ABD, Libya’ya ilişkin uyarıda bulundu

Libya Temsilciler Meclisi, Bingazi’de yeni bir toplantı çağrısında bulundu.

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Biden’ın New York’ta verdiği resepsiyona katıldı. (Başkanlık Konseyi)
Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Biden’ın New York’ta verdiği resepsiyona katıldı. (Başkanlık Konseyi)
TT

ABD, Libya’ya ilişkin uyarıda bulundu

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Biden’ın New York’ta verdiği resepsiyona katıldı. (Başkanlık Konseyi)
Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Biden’ın New York’ta verdiği resepsiyona katıldı. (Başkanlık Konseyi)

ABD’nin Libya Büyükelçisi ve Özel Temsilcisi Richard Norland, Libya’daki mevcut krize hızlı bir çözüm bulunmaması durumunda şiddetin geri geleceğine yönelik uyarıda bulunurken ülkenin başkenti Trablus’ta silahlı çatışmalar yeniden başladı. Cuma günü öğleden sonra Trablus’un güneybatısında havaalanı yolu üzerindeki Cebs Kapısı bölgesinde, Libya Genel Elektrik Şirketi (GECOL) genel merkezi yakınında aniden Abdulhamid Dibeybe başkanlığındaki Ulusal Birlik Hükümeti Genelkurmay Başkanlığı’nın 111 ve 301 taburları ile İstikrarı Destekleme grubu Zaviye şubesi arasında bir silahlı çatışma çıktı. Olaylar nedeniyle bölgeye çıkan yollar trafiğe kapatıldı.
Yerel medya, başladıktan yaklaşık iki saat sonra aniden duran çatışmaların videolarını yayınladı. Çatışmalara ilişkin herhangi bir ölüm bildirilmedi. Dibeybe hükümetinden veya hükümete bağlı güvenlik güçleri ve ordudan, silahlı milislerle başkent içindeki etki ve kontrol alanlarında çıkan son çatışmalara yönelik bir açıklama ise gelmedi.
ABD’nin Libya Büyükelçisi ve Özel Temsilcisi Richard Norland, New York’ta Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi ile yaptığı görüşmede, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Abdullah Batili göreve başlarken, ABD’nin siyasi bir çözüme verdiği desteği yeniden teyit etti. Norland, televizyonda yaptığı açıklamalarda, Libyalıları birleştirmek ve hâlihazırda kaydedilen ilerlemeyi geliştirmek için Abdullah Batili’nin atanmasıyla büyük bir çözüm fırsatı olduğunu vurguladı. Norland bununla birlikte, Libya’daki statükonun kötüleşmesinin yeni bir şiddet dalgasına yol açacağı konusunda uyarıda bulundu. Libya’da seçimlerin, siyasi istikrar sağlanması ve yabancı militanların ülkeden ayrılması için gerekli olduğunu belirten Norland “Ülkedeki krizi çözmek için hızlı bir çıkış yolu bulamazsak şiddetin yeniden başlayacağından korkuyorum” dedi.
Menfi perşembe akşamı, BM Genel Kurulu'nun 77’inci oturumunun aralarında, Afrika Birliği (AfB) Dönem Başkanı ve Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall ile, AfB ve Senegal’in en kısa sürede seçimlere gitmek için uzlaşı ve istikrarı sağlamayı amaçlayan uluslararası çabalara desteğini görüştüğünü açıklamış ve Sall’ın daha sonra Libya’yı ziyaret etme davetini memnuniyetle karşıladığını söylemişti.
Menfi, BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasının ardından ABD Başkanı Joe Biden’ın resepsiyona davetini kabul ettiğini açıkladı. Menfi ayrıca Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis ile de görüştü.
Diğer yandan Temsilciler Meclisi Sözcüsü Abdullah Bilhak yaptığı açıklamada, Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih’in salı günü Bingazi’de düzenlenecek bir toplantıya yönelik davetinin meclisin ikinci başkan yardımcısının seçimi ve devlet çalışanları için birleşik maaş ödeme yasa tasarısının görüşülmesiyle ilgili olduğunu bildirdi. Temsilciler Meclisi Başkanı'nın ikinci yardımcısı Hamid Huma, maaşların artırılması ve birleştirilmesine ilişkin yasa tasarısını bir sonraki oturumunda gündeme getirilmek üzere Temsilciler Meclisi’ne sevk eden Fethi Başağa başkanlığındaki İstikrar Hükümeti’ni savunmasının ardından görevinden ayrılmıştı. Meclis Sözcüsü, Temsilciler Meclisi ile devlet arasında yakında bir anlaşma olacağını açıkladı. Bilhak dün akşam televizyonda yaptığı açıklamalarda, “İki başkan arasında ülkeye hizmet eden bir anlaşmaya varılması için fikir birliği var” dedi.
Yerel basına göre ‘BelTress Gençlik Hareketi’ Başkanı, Ulusal Birlik Hükümeti’e bağlı İçişleri Bakanlığı’nın, hükümeti ‘mali ve idari yolsuzluk olayları’ işlemekle suçlayan sayıştay raporunun yayınlanmasının ardından dün yapılması planlanan yolsuzlukla mücadele gösterisine izin vermeyi reddettiğini bildirdi.
ABD’nin Libya Büyükelçisi Yardımcısı Leslie Ordman dün, Libya Sayıştaya 2021 yılına ilişkin yıllık raporu yayınlaması ve kamuoyuna sunması sebebiyle övgüde bulundu. Ordman ABD Büyükelçiliği’nin Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Şeffaflık, hesap verebilirlik ve bilgiye erişim, iyi bir yönetimin ayırt edici özellikleridir” ifadelerini kullandı.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.