Irak: Üçlü heyet Erbil’de ‘yeni Cumhurbaşkanı’ için buluştu

Salih ve Kazimi, siyasi krizi sona erdirmek için diyalog çağrısını yineledi

Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih (Reuters)

Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Muhammed el-Halbusi, başbakan adayı Muhammed Şiya es-Sudani ve Haşdi Şabi Başkanı Falih ey-Fayyad başkanlığındaki bir heyet, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) lideri Mesud Barzani ile Erbil’de bir araya geldi. Görüşmede, iki Kürt partisi (KDP ile Kürdistan Yurtseverler Birliği/KYB) arasında tartışılan cumhurbaşkanlığı pozisyonuna ilişkin bir anlayışa ulaşma meselesi ele alındı. Heyetin Erbil ve Süleymaniye ziyareti, Devleti Yönetme İttifakı’nın iki gün önce iki Kürt partisinin ‘ya bir aday üzerinde anlaşma ya da bir seçim mekanizması kurma’ hususundaki uyarısının üzerine gelişti. Bu durum, KYB’den mevcut Cumhurbaşkanı Berhem Salih’in KDP adayı Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin’e karşı zafer kazandığı 2018 senaryosuna göre ilerleme anlamına geliyor.
Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih, seçimlerin üzerinden tam bir yılın geçmesini siyasi sınıfın görevlerini yerine getirememesi konusunda ‘sert bir hatırlatma’ olarak görürken, Başbakan Mustafa el-Kazimi de siyasi tıkanıklıktan kurtulmak için ciddi diyalog çağrısını yineledi. Salih, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada “Seçimlerin üzerinden anayasal haklar tamamlanmadan geçen bir yıl, ülkemiz için kaçırılan fırsatların sert bir hatırlatıcısıdır. Temeli ve sonu ülkenin ve vatandaşların çıkarına ve özgür ve onurlu bir yaşam hakkının yerine getirilmesine dayanan yakın saflar ve kapsayıcı ulusal diyalog için önemli bir teşviktir” ifadelerine yer verdi. Cumhurbaşkanı ayrıca, “Kriz döngüsünü sona erdirme ve iyi yönetim kurma zamanı geldi” dedi.
Öte yandan Başbakan Mustafa el-Kazimi ise siyasi krizi çözmek için tüm siyasi partileri ve güçleri ‘aklı başında, sakin ve yapıcı diyalog mantığına’ başvurmaya çağırdı. 10 Ekim’de açıklamada bulunan Kazımi, “Geçen yıl bugün (10 Ekim 2021) hükümet programımızda en önemli maddeyi hayata geçirdik. Birleşmiş Milletler’in (BM) ve tüm gözlemcilerin tanıklığıyla, adil ve profesyonel bir erken yasama seçimleri gerçekleştirdik. Bu erken seçimler, sayın halkımızın taleplerine yanıt olarak geldi ve akıl sahibi merciyi ise bu taleplere yanıt vermeye ve katılmaya çağırdı” dedi. Kazimi, “Seçim tecrübesinden sonraki bir yılın koşulları, ‘sandığa başvurmanın, seçimlere katılan tüm siyasi güçlerin demokratik ilkelere olan inancına ve kültürel bağlam ve değerlerine uygun siyasi eylem pratiğine bağlı olması’ gerektiğini kanıtladı” ifadelerini kullandı.
Irak Başbakanı, “Geçtiğimiz iki yıl boyunca diyalog, anlayış, iş birliği ve ortaklığı yöneten farklı bir yaklaşım üzerinde çalıştık. Karşılaştığımız haksız saldırılara rağmen olay ve durumlarla baş ederken sükûnet ve akılcılığı benimsedik. Tüm bunlar ülkenin ihtiyacı olan sükûneti ve istikrarı tesis etmek ve mevcut demokrasisine ulaşmak için acılarını çekmiş sevgili Irak’ımızda demokratik değerleri benimseyen, şiddet ve tiranlığa yüz çeviren bir siyasi kültür oluşturmak içindi” dedi. Irak Başbakanı, siyasi parti ve güçlere de “siyasi krizi çözmek için aklı başında, sakin ve yapıcı diyalog mantığına başvurma, Irak’ın genç demokrasisini güçlendiren ve sevgili Irak ve onurlu halkı için istikrar ve refah sütunlarını destekleyen kapsamlı ulusal çözümler için baskı yapma” çağrısını yineledi.
Öte yandan Zafer Koalisyonu Başkanı eski Başbakan Haydar el-İbadi ise devletin çalışmalarındaki kesintinin devam etmesi halinde ‘halk devriminin patlak vermesine’ karşı uyardı. İbadi, yaptığı açıklamada “Erken seçimlerin üzerinden bir yıl geçti ve siyasi tıkanıklık hala devam ediyor. Bu durum, bir halkın liderliğine ve bir devletin yönetimine hitap edenlere yakışmaz. Daha önce kamu ve özel sektörün girişimiyle seçim süreci krizinin ve sonrasındaki yansımaların üstesinden gelinmesi, krizden çıkmak için yapıcı ve sorumlu bir diyalogla üretilen ulusal anayasal düzenlemelere gidilmesi çağrısı yapmıştım” dedi. İbadi ayrıca, yankıları mevcut çıkmazdan daha büyük olacak kırılgan ve dışlayıcı bir yönetim denklemini benimsemeye karşı uyardı.