İsrail'de ekinlerin yok olmasının arkasında ‘kumul gecko’ mu var?

Uzmanlar, kumul geckonun tek besininin böcekler olduğunu bildirdi.

Kumul gecko sürüngeni.
Kumul gecko sürüngeni.
TT

İsrail'de ekinlerin yok olmasının arkasında ‘kumul gecko’ mu var?

Kumul gecko sürüngeni.
Kumul gecko sürüngeni.

İsrail’de ‘geko’ olarak adlandırılan kumul gecko’nun mahsullerin yok olmasına neden olduğu belirtildi.  Yediot Aharonot’un haberine göre söz konusu iddialar uzmanlar reddedildi.
Şarku’l Avsat’a değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, ‘geko’ adı verilen Mısır geckosunun böcek yediğini ve tarımsal ürünlere herhangi bir zararlı etkisinin olmadığını bildirdi.
Kahire Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden Profesör Nadir Nureddin, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada ‘gekolar’ ile tarımsal ürünlerin yok olmasıarasında kurulan bağlantıyı şaşkınlık verici olarak niteleyerek “Ekinleri, çekirge gibi böcekler yer. Ancak geckonun besini sivrisinekler ve böceklerdir” dedi.
Nadir Nureddin, açıklamalarına şöyle devam etti:
“Mısır gekoları da dahil olmak üzere tüm kertenkeleler hiçbir şekilde zararlı değildir. Aksine zararlı böceklerle beslenip çevreyi onlardan temizlerler.”
Mısır'ın Reşit şehrinde sürüngen yetiştiricisi olan Muhammed Vecih de Mısır gekosu ile mahsullerin yok edilmesi arasında kurulan bağlantının anlamsız olduğu belirtti. Vecih, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Her çeşit kertenkelem var ve tek besinlerinin böcekler olduğu biliniyor. Gekoların tarımsal ürünleri besin olarak kullandığını ilk kez duyuyorum" dedi.
Vecih, açıklamalarının devamında "Bu sürüngenlerin tek tehlikesi, yiyeceklere bulaşabilmeleri ve evlerde bulunurlarsa tehlike oluşturmalarıdır. Ancak tarımsal ürünler için hiçbir şekilde tehdit oluşturmuyorlar" ifadesini kullandı.
İsrail gazetesi Yediot Aharonot dün, Doğa ve Parklar Kurumu’nun ‘bölgede yayılmaya başlayan, baş döndürücü bir hızla çoğalan ve tarım ürünlerini yiyip bitiren Mısır kertenkelelerini (kumul gecko) ve diğer kertenkele türlerinin yerini bulmak için Araba Vadisi sakinlerinden yardım istediğini’ aktardı.
Tel Aviv Üniversitesi'nde Profesör Şay Meri söz konusu gazeteye yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Mısır kertenkeleleri her şeyi yiyebilir, herhangi bir zorluğun üstesinden gelebilir ve ekosisteme büyük zarar verme potansiyeline sahiptir. İsrail Doğa ve Parklar Kurumu, bu türlerin yerlerini tespit etmek, onları çember içine almak ve daha fazla yayılmalarını önlemek için bölge sakinlerden yardım istiyor."



Filistinli aşiret liderlerinden El Halil Emirliği planı

İsrail ordusunun 7 Ekim 2023'ten beri Batı Şeria ve Doğu Kudüs'e düzenlediği saldırılarda 167'si çocuk yaklaşık bin Filistinli öldürüldü, 7 bine yakın kişi de yaralandı (Reuters)
İsrail ordusunun 7 Ekim 2023'ten beri Batı Şeria ve Doğu Kudüs'e düzenlediği saldırılarda 167'si çocuk yaklaşık bin Filistinli öldürüldü, 7 bine yakın kişi de yaralandı (Reuters)
TT

Filistinli aşiret liderlerinden El Halil Emirliği planı

İsrail ordusunun 7 Ekim 2023'ten beri Batı Şeria ve Doğu Kudüs'e düzenlediği saldırılarda 167'si çocuk yaklaşık bin Filistinli öldürüldü, 7 bine yakın kişi de yaralandı (Reuters)
İsrail ordusunun 7 Ekim 2023'ten beri Batı Şeria ve Doğu Kudüs'e düzenlediği saldırılarda 167'si çocuk yaklaşık bin Filistinli öldürüldü, 7 bine yakın kişi de yaralandı (Reuters)

Batı Şeria'daki Filistinli aşiret liderleri İsrail'le çatışmaları sonlandırmak için "alternatif barış planı" sundu. 

İsrail işgali altındaki Batı Şeria'nın en büyük şehri El Halil'deki şeyhler, Filistin Ulusal Yönetimi'nden ayrılarak İsrail devletini tanımayı ve İbrahim Anlaşmaları'na katılmayı öneriyor.

El Halil'in en güçlü aşiret liderlerinden Şeyh el-Caabari'nin de aralarında bulunduğu 4 Filistinli şeyh, İsrail'le tam işbirliği isteyen bir mektuba imza attı. Mektupta, Batı Şeria'da Filistin Ulusal Yönetimi'nden bağımsız bir "El Halil Emirliği" kurulması teklif ediliyor. Tel Aviv yönetiminin, bölgedeki Arapların lideri olarak bu "emirliği" tanıması ve Batı Şeria'daki işgalini sonlandırması isteniyor. 

Ayrıca uzun vadede 50 bin Filistinliye İsrail'de çalışma izni sağlanması talep ediliyor.

Batı Şeria'da 204 bin kişiyi temsil eden 8 şeyh ve 350 bin kişiyi temsil eden 13 şeyh de plana destek veriyor. Filistinli aşiret liderleri, bölgede Filistin Ulusal Yönetimi'nin iktidarına son verileceğini de ileri sürüyor.

Şeyhler, Oslo Anlaşmaları'nın geçersiz kılınması gerektiğini savunuyor. Dönemin İsrail Başbakanı İzak Rabin ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri Yaser Arafat arasında 1993'te imzalanan ilk anlaşma, 1999'a kadar bağımsız Filistin Devleti'nin kurulmasını öngörüyordu. 

sdfrgty
48 yaşındaki Şeyh Caabari, Filistin Ulusal Yönetimi'nden ayrılma teklifinin mimarı (Caabari/WSJ)

İkincisi 1995'te imzalanan anlaşma kapsamındaysa işgal atındaki Batı Şeria A, B ve C bölgelerine ayrılmıştı. Batı Şeria'nın yüzde 18'ini kapsayan "A bölgesi"nin yönetimi idari ve güvenlik olarak Filistin'e, yüzde 21'lik "B bölgesi"nin idari yönetimi Filistin'e, güvenliği ise İsrail'e devredilirken, yüzde 61'ini kapsayan "C bölgesi"nin idare ve güvenliği İsrail'e bırakılmıştı.

Caabari, iki devletli çözümün özellikle Hamas'ın 7 Ekim 2023'teki Aksa Tufanı'yla başlayan savaşın ardından imkansız hale geldiğini iddia ederek, Wall Street Journal'a (WSJ) şunları söylüyor: 

Filistin devleti kurulmayacak, 1000 yıl geçse de kurulamayacak. 7 Ekim'den sonra İsrail bunu kabul etmeyecek.

Mektubun gönderildiği İsrail Ekonomi Bakanı Nir Barkat bu süreci destekliyor. WSJ'nin aktardığına göre şubattan bu yana Barkat ve Filistinli aşiret liderleri arasında pek çok görüşme düzenlendi. 

Diğer yandan İsrail'in iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet ve İsrail Savunma Kuvvetleri'nden (IDF) bazı kesimlerin teklife temkinli yaklaştığı aktarılıyor. Emekli Tümgeneral Gadi Şamni, "Her biri silahlı, onlarca farklı aileyle nasıl başa çıkacaksınız? Bu bir kaos ve felaket yaratır" diyor. 

Tel Aviv Üniversitesi'nde Filistinli aşiretler üzerine çalışma yapan Harel Chorev de teklifin uygulanabilir olmadığını belirterek, bunun "Filistin Yönetimi'ni düşman olarak gören bazı radikal sağcı İsraillilerin fantezisinden ibaret olduğunu" söylüyor.

Gazze Şeridi, 1996-2006'da Filistin Ulusal Yönetimi'ne bağlıydı. Ancak Hamas, 2006'da yapılan seçimlerde, Fetih'i geçerek 132 sandalyeli mecliste 74 koltuk kazanmış, Fetih ise 45 sandalyede kalmıştı. Daha sonra taraflar arasında yaşanan anlaşmazlık nedeniyle 2007'de Gazze'de patlak veren çatışmalarda, Hamas bölgenin kontrolünü ele geçirmişti.

Independent Türkçe, Jewish Telegraphic Agency, Times of Israel, Wall Street Journal