UAEA raporu: İran, uranyum zenginleştirme çalışmalarını genişletme yolunda

İran'ın Natanz nükleer tesisinin uydu görüntüsü (Arşiv- Reuters)
İran'ın Natanz nükleer tesisinin uydu görüntüsü (Arşiv- Reuters)
TT

UAEA raporu: İran, uranyum zenginleştirme çalışmalarını genişletme yolunda

İran'ın Natanz nükleer tesisinin uydu görüntüsü (Arşiv- Reuters)
İran'ın Natanz nükleer tesisinin uydu görüntüsü (Arşiv- Reuters)

Reuters haber ajansının dün (Pazartesi) ulaştığı Birleşmiş Milletler Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) gizli bir raporu, İran’ın Natanz'daki bir yeraltı tesisinde gelişmiş santrifüjler kullanarak uranyum zenginleştirmeyi planlı bir şekilde genişletme yolunda ilerlediğini gösterdi.
İran ile ABD arasında 2015 nükleer anlaşmasını yeniden canlandırma konusundaki dolaylı görüşmeler aksamış olsa da Tahran, anlaşmanın zenginleştirilmiş uranyum üretmek için kullanılmasını yasakladığı çok sayıda gelişmiş santrifüjü kullanmaya devam ediyor.
Bu makineler, anlaşmanın İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu büyütmek için kullanmasına izin verdiği tek santrifüj olan birinci nesil IR-1'den çok daha verimli. İran, bu cihazları olası bir hava bombardımanına dayanabilmesi için Natanz ve Fordo'da kullanıyor.
UAEA'nın üye ülkelere sunduğu rapora göre, Natanz'daki yeraltı tesisinde yakın zamanda kurulan üçüncü gelişmiş santrifüj seti (IR-6) artık çalışır durumda. Diplomatlar, IR-6'nın İran'ın en yeni santrifüjü olduğunu ifade etti.
UAEA’nın dün (Pazartesi) yayınlanan raporu, İran'ın 31 Ağustos 2019'da ya tamamlanmamış ya da kurulum sürecinin çok erken bir aşamasında olan yedi set santrifüjün kurulumunun tamamladığını gösterdi. Söz konusu tarih, kurumun son raporunda belirtildiği üzere müfettişlerin tesisi son ziyaret tarihiydi.
Raporda, biri (IR-4) ve altısı (IR-2M) olmak üzere toplamda yedi santrifüjün tam olarak kurulduğu ancak henüz uranyum zenginleştirmeye başlamadığı belirtildi.
Raporda ayrıca İran'ın UAEA'ya, daha önce bildirip kurduğu 12 santrifüje üç set daha (IR-2M) eklemeyi planladığını bildirdiği de vurgulandı.
Rapora göre, bu üç IR-2M cihaz setinden ikisi kurulmaya başlandı.
Raporda, Natanz'da kullanılan tüm santrifüjlerin hala yüzde 5 oranında zenginleştirilmiş uranyum heksaflorür ürettiği, ancak şimdi doğal uranyum heksaflorür ile beslendiği vurgulandı.
Söz konusu oran, 31 Ağustos'ta santrifüjlerin yüzde 2 oranında zenginleştirilmiş uranyum heksaflorür ile beslendiğini söyleyen üç aylık Eylül raporuyla çelişiyor.
2018 yılında ABD eski Başkanı Donald Trump, ülkesini İran ile imzalanan nükleer anlaşmadan çekmiş ve İran’a yaptırımları yeniden yürürlüğe koymuştu. İran bu hamleye, anlaşma kapsamında nükleer faaliyetlerine yönelik getirilen kısıtlamaları ihlal ederek yanıt verdi.
Diplomatlar, anlaşmanın yeniden canlandırılması halinde İran'ın gelişmiş santrifüjlerini kapatmak zorunda kalacağını söylüyor.



Fransa’nın Lübnan'daki arabuluculuk çabalarında ortaya çıkan belgede hangi önemli maddeler yer alıyor?

İsrail topçuları, Lübnan topraklarının derinliklerine doğru ilerleme girişimleriyle eş zamanlı olarak Lübnan topraklarına ateş açtı (AFP)
İsrail topçuları, Lübnan topraklarının derinliklerine doğru ilerleme girişimleriyle eş zamanlı olarak Lübnan topraklarına ateş açtı (AFP)
TT

Fransa’nın Lübnan'daki arabuluculuk çabalarında ortaya çıkan belgede hangi önemli maddeler yer alıyor?

İsrail topçuları, Lübnan topraklarının derinliklerine doğru ilerleme girişimleriyle eş zamanlı olarak Lübnan topraklarına ateş açtı (AFP)
İsrail topçuları, Lübnan topraklarının derinliklerine doğru ilerleme girişimleriyle eş zamanlı olarak Lübnan topraklarına ateş açtı (AFP)

İsrail, Lübnan ile ateşkes sağlamaya yönelik arabuluculuk çabalarına karşı, dört eksende eş zamanlı kara saldırıları düzenleyerek saldırı alanını genişletiyor ve işgale karşı direnen savunma güçlerini dağıtmaya ve herhangi bir görüşme öncesinde Lübnan'a ateş gücüyle baskı uygulamaya çalışıyor.

İsrail'in Lübnan sınırına takviye birlikleri göndermesi üzerine, İsrail ordusu Hıyam ve Taybe eksenlerine yönelik saldırılarını yeniledi ve Bint Cibeyl şehri civarındaki Marun er-Ras ve Aytarun eksenindeki hareketlerine devam ederken, batı kesiminde Naqura kasabasına doğru yeni bir eksen açtı.

Bu saldırı, Lübnan'ın iç kesimlerindeki onlarca kasabayı hedef alan yoğun hava ve topçu bombardımanıyla birlikte gerçekleşti ve saldırılardan biri sivil savunma merkezini vurdu.

 Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot’un Tel Aviv ziyareti, İsrail’in Fransız arabuluculuğuna karşı herhangi bir taviz vermesiyle sonuçlanmasa da Şarku’l Avsat, üç aşamadan bahseden ve Lübnan’ın İsrail’i tanıdığını açıkça belirtmeyen Fransız belgesinin içeriğini elde etti. İlk madde, “Lübnan Devleti'nin İsrail'in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü saygı gösterme taahhüdünü” teyit ederken, ikinci madde ise “Lübnan'ın İsrail ile kapsamlı ve kalıcı bir saldırmazlık anlaşması imzalamaya hazır olduğunu” belirtmektedir. Ancak en önemli paragraf, “kapsamlı ve kalıcı bir saldırmazlık anlaşmasının imzalanmasını, böylece Lübnan ve İsrail’in aralarındaki savaş durumunun sona erdiğini ilan etmelerini ve birbirlerine karşı herhangi bir güç kullanmaktan kaçınmayı taahhüt etmelerini” öngörüyor.


İsrail'in güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırısında bir kişi öldü, iki kişi yaralandı

İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine düzenlediği baskının ardından duman yükseliyor (DPA)
İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine düzenlediği baskının ardından duman yükseliyor (DPA)
TT

İsrail'in güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırısında bir kişi öldü, iki kişi yaralandı

İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine düzenlediği baskının ardından duman yükseliyor (DPA)
İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine düzenlediği baskının ardından duman yükseliyor (DPA)

Lübnan resmi medyasına göre İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki bir kasabada bir evi hedef alan hava saldırısında bir kişi öldü, iki kişi de yaralandı.

Ulusal Haber Ajansının haberine göre “İsrail savaş uçakları, Bint Cubey bölgesindeki Ganduziye kasabasında bir eve şafak vakti şiddetli bir saldırı düzenledi; bir kişi öldü, iki kişi yaralandı.Yaralılar enkaz altından çıkarıldı» dedi.

İsrail ordusu, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güney banliyölerindeki birkaç mahalle sakinlerine tahliye uyarısı verdikten sonra, bu sabah “Hizbullah”ın Beyrut'taki hedeflerine bir dizi hava saldırısı düzenlediğini duyurdu.

Ordu kısa açıklamasında, güçlerinin "şu anda Beyrut'ta Hizbullah terör örgütüne ait hedeflere saldırdığını" belirtti. İsrail askeri sözcüsü daha önce, Hizbullah'ın kalesi olan güney banliyölerinde yaşayanları hava saldırıları başlamadan önce evlerini boşaltmaları konusunda uyarmıştı.


NATO Bağdat'tan "geçici olarak" ayrılıyor...

Irak Haşdi Şabi Güçleri, Salahaddin'e düzenlenen hava saldırısında öldürülen üyelerinden birinin fotoğrafının bulunduğu ambulansın yanında (AFP)
Irak Haşdi Şabi Güçleri, Salahaddin'e düzenlenen hava saldırısında öldürülen üyelerinden birinin fotoğrafının bulunduğu ambulansın yanında (AFP)
TT

NATO Bağdat'tan "geçici olarak" ayrılıyor...

Irak Haşdi Şabi Güçleri, Salahaddin'e düzenlenen hava saldırısında öldürülen üyelerinden birinin fotoğrafının bulunduğu ambulansın yanında (AFP)
Irak Haşdi Şabi Güçleri, Salahaddin'e düzenlenen hava saldırısında öldürülen üyelerinden birinin fotoğrafının bulunduğu ambulansın yanında (AFP)

NATO, bölgesel gerilimlerin artmasıyla birlikte bazı güçlerini geçici olarak geri çekme kararına paralel olarak, Irak'taki misyon duruşunu "belirlemek" için çalıştığını duyurdu.

NATO sözcüsü Alison Hart dün yaptığı açıklamada, ittifakın "Irak'taki duruşunu ayarladığını... ve müttefiklerle yakın koordinasyon içinde çalıştığını" teyit ederek, "NATO personelinin güvenliği ve emniyetinin son derece önemli olduğunu" vurguladı.

Aynı bağlamda, Polonya Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, "operasyonel koşulları ve potansiyel tehditleri analiz ettikten sonra" ülkesinin güçlerinin Irak'tan çekileceğini duyurdu.

Bu gelişmeler, Bağdat'ta hükümet mesajları, yargı uyarıları ve "kesin" Amerikan tehditleri yoluyla grupların saldırılarını durdurmaya yönelik yoğun siyasi baskıyla eş zamanlı olarak geldi.

Kaynaklar, sahada nispeten sakin bir ortamda, «Hizbullah Tugayları»nın beş günlük ateşkes ilan etmesiyle birlikte gerilimi azaltmaya yönelik ilk mutabakatlardan bahsetti. Ancak Şarku’l Avsat’ın ulaştığı kaynaklar, Amerikan tarafının şu ana kadar buna net bir yanıt vermediğini ifade etti. Bu da “Haşdi Şabi”ye ait karargahları hedef alan hava saldırılarının devam etmesiyle birlikte, ateşkesi kırılgan ve çökmeye açık bir durumda bırakıyor.