Irak: Emtidad Hareketi bir milletvekilini partiden ihraç etti

Milletvekili Hamid eş-Şiblavi Koordinasyon Çerçevesi’nin toplantısına katıldığı ve başbakan adayı ile görüştüğü için partisinden ihraç edildi

Irak Temsilciler Meclisi (AFP)
Irak Temsilciler Meclisi (AFP)
TT

Irak: Emtidad Hareketi bir milletvekilini partiden ihraç etti

Irak Temsilciler Meclisi (AFP)
Irak Temsilciler Meclisi (AFP)

Ekim 2019 halk hareketinden doğan ve geçen yıl Ekim ayında parlamentoda 9 sandalye kazanmayı başaran ‘Emtidad Hareketi’ Genel Sekreterliği, Milletvekili Hamid eş-Şiblavi’nin (Şii) Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin Başbakan adayı Muhammed Şiya es-Sudani ile gerçekleştirdiği toplantıya katılması nedeniyle partiden ihraç edilmesi kararı aldı. Bu durum, iki taraf arasındaki anlaşmazlığın derinliğini de göstermiş oldu.
Hareket, Milletvekili Şiblavi’yi Genel Sekreterlik toplantısında ağırladıktan sonra 22 Eylül’de yaptığı açıklamada, “Destekçilerimize ve ilgili tüm taraflara, Şiblavi’nin Emtidad Hareketi’nin artık bir mensubu olmadığını belirtmek isteriz” ifadelerine yer verdi.
Açıklamada, “Temsilciler Meclisi başkanlığı ve Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu’na bilgi verildikten sonra hareketten ilişiğinin kesilmesi için idari tedbirler alınacak. Ayrıca halkımıza ve bize güvenen herkese, söz verdiğimiz her şeyi başarmak için ahde bağlı kalacağımıza söz veriyoruz” denildi.
Şiblavi, geçen salı günü parlamento binasında Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin Muhammed Şiya es-Sudani ile gerçekleştirdiği bir toplantıya katılmıştı. Hamid eş-Şiblavi’nin toplantıdaki varlığı, Koordinasyon Çerçevesi güçlerini muhalif olarak gören protesto hareketi grupları ve Emtidad Hareketi yandaşları arasında büyük tepki topladı. Emtidad Hareketi yandaşları, Koordinasyon Çerçevesi’ne mensup silahlı milisleri ve grupları ‘son üç yıldır birçok aktivisti etkileyen öldürme ve adam kaçırma eylemlerine’ karışmakla suçluyor. Bu nedenle de kendileriyle farklı düzeylerde, özellikle de parlamenter düzeyde herhangi bir yakınlaşmayı kabul etmiyorlar.
Hareketin Şiblavi’nin görevden alındığını açıklamasından önce Babil vilayetinde Emtidad Hareketi Ofis Müdürü Fadıl el-Ganimi, Milletvekili Hamid eş-Şiblavi’yi sert ifadelerle eleştiriyor. Ganimi, “Parlamento bloğunuzu temsil etme yetkiniz yoktu. Ancak açgözlülüğünüz nedeniyle birinci ilk milletvekili pozisyonuna yöneldiniz” diyerek, Sadr Hareketi’nin geri çekilmesinden sonra boşalan meclis başkanlığı pozisyonuna atıfta bulundu.
Fadıl el-Ganimi, “Koordinasyon Çerçevesi ile bir arada oturmanız dolayısıyla üç konudan sorumlu tutulacaksınız. İlki, bunun için sizi asla affetmeyecekler. İkinci mesele, parlamento çizgisi ve üçüncü mesele de Necef’teki 16 bin seçmen dolayısıyla hesap vereceksiniz” dedi. Ganimi ayrıca, eleştirisini “Katillerle oturmaya hayır ve nezakete hayır” ifadeleriyle sonlandırdı.
Milletvekili Hamid eş-Şiblavi, kendisine yönelik medya saldırısının nedenlerine ilişkin olarak, “Sosyal medya organları, şu haberlerle dolup taşıyor; Koordinasyon Çerçevesi’nin başbakan adayı Milletvekili Muhammed es-Sudani de dahil, çeşitli parlamenter bloklardan çok sayıda kadın ve erkek milletvekiliyle randevu olmadan bir araya geldiğimize dair yayınlanan bir fotoğraf nedeniyle Koordinasyon Çerçevesi güçleriyle anlaşmışız” dedi.
Şiblavi, “Kota hükümetiyle ortaklık kurmamak ve ülkeyi yöneten bloklarla ittifak yapmamak üzere sunduğumuz ilkelerimizi sevgili ülkemizin halkına hatırlatmak istiyoruz. Hala halkın sesini temsil etmek üzere meclis içerisinde muhalifiz” ifadelerini kullandı.
Şarku’l Avsat’ın yerel kaynaklardan edindiği bilgilere göre Milletvekili Hamid eş-Şiblavi, “Koordinasyon Çerçevesi ya da Üçlü İttifak olsun, hiçbir tarafa mensup değiliz. Ancak farklı bileşenlere ve bağlantılara sahip vatandaşların çıkarlarına hizmet edecek şekilde ulusal hareketler ve bağımsız isimlerle ortaklık içerisinde çalışıyoruz. Bu toplantıdaki varlığımız bir partiyi, hareketi veya grubu temsil etmemektedir” ifadelerini kullandı. Şiblavi’nin açıklaması, gruplardan maruz kaldığı saldırı ve sert eleştirileri kontrol altına alamadığı gibi, üyelikten ihraç kararına da engel olamadı.
Şiblavi’nin söz konusu toplantıdaki varlığı, hala gerekli siyasi deneyimden yoksun olan Emtidad Hareketi saflarında derin bir çatlağa yol açtı. Öyle ki geçen çarşamba günü öfkeli eylemciler, hareketin ana kalesi olan Nasiriye kentindeki parti binasını ateşe verdi.
Bu durum, hareketin karışıklık yaşadığı ilk durum değil. Öyle ki geçen Haziran ayı ortalarında Genel Sekreter Yardımcısı Ala er-Rikabi de Ekim ilkelerinin dışına çıktığı gerekçesiyle görevden alınmıştı.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.