İhvan’ın İstanbul kanadı, Mahmud Hüseyin'i ‘Mürşid’ ilan ederek yeni çatışmayı ateşliyor

Hüseyin, Şarku'l Avsat’a: İhvan’ın bir Şura Konseyi yok. Atamalar aslında onun yetkisi dahilinde değil

Mahmud Hüseyin'in bir arşiv fotoğrafı
Mahmud Hüseyin'in bir arşiv fotoğrafı
TT

İhvan’ın İstanbul kanadı, Mahmud Hüseyin'i ‘Mürşid’ ilan ederek yeni çatışmayı ateşliyor

Mahmud Hüseyin'in bir arşiv fotoğrafı
Mahmud Hüseyin'in bir arşiv fotoğrafı

Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin) Teşkilatı’nın İstanbul kanadı, kendi içindeki bölünmeyi derinleştirecek yeni bir adım daha attı. İhvan Genel Şura Konseyi, geçtiğimiz 4 Kasım’da Londra’da hayatını kaybeden İbrahim Münir’in yerine Mahmud Hüseyin'i Genel Mürşid Vekili olarak atamaya karar verdi. Genel Mürşid makamı İhvan Teşkilatının en üst yönetim koltuğunu ifade ediyor.
İstanbul'daki Mahmud Hüseyin cephesinden geçtiğimiz Çarşamba günü akşam saatlerinde yapılan açıklamada, bu haftaki oturumunda grubun iç durumundaki hızlı gelişmeleri Genel Şura Konseyi'nin grubun genel tüzüğünün 5. maddesindeki çalışmaların etkinleştirilmesi ve orijinal metnine uygun olarak uygulanmasının incelendiği belirtildi. Söz konusu maddeye göre Genel Mürşid’in görevini yapmasına mâni olan mücbir sebepler hâlinde, yerine birinci vekili, sonra vekillerin en yaşlısı getiriliyor.
Açıklamaya göre Mahmud İzzed’in tutuklanmasının ardından şu anda Mürşitlik Bürosunda Mahmud Hüseyin dışında başka bir üye bulunmadığından, Şura Konseyi, Genel Yönetmeliğin 5. maddesine göre Mahmud Hüseyin'e Genel Mürşid Vekili görevlerinin verilmesine karar verdi.
Bu açıklamadan önce lider Muhyiddin ez-Zayit daha önce, Münir'in yerine, Genel Mürşid Vekili olarak kimin göreve geleceği belirlenene kadar geçici olarak vekil olduğunu açıklamıştı.
Münir, yurtdışında Genel Şura Konseyi'ni kurarken, Mahmud Hüseyin ile anlaşmazlıkların tırmanması ve karşılıklı olarak birbirlerini azletmeleri sonrasında, ölümü durumunda birçok ismi kendisine vekil olarak atamıştı. Bu isimlerin İhvan Uluslararası Şura Konseyi’ne sunulması gerekiyordu. Ancak bu, Münir'in ölümüne kadar gerçekleşmedi. Örgüt, Münir'in yerine Mürşid Vekili’ni seçme listesiyle ilgili yeni bir krizle karşı karşıya kaldı.
Mahmud Hüseyin cephesinin göreve atandığını açıklamasına karşılık İhvan Medya Sözcüsü Usame Süleyman bir açıklama yaparak, İbrahim Münir'in yerine Vekil’in atanması için gerekli düzenlemeler tamamlanıncaya kadar İhvan Genel Mürşid Vekili’nin Dr. Muhyiddin ez-Zayit olduğunu vurguladı.
İhvan liderliği ise Mısır makamlarının 2020 yılının Ekim ayında grubun güçlü adamı olarak tanımlanan Genel Mürşid Yardımcısı Mahmud İzzed'i tutuklamasının ardından İbrahim Münir'e geçti.
Örgütün Genel Sekreterliği görevini yürüten Mahmud Hüseyin, yönetimde Münir tarzına sahip. Liderlik mücadelesi nedeniyle 3 cepheye ayrılan örgüt ile aralarında anlaşmazlıklar çıktı. Şimdi, Muhammed Hüseyin'in başkanlığındaki İstanbul kanadı ve İbrahim Münir'in başkanlığındaki Londra kanadı olarak bilinen iki yapılanmaya ek olarak İhvan Değişim Hareketi’nin ya da diğer adıyla Muhammed Kemal grubu bulunuyor.
Münir'in ölümü üzerine İstanbul-Londra cepheleri arasındaki çatışma kısa süreliğine duruldu. Her iki kanat da İhvan’ın Mısır'da tutuklu bulunan lideri Muhammed Bedii'den bir destek ve tasdik mesajı aldıklarını iddia etti. İhvan saflarındaki bölünme, Aralık 2021'de İstanbul kanadının İbrahim Münir'in grubun Genel Mürşid vekilliği görevinden azledildiğini duyurması ve yerine Mustafa Tolba'yı getirmesiyle resmen sona erdi.
Hüseyin, Münir'in sorumluluğu üstlenmesinin başlangıcında, 9 Eylül 2020'de, Mahmud İzzed'in tutuklanmasının ardından Maslahatgüzarlık görevini üstlenmesini öngören Teşkilat Yönetmeliği'nin 5. maddesini kendi isteği üzerine ve Genel Şura Meclisi'nin 10 liderinin imzasıyla değiştirmeyi teklif etti. Münir'in bunu görmezden gelmesine şaşırdı.
Değişiklik, Mürşid ve vekillerinin yokluğunda grubun yönetilmesi konusunun Şura Meclisi’ne havale edileceğini, Mürşitliği en yaşlı üyenin üstlenmesini öngören metnin iptal edilmesini öngörüyor. Bu, Münir tarafından reddedildi ve görmezden gelindi. Meclisin toplanıp tüzüğü değiştirmeye, Münir'i görevden almaya ve örgütü yönetmek için bir komite seçmeye karar verdiği vurgulandı.
Bu adımla birlikte, Mahmud Huseyin'in, Munir'in yerine Mürşitlik görevini üstlenmesi ve düzenlemeye tabi tüm şirketleri, görev ve sorumlulukları elinde tutması için durum uygun hale geldi.
Öte yandan Münir kararı reddetti. Hüseyin'e cevap vermek ve kararlarını iptal etmek için yeni bir Şura Meclisi kurulduğunu duyurdu. Yeni oluşumun adı ‘Dış Şura Konseyi’ idi. Her ikisi de uluslararası İhvan-ı Müslimin liderleri olan Mahmud el-İbyari ve Muhammed el-Buhayri onu destekledi.
Munir, altı üst düzey lideri dondurmaya devam ederken, Hüseyin'e ve İstanbul kanadına sadık 73 liderden oluşan birçok İhvan liderinin yetkilerini dondurmaya karar verdi. Bunlar Mahmud Huseyin, Mithat el-Haddad, Muhammad Abdulvehhab, Hamam Ali Yusuf, Receb el-Benna ve Memduh Mebruk idi.
Münir'in kararlarıyla feshedilen Genel Şura Konseyi'nin de üyesi olan İhvan liderlerinden biri, isminin verilmemesi şartıyla Şarku'l Avsat'a şunları söyledi: “Mahmud Hüseyin'in attığı adım geçersiz çünkü pratikte Genel Şura Konseyi artık yok. Mahmud Hüseyin ve arkadaşlarının üyeliklerinin dondurulmasıyla birlikte sadece birkaç üye kaldı. Ayrıca, organizasyon düzenlemelerine göre konseyin başlangıçta maslahatgüzar pozisyonunu üstlenecek birini atama yetkisi yoktur. Dolayısıyla şu anda Dr. Muhyiddin ez-Zayit dışında Maslahatgüzar yok.”
İstanbul'da ikamet eden Muhammed Kemal grubu ile bağlantılı İhvan lideri Eşref Abdulgaffar ise Facebook hesabından şu ifadelerin yer aldığı bir paylaşım yaptı: “Mahmud Hüseyin'in grubu, yeni gelişmelerden ve İbrahim Münir'in ölümünden yararlanarak ‘Ezbah’ın kontrolünü ve ‘es-Sububa’nın devamını, yani örgütün fonları ve bunlara tabi yatırımları üzerinde kontrol sağladı. Artık, Hasan el-Benna'nın çizip kurduğu grubu seven, amaçlarını ve hedeflerini bilen herkes, grubu çöküşten kurtarmaya değil, uçurumu genişletmeye ve felaketi derinleştirmeye çalıştıkları 8 yıldır kanıtlanmış olan tüm bu partilerden elini çekmeli.” İbrahim Münir'in ölümünden sonra 2014 yılından bu yana İhvan Genel Sekreterliği görevinin sona ermesine rağmen, değiştirilen liste sayesinde en yaşlı üye olması nedeniyle örgüte saldırmak için fırsat bulan Mahmud Hüseyin tarafında olanları bir ‘darbe’ olarak nitelendirdi.



Şarku’l Avsat’a konuşan resmi kaynak: Suveyda’da gelecek hafta tutuklu ve esirlerin takası yapılacak

Suveyda Valiliği’nden bir heyet, batı kırsalında bulunan köylerdeki hizmet durumunu inceledi. (SANA)
Suveyda Valiliği’nden bir heyet, batı kırsalında bulunan köylerdeki hizmet durumunu inceledi. (SANA)
TT

Şarku’l Avsat’a konuşan resmi kaynak: Suveyda’da gelecek hafta tutuklu ve esirlerin takası yapılacak

Suveyda Valiliği’nden bir heyet, batı kırsalında bulunan köylerdeki hizmet durumunu inceledi. (SANA)
Suveyda Valiliği’nden bir heyet, batı kırsalında bulunan köylerdeki hizmet durumunu inceledi. (SANA)

Suriye resmi kaynakları, çoğunluğu Dürzi olan Suveyda vilayetinde konuşlu Ulusal Muhafızlar ile Suriye hükümeti arasında yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ve taraflar arasında tutuklu ve esir değişimi yapılmasını öngören bir anlaşmanın önümüzdeki hafta tamamlanmasının beklendiğini bildirdi.

Suveyda Valiliği Medya İlişkileri Birimi Müdürü Kuteybe Azzam yaptığı kısa açıklamada, “Tutuklu ve esir değişimi konusundaki görüşmelerde ilerleme kaydedildi” ifadesini kullandı.

Azzam, anlaşmanın tamamlanacağı kesin tarihi belirtmedi, ancak değişim işleminin önümüzdeki hafta gerçekleşmesinin muhtemel olduğunu söyledi. Takas esnasında Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) temsilcilerinin de hazır bulunacağını ifade eden Azzam, teslim alma ve teslim etme işlemlerine ilişkin düzenlemelerin şu anda yürütüldüğünü belirtti.

Görsel kaldırıldı.Geçtiğimiz ekim ayında Suveyda’da Dürzi gruplar ve Arap kabileleri arasında gerçekleştirilen takastan (Anadolu Ajansı – AA)

Azzam 19 Şubat’ta Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Suriye hükümeti ile Ulusal Muhafızlar arasında esir değişimi anlaşmasına varmak amacıyla ABD aracılığıyla yürütülen dolaylı görüşmelerin sürdüğünü belirtmişti. O dönemde Azzam, görüşmelerin üçüncü taraf olarak ABD üzerinden dolaylı şekilde yürütüldüğünü kaydetmişti.

Raporlara göre, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, anlaşmanın tamamlanması için her iki taraftan da onay aldı. Anlaşma kapsamında, 2025 yazındaki olaylardan bu yana Adra Hapishanesi’nde tutulan 61 sivil serbest bırakılacak; karşılığında, Ulusal Muhafızlar tarafından Suveyda’da gözaltında tutulan 30 Savunma ve İçişleri bakanlıkları personeli teslim edilecek.

Görsel kaldırıldı.Şeyh Hikmet el-Hicri (AFP)

Gözlemcilere göre bu açıklama, Suriye hükümeti ile Şeyh Hikmet el-Hicri ve ona bağlı Ulusal Muhafızlar arasında aylardır süren siyasi çıkmazda bir gevşemeyi yansıtıyor. Söz konusu çıkmaz, Temmuz 2025’te yaşanan ve onlarca kişinin hayatını kaybettiği kanlı çatışmalarla patlak veren Suveyda kriziyle bağlantılı. O dönemde Dürzi silahlı gruplar ile Bedevi aşiretleri ve Suriye güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşanmış, İsrail ise Dürzileri koruma gerekçesiyle askeri müdahalede bulunmuştu.

Temmuz 2025 olaylarında gözaltına alınan tüm kişilerin serbest bırakılması, eylül ayında Şam’dan ABD ve Ürdün desteğiyle açıklanan ‘yol haritasının’ maddelerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak yol haritası ve krizle ilgili tartışmalar son dönemde gündemden düşmüş durumda.


Gazze’de gönüllüler, savaşın yıkıntıları arasından yazılı mirasın geriye kalanlarını kurtarmaya çalışıyor

UNESCO, savaşın patlak vermesinden bu yana Gazze Şeridi'ndeki 114 bölgede meydana gelen hasarı belgeledi (AFP)
UNESCO, savaşın patlak vermesinden bu yana Gazze Şeridi'ndeki 114 bölgede meydana gelen hasarı belgeledi (AFP)
TT

Gazze’de gönüllüler, savaşın yıkıntıları arasından yazılı mirasın geriye kalanlarını kurtarmaya çalışıyor

UNESCO, savaşın patlak vermesinden bu yana Gazze Şeridi'ndeki 114 bölgede meydana gelen hasarı belgeledi (AFP)
UNESCO, savaşın patlak vermesinden bu yana Gazze Şeridi'ndeki 114 bölgede meydana gelen hasarı belgeledi (AFP)

Gazze'den bir grup gönüllü, Filistin topraklarındaki en eski ve en büyük kütüphanelerden birinin arazisinde, savaşın bedelini ödeyen ve zengin kültürel mirasın değerli bir parçasını temsil eden paha biçilmez eski kitapları kurtarmak için yoğun bir şekilde çalışıyor.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre diğer kültürel ve dini mekanlar gibi, Gazze Şeridi'nin en büyük ve en eski camisi olan Gazze Eski Şehri'ndeki Ömeri Camii'nin kütüphanesi de İsrail'in bombardımanında ciddi şekilde hasar gördü.

Bir zamanlar kilise olan 12’nci yüzyıldan kalma cami ise büyük ölçüde yıkıntıya dönüşmüş durumda.

Britanya Kütüphanesi'nin desteklediği bir miras koruma fonunu yöneten Hanin el-Umusi şunları söyledi:

“Kütüphanenin aldığı hasarın boyutunu görünce şok oldum. Çok acı bir manzaraydı. Kitapları kurtarmak için acele etmenin benim görevim olduğunu hissettim.”

AFP’ye konuşan Umusi, bir grup gönüllüyle birlikte kütüphaneyi kurtarmak için bir girişim başlattığını açıkladı.

Umusi, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu kütüphanenin batı kısmı, İsrail ile Hamas arasında 2023 yılının ekim ayında Hamas'ın daha önce eşi ya da benzeri görülmemiş saldırısının ardından iki yıl süren savaş sırasında Büyük Ömeri Camii'nin üç kez bombalanması sonucu yandı.”

Kütüphanede yaklaşık 20 bin kitap bulunduğunu, bunlardan sadece üç veya dört bin tanesinin kurtulduğunu belirten Umusi, “Büyük Ömeri Camii kütüphanesi, El-Aksa Camii Kütüphanesi ve Ahmed Paşa el-Cezar Kütüphanesi'nden sonra Filistin'in üçüncü büyük kütüphanesiydi. Hukuk, tıp, İslam fıkhı, edebiyat ve çeşitli diğer konularda çok çeşitli kitaplar içeren önemli bir tarihi kütüphaneydi” ifadelerini kullandı.

Gazze'nin uzun bir geçmişe sahip. Bu da Filistin topraklarını Kenan, Mısır, Pers ve Yunan gibi ardışık medeniyetlerin eserlerinin hazinesi haline getiriyor.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) geçtiğimiz yılın ekim ayı itibarıyla, savaşın patlak vermesinden bu yana 114 bölgede hasar olduğunu belgeledi. İsrail, iki yıllık savaş boyunca Gazze Şeridi'ne abluka uygulayarak, yıkıma uğramış Filistin topraklarında felaket boyutunda bir insani kriz ve gıda ve temel ihtiyaç maddelerinde kıtlığa neden oldu.

“Küf ve barut”

Eski taş kütüphanenin odalarından birinde, bir grup gönüllü, bazı kısımları yanmış, sayfaları sararmış bir kitabın kalıntılarını toplarken, içlerinden biri ‘küf ve barut kokusunun’ yükseldiğini belirtiyor. Bitişik odada ise Hanin eski bir kitabın tozlarına üfleyerek, “Bu nadir ve tarihi kitapların durumu içler acısı. Çünkü 700 ila 800 günden fazla bir süredir terk edilmiş durumdalar. Kitaplarda büyük hasar ve barut izleri görebiliyoruz” diye ekliyor.

BM’den bağımsız bir komisyon, 2025 yılının haziran ayında yayınladığı bir raporda, İsrail'in Gazze'deki okullara, dini ve kültürel mekanlara yönelik saldırılarının savaş suçu teşkil ettiğini açıkladı.

BM İşgal Altındaki Filistin Toprakları Hakkında Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu raporunda, “İsrail, Gazze'deki eğitim sistemini tahrip etmiş ve Gazze Şeridi'ndeki dini ve kültürel mekanların yarısından fazlasına zarar vermiştir” ifadeleri yer aldı.

Bu rapora, BM komisyonunu ‘BM İnsan Hakları Konseyi'ne (BMİHK) bağlı, önyargılı ve siyasallaşmış bir mekanizma’ olarak nitelendirerek yanıt veren İsrail, raporu ‘Gazze savaşı hakkındaki yanlış anlatısını desteklemek için yapılan bir başka girişim’ olarak değerlendirdi.


İsrail'in Gazze'nin güneyine düzenlediği hava saldırısında bir Filistinli öldü

Filistinli sağlık çalışanları, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunan Filistin Kızılayı genel merkezinde tahrip olmuş ambulansların yanından geçiyor (AFP)
Filistinli sağlık çalışanları, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunan Filistin Kızılayı genel merkezinde tahrip olmuş ambulansların yanından geçiyor (AFP)
TT

İsrail'in Gazze'nin güneyine düzenlediği hava saldırısında bir Filistinli öldü

Filistinli sağlık çalışanları, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunan Filistin Kızılayı genel merkezinde tahrip olmuş ambulansların yanından geçiyor (AFP)
Filistinli sağlık çalışanları, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunan Filistin Kızılayı genel merkezinde tahrip olmuş ambulansların yanından geçiyor (AFP)

Gazze Şeridi'nin çeşitli bölgelerinde İsrail güçlerinin bugün düzenlediği topçu ateşi ve silahlı saldırıda bir Filistinli vatandaş öldü, birçok kişi ise yaralandı.

Filistin Haber Ajansı (WAFA) tıbbi kaynaklara dayandırdığı haberinde, Han Yunus'un güneyindeki Ard el-Limon bölgesini hedef alan bombalı saldırıda 27 yaşında bir adamın öldüğünü ve naaşının Nasır Tıp Kompleksi'ne kaldırıldığını bildirdi.

Ayrıca, Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Ebu Hüseyin Okulu yakınlarında İsrail insansız hava aracı (İHA) ateşiyle bir Filistinli yaralandı; Han Yunus'un güneyindeki Kizan Ebu Reşvan bölgesinde ise bir kız çocuğu İsrail'in açtığı ateş sonucu yaralandı.

 Filistinliler, Han Yunus'ta 19 Şubat'ta İsrail ordusunun açtığı ateş sonucu hayatını kaybeden bir akrabaları için yas tutuyor (DPA)Filistinliler, Han Yunus'ta 19 Şubat'ta İsrail ordusunun açtığı ateş sonucu hayatını kaybeden bir akrabaları için yas tutuyor (DPA)

İsrail uçakları, Gazze şehrinin doğusunda ve Han Yunus'un doğusundaki "sarı hat"ın doğusunda hava saldırıları düzenledi. Bu saldırılar, savaş uçaklarının yoğun alçak irtifa uçuşlarıyla eş zamanlı olarak gerçekleşti. İsrail güçleri, Han Yunus'un doğusundaki yerleşim binalarını yıktı ve Gazze şehrinin doğusundaki Şucaiyye mahallesinin doğusundaki ve Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc kampının doğusundaki bölgeleri bombaladı.

Güney Gazze Şeridi'ndeki Han Yunus'ta, yerinden edilmiş Filistinlilerin barındığı derme çatma bir kampta, çocuklar sular altında kalmış bir sokaktan geçiyor (AFP)Güney Gazze Şeridi'ndeki Han Yunus'ta, yerinden edilmiş Filistinlilerin barındığı derme çatma bir kampta, çocuklar sular altında kalmış bir sokaktan geçiyor (AFP)

İsrail güçleri ayrıca Gazze şehrinin güneydoğusundaki Zeytun mahallesinin doğusunda da defalarca ateş açtı, ancak şu ana kadar bu bölgede herhangi bir yaralanma veya ölüm bildirilmedi.

Şarku’l Avsat’ın WAFA'dan aktardığına göre 11 Ekim'deki ateşkesin ardından İsrail güçleri 615 Filistinliyi öldürdü ve bin 658 Filistinliyi de yaraladı.