Menfi Doğu Libya’nın ileri gelenleriyle siyasi krize çözüm arıyor

Libya’nın güneydoğusundaki silahlı çatışmalarda ölü ve yaralılar var

Libya Başkanlık Konseyi tarafından Menfi’nin Sirenayka heyetiyle gerçekleştirdiği toplantı (Libya Haber Ajansı)
Libya Başkanlık Konseyi tarafından Menfi’nin Sirenayka heyetiyle gerçekleştirdiği toplantı (Libya Haber Ajansı)
TT

Menfi Doğu Libya’nın ileri gelenleriyle siyasi krize çözüm arıyor

Libya Başkanlık Konseyi tarafından Menfi’nin Sirenayka heyetiyle gerçekleştirdiği toplantı (Libya Haber Ajansı)
Libya Başkanlık Konseyi tarafından Menfi’nin Sirenayka heyetiyle gerçekleştirdiği toplantı (Libya Haber Ajansı)

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Doğu Libya (Sirenayka) bölgesinin ileri gelenlerinden oluşan bir heyet ile ‘ülkedeki mevcut krizi sona erdirmek için bir çözüme ulaşma ve siyasi süreçte ilgili tüm taraflar arasında görüşlerin yakınlaşmasına katkıda bulunma’ meselelerini ele aldı. Öte yandan geçici Birlik Hükümeti Başkanı Abdulhamid Dibeybe, bir kez da enerji alanında Türkiye ile yakın zamanda imzaladığı anlaşmayı savundu.
Başkanlık Konseyi Başkanı’nın medya ofisi, 6 Ekim’de yaptığı açıklamada Sirenayka ileri gelenlerinin ve elitlerinin yarığı iyileştirme çabalarına destek verdiklerini dile getirdi. Açıklamada, “İleri gelenler ve elitler, tüm Libyalılar arasında barışı sağlamak ve mevcut krizin üstesinden gelmek için ulusal uzlaşı projesinin ayrılmaz bir parçasıdır” denildi.
Görüşme sırasında ileri gelenler ve elitler, Menfi’ye ‘ülkeyi bölünme hayaletinden kurtarmak ve seçim kazanımlarına ulaşmak için tüm taraflarla iletişim kurma’ ihtiyacından söz etti. Ayrıca Başkanlık Konseyi’nin ülkenin istikrarını korumaya yönelik çabalarına tam desteklerini dile getirdiler.
Öte yandan Dibeybe, petrol ve gaz arama alanında Ankara ile imzaladığı mutabakat muhtırasını savundu. Abdulhamid Dibeybe, Ukrayna savaşından sonra dünyanın petrol ve gaz talebindeki artışın ‘değerlendirilmesi gereken altın bir fırsat’ olduğunu söyledi. Libya’nın petrol ve gaz kaynakları açısından çok zengin bir ülke olduğuna ve bu nedenle Libya topraklarında gaz ve petrol keşfetmek, üretmek ve satmak için şirketlerle sözleşmeler yapılması ve projeler yürütülmesi gerektiğine dikkati çeken Dibeybe, petrol şirketinin ‘iki tarafın da çalışmayı tercih ettiği kara ve deniz sahalarında sondaj ve üretim dahil olmak üzere petrol faaliyetleri gerçekleştirmek’ için Türk şirketleriyle gerekli anlaşmaları imzalayacağını vurguladı.
Dibeybe, İmad es-Sayeh başkanlığındaki Yüksek Seçim Komisyonu’nu da ‘tüm tarafları harekete geçirmek, ülke tarihindeki bu ulusal olayın tamamlanmasını hızlandırmak, geçici aşamadan seçim meşruiyetine dayalı kalıcı aşamaya geçmek’ amacıyla’ verilere itiraz etmek için seçmen kaydını açmaya çağırdı.
Seçim listelerinin açıklanmasından önce yasama ve cumhurbaşkanlığı seçimleri aday kayıtlarının kontrol edilmesi sürecinin devam etmesi çağrısında bulunan Dibeybe, ‘bu konudaki gelişmeler hakkında yerel kamuoyunu bilgilendirmek, Halkın Güvenliğinin Dönüşü Komisyonu tarafından hazırlanan seçim kanunu teklifini dikkate almak, seçim yasasında belirtilenlere göre lojistik ve organizasyonel hazırlıklara başlamak ve yasalar uyarınca değişme beklenen noktaları daha sonraya, hükümetin buna tam olarak hazır olduğu vakte ertelemek’ gerektiğini vurguladı.
Öte yandan İmad es-Sayeh, 6 Ekim’de Almanya'nın Trablus Büyükelçisi Michael Unmacht’ın da katılımıyla Almanya’nın Libya Özel Elçisi Christian Bock ile bir araya geldi. Sayeh’e göre Bock ‘ülkesinin seçimleri tamamlamaya çalışan komisyonun çabalarını takdir ettiğini’ belirtti. Christian Bock ayrıca, ülkeyi geçiş aşamalarını sona erdirecek seçimlere götüren bir anayasal taslak hazırlığındaki ulusal çabalara övgüde bulundu.
Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, el-Kubba şehrinde Almanya heyetle görüşmesi sırasında cumhurbaşkanlığı ve yasama seçimlerinin bir an önce yapılması için gerekli düzenlemelerin yapılması gerektiğini ele aldı.
Şarku’l Avsat’ın Libya Haber Ajansı’ndan aktardığı habere göre ajans, Devlet Yüksek Konseyi kaynaklarından alıntı yaptığı haberinde, anayasal kuralın yasama ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin maddelerinin tartışılmasının ve bir sonraki oturuma kadar oylanmasının ertelendiği belirtildi. Kaynaklar ayrıca, birden fazla uyruklu adaylar üzerindeki çekişme konusunun henüz çözülmediğine dikkati çekti.
Dibeybe hükümetinde Dışişleri Bakanı Necla el-Menkuş ise geçen çarşamba günü İngiltere Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Gillian Keegan ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşme sırasında Keegan, İngiltere’nin Birlik Hükümeti’nin doğru bir yol haritasına ve anayasal kurala göre cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini gerçekleştirmesine destek verdiğini belirtti. Gillian Keegan ayrıca, en zamanda Libya’ya ziyarette bulunmayı düşündüğünü söyledi.
Öte yandan Libya’nın güneydoğusundaki Rebiana şehrinde güvenlik müdürlüğüne saldıran silahlılarla çıkan çatışmalarda güvenlik müdürlüğünden 1 kişi ölürken, 7 kişi de yaralandı.



Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açıldığı ilk günde Gazze’den 12 kişi Mısır’a geçti

Gazze Şeridi ile Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında, tıbbi tedavi görmek üzere Mısır’a geçen Filistinlileri taşıyan ambulanslar, dün sınır hattında ilerledi. (AFP)
Gazze Şeridi ile Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında, tıbbi tedavi görmek üzere Mısır’a geçen Filistinlileri taşıyan ambulanslar, dün sınır hattında ilerledi. (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açıldığı ilk günde Gazze’den 12 kişi Mısır’a geçti

Gazze Şeridi ile Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında, tıbbi tedavi görmek üzere Mısır’a geçen Filistinlileri taşıyan ambulanslar, dün sınır hattında ilerledi. (AFP)
Gazze Şeridi ile Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında, tıbbi tedavi görmek üzere Mısır’a geçen Filistinlileri taşıyan ambulanslar, dün sınır hattında ilerledi. (AFP)

Gazze Şeridi’nden 12 kişi, yaklaşık iki yıllık kapanmanın ardından Refah Sınır Kapısı’nın yeniden faaliyete geçmesinin ilk gününde, Mısır’a giriş yaptı. Sınırdaki kaynaklar, bugün (Salı) Fransız Haber Ajansı AFP’ye yaptığı açıklamada, geçiş yapanların yaralılar ve refakatçilerden oluştuğunu bildirdi.

Beş yaralı ve yedi refakatçinin sınır kapısından Mısır’a geçtiğini belirten kaynaklar Gazze’den Mısır’a kabul edilecek hasta sayısının günlük en fazla 50 kişi olarak belirlendiğini, her hastaya iki refakatçi eşlik edebileceğini aktardı.

Mısır medyası, pazartesi günü Gazze Şeridi’nden gelen Filistinli yaralıların Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında kabul edilmeye başlandığını duyurmuştu. El-Kahire el-İhbariye televizyon kanalı, Sağlık Bakanlığı’na dayandırdığı haberinde, Kahire yönetiminin Gazze’den gelecek hastalar için 150 hastane, 300 ambulans, 12 bin doktor ve 30 hızlı müdahale ekibi hazırladığını bildirdi.

Gazze’deki en büyük sağlık kuruluşu olan Şifa Tıp Kompleksi’nin Müdürü Muhammed Ebu Selmiye ise yaklaşık 20 bin hastanın, bunların 4 bin 500’ünün çocuk olduğunu ve acil tıbbi bakıma ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Refah Sınır Kapısı üzerinden Gazze’ye geri dönenlerin sayısına ilişkin ise henüz resmî bir açıklama yapılmadı.

“Bir umut penceresi”

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki sınırda yer alan Refah Sınır Kapısı, nüfusu iki milyonu aşan Gazze halkı için neredeyse dünyaya açılan tek çıkış noktası olma özelliğini taşıyor. Kapı, savaşın başlamasından bu yana uzun süre kapalı kalmıştı.

Kapının yeniden açılması, ABD’nin arabuluculuğunda sağlanan ve Ekim ayında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında öngörülen temel adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.


Sudan ordusu, stratejik Kadugli kentindeki kuşatmayı kırdı

Sudan ordusuna bağlı unsurlar (Arşiv – Reuters)
Sudan ordusuna bağlı unsurlar (Arşiv – Reuters)
TT

Sudan ordusu, stratejik Kadugli kentindeki kuşatmayı kırdı

Sudan ordusuna bağlı unsurlar (Arşiv – Reuters)
Sudan ordusuna bağlı unsurlar (Arşiv – Reuters)

Sudan ordusu bugün (Salı), Güney Kordofan Eyaleti’nin başkenti olan stratejik Kadugli kentinde, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) tarafından uygulanan kuşatmayı kırmayı başardığını açıkladı.

Kimliğinin açıklanmaması kaydıyla Fransız Haber Ajansı AFP’ye konuşan bir kaynak, “Güçlerimiz Kadugli’ye girdi ve kuşatmayı kaldırdı” dedi.

İnsani koşulların ağırlaştığı ve kıtlık tehdidiyle karşı karşıya bulunan Kadugli, Nisan 2023’ten bu yana Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında süren savaş kapsamında, HDK ve yerel müttefikleri tarafından uzun süredir kuşatma altında tutuluyordu.


Refah Sınır Kapısı, Gazze sakinlerinin giriş ve çıkışına açıldı

TT

Refah Sınır Kapısı, Gazze sakinlerinin giriş ve çıkışına açıldı

Refah Sınır Kapısı, Gazze sakinlerinin giriş ve çıkışına açıldı

İsrail dün Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı’nı sivil geçişlerine yeniden açtı. Bu adımın, Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden ayrılmasına ve İsrail’in yürüttüğü savaştan kaçarak bölge dışına çıkanların geri dönmesine imkân tanıyacağı belirtildi. Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre İsrail, Refah Sınır Kapısı’ndan giriş ve çıkış yapan Filistinlilerin güvenlik kontrolünden geçirilmesini talep ediyor.

İsrail, Gazze Şeridi’ne yönelik savaşın başlamasından yaklaşık dokuz ay sonra, Mayıs 2024’te sınır kapısının kontrolünü ele geçirmişti. Savaş, ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda ekim ayında yürürlüğe giren ateşkesle kırılgan bir şekilde durmuştu. Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması, Trump’ın İsrail ile Hamas arasındaki çatışmaları durdurmaya yönelik daha geniş kapsamlı planının ilk aşamasında yer alan önemli şartlardan biri olarak görülüyor.

cdfgt
Filistinli hastalar, Han Yunus'taki Kızılay Hastanesi'nin avlusunda tekerlekli sandalyelerinde oturarak, yurtdışında tedavi görmek üzere Refah Sınır Kapısı’ndan tahliye edilmeyi bekliyor. (AFP)

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre, İsrailli bir güvenlik yetkilisi, “Avrupa Birliği (AB) adına sınır desteği sağlamak üzere AB Refah Sınır Yardım Misyonu (EUBAM) ekiplerinin gelmesinin ardından, Refah Sınır Kapısı, giriş ve çıkışlar için halkın kullanımına açılmıştır” dedi. İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN’ın bildirdiğine göre, Gazze Şeridi’nden 150 kişinin ayrılması bekleniyor; bunların 50’si hasta. Karşılık olarak, 50 kişinin Gazze Şeridi’ne girişine izin verilecek.

Yabancı gazetecilerin Gazze Şeridi'ne girişi yasaklandı

Genel olarak Filistinliler, 7 Ekim 2023’teki saldırının ardından patlak veren İsrail’in Gazze operasyonlarının ilk dokuz ayında Refah Sınır Kapısı üzerinden Mısır’a geçebiliyordu.

cdfgrt
İnsani yardım malzemesi taşıyan kamyonlar dün Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'a ulaştı. (DPA)

Filistinli yetkililer, savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 100 bin Filistinlinin Gazze Şeridi’nden ayrıldığını, bunların çoğunun ilk dokuz ay içinde çıkış yaptığını belirtiyor.

Uluslararası sesler

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasına yönelik uluslararası sesler gelmeye devam etti; açıklamalar arasında adımı memnuniyetle karşılayanlar ve daha fazla yardımın Gazze Şeridi’ne ulaştırılması talebinde bulunanlar oldu.

AB Komisyonu’nun Akdeniz’den Sorumlu Üyesi Dubravka Suica dün, Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının ardından Gazze Şeridi’ne daha fazla insani yardımın girişine izin verilmesi çağrısında bulundu.

sfr
Mısır ambulansları Refah Sınır Kapısı önünde bekliyor. (Reuters)

Suica, X platformundaki paylaşımında, “Yaklaşık iki yıl aradan sonra, Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı, sivil geçişleri için yeniden açıldı. Bu adım, uzun süredir beklenen bir barış planı aşamasını temsil ediyor ve birçok kişi için bir nebze rahatlama ve umut getirecek” ifadelerini kullandı.

Suica, “Şimdi daha fazla yardımın girişine izin verilmesi şart; halk hâlâ acı çekiyor ve kayıpların sayısı kabul edilemeyecek kadar yüksek” dedi.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper da dün, Gazze Şeridi’ndeki ana sınır kapısı Refah’ın yeniden açılmasını memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Cooper, kapının Filistinlilerin her iki yönde yaya olarak geçişine imkân tanıdığını belirtirken, daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Cooper, X platformundaki paylaşımında, “Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasını, insanların her iki yönde yaya olarak geçiş yapabilmesi açısından memnuniyetle karşılıyorum. Bu, bazı ciddi şekilde yardıma muhtaç kişilerin Mısır’da tıbbi hizmet almasına olanak tanıyor. Ancak hâlâ yapılması gereken çok şey var. Yardımlar akmalı, temel ihtiyaç malzemelerine uygulanan kısıtlamalar hafifletilmeli ve yardım çalışanlarının görev yapmasına izin verilmeli” ifadelerini kullandı.

İsrail, güçlerinin bölgeyi işgal etmesinin ardından Refah Sınır Kapısı’nı kapatmış, ayrıca Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Philadelphia Koridoru’nu da kapalı tutmuştu.

Bu adım, yaralı ve hastalıklı Filistinlilerin bölgeden çıkarak tedavi görmesine imkân tanıyan hayati bir geçidi işlevsiz hale getirmişti. Geçen yıl, birkaç bin kişinin üçüncü ülkelerde tedavi görmesine izin verilirken, Birleşmiş Milletler’e (BM) göre hâlâ binlerce kişi yurt dışında sağlık hizmetine ihtiyaç duyuyor.

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasına rağmen, İsrail yabancı gazetecilerin Gazze Şeridi’ne girişine izin vermeyi hâlâ reddediyor. Gazeteciler, savaşın başından bu yana bölgeye girişleri yasaklanan ve savaşın yol açtığı geniş yıkımla karşı karşıya kalan Gazze Şeridi’ndeki durumu aktaramıyor.

Gazze Şeridi’nde yaklaşık iki milyon Filistinli, yıkılmış şehirlerinin enkazı arasında geçici çadırlarda ve hasarlı evlerde yaşamını sürdürüyor.

İsrail Yüksek Mahkemesi, yabancı gazetecilerin İsrail üzerinden Gazze Şeridi’ne girişine izin verilmesi talebiyle Yabancı Gazeteciler Derneği tarafından açılan davayı inceliyor. Hükümetin avukatları, gazetecilerin girişinin İsrail askerleri için risk oluşturabileceğini öne sürerek, olası tehlikelere dikkat çekiyor.

Dernek ise bu iddiaları reddediyor ve halkın bağımsız, hayati bir bilgi kaynağından mahrum bırakıldığını vurguluyor. Dernek ayrıca, savaşın başından itibaren birçok BM ve yardım görevlisinin Gazze Şeridi’ne girişine izin verildiğine işaret ediyor.

Trump’ın Gazze planı, ikinci aşamasına girerken, yönetimin Filistinli teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilmesini, Hamas’ın silah bırakmasını ve İsrail güçlerinin bölgeden çekilmesini öngörüyor; ardından yeniden imar çalışmaları yapılması planlanıyor.

İsrail, Hamas’ın silah bırakma olasılığı konusunda şüphelerini koruyor ve bazı yetkililer, ordunun yeniden savaşa hazırlık yaptığını belirtiyor. Gazze Şeridi’ndeki sağlık yetkilileri, ekim ayında yapılan ateşkes anlaşmasından bu yana İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarında 500’den fazla Filistinlinin hayatını kaybettiğini, İsrail tarafında ise 4 askerin öldüğünü aktardı.

Geçtiğimiz cumartesi günü, İsrail ateşkesten bu yana gerçekleştirdiği en şiddetli hava saldırılarından birini düzenledi. Saldırılarda en az 30 kişi hayatını kaybederken, İsrail bunu, Hamas’ın cuma günü ateşkesi ihlal etmesine karşı bir yanıt olarak nitelendirdi.