Lübnan yeni cumhurbaşkanını seçemiyor

Lübnan Meclis Başkanı Berri, Şarku’l Avsat’a konuştu: “Uzlaşıya dayalı arabuluculuk askıya alındı. Taif Anlaşması’nı koruyan bir cumhurbaşkanı istiyoruz”

Lübnan Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri, geçen cuma günü Beyrut’u ziyaret eden Fransa Dışişleri Bakanı Catherine Colonna ile (AFP)

Bir mucize gerçekleşmezse Lübnan parlamentosunun bugün cumhurbaşkanını seçmek için planlanan oturumu, seçimlerin tamamlanması yolunda yeni bir ‘başarısız girişim’ olacak. “Cumhurbaşkanlığı için bir isim üzerinde anlaşmaya varma çabalarının başarısız olması” ve “aktif siyasi güçlerin 65 oya ihtiyaç duyan bir cumhurbaşkanı seçmek için parlamentoda gerekli çoğunluğa sahip olamaması” ortasında koşullar, parlamentonun Cumhurbaşkanı Mişel Avn’ın görev süresinin sona ermesinin son on gününde Lübnan anayasasında öngörülen ‘daimî oturum’ haline dönüşecek.
Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri’nin oturum öncesinde Şarku’l Avsat’a açıkladığı üzere ‘ufuk görünmüyor’. Berri, bloğun hala yerinde olduğunu ve üzerinde uzlaşı sağlanmış bir cumhurbaşkanına ulaşma çabalarının hala devam ettiğini söyledi. Meclis Başkanı Berri’ye göre daimi oturum, parlamentonun milletvekillerine açılması anlamına gelmiyor. Aynı şekilde kurulan herhangi bir hükümete de ‘Görevimi yaptım. Meclisi seçimlere davet ettim. Bugünkü oturumun başarısız olması halinde yakın oturumlar için çağrıda bulunma niyetindeyim’ şeklinde güven verilmesini de engellemiyor.
Berri, beklenen cumhurbaşkanını ‘basit, net ama nitelikli’ olarak nitelendirirken, ‘birleştirici, ayrım yapmayan, Müslümanlar ve Hıristiyanlar açısından bir öneme sahip, Arap dünyasına açık olan ve en önemlisi de Taif Anlaşması’nı koruyan bir cumhurbaşkanı’ istiyor.
Hareketleriyle açık şekilde cumhurbaşkanı seçimleri için umut olmadığını gösteren Hizbullah ise 31 Ekim gece yarısı Cumhurbaşkanı Avn’ın görev süresinin sonunda Cumhuriyet Sarayı’ndan ayrılmasıyla birlikte beklenen ‘anayasal boşluğu’ devralacak yeni bir hükümet kurmak için aceleci davranıyor. Kaynaklar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada Hizbullah’ın Başbakan Necib Mikati ve Özgür Yurtsever Hareket lideri Cibran Basil’e dönem sona ermeden bir hükümet kurması için baskı yaptığını söyledi.
Kaynaklar, Cumhurbaşkanı Avn ve Basil’in cumhurbaşkanlığı kotasından tüm Hıristiyan bakanları değiştirirken mevcut hükümeti korumak istediğini, ama Mikati’nin bunu reddettiğini söyledi. Kaynaklara göre konu, Mikati’nin değiştirmeyi planladığı üç Müslüman bakanın karşılığında üç Hıristiyan bakanın değiştirilmesi temelinde gerçekleşen değişiklikle sona erdi.
Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, hesap edilenin gerçekleşmesi halinde hükümetin 26-27 Ekim arasında doğacağını dile getirdi. Daha sonra büyük olasılıkla, her zamankinin aksine ‘ilk hükümet toplantısına başkanlık etmeyecek olan’ Cumhurbaşkanı Avn’ın görev süresinin sona ermesinden sonra bir güven oylaması yapılacak.
Basil, (hükümeti kurmak için siyasi liderler arasında arabuluculuğa öncülük eden) Kamu Güvenliği Genel Müdürü Tümgeneral Abbas İbrahim ve Hizbullah İrtibat ve Koordinasyon Birimi Başkanı Vefik Safa arasında Güçlü Lübnan Bloğu binasında bir görüşme yapıldı. Toplantıda Cumhurbaşkanı Mişel Avn’ın görev süresinin sona ermesinden önce hükümet kurma çabaları ele alındı.
Basil’e yakın kaynaklar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada Cumhurbaşkanı Avn’ın ‘üç bakan değişikliğinden daha azını kabul etmeyeceğini’ söylerken, “Mikati ile iyi bir ilişkisi olmayan mevcut Enerji Bakanı Velid Fayyad’ın değiştirilmesini de kabul etmeyecektir” dedi. Değişiklik yapılacak bakanların, Dışişleri Bakanı Abdullah Bouhabib, İdari Kalkınmadan Sorumlu Devlet Bakanı Necla er-Riyaşi ve Turizm Bakanı Velid Nassar olduğu aktarıldı.
Kaynaklar, topu Mikati’nin oyun sahasına atarken, “Avn döneminin hükümetsiz sona erdiğini kabul edecek mi? Özgür Yurtsever Hareket’in, cumhurbaşkanlığı yetkilerini üstlenen ve istifa etmiş bir hükümetle yönetmesine izin vereceğine inanıyor mu?” diye sordu. Meselesinin Özgür Yurtsever Hareket açısından açık olduğunu belirten kaynaklar, “Mikati bunu yapamayacak. İstifa eden hükümetteki Hıristiyan bakanlar, bu gerçekleşirse görevde kalamazlar” dedi.