım ağının ve ticaret yollarının etkinleştirilmesi tek çözüm yolu olarak kalmaya devam ediyor. Ateşkes de kalıcı bir çözüm değil. İki ülke arasında sınırların çizilmesi ve bir barış anlaşmasına varılması gerekiyor.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabia’dan çevrilmiştir.



Çin: Kim Jong-un ile Trump arasında olası bir görüşmeye ilişkin bilgimiz yok

ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 12 Haziran 2018'de Singapur'daki Sentosa Adası'nda bulunan Capella Otel'de öğle yemeğinin ardından birlikte yürürken (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 12 Haziran 2018'de Singapur'daki Sentosa Adası'nda bulunan Capella Otel'de öğle yemeğinin ardından birlikte yürürken (Reuters)
TT

Çin: Kim Jong-un ile Trump arasında olası bir görüşmeye ilişkin bilgimiz yok

ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 12 Haziran 2018'de Singapur'daki Sentosa Adası'nda bulunan Capella Otel'de öğle yemeğinin ardından birlikte yürürken (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 12 Haziran 2018'de Singapur'daki Sentosa Adası'nda bulunan Capella Otel'de öğle yemeğinin ardından birlikte yürürken (Reuters)

Çin, ABD Başkanı Donald Trump'ın Asya turu kapsamında Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile olası bir görüşme gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceğine ilişkin bugün yaptığı açıklamada, konu hakkında “herhangi bir bilgiye sahip olmadığını” bildirdi. Trump, Asya turunda Kuzey Kore lideriyle görüşme ihtimalini dışlamamıştı.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun düzenlediği olağan basın toplantısında, “Bu konuya ilişkin herhangi bir bilgim yok” dedi. Açıklama, Trump'ın Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu toplantısına katılmak üzere Shenzhen kentine gelmesinin beklendiği günün arifesinde yapıldı.

Trump ile Kim, 30 Haziran 2019'da iki Kore arasındaki sınırda bulunan askerden arındırılmış bölgede bir araya geldi (Reuters)
Trump ile Kim, 30 Haziran 2019'da iki Kore arasındaki sınırda bulunan askerden arındırılmış bölgede bir araya geldi (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi dün yaptığı açıklamada, bu hafta Çin'de Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşebileceğini söylemişti. Sürpriz olarak değerlendirilen bu açıklamanın, Trump'ın Doğu Asya turunun seyrini değiştirebileceği belirtiliyor.

Trump, 2017-2021 yılları arasındaki ilk başkanlık döneminde Kim Jong-un ile birkaç kez bir araya geldi. İki lider arasında doğrudan yürütülen ve benzeri görülmemiş nitelikteki diplomatik temaslar, Kuzey Kore liderini nükleer silahlardan vazgeçmeye ikna edememişti. Reuters'ın haberine göre Trump, mevcut başkanlık döneminde de Kim ile yeniden görüşmek istediğini daha önce dile getirmişti. Ancak Trump, geçen yılki Asya ziyareti de dahil olmak üzere, gerçekleşmeyen bazı görüşmeleri önceden duyurmuştu.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 28 Şubat 2019'da Vietnam'ın başkenti Hanoi'de düzenlenen ikinci zirve kapsamında, Metropole Otel'deki genişletilmiş ikili toplantıda ABD Başkanı Donald Trump'ın da katıldığı görüşmede konuşurken (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 28 Şubat 2019'da Vietnam'ın başkenti Hanoi'de düzenlenen ikinci zirve kapsamında, Metropole Otel'deki genişletilmiş ikili toplantıda ABD Başkanı Donald Trump'ın da katıldığı görüşmede konuşurken (Reuters)

ABD'li üst düzey yetkililer daha önce Trump'ın yakın zamanda Kim ile yeni bir görüşme gerçekleştirmeye yönelik somut planının bulunmadığını açıklamıştı. Kuzey Kore ise şu aşamada görüşmelere ihtiyaç duymadığını belirtmiş ve ABD'nin düşmanca politikalarını kınamıştı.

Trump, Filipinler ve Çin'e gitmek üzere Beyaz Saray'dan ayrılırken gazetecilere yaptığı açıklamada, Kuzey Kore liderinin görüşmeye katılıp katılmamasının nihayetinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'e bağlı olduğunu söyledi. Trump, olası bir görüşmenin Çin'de gerçekleştirileceğini vurgulayarak şöyle konuştu:

“Şi buradaydı... Ayrıca (Rusya Devlet Başkanı) Putin ile de görüşeceğiz. Kim Jong-un ile de görüşebiliriz.”

Trump, “Bu iyi olur. Pek çok konuda ilerleme kaydetme fırsatımız var” dedi.

Kim Jong-un'a atıfta bulunan Trump, “Gelebilir. Bilmiyorum. Bu, Başkan Şi'ye bağlı” ifadelerini kullandı.

Kuzey Kore'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilciliği ise Trump'ın açıklamalarına ilişkin yorum talebine cevap vermedi.

Kremlin, dün yaptığı açıklamada, Putin ile Trump ve Şi Cinping arasında bu hafta Çin'de düzenlenecek APEC zirvesi marjında gerçekleştirilmesi planlanan görüşmenin küresel gelişmeler üzerinde önemli etkileri olacağını bildirmişti.

Trump, Şi ve Putin ile yapacağı görüşmelerde nükleer silahsızlanmanın yanı sıra İran ve Ukrayna'daki durum, ticaret ve ekonomi konularını ele alacağını söyledi. Ancak ABD'li yetkililer ve analistler, önemli bir anlaşmaya varılması ihtimalini düşük gördüklerini belirtti.

Rus haber ajansı Interfax'ın aktardığına göre Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da dün yaptığı açıklamada, Kim Jong-un'un Çin'e gelmesi halinde Putin ile görüşebileceğini ifade etti.


Japonya: İki Rus savaş uçağı hava sahamızı ihlal etti

Moskova semalarında iki Rus savaş uçağı. (Arşiv – Reuters)
Moskova semalarında iki Rus savaş uçağı. (Arşiv – Reuters)
TT

Japonya: İki Rus savaş uçağı hava sahamızı ihlal etti

Moskova semalarında iki Rus savaş uçağı. (Arşiv – Reuters)
Moskova semalarında iki Rus savaş uçağı. (Arşiv – Reuters)

Japonya, bugün Rusya'ya ait olduğundan şüphelenilen iki uçağın hava sahasını ihlal ettiğini açıklarken, Güney Kore de Rus askeri uçaklarının hava savunma tanımlama bölgesine girmesinin ardından savaş uçaklarını havalandırarak taktiksel tatbikat gerçekleştirdi.

Söz konusu iki uçak, yerel saatle sabah 04.00'ten kısa süre sonra Japonya'nın güneybatısındaki Fukuoka eyaletine bağlı Okinoshima Adası yakınlarında Japon hava sahasına girdi.

Japonya Kabine Baş Sekreteri Minoru Kihara yaptığı açıklamada, “Rus uçaklarının hava sahamızı ihlal etmesi, ülkemizin egemenliğine yönelik ciddi bir ihlal olmasının yanı sıra ulusal güvenliğimiz açısından da tehdit oluşturuyor. Bu durum kesinlikle kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Kihara, “Diplomatik kanallar aracılığıyla Rusya'ya sert bir protesto ilettik” dedi.

Japonya ile Rusya arasındaki ilişkiler, bir Japon gazetecinin casusluk suçlamasıyla gözaltına alınması ve Japan Tobacco şirketinin Rusya'daki varlıklarına el konulması nedeniyle son haftalarda gerilimli bir seyir izliyor.

Öte yandan Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, bugün erken saatlerde sayısı açıklanmayan Rus askeri uçağının Doğu Denizi (Japon Denizi) üzerindeki Güney Kore Hava Savunma Tanımlama Bölgesi'ne (KADIZ) girdiğini ve daha sonra bölgeden ayrıldığını bildirdi.

Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan kısa açıklamada, “Ordumuz, Rus uçaklarını hava savunma tanımlama bölgesine girmeden önce tespit etti. Hava kuvvetlerine bağlı savaş uçaklarını bölgeye sevk ederek olası durumlara karşı taktiksel önlemler aldı” denildi.

Hava Savunma Tanımlama Bölgesi, ülkelerin egemen hava sahasının dışında kalan ve yaklaşan uçakların tespit edilerek kimliklerinin belirlenmesi amacıyla kullanılan bir tampon bölge niteliği taşıyor.

Seul yönetimi, Rus uçaklarının Güney Kore hava sahasını ihlal etmediğini vurguladı.

Geçen haziran ayında da 10'dan fazla Çin ve Rus askeri uçağının Güney Kore'nin hava savunma tanımlama bölgesine girmesi üzerine Seul yönetimi savaş uçaklarını havalandırmıştı.

Pekin yönetimi ise o dönemde Moskova ile gerçekleştirilen ortak tatbikatın, Japon Denizi, Doğu Çin Denizi ve Batı Pasifik üzerinde düzenlenen, “bölgesel barış ve istikrarı korumayı” amaçlayan rutin bir stratejik hava devriyesi olduğunu açıklamıştı.


Kuzey Kore liderine geniş yetkiler tanıyan yeni düzenleme: Milletvekillerini görevden alma ve nükleer gücü artırma

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
TT

Kuzey Kore liderine geniş yetkiler tanıyan yeni düzenleme: Milletvekillerini görevden alma ve nükleer gücü artırma

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)

Kuzey Kore, anayasasında dört temel değişiklik yaptı. Değişikliklerin en önemlileri arasında Güney Kore'ye yönelik sert tutumun anayasal güvence altına alınması ve lider Kim Jong-un'un ülkenin nükleer kuvvetleri üzerindeki yetkisinin genişletilmesi yer alıyor.

İki buçuk yıllık aranın ardından yeniden erişime açılan anayasa metninden, Güney Kore ile yeniden birleşmeyi hedefleyen tüm taahhütler çıkarıldı.

“Yeni Bir Kargaşa Ekseni: Kuzey Kore, Rusya, Çin ve İran” kitabının yazarı Edward Howell dün Newsweek dergisine yaptığı açıklamada, anayasa değişikliğinin son üç yıldır bilinen bir gerçeği yansıttığını belirterek, Kuzey Kore'nin artık Güney Kore ile herhangi bir ilişki kurmak istemediğini söyledi.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ülkenin Kangwon eyaletinde yeni tamamlanan ve halka tahsis edilen konutları denetliyor (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ülkenin Kangwon eyaletinde yeni tamamlanan ve halka tahsis edilen konutları denetliyor (Reuters)

Kuzey Kore anayasasında neler değişti?

Kim Jong-un'un 2023 yılı sonlarında düzenlenen bir parti toplantısında iki Kore'nin birbirine düşman, ayrı devletler olduğunu ilan etmesinin ardından Kuzey Kore anayasası Mart 2024'ten bu yana internette erişime kapalıydı.

Güney Kore'nin Korea JoongAng Daily gazetesine göre anayasa, 23 Mart'ta düzenlenen 15. Yüksek Halk Meclisi'nin ilk oturumunda değiştirildi.

Gazete, yeni anayasanın Güney Kore Birleşme Bakanlığının bu yılın başlarında elde ettiği değiştirilmiş metinle örtüştüğünü bildirdi.

Değiştirilen anayasa çarşamba günü Kuzey Kore'nin propaganda sitesi Naenara'da yayımlandı. Metinde dört temel değişiklik bulunuyor:

1. Kuzey Kore topraklarının yeniden tanımlanması

Anayasanın ikinci maddesi değiştirilerek Kuzey Kore toprakları; kuzeyde Çin ve Rusya, güneyde ise Güney Kore ile sınır oluşturan topraklar ve bunlara ait hava sahası ile kara suları olarak tanımlandı.

Anayasa ayrıca Güney Kore'yi bağımsız bir devlet olarak tanımlarken, iki ülke arasındaki kara ve deniz sınırlarını açık biçimde belirtmiyor.

Güney Kore merkezli Asiae.kr haber sitesine göre bu ifade, açık düşmanlık belirten veya deniz sınırlarını tanımlayan ifadelerden kaçınırken “iki devlet” yaklaşımını koruma girişimi olabilir.

Oxford Üniversitesinde öğretim görevlisi ve araştırmacı olan Howell, Pyongyang'ın artık Seul'ü bölünmüş tek bir Kore yarımadasının parçası olarak görmediğini belirterek, Kim Jong-un yönetiminin Güney Kore'yi başlıca ve kalıcı bir düşman olarak konumlandırdığını söyledi.

2. Yeniden birleşme hedefinin kaldırılması

Güney Kore'nin ilerici ve sol eğilimli Devlet Başkanı Lee Jae-myung, geçen yıl göreve gelmesinden bu yana gerilimi azaltmaya yönelik bir politika izledi. Lee, zorla veya bir tarafın diğerini kendi bünyesine katması yoluyla birleşmeye karşı olduğunu vurguladı.

Lee, Ağustos 2026'da da 1953 yılında Kore Savaşı'nı sona erdiren ancak resmen barış sağlamayan ateşkes anlaşmasının yerini alacak bir “barış düzeni” oluşturulması için müzakereler yapılmasını önerdi.

Ancak Kuzey Kore lideri bu söyleme karşılık vermedi. Kim, şubat ayında düzenlenen parti kongresinde Kuzey Kore'nin Güney Kore ile hiçbir ilişki kurma niyetinin bulunmadığını açıkladı.

Kim, Ocak 2024'te Yüksek Halk Meclisi toplantısında, Kuzey Kore'yi Kore'nin “kuzey yarısı” olarak tanımlayan anayasal ifadelerin kaldırılması talimatını vermişti.

Yeni anayasa da bu yaklaşımı yansıtıyor. Metinden “barışçıl yeniden birleşme” ve “ulusal birlik” gibi ifadeler çıkarıldı.

Howell, Lee'nin 2025 yılında iktidara gelmesinden kısa süre sonra Kim Jong-un'un kız kardeşi Kim Yo-jong'un Seul'ün uzlaşma girişimlerini “yatıştırma saldırıları” olarak nitelendirerek sert biçimde eleştirdiğini hatırlattı.

Howell'e göre anayasa değişikliği, Pyongyang'ın Güney Kore'ye mevcut hükümetin ilişkileri düzeltme isteğini önemsemediği yönünde açık bir mesaj verme çabasını ortaya koyuyor.

3. Kim Jong-un'un yetkilerinin genişletilmesi

Şarku’l Avsat’ın İngilizce yayın yapan NK News sitesinden aktardığına göre yeni anayasa, Kim Jong-un'a parlamento kararlarını veto etme ve “halkın güvenini kaybeden” milletvekillerini görevden alma yetkisi tanıyor.

Anayasanın başlangıç bölümünde, eski liderler Kim İl-sung ve Kim Jong-il'e yapılan vurgunun azaltılması da Kim Jong-un etrafındaki kişilik kültünün güçlendirilmesiyle uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor.

4. Nükleer kuvvetler üzerindeki yetkinin artırılması

Yeni düzenleme, Kim'in siyasi hayattaki rolünü güçlendirmenin yanı sıra Devlet İşleri Komisyonu Başkanı sıfatıyla ülkenin nükleer kuvvetleri üzerinde daha geniş yetkilere sahip olmasını sağlıyor.

Bu adım, Pyongyang'ın nükleer programına ilişkin endişelerin arttığı bir zamanda atıldı. Kuzey Kore, 2026 yılı içerisinde balistik füze sistemleri ve nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip silahlarla ilgili çeşitli denemeler gerçekleştirdi.

Bu denemeler arasında, hipersonik silah programıyla bağlantılı orta menzilli stratejik bir füzenin 3 Ekim'de test edilmesi de bulunuyor.