Husi milisleri, özel sektörü kontrol altına alma hamleleri kapsamında Yemen’de üç şehirde gerçekleştirdiği ihlallerini sürdürüyor. Sana’daki kaynaklara göre milisler, ticarete yönelik özel sektörü yeniden hedef aldı. Husiler geçtiğimiz yıllarda yaklaşık üç bin takipçisini iş ve ticaret alanını ele geçirmeye yönlendirdi.
Sanaa Ticaret Odası’ndaki yetkililer Şarku’l Avsat’a, Husi milislerinin yılın başından bu yana takipçilerinden yaklaşık 600 yatırımcısının Ticaret Odası’na kaydını kolaylaştırdığını belirtti. Husiler daha önce de farklı alanlarda çalışan yeni şirketler kurmuş ve son iki yılda kendisine sadık 2 bin 200 kişiyi iş insanı olarak tescil ettirmişti.
Kaynaklar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada milislerin özel sektöre yönelik ihlallerini artırmasının, son günlerde Hudeyde, Taiz ve Sana şehirlerindeki özel ticari kuruluşlara yönelik saldırı, kapatma, yağma, adam kaçırma ve özel ticari kuruluşlara vergi getirme gibi adımları kapsadığını aktardılar.
Şeker rafinerisi şirketinin çalışanları tutuklandı
Milisler, söz konusu ihlaller kapsamında son olarak Hail Said Enam grubuna bağlı Yemen Şeker Rafineri Şirketi’nin Hudeyde’deki genel merkezine baskın düzenledi. Şirketin genel müdürünü, çalışanlarını ve sürücülerini kaçırarak bilinmeyen bir yere götürdü.
Yerel haberlere göre pazarın şeker ihtiyacının yüzde 90’ını karşılayan şirkete yönelik bu saldırı, şirketin Husi milislerinin liderlerinden biri tarafından Yemen’in tüm bölgelerine giden yolların kapatılması ve üretim nakliye araçlarının durdurulması nedeniyle üretim çalışmaları askıya alındı. Şirketin Genel Müdür Hudeyde şehrine vardığında kaçırılırken, diğer çalışanlar ve sürücüler de Hudeyde’nin el-Duha bölgesindeki bir hapishaneye götürüldü.
Şirket, darbecilerin tanınmayan hükümetindeki İçişleri Bakanlığı’na sunduğu bildiride çalışmalarının durdurulduğunu bildirdi. Ayrıca grup tarafından Hudeyde’nin kuzey bölgeleri için güvenlik müdür yardımcısı olarak atanan Ebu Mişal’in yakın zamanda şirketin faaliyetlerini askıya aldığını ve aynı şehirdeki el-Salif kavşak noktasında şirketin araçlarına ve çalışanları taşıyan otobüslerine el koyarak çalışmalarını engellediğini aktardı.
Şirket ayrıca Husi liderinin, genel müdürün özgürlüğünü engellemek için yasaları ihlal ederek pozisyonunu keyfi olarak istismar ettiğini ve şirketin ‘Yemen’deki en büyük ticari gruba bağlı tüzel kişi şirketi olmasına rağmen’ genel müdürün serbest bırakılmasına yönelik tüm talepleri reddettiğini vurguladı. Bunun yanı sıra yasalara uygun olarak yasal bir temsilci (şirketin avukatı) aracılığıyla kendisi ile görüşmelerinin sağlanması gerektiği de belirtildi.
Şirket, Husilerin bu adımının, yasaya ve ülkenin genel çıkarlarına aykırı bir şekilde önemli maddi kayıplara yol açacağını bildirdi.
Taiz ve Sana’da ihlaller
Husi milislerinin bu ve benzeri terör eylemleri, aynı gün silahlı kişiler tarafından Taiz’deki et-Taziye bölgesinde Belkıs Endüstriyel Kalkınma ve Belkıs Kümes Hayvanları şirketlerine karşı da benzer r baskın ve yağma ile devam etti.
Yerel aktivistler, şehirdeki iki şirkete karşı işlenen suçların belgelerini yayınladı. Kaynaklar, Husilerin geçtiğimiz yıllarda söz konusu iki şirketi devralmaya çalıştığını ancak başarısız olduğunu, daha sonrasında da sahipleri arasında yakın zamanda çıkan bir anlaşmazlıktan yararlanarak şirketin yönelik yeni hamleler gerçekleştirdiğini aktardı.
Bu olaydan iki gün önce de silahlı Husiler, milislerin kontrolleri altındaki bölgelerde özel sektör çalışanlarına karşı devam eden tacizlerini sürdürdü. Sana’daki Yemen Petrol Yatırımları Şirketi’nin genel müdürünü kaçırdı.
Sana’daki yerel bir kaynak Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Husilerin şirketin Genel Müdürü Ahmed Harmal’ı kaçırdığını aktardı. Kaçırılan kişinin Sana’daki bir hapishanede tutulduğu kaydedildi.
Ekonomik alanındaki gözlemciler, Sana’da iş insanı Harmal’ın kaçırılmasını, Husi grubuna bağlı şirketin faaliyet gösterdiği doğu illerindeki petrol sektörleriyle ilgili bilgi edinme çabalar doğrultusunda gerçekleştiğini vurguladılar.
Ekonomiyi yakından takip eden uzmanlar, bu ve benzeri uygulamaların, Husilerin kendi kontrol alanlarındaki özel sektör çalışanlarına ve sermayeye karşı sürdürdüğü ihlallere hız vereceğini gösterdiği görüşünde.
Keyfi uygulamalar
Husi darbesinin sekiz yılı boyunca, ticaret ve sanayi sektörü de dahil olmak üzere Yemen’deki özel sektör bir dizi yağma, kapatma, el koyma, gasp ve yasa dışı mali vergilerin dayatılması gibi keyfi uygulamalar sebebiyle büyük sıkıntılar çekti.
Daha önce yayınlanan yerel bir raporda, darbe milisleri tarafından özel sektöre yönelik gerçekleştirilen ‘korkunç’ ihlalleri ortaya çıkarmıştı. Raporda, 2019 yılında ve 2020’nin ilk altı ayında Sana’daki kurumları, çalışanları, yöneticileri ve sektör sahiplerini etkileyen bin 400 ihlal gözlemlendi.
Raporda Sana’da özel sektöre yönelik gerçekleştirilen bir dizi Husi ihlalinden de söz edildi. Bunlar arasında şirketleri, kurumları, mağazaları ve çeşitli ticari faaliyetler doğrudan hedef alanlar da bulunuyor. İhlallerin hedefi olanlar arasında ticari şirketler, bankalar, borsa şirketleri, alışveriş merkezleri, hastaneler, üniversiteler, enstitüler ve restoranların yanı sıra dükkanların, kafeteryaların, tezgahların ve sokak satıcılarının küçük çaplı işletmeleri de yer alıyor.
Aynı rapor, 383’ten fazla küçük dükkan, 120 fırın, 14 özel elektrik santrali ve 400 büyük ve orta boy dükkanın Husilerin yağma ve soygununa maruz kalırken, grubun silahlı adamlarının aynı dönemde 117 kuruma ve dükkanlardaki 250 işçiye saldırdığı belirtildi.
Rapor, bu dönemde 120’den fazla banka işletmesi, 95 ticaret şirketi, 214 alışveriş merkezi ve ticaret merkezi, 23 hastane, 11 üniversite ve enstitü ve 120 restoranın yanı sıra 16 bankanın yağma, soygun ve silahlı Husi saldırılarına maruz kaldığını bildirdi.
