Suriye, insansız hava araçları için deney sahasına dönüştü

Bir İsrail askeri insansız hava aracı, 7 Kasım'da Suriye sınırı yakınında işgal altındaki Golan Tepeleri'nde uçuyor. (AFP)
Bir İsrail askeri insansız hava aracı, 7 Kasım'da Suriye sınırı yakınında işgal altındaki Golan Tepeleri'nde uçuyor. (AFP)
TT

Suriye, insansız hava araçları için deney sahasına dönüştü

Bir İsrail askeri insansız hava aracı, 7 Kasım'da Suriye sınırı yakınında işgal altındaki Golan Tepeleri'nde uçuyor. (AFP)
Bir İsrail askeri insansız hava aracı, 7 Kasım'da Suriye sınırı yakınında işgal altındaki Golan Tepeleri'nde uçuyor. (AFP)

Hollanda merkezli barış örgütü PAX tarafından salı günü yayınlanan rapora göre, Suriye bir çok ülke  ve silahlı grup için insansız hava aracı deney sahasına dönüştü. ABD, Rusya, İran, İsrail ve Türkiye'nin yanı sıra Suriye rejim güçleri, 2011'den bu yana devam eden çatışmalar süresince 39 farklı tipte insansız hava aracı kullandı.
Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP aktardığı raporda, Suriye, birçok ülke ve silahlı grubun yeni tip insansız hava araçlarını test etmelerine olanak sağlayan ve bunların kullanımının askeri taktik ve stratejileri nasıl geliştirebileceğini araştıran bir deney sahası oluşturduğu belirtildi. Raporda son yıllarda geliştirilen insansız hava araçları, çeşitli askeri teşkilatların nasıl bir öğrenme aşamasından geçtiklerini, tasarım ve üretim açısından bilgilerini nasıl geliştirdiklerini Suriye hava sahasında test ettiler bilgisine yer verildi.
Suriye'nin ardından, şubat ayında Rusya'nın Ukrayna’yı işgaliyle, İran, Rus ve ABD silahlı insansız hava araçları, Ukrayna'da "yaygın" olarak kullanılmaya başlandı.
Türk Silahlı Kuvvetleri, Suriye'nin kuzeyinde, sınır bölgelerinin kontrolünü sağlamak amacıyla 2016'dan bu yana devam ettiği askeri operasyonlarında başat rol oynayan insansız hava araçlarına büyük ölçüde güveniyor.
PAX raporunda, Türk insansız hava araçlarının bu yılın Ocak-Eylül ayları arasında Suriye'nin kuzeyinde Suriye Demokratik Güçleri kontrolündeki bölgelere 60'tan fazla baskın düzenlediği belirtilirken, Bayraktar TB2’nin en ünlü Türk silahlı insansız hava aracı olduğuna dikkat çekildi. Bayraktar TB2, Libya, Dağlık Karabağ, Etiyopya ve son olarak Ukrayna'daki çatışmalarda kilit rol oynadı.
Rus insansız hava araçlarının değişim ve gelişiminde önemli bir rol oynayan Suriye savaşı, Rus İHA’ları için en iyi deney sahası oldu. Rus İHA’larının savaşın gidişatını Suriye rejim güçleri lehine değiştirmede önemli bir rol oynadığına işaret eden rapora göre, Moskova, müttefiklerinin insansız hava araçlarını, savaş uçaklarını ve silahlarını bu bölge üzerinde test etmelerine izin verdi.
AFP’nin haberine göre İran, Suriye’nin doğusunda varlık gösteren Iraklı gruplar arasındaki müttefiklerinin yanı sıra Lübnan Hizbullahı'na da insansız hava araçları vererek Hizbullah’ın İHA’larla Suriye'deki çatışmalara katılması bu alandaki uzmanlığını artırdı. Ayrıca haberde Suriye rejim güçlerinin altı farklı tipte İran üretimi insansız hava aracı kullandığı da belirtildi.
DEAŞ ve Heyetu Tahriru'ş Şam (eski adıyla El-Nusra) dahil olmak üzere aşırılık yanlısı gruplar, ticari insansız hava araçlarını bir savaş silahına dönüştürdü.



Suriye: Ateşkes, SDG entegrasyonunun önünü açıyor

Yol kenarında sıralanarak, Rakka’daki Tabka ilçesine giren Suriye güvenlik güçlerine el sallayan Suriyeliler (EPA)
Yol kenarında sıralanarak, Rakka’daki Tabka ilçesine giren Suriye güvenlik güçlerine el sallayan Suriyeliler (EPA)
TT

Suriye: Ateşkes, SDG entegrasyonunun önünü açıyor

Yol kenarında sıralanarak, Rakka’daki Tabka ilçesine giren Suriye güvenlik güçlerine el sallayan Suriyeliler (EPA)
Yol kenarında sıralanarak, Rakka’daki Tabka ilçesine giren Suriye güvenlik güçlerine el sallayan Suriyeliler (EPA)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün akşam düzenlediği basın toplantısında, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Suriye hükümeti arasında entegrasyon ve ateşkes konusunda bir anlaşma imzalandığını duyurdu. Şara, SDG ile ilgili tüm sorunların çözüleceğini vurguladı.

Suriye Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan belge, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG lideri Mazlum Abdi'nin imzalarını taşıyordu. Suriye’nin resmi haber ajansları, Şara'nın “SDG ile ilgili çözülmemiş tüm sorunlar çözülecek” dediğini aktardı.

Suriye Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan belge, ateşkes anlaşmasının tüm SDG savaşçılarının Fırat Nehri'nin doğusuna çekilmesiyle birlikte uygulanacağını gösterdi.

Şarku’l Avsat’ın belgeden aktardığına göre ‘Suriye hükümet güçleri ile SDG arasındaki tüm cephelerde ve temas noktalarında kapsamlı ve acil bir ateşkesin sağlanması ve bunun yanında yeniden konuşlandırma için bir ön adım olarak tüm SDG askeri birliklerinin Fırat Nehri'nin doğusuna çekilmesi’ öngörülüyor.

Öte yandan ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, anlaşma ve ateşkesin ‘eski düşmanların bölünme yerine ortaklığı tercih etmesiyle birlikte önemli bir dönüm noktası’ olduğu değerlendirmesinde bulundu. Barrack, ‘Birleşik Suriye için yeniden diyalog ve iş birliğinin önünü açtığını’ söylediği bu anlaşmayı imzalamak için her iki tarafın da ‘yapıcı’ çabalarda bulunmasını övdü.


SDG lideri Abdi: Bize “dayatılan” savaşı sona erdirmek için Şam ile anlaşmayı kabul ettik

Şam'da SDG'yi Suriye ordusuna entegre etme anlaşmasının imzalanması sırasında Cumhurbaşkanı Şara ve SDG lideri Abdi, 10 Mart 2025 (EPA)
Şam'da SDG'yi Suriye ordusuna entegre etme anlaşmasının imzalanması sırasında Cumhurbaşkanı Şara ve SDG lideri Abdi, 10 Mart 2025 (EPA)
TT

SDG lideri Abdi: Bize “dayatılan” savaşı sona erdirmek için Şam ile anlaşmayı kabul ettik

Şam'da SDG'yi Suriye ordusuna entegre etme anlaşmasının imzalanması sırasında Cumhurbaşkanı Şara ve SDG lideri Abdi, 10 Mart 2025 (EPA)
Şam'da SDG'yi Suriye ordusuna entegre etme anlaşmasının imzalanması sırasında Cumhurbaşkanı Şara ve SDG lideri Abdi, 10 Mart 2025 (EPA)

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi dün yaptığı açıklamada, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın duyurduğu ve Suriye'nin kuzeyinde kontrol ettikleri bölgelerde hükümet güçlerinin ilerlemesinin ardından Kürtlere ‘dayatıldığını’ söylediği savaşı sona erdirmek için anlaşmayı kabul ettiğini söyledi. Öte yandan Suriye İçişleri Bakanlığı, Haseke ilinde ‘katliamlar’ yapıldığına dair haberleri takip ettiğini açıkladı.

Abdi, Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonunda yayınlanan açıklamada, kendilerine bu savaşı dayatmak için açık bir kararlılık olduğunu söyledi. Bu savaşın iç savaşa dönüşmesini önlemek için Deyrizor ve Rakka bölgelerinden Haseke’ye çekilmeyi kabul ettiklerini belirtti. Bugün Şam’da Şara ile görüşmesi beklenen SDG lideri, döndükten sonra Kürtlere anlaşmanın şartlarını açıklayacağına söz verdi.

Bir diğer gelişmede Suriye İçişleri Bakanlığı, Haseke’de ‘katliam’ olarak nitelendirilen olaylarla ilgili haberleri takip ettiğini ve bunların doğruluğunu teyit etmeye çalıştığını açıkladı.

Görsel kaldırıldı.Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke’deki SDG üyeleri (Reuters - Arşiv)

Bakanlıktan yapılan açıklamada, “İçişleri Bakanlığı, Haseke’deki katliam haberlerini büyük endişe ve ciddiyetle takip ediyor ve ilgili kurumlarının alınan bilgileri doğrulamak için gerekli soruşturmaları derhal başlattığını teyit ediyor” denildi.

Ancak Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nin Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Ilham Ahmed bu iddiaları yalanlayarak, “Haseke'deki katliam haberlerinin tamamı tamamen uydurma olup, ateşkesi bozmak, aşiretler arasındaki gerginlikleri körüklemek ve Haseke ve Kobani'ye saldırıları yeniden başlatmak isteyen taraflarla bağlantılı kaynaklar tarafından yayılıyor” dedi.

Şarku'l Avsat'ın Rudaw'dan aktardığına göre Ahmed Kürt haber sitesine yaptığı açıklamada, “Şam ile ateşkes anlaşmasına ve tam entegrasyona bağlıyız” ifadelerini kullandı.


Volker Türk: Sudan halkı cehennemde yaşıyor

Volker Türk, 18 Ocak 2026'da Port Sudan Havalimanı'nda düzenlenen basın toplantısının ardından bir muhabirle konuşuyor (AP)
Volker Türk, 18 Ocak 2026'da Port Sudan Havalimanı'nda düzenlenen basın toplantısının ardından bir muhabirle konuşuyor (AP)
TT

Volker Türk: Sudan halkı cehennemde yaşıyor

Volker Türk, 18 Ocak 2026'da Port Sudan Havalimanı'nda düzenlenen basın toplantısının ardından bir muhabirle konuşuyor (AP)
Volker Türk, 18 Ocak 2026'da Port Sudan Havalimanı'nda düzenlenen basın toplantısının ardından bir muhabirle konuşuyor (AP)

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk dün, Sudan'daki çatışmada her iki tarafın da toplumu giderek daha fazla militarize ettiğine dair uyarıda bulunarak, Kordofan şehirlerinde el Faşir senaryosunun tekrarlanmasından endişe duyduğunu ve Sudan halkının "dehşet ve cehennem" içinde yaşadığını belirtti.

Türk, savaşın başlamasından bu yana ilk kez Sudan'ın çeşitli şehirlerini ziyaret ettikten sonra hükümetin geçici karargahı olan Port Sudan'da düzenlediği basın toplantısında, "Özellikle insansız hava araçları (İHA) olmak üzere gelişmiş askeri teçhizatın yaygınlaşması, hem Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) hem de ordunun askeri yeteneklerini artırdı; bu da çatışmaları uzatarak siviller için krizi derinleştirdi" ifadelerini kullandı.

BM yetkilisi, savaş suçlarının faillerinin hangi örgüte bağlı olduklarına bakılmaksızın adalete teslim edilmesinin sağlanması çağrısında bulundu. Türk, Sudan'daki ofisinin hesap verebilirliğin yolunu açmak için bu ihlalleri ve suistimalleri belgelemek ve raporlamak üzere çalıştığını ifade etti.