'İran protestolarının sesi’ rapçi Tumac Salihi tutuklandı

Rapçi Tumac Salihi’nin Tesnim Haber Ajansı tarafından yayınlanan bir fotoğrafı

İran devlet medyası, son yıllarda halk protestolarını ve işçi grevlerini destekleyen tartışmalı şarkılar yayınlayan ünlü rapçi Tumac Salihi’nin tutuklandığını duyurdu.
Haberlere göre, Salihi ülkeyi batı sınırında terk etmeye çalışırken tutuklandı. Ancak Salihi’nin resmi Twitter hesabı tarafından tutuklandığı doğrulanırken, yetkililerin tutuklanma yeri ile ilgili söyledikleri reddedildi. Aynı şekilde ailesi de devletin açıklamasını reddederek, Salihi’nin Çaharmahal-Bahtiyari eyaletindeki dağlık Gerde Bishe bölgesinde tutuklandığını belirtti.
Twitter hesabından yapılan paylaşımda, “Tumac ülkeyi terk etmeyi hiç düşünmedi. Memleketi olan Çaharmahal-Bahtiyari'de tutuklandı” ifadeleri kullanıldı.
İsfahan Başsavcısı Muhammed Nebeviyan, Salihi'nin ‘rejime karşı propaganda faaliyeti yürütmr, düşman hükümetlerle iş birliği yapma ve ülkenin güvenliğini bozmak amacıyla izinsiz bir grup kurma’ suçlamasıyla tutuklandığını duyurdu. Nebeviyan, “Sanık, İsfahan eyaleti ve Şahinşehr kentindeki huzursuzluğu körüklemede ve son zamanlardaki huzursuzlukları ve ayaklanmaları uyandırma ve teşvik etmede önemli bir rol oynadı” açıklamasında bulundu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı Tesnim Haber Ajansı, “Son ayaklanmalarda geniş çapta ortaya çıkan şiddetin destekçilerinden şarkıcı Salihi, ülkeden kaçarken tutuklandı” ifadelerini kullandı.
Salihi, Şiraz kentindeki bir türbede 15 kişinin ölümüne yol açan ve DEAŞ'ın üstlendiği saldırıda iktidarı doğrudan suçlayarak, Twitter'da şöyle bir paylaşımda bulunmuştu:
"Şah Çerağ saldırısının kanıtlarının sahte olduğunun anlaşılacağı gün çok uzak olmayacak. Sizin alçaklığınızın sonu yok. İktidar koltuğunuzu korumak için yeryüzündeki herkesi öldürmeye hazırsınız.”
Salihi’nin, ‘Sıradan Hayat’ ve ‘Türkmençay’ gibi İran rejiminin politikalarını eleştirdiği şarkıları İranlılar arasında büyük beğeni topladı. Salihi, 2019 protestolarının ardından ‘Fare Deliği’ şarkısını yayınlayarak, şarkısında otoriteyi sert bir şekilde eleştirdi. Ayrıca Avrupa ve ABD'deki İran lobisi etrafında toplanan grupların rejimin imajını ‘parlatma’ girişimini de kınadı. Buna ek olarak ünlülerin ve reformist akımın ülkedeki muhaliflere ve protestoculara yönelik baskı kampanyasına karşı sessizliklerini eleştirdi.
Geçen ocak ayında İran Devrim Mahkemesi, Salihi hakkında tutuklanmasından 5 ay sonra tecilli olarak 6 ay hapis cezasına çarptırılmasına ilişkin bir karar vermişti.
Son şarkıları İran sokaklarındaki halkın hoşnutsuzluğunu ve öfkesini yansıtıyor. Ülkenin su yönetimi politikasına karşı sendikaların ve diğer protestocuların taleplerini gün yüzüne çıkarıyor.
Salihi’nin tutuklanması, yetkililer tarafından geçen ay tutuklanan şarkıcı Şervin Hacıpur'un İran protestolarının küresel bir sembolü haline gelmesinin ardından yaşandı.
Hacıpur ‘Baraye’ (İçin!) şarkısıyla dikkatleri üzerine çekmişti. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre şarkı, Protestocuların protesto gerekçelerini dile getirdikleri Twitter mesajlarından derlediği şarkısı protestocular için adeta bir marşa dönütü.
Pop şarkıcısı Mehdi Yarrahi, Salihi’nin tutuklanmasını kınayarak, “İranlılar, sanki hiç tutuklanmamış gibi Tumac Salihi’nin tutuklanma haberine sevindiler. Bu şekilde İran’da bizi tutuklayabilir, işkence yapabilir ve hepimizi öldürebilirler” dedi.
Yetkililer iki yıl boyunca Arapça ve Farsça tartışmalı şarkılar yayınlayan Yarrahi’nin şarkılarını yasakladı. İran-Irak savaşını eleştirdiği ‘Engelleme Atışı’ adlı şarkısı yetkilileri kızdırmıştı. Yarrahi, bir konserinde eski İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'yi ve DMO’yu eleştirmişti.
Yarrahi Ağustos 2021'de güneybatı İran'da memleketi Ahvaz'ı etkileyen su krizinde, su protestolarını desteklemek için Arapça ‘Ehvak’ (Seni Seviyorum) şarkısını yayınlamıştı.