UNODC: Afganistan’da haşhaş ekimi neredeyse üçte bir oranında arttı

Afgan çiftçiler Helmand eyaletinde haşhaş hasadı yapıyor (AP)

Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), Taliban hareketinin Ağustos 2021’de iktidara gelmesinden bu yana yasadışı afyon ticaretine ilişkin yayınlanan ilk raporunda, Afganistan’da haşhaş ekiminin bu yıl üçte bir oranında arttığını bildirdi.
Özsuyu eroin yapımında kullanılan afyon haşhaşının dünyanın en büyük üreticisi olan Afganistan’daki üretimi ve ihracatı son yıllarda artış gösterdi.
UNODC raporuna göre, Nisan ayında Taliban’ın haşhaş ekimini yasaklamasının ardından haşhaş fiyatları önemli ölçüde yükseldi, ancak bu yılki mahsul yasaktan büyük ölçüde muaf tutuldu.
Söz konusu raporda, “Afganistan’da haşhaş ekimi bir önceki yıla göre yüzde 32 artarak 233 bin hektara ulaştı. Bu da, 2022 mahsulünü izleme sürecinin başladığı 1994 yılından bu yana ekim yapılan üçüncü en büyük alan haline getirdi” denildi.
Viyana merkezli UNODC’ye göre, 2022 yılı afyon haşhaş mahsulü için en karlı yıl oldu.
Raporda, “Afgan çiftçilerin afyon satışlarından elde ettikleri gelir 2021’de 425 milyon dolar iken, 2022’de 1.4 milyar dolara çıkarak üç kattan fazla arttı” ifadeleri kullanıldı.
Ayrıca yetkililerin dayattığı yasağa rağmen, yüksek afyon fiyatlarının çiftçilere afyon yetiştirme konusunda riske atılmaları için ek bir teşvik sağladığına dikkat çekildi.
Üretim, bu yılın başındaki kuraklığın mahsulleri vurmasının ardından 2021’e göre yüzde 10 azalarak 6 bin 200 tona düştü.
Afganistan, küresel üretimin yüzde 80 ila 90’ını oluşturarak, afyon ve eroin üretiminde neredeyse tekele sahip.
ABD, 11 Eylül saldırılarının ardından Taliban iktidarını devirmeden önce, hareket 2000 yılında haşhaş ekimini yasaklamıştı.
ABD ve NATO güçleri, Afganistan’da yaklaşık 20 yıllık mevcudiyetleri boyunca haşhaş ekimini azaltmaya ve çiftçileri buğday veya safran gibi alternatif ürünlere geçmeye teşvik etmeye çalıştı.
Ancak uzmanlara göre, Taliban haşhaş yetiştirilen ana alanları ele geçirme girişimlerini engelledi.