IMF'den Çin'e uyarı: "Kovid stratejisi yeniden ayarlanmalı, aşılama hızlanmalı"

Dünyanın ikinci büyük ekonomisinde vaka sayısı rekor seviyeye çıktı

Pekin'de yetkililerin esneklik vaadine rağmen yeniden sıkılaştırılan Kovid-19 önlemleri yüzünden görevlilerle vatandaşlar arasında tartışmalar yaşanıyor (AP)
Pekin'de yetkililerin esneklik vaadine rağmen yeniden sıkılaştırılan Kovid-19 önlemleri yüzünden görevlilerle vatandaşlar arasında tartışmalar yaşanıyor (AP)
TT

IMF'den Çin'e uyarı: "Kovid stratejisi yeniden ayarlanmalı, aşılama hızlanmalı"

Pekin'de yetkililerin esneklik vaadine rağmen yeniden sıkılaştırılan Kovid-19 önlemleri yüzünden görevlilerle vatandaşlar arasında tartışmalar yaşanıyor (AP)
Pekin'de yetkililerin esneklik vaadine rağmen yeniden sıkılaştırılan Kovid-19 önlemleri yüzünden görevlilerle vatandaşlar arasında tartışmalar yaşanıyor (AP)

Çin'in üst düzey devlet yetkilileri ve ekonomistleriyle yıllık görüşmelerini tamamlayan Uluslararası Para Fonu (IMF), Pekin hükümetine yaptığı çağrıda, rekor düzeye ulaşan Kovid-19 vakalarına karşı alınan önlemleri yeniden düzenlemesini ve aşılama kampanyasına hız vermesini istedi. 
Çağrının gerçekçesi olarak, emlak sektöründeki durgunluk ve iç talepteki daralma gösterildi. 
Dünya genelinde de pandemiye, Rusya-Ukrayna savaşına, enerji darboğazına ve yüksek enflasyona bağlı olarak talep daralması yaşanması, Çin'deki düşük büyüme sorununu büyütüyor. 
Çin ekonomisinin bu yıl yüzde 3,2 büyümesi bekleniyor. Pandeminin zirve yaptığı 2020'de yüzde 2,2 büyüyen ekonomi, baz etkisiyle geçen yıl yüzde 8,1 büyümüştü. Üç yıllık ortalamanın yüzde 5'in altında kalması nedeniyle Çin hükümeti, yaklaşık yüzde 5,5 büyüme hedefliyor ama Kovid-19 vakaları nedeniyle yaşanan kapanmalar ekonomiyi olumsuz etkiliyor.
IMF'nin tahminine göre, dünyanın ikinci büyük ekonomisi, Kovid tedbirlerinin gelecek yıl ortasında gevşetilmesiyle ancak yüzde 4,4 büyüyebilecek.
IMF Birinci Başkan Yardımcısı Gita Gopinath, Çin hükümetinin "sıfır Kovid vakası" stratejisiyle pandeminin ilk dönemdeki ekonomik etkilerini bertarafa ettiğini ve tıbbi malzeme tedariğiyle küresel ekonomiye katkı sunduğunu belirterek şöyle dedi:
"Ancak o zamandan bu yana Çin'de büyüme yavaşladı ve yeniden artan Kovid vakalarının, gayrimenkul sektöründeki derin zorlukların ve yavaşlayan küresel talebin baskısı altında kaldı… Bundan sonrası için Kovid stratejisinin yeniden ayarlanması iyi yapılmalı ve aşılamanın hızlanmasını ve koruyuculuğun devamı için üst seviyede tutulmasını içermeli."
Pandemiyle mücadele önlemleri hızlanmasına rağmen, yeni koronavirüs varyantlarının ortaya çıkması ve aşılamanın yeterince yaygınlaşmaması nedeniyle sık sık kapanma kararları alındığına dikkat çeken IMF yetkilisi, sonuçta konut başta olmak üzere birçok sektörde özel tüketimin ve yatırımların aksadığını dile getirdi.

Vakalar rekor kırdı
Çin Ulusal Sağlık Komisyonu'nun açıklamasına göre, 23 Kasım'da yeni Kovid-19 vakası sayısı 31 bin 600'ü geçerek rekor kırdı. Testi pozitif çıkanların 27 bin 600'den fazlası belirti göstermemesine rağmen Çin, "sıfır Kovid vakası" politikası çerçevesinde sert kapanma ve zorunlu test kurallarını devreye sokuyor.
Nisandan beri ilk ölümlerin 19 Kasım'da görülmeye başlandığı ülkede hastalıktan hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bin 232'ye çıkarken, hastalık taşıyanların sayısı 297 bin 500'ü geçti.
Pekin'deki alışveriş merkezlerinin ve diplomatik temsilciliklerin yoğunlaştığı 3,5 milyon nüfuslu Çaoyang semtinde sokaklara portatif karantina kabinleri yeniden kuruldu. 
Salgının çıkış merkezi diye ünlenen Vuhan kentinin yerini bu sefer Apple tedarikçisi Foxconn'un üretim üssünün yer aldığı Cıngcou aldı. "iPhone şehri" diye bilinen 10 milyonluk kentin birçok ilçesinde, zorunlu haller dışında 5 günlük sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Şehirdeki işçilerle güvenlik güçleri arasında sık sık arbedeler yaşanıyor.
 
Independent Türkçe, Reuters, ANI



Suudi Arabistan ve Pakistan, Çin menşeli savaş jetleri için görüşüyor

JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
TT

Suudi Arabistan ve Pakistan, Çin menşeli savaş jetleri için görüşüyor

JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)

Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Çin menşeli JF-17 savaş jetleri için müzakere yürütülüyor.

Kimliklerinin açıklanmaması şartıyla Reuters'a konuşan iki Pakistanlı yetkili, JF-17 Thunder uçaklarının satışı için Suudi Arabistan'la görüşme yapıldığını savunuyor.

İslamabad ve Pekin ortaklığıyla Pakistan'da üretilen jetlerle ilgili anlaşmanın değerinin 4 milyar dolara kadar çıkabileceği aktarılıyor.

Riyad yönetimi, 2018'de İslamabad'a 6 milyar dolarlık destek paketi verileceğini açıklamıştı. Bu paketin içinde Pakistan Merkez Bankası'na 3 milyar dolarlık mevduat ve ertelenmiş ödemeyle 3 milyar dolarlık petrol tedariki yer alıyordu.

Suudi Arabistan o zamandan beri mevduatları birçok kez yeniledi. Geçen yıl 1,2 milyar dolarlık bir erteleme de dahil, İslamabad'ın döviz rezervlerini istikrara kavuşturmasına yardımcı oldu.

Pakistanlı yetkililer, Suudi Arabistan'a 2 milyar dolarlık kredi ödemesinin sözkonusu savaş jetleriyle yapılmasının planlandığını belirtiyor.

İslamabad yönetimi, silah ihracatını artırıp yerli savunma sanayisini önemli bir gelir kaynağına dönüştürmek amacıyla son aylarda yabancı ülkelerle görüşmeleri hızlandırdı. Libya Ulusal Ordusu'yla 4 milyar dolar değerinde JF-17 anlaşması yapılmıştı. Ayrıca Bangladeş'le de jetlerin satışı için müzakereler sürüyor.

Suudi Arabistan ise hava gücünü çeşitlendirme sürecinde. ABD Başkanı Donald Trump ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçen ay Beyaz Saray'da bir araya gelmişti. ABD Başkanı, Riyad yönetimine F-35 satışını onayladıklarını duyurmuştu. Ortadoğu'da F-35 savaş uçağına sahip olan tek ülke İsrail ise hamleye tepki göstermişti.

Suudi Arabistan-Pakistan savunma anlaşması

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'la Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 17 Eylül'de "Ortak Stratejik Savunma Anlaşması"nı imzalamıştı.

Amerikan medyasındaki haberlerde, iki ülke arasındaki savunma işbirliğini geliştirmeyi ve herhangi bir saldırıya karşı ortak caydırıcılığı artırmayı hedefleyen anlaşmanın "bölgesel güç dengelerini değiştirebileceği" yorumu yapılmıştı.

Pakistan ordusundan bugün yapılan açıklamada, Pakistan Hava Kuvvetleri Komutanı Zahir Ahmed Baber Sidhu'nun, Suudi Arabistanlı mevkidaşı Turki bin Bander bin Abdulaziz'le bu hafta "savunma işbirliği, bölgesel güvenlik ve gelecekteki ortaklıklarla ilgili" görüştüğü bildirildi.

Independent Türkçe, Reuters, Arab News


Grönlandlılar, Trump’a tepkili: Satılık değiliz

Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
TT

Grönlandlılar, Trump’a tepkili: Satılık değiliz

Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirmeye yönelik tehditleri, ada ülkesi sakinlerinin de tepkisini çekiyor.

Trump, cumartesi günü Venezuela'ya düzenlenen askeri operasyondan sonra yaptığı açıklamada, ulusal güvenlik gerekçesiyle Grönland'a sahip olmaları gerektiğini savunmuştu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de salı günkü açıklamasında, Trump yönetiminin Grönland'a sahip olmak için "ABD ordusunu kullanmak da dahil" çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini belirtmişti.

Washington'ın Venezuela'nın ardından Grönland'a da askeri müdahalede bulunabileceğine dair endişeler artarken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, kuzey ülkesini "satın almayı hedeflediklerini" söylemişti.

Ancak 1979'da Danimarka'dan özerkliğini kazansa da dışişleri, güvenlik ve mali konularda bu ülkeye bağlı olan Grönland'da yaşayanlar, Trump'ın açıklamalarından rahatsız.

BBC'nin irtibata geçtiği, Grönland'ın başkenti Nuuk'ta yaşayan 32 yaşındaki işletmeci Mia Chemnitz şunları söylüyor:

Grönland halkı Amerikalı olmak istemiyor. Biz satılık değiliz.

Danimarka Parlamentosu'nda Grönland'ı temsil eden iki milletvekilinden biri olan Aaja Chemnitz de Trump'ın açıklamaları karşısında "dehşete düştüğünü" belirterek, "ABD'nin başka bir NATO müttefikini ilhak etmeyi gündeme getirmesi tamamen saygısızca bir davranış" diyor.

II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Grönland'da askeri varlığı bulunan ABD için ada özellikle Kuzey Amerika'yla Kuzey Kutbu arasında yer aldığı için stratejik öneme sahip.

Son dönemlerde buzulların erimesiyle erişimi kolaylaşan nadir toprak mineralleri de Grönland'ın doğal kaynaklarına ilgiyi artırdı.

Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, İspanya ve Danimarka'nın, Trump'ın tehditlerine yanıt olarak yayımladığı ortak bildiride Grönland'la dayanışma vurgusu yapılmıştı.

Ancak olası bir askeri operasyon halinde Avrupa ülkelerinin ABD'ye karşı harekete geçip geçmeyeceği belli değil.

Mia Chemnitz, "Bir Grönlandlı olarak, kendime şu soruyu sormadan edemiyorum: Bu müttefikler için bizim değerimiz nedir? Bizi korumak için ne kadar ileri gidebilirler?" diye soruyor.

Grönland'daki İnuit yerlilerinden 42 yaşındaki Aleqatsiaq Peary ise adanın Danimarka'dan tamamen bağımsızlaşması ve gelecekte ABD kolonisine dönüşmemesi gerektiğini söylüyor:

Bu, bir efendinin kontrolünden diğerine, bir işgalcinin hakimiyetinden diğerine geçmek demek. Biz Danimarka'nın kolonisiyiz. Danimarka hükümetinin yönetimi altında zaten çok şey kaybediyoruz.

Independent Türkçe, BBC, NBC


Çin, nükleer füzyonda imkansız sanılan rekoru kırdı

Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
TT

Çin, nükleer füzyonda imkansız sanılan rekoru kırdı

Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)

Çin'deki bilim insanlarının füzyon enerjisinde kaydettiği çığır açıcı gelişme, yeni nesil enerji kaynağının gerçekten kullanılabilmesinin önündeki en inatçı engellerden birini nihayet aşabilir.

Çin Bilimler Akademisi'nden (ÇBA) bir ekip, "yapay Güneş" diye adlandırılan deneysel nükleer reaktörünün, daha önce imkansız olduğu düşünülen bir plazma yoğunluğuna ulaştığını açıkladı.

Tehlikeli atık bırakmadan neredeyse sınırsız enerji üretme potansiyeli sunan nükleer füzyon, bazıları tarafından temiz enerjinin "kutsal kasesi" ilan ediliyor.

Bu süreç Güneş'te meydana gelen doğal reaksiyonları taklit ediyor ancak büyük ölçekte gerçekleştirilmesi son derece zor bir iş.

ÇBA'nın Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak'ıyla (EAST) ulaşılan kilometre taşları da dahil, son yıllarda çeşitli önemli atılımlar kaydedildi.

ÇBA geçen sene yapay Güneş reaktörünü ilk kez bin saniyeden uzun süre çalıştırmayı başarmış, bu rekor daha sonra Fransa'nın WEST makinesi tarafından kırılmıştı.

Her iki deney de yakıtın (veya plazmanın) belirli bir seviyede kararsız hale gelmesine neden olan ve Greenwald Sınırı diye bilinen teorik yoğunluk sınırlı kalmıştı.

ÇBA araştırmacıları, kendini düzenleyen plazma-duvar adı verilen yeni bir süreç sayesinde plazmayı benzeri görülmemiş yoğunluk seviyelerinde kararlı tutmayı başardı.

Araştırmacılar, plazma yoğunluğunu uzun süredir geçerli olan deneysel sınırların çok ötesine taşımanın, çok daha yüksek enerji çıktılarıyla füzyon ateşlemesini gerçekleştirebileceğini söylüyor.

Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden, araştırmanın ortak yürütücüsü Profesör Ping Zhu şöyle diyor: 

Bulgular, tokamaklarda ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarını genişletmek için pratik ve ölçeklenebilir bir yol öneriyor.

Son atılım, hakemli dergi Science Advances'ta yayımlanan "Accessing the density-free regime with ECRH-assisted ohmic start-up on EAST" (EAST'te ECRH destekli ohmik başlatmayla yoğunluktan bağımsız rejime erişim) başlıklı çalışmada detaylandırılıyor.

Nükleer füzyon yoluyla pratik enerji üretiminin büyük ölçekte uygulanabilmesi için hâlâ ciddi gelişmelere ihtiyaç var ancak bazı girişimler, bunu önümüzdeki birkaç yılda hayata geçirmeyi hedefliyor.

ABD merkezli Helion Energy, nükleer füzyon enerjisi için dünyanın ilk satın alma anlaşmasını 2023'te imzalamış, Microsoft'a 2028'e kadar 50 MW füzyon enerjisi sağlama sözü vermişti.

Independent Türkçe