ABD, Körfez’de seyrüsefere yönelik tehditler karşısında diplomasi ‘silahını’ gösteriyor

Bahreyn’de düzenlenen Manama Diyalogu oturumları 20 Kasım’da sona erdi. (Şarku’l Avsat)
Bahreyn’de düzenlenen Manama Diyalogu oturumları 20 Kasım’da sona erdi. (Şarku’l Avsat)
TT

ABD, Körfez’de seyrüsefere yönelik tehditler karşısında diplomasi ‘silahını’ gösteriyor

Bahreyn’de düzenlenen Manama Diyalogu oturumları 20 Kasım’da sona erdi. (Şarku’l Avsat)
Bahreyn’de düzenlenen Manama Diyalogu oturumları 20 Kasım’da sona erdi. (Şarku’l Avsat)

ABD Ulusal Güvenlik Konseyi Ortadoğu ve Kuzey Afrika Koordinatörü Brett McGurk, ülkesinin Körfez sularında seyir özgürlüğünün tehdit ve tehlikeye girmesine izin vermeyeceğini bildirdi.
McGurk, Bahreyn’de düzenlenen Manama Diyalog Forumu’nda, ABD’nin Körfez sularında seyrüsefer güvenliğine bağlı olduğunu ve tehditleri önlemek için bir caydırıcılık ve diplomasi politikası benimsediğini söyledi.
ABD’nin hiçbir tarafın sefer özgürlüğünü tehlikeye atmasına izin vermeyeceğini belirten McGurk, ülkesinin caydırıcılık politikasının yanı sıra diplomatik yollarla gerginliği azaltarak ve müttefiklerle ortaklıklar kurarak entegrasyonu da benimsediğini vurguladı.
Brett McGurk, ülkesinin bölgeye olan bağlılığına dikkat çektiği açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Başta ulusal güvenlik stratejisi olmak üzere Ortadoğu’da ortaklarla neler başarılabileceğine dair iddialı politikalar mevcut. Aynı şekilde müttefik ülkelerle ortaklığı güçlendirerek, ABD’nin ‘caydırıcılığı güçlendirmesi, riskleri azaltması ve uzun vadeli temelleri sağlam bir konuma oturtması’ açısından da avantajları bulunuyor.”
Diğer yandan Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias, Manama Diyalog Forumu’nda yaptığı konuşmada bölgedeki zorluklara ve çatışmalara rağmen Ortadoğu’nun olumlu bir gösterge sayılabilecek anlaşmalara tanık olduğunu dile getirdi. Dendias, İbrahim Anlaşmaları’nın devletlerin değişim sağlama iradesini kanıtladığını belirterek, bölgede köklü değişikliklere katkı sağladığına dikkat çekti.
Yunan Bakan şu açıklamada bulundu:
“Doğu Akdeniz ve genel olarak Ortadoğu ve ayrıca Afrika, farklı çatışmaların yaşanması için her zaman iyi bir ortam olmuştur. Ancak bu durum, olaylara olumlu bakmamızı engellemiyor.”
“İbrahim Anlaşmaları’nın değişime nasıl katkıda bulunduğuna tanık olduk” diyen Nikos Dendias, Lübnan ile İsrail arasındaki sınır belirleme anlaşmasını büyük bir başarı olarak nitelendirdi. Dendias sözlerini şöyle sürdürdü:
“Hiçbir ilişkisi olmayan ve birbirini tanımayan iki ülke arasında varılan bir anlaşmaya tanık olduk. Bu yüzden bu anlaşma benzersizdir. Deniz kanunlarının uygulanmasının önemini güçlendiriyor.”
Diğer yandan Ulusal Güvenlik Danışmanı Eyal Hulata da şunları söyledi:
“Hiç şüphe yok ki İran, bölge ülkeleri için en tehlikeli sorundur. Bu bağlamda Avrupa Komisyonu’nun zirve öncesi yaptığı konuşmada neler ifade edildiği incelenebilir.”
Hulata, geçmiş yıllarda İsrail ile İbrahim Anlaşmaları imzalayan ülkeler arasında iş birliğinin yeni bir boyuta ulaştığını belirterek “Projelerimizi daha iyi şekillendirmeye ve ilişkilerimizi güçlendirmeye çalışıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Manama Diyalog Forumu’nun üçüncü ve son gününde ise ‘Küresel deniz boğulma noktalarının güvenliği’ başlığı altında, küresel deniz yollarını güvenli hale getirme ve risklerden korunma yolları ele alınırken, seyir güvenliği konuları da tartışılmaya devim edildi. Forumda ayrıca ‘savunma yöntemlerinin modernleştirilmesi ve yeni teknoloji’ meselesi masaya yatırıldı. Aynı şekilde kapanış oturumunda ‘Ortadoğu’da yeni güvenlik ortaklıkları’ konusu, çabaları birleştirmenin ve zorluklar karşısında safları yakınlaştırmanın yolları ele alındı.
Manama Diyalog Forumu’nda üç gün boyunca başta güvenlik ve enerji olmak üzere Körfez bölgesi, denizlerin güvenliği ve siber güvenlik konuları görüşüldü. Forum, Washington’ın ‘Körfez sularındaki gemilere karşı saldırılara yönelik 100 gemi operasyonunu içeren, Körfez suları için bir koruma ağı ve insansız hava araçlarına karşı teknolojik teknikler geliştirme’ duyurusuna tanık oldu. Gözlemciler, gelecek yılın sonunda yürürlüğe girmesi beklenen bildirgenin İran’ın Körfez ve bölgedeki tehditlerini ele almayı amaçladığını bildirdi.
Forumda ABD ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki güvenlik ortaklığı, uluslararası çatışmaların bölgedeki güvenlik durumu üzerindeki etkisi, enerji güvenliğini etkileyen jeopolitik gelişmeler ve bölgesel anlaşmazlıkların çözümüne yönelik girişimler ele alındı.



Suudi Arabistan’ın Yanbu Limanı’ndan yapılan petrol ihracatı günlük 4 milyon varile yükseldi

Planet Labs tarafından çekilen bu uydu görüntüsü, 4 Mart 2026 tarihinde Suudi Arabistan’ın batısındaki Kızıldeniz kıyısında bulunan Yanbu Limanı’ndaki petrol altyapısını gösteriyor. (AFP)
Planet Labs tarafından çekilen bu uydu görüntüsü, 4 Mart 2026 tarihinde Suudi Arabistan’ın batısındaki Kızıldeniz kıyısında bulunan Yanbu Limanı’ndaki petrol altyapısını gösteriyor. (AFP)
TT

Suudi Arabistan’ın Yanbu Limanı’ndan yapılan petrol ihracatı günlük 4 milyon varile yükseldi

Planet Labs tarafından çekilen bu uydu görüntüsü, 4 Mart 2026 tarihinde Suudi Arabistan’ın batısındaki Kızıldeniz kıyısında bulunan Yanbu Limanı’ndaki petrol altyapısını gösteriyor. (AFP)
Planet Labs tarafından çekilen bu uydu görüntüsü, 4 Mart 2026 tarihinde Suudi Arabistan’ın batısındaki Kızıldeniz kıyısında bulunan Yanbu Limanı’ndaki petrol altyapısını gösteriyor. (AFP)

Sevkiyat verileri, Yanbu Limanı üzerinden gerçekleştirilen ham petrol ihracatının geçen hafta günlük yaklaşık 4 milyon varile yükseldiğini ortaya koydu.

Bu artışın, İran savaşının başlamasından önceki ihracat seviyelerine kıyasla keskin bir yükselişe işaret ettiği belirtildi.

Suudi Arabistan’ın, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıkların küresel arzda yarattığı daralmayı hafifletmek amacıyla uluslararası piyasalara daha fazla petrol sevk etmeye çalıştığı ifade edildi.

Petrolün Doğu-Batı Boru Hattı üzerinden ulaştığı Yanbu Limanı’nın, küresel petrol arzı üzerindeki artan baskıyı hafifletmede kritik bir çıkış noktası sağladığı vurgulandı.

Söz konusu boru hattı, Suudi Arabistan’ın doğusundaki büyük petrol sahalarından başlayarak Arap Yarımadası boyunca uzanıyor ve Kızıldeniz kıyısındaki modern sanayi kenti Yanbu’da son buluyor. Limanda, Suudi petrolünü yüklemek üzere büyük bir tanker filosu toplanırken, her gün yeni gemilerin bölgeye ulaştığı kaydedildi.


Körfez ülkelerinin BM’ye gönderdiği mektup: İran’ın saldırılarının askeri faaliyetlerle ilgisi yok

9 Mart 2026 tarihinde Bahreyn’in Sitre Adası’ndaki BAPCO petrol rafinerisini hedef alan hava saldırısının ardından yükselen duman (Reuters)
9 Mart 2026 tarihinde Bahreyn’in Sitre Adası’ndaki BAPCO petrol rafinerisini hedef alan hava saldırısının ardından yükselen duman (Reuters)
TT

Körfez ülkelerinin BM’ye gönderdiği mektup: İran’ın saldırılarının askeri faaliyetlerle ilgisi yok

9 Mart 2026 tarihinde Bahreyn’in Sitre Adası’ndaki BAPCO petrol rafinerisini hedef alan hava saldırısının ardından yükselen duman (Reuters)
9 Mart 2026 tarihinde Bahreyn’in Sitre Adası’ndaki BAPCO petrol rafinerisini hedef alan hava saldırısının ardından yükselen duman (Reuters)

Bir Körfez ülkesinin Birleşmiş Milletler’e (BM) sunduğu mektupta, İran’ın Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerine yönelik saldırılarının tamamen sivil nitelikli hedefleri kapsadığı ve herhangi bir askeri faaliyetle bağlantısının bulunmadığı vurgulandı. Söz konusu saldırıların, uluslararası toplumun iradesinin açık bir şekilde göz ardı edilmesi ve bölgesel istikrarı kasıtlı olarak sarsma çabası olduğu ifade edildi. Ayrıca bu durumun, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik girişimlere doğrudan bir meydan okuma teşkil ettiği belirtildi.

Bu mektubun, Bahreyn’in BM Daimî Temsilciliği tarafından Körfez ülkeleri adına BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e gönderilen ikinci mesaj olduğu kaydedildi. Aynı içerikte bir diğer mektubun ise ABD’nin BM Daimî Temsilcisi Mike Waltz’a iletildiği bildirildi. Söz konusu yazışmaların, İran’ın 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından gönderildiği ifade edildi.

Mektupta ayrıca İran’ın gerçekleştirdiği füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarına dikkat çekilerek, bu eylemlerin devletlerin egemenliğinin açık ihlali olduğu ve uluslararası hukuk ile BM Şartı’na aykırılık teşkil ettiği ifade edildi. Özellikle 11 Mart tarihli 2817 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararına atıfta bulunularak, bu kararın 136 ülkenin desteğiyle kabul edildiği ve Tahran’ın kınandığı hatırlatıldı. Bu durumun, uluslararası toplumun söz konusu saldırgan eylemleri reddettiğini ve bölgenin güvenlik ile istikrarını tehdit eden bu tür girişimlere karşı ortak bir tutum sergilediğini ortaya koyduğu belirtildi.

dvfd
8 Mart 2026’da İran’ın saldırıları nedeniyle Kuveyt’te bir binadan yükselen duman (AFP)

Mektupta, Körfez ülkelerinin hava savunma sistemlerinin İran’ın Körfez hava sahası, karasuları ve topraklarını günlük olarak hedef alan saldırılarını engellediği belirtildi. Bu müdahalelerin, olası zararların sınırlandırılmasına katkı sağladığı ve sivil can kayıpları ile hayati altyapının korunmasında etkili olduğu ifade edildi.

Açıklamada, İran’ın saldırılarının tek bir ülkeyle sınırlı kalmadığı, KİK üyesi tüm ülkeleri doğrudan hedef aldığı vurgulandı. Saldırıların; petrol üretim ve rafineri tesisleri, yakıt depoları, enerji ihracat limanları, gaz ve enerji tesislerinin yanı sıra uluslararası havalimanları, lojistik merkezler, sivil kamu binaları ve kritik altyapıyı kapsadığı kaydedildi. Bu eylemlerde balistik füzeler, seyir füzeleri ve İHA’ların kullanıldığı belirtildi.

Körfez ülkeleri, İran’ın saldırılarının, küresel enerji arzı açısından büyük önem taşıyan enerji sektörüne ciddi zarar vermeyi amaçlayan sistematik ve kasıtlı bir yaklaşımı ortaya koyduğunu bildirdi. Açıklamada, söz konusu saldırıların birçok kritik tesiste ciddi maddi hasara yol açtığı, bazı üretim ve tedarik süreçlerinde kısmi aksamalara neden olduğu ifade edildi. Ayrıca ulaşım ve temel hizmetlerde olumsuz etkiler meydana geldiği, bunun yanında geniş çaplı çevresel, ekonomik ve sağlık risklerinin ortaya çıktığı vurgulandı.

dfvf
14 Mart 2026’da Fuceyre’deki bir petrol tesisinden yükselen dumanlar (AP)

Mektupta, söz konusu gelişmelerin İran’ın saldırılarının sistematik ve hukuka aykırı niteliğini ortaya koyduğu, ayrıca bu saldırıların kapsamının tamamen sivil hedefleri içerecek şekilde genişlediği belirtildi. Bu durumun, uluslararası hukukun, özellikle uluslararası insancıl hukukun hükümlerinin ve iyi komşuluk ilkelerinin açık ihlali anlamına geldiği ifade edildi.

Körfez ülkeleri, İran’ın tehditlerini artırarak ve saldırgan eylemlerini sürdürerek 2817 sayılı karara uymamaya devam ettiğini bildirdi. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’nda deniz seyrüsefer özgürlüğünün hedef alındığı, ticari gemiler ile yük gemilerine saldırılar düzenlendiği ve KİK ülkelerinin deniz altyapısı ile enerji tesislerinin hedef alındığı kaydedildi. Bu eylemlerin, uluslararası hukuk ile uluslararası alanda tanınan seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin açık ihlali olduğu vurgulandı.

Ayrıca İran’ın düşmanca faaliyetlerinin sivillerin ve denizcilerin hayatını riske attığı, uluslararası deniz taşımacılığının güvenliğini tehlikeye soktuğu ve boğazdan geçen transit trafiği azalttığı belirtildi. Bu durumun, küresel ticaret, enerji arzı ve dünya ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler yarattığı ifade edildi.

dfvfd
5 Mart 2026 tarihinde Doha’dan yükselen dumanlar (AFP)

Mektupta, 2817 sayılı kararın kabul edilmesinin ardından da İran’ın saldırılarını sürdürmesinin, söz konusu karara açık ve kasıtlı bir şekilde uymama halinin devam ettiğini gösterdiği belirtildi. Bu durumun, karar hükümlerinin açık ihlali ve uluslararası toplumun ortaya koyduğu iradenin göz ardı edilmesi anlamına geldiği ifade edildi. Açıklamada, İran’ın bu tutumunun, uyumsuzlukta ısrar ettiğini, gerilimi tırmandırma politikasını sürdürdüğünü ve bölgesel istikrarı sarsmaya devam ettiğini ortaya koyduğu, bunun da uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik çabalara doğrudan meydan okuma niteliği taşıdığı kaydedildi.

Körfez ülkeleri, tekrarlanan saldırıları en güçlü şekilde kınadıklarını yineleyerek, bu tür eylemlerin sürmesinin bölgesel ve uluslararası barış ile güvenliğe doğrudan tehdit oluşturduğunu vurguladı. Açıklamada, uluslararası toplumun ve özellikle BM Güvenlik Konseyi’nin, alınan kararların uygulanmasını sağlamak adına kararlı bir tutum sergilemesi gerektiği belirtildi.

Mektupta ayrıca, Körfez ülkelerinin, BM Şartı’nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkını saklı tuttuğu ifade edildi. Bu hakkın, devam eden saldırılara karşı, tehdidin niteliğiyle orantılı ve uluslararası hukuk kurallarıyla uyumlu şekilde kullanılabileceği; egemenliğin, toprak bütünlüğünün ve halkların güvenliğinin korunmasının hedeflendiği kaydedildi.

Körfez ülkeleri, uluslararası topluma ve özellikle BM Güvenlik Konseyi’ne çağrıda bulunarak, İran’ın 2817 sayılı karara uymasını sağlamak için gerekli adımların atılmasını ve bölgenin güvenlik ile istikrarını zedeleyen bu ihlallere son verilmesini talep etti.


Suudi Arabistan hava savunma sistemleri Doğu Bölgesi'nde 38 İHA’yı imha etti

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan hava savunma sistemleri Doğu Bölgesi'nde 38 İHA’yı imha etti

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)

Savunma Bakanlığı sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki'ye göre, Suudi Arabistan hava savunma sistemleri bugün Doğu Bölgesi'nde 38 insansız hava aracını (İHA) imha etti.

El-Maliki, dün Doğu Bölgesi'nde 11 ve Kuzey Sınırları bölgesinde 1 olmak üzere toplam 12İHA’nın imha edildiğini bildirdi. Ayrıca Riyad bölgesine doğru fırlatılan 2 balistik füzenin tespit edildiğini, bunlardan birinin önlendiğini, diğerinin ise ıssız bir alana düştüğünü belirtti.

Sivil Savunma dün, Ulusal Acil Durum Erken Uyarı Platformu aracılığıyla, Riyad'ın 80 kilometre güneydoğusundaki el-Harec Valiliği'nde 3 ve Doğu Bölgesi'nde bir olmak üzere toplam 4 tehlike uyarısı yayınladı. Uyarılar birkaç dakika sonra kaldırıldı ve talimatlara uyulmaya devam edilmesi, kalabalık ortamlardan ve fotoğraf çekiminden tamamen kaçınılması, tehlikeli bölgelerden uzak durulması çağrısında bulunuldu.