Pakistan Talibanı, Svat Vadisi'nde haraç kesiyor: ‘İnsanlar istenen parayı öderlerse güvende olacaklarını düşünüyor’

Eski Başbakan İmran Han'ın hükümetin erken seçim kararı alması için baskı yapmak üzere planladığı özgürlük yürüyüşü öncesinde, kırmızı bölgeye girişi engellemek için kullanılan nakliye konteynırlarının yakınında polis memurları ve teçhizatlı askerler duruyor. (Reuters)
Eski Başbakan İmran Han'ın hükümetin erken seçim kararı alması için baskı yapmak üzere planladığı özgürlük yürüyüşü öncesinde, kırmızı bölgeye girişi engellemek için kullanılan nakliye konteynırlarının yakınında polis memurları ve teçhizatlı askerler duruyor. (Reuters)
TT

Pakistan Talibanı, Svat Vadisi'nde haraç kesiyor: ‘İnsanlar istenen parayı öderlerse güvende olacaklarını düşünüyor’

Eski Başbakan İmran Han'ın hükümetin erken seçim kararı alması için baskı yapmak üzere planladığı özgürlük yürüyüşü öncesinde, kırmızı bölgeye girişi engellemek için kullanılan nakliye konteynırlarının yakınında polis memurları ve teçhizatlı askerler duruyor. (Reuters)
Eski Başbakan İmran Han'ın hükümetin erken seçim kararı alması için baskı yapmak üzere planladığı özgürlük yürüyüşü öncesinde, kırmızı bölgeye girişi engellemek için kullanılan nakliye konteynırlarının yakınında polis memurları ve teçhizatlı askerler duruyor. (Reuters)

Pakistan'ın Hayber-Pahtunhva Eyaleti’nin sadece on yıl önce Pakistan ordusu tarafından Taliban ve diğer silahlı gruplardan temizlenen bir bölgesi olan Svat Vadisi'nde şantaj eylemleri tüm hızıyla sürüyor.
Polis ve yerel halk, Svat Vadisi'nde iş adamlarından bağış talep eden Taliban'ın artan gasp hadiselerinin farkında. Bu iş adamlarından bazıları, şayet Taliban'ın taleplerini yerine getirmezlerse korkunç sonuçlarla karışılacakları yönünde tehditler alıyor.
Yerel polis güçlerinin milislerle baş edemediği ifade edilirken, çoğu iş adamının yerel yönetime güvenmediği ve Taliban’a bağış adı altında gasp parası ödemeye devam ettikleri belirtildi.
Haraç kesme, Taliban’ın komşu ülke Afganistan'da iktidara yeniden geldiği Ağustos 2021'den sonra artış gösterdi.
Hareketin üyeleri, Taliban’ın Afganistan'daki zaferinden sonra Pakistan topraklarına dönmeye başladı. Etki alanlarında terör saldırılarına, adam kaçırmalara ve gasp olaylarına karıştılar. Taliban Hareketi, Pakistan askeri operasyonlarının bir sonucu olarak 2009'da bölgeden ayrılmadan önce Svat Vadisi'nde büyük bir varlığa sahipti.
Svat Vadisi’nde görevli bir polis memuru, "Bağış adı altında yapılan bu gasp eylemi, Pakistan Talibanı'nın on yıllık bir uygulamasıdır ve şimdi bu uygulama vadide çarçabuk yayılmaya başlamıştır. Lakin insanlar bize şikayetlerle gelmiyorlar çünkü Taliban Hareketi’ne istenen parayı öderlerse daha güvende olacaklarını düşünüyorlar" dedi.
Pakistan Talibanı'nın terör faaliyetleri 2007 ve 2009 arasındaki dönemde zirveye ulaştı. Taliban Hareketi’nin Afganistan’da iktidara gelmesi, Pakistan Talibanı için güvenli bir sığınak oluşturdu ve örgüt yavaş yavaş eski faaliyetlerini yeniden uygulamaya başladı.
Yerel polisin tahminlerine göre, Svat Vadisi çevresindeki bölgelerdeki varlıklı nüfusun yüzde 80 ila 95'i şu anda Pakistan Talibanı tarafından gasp ediliyor. Pakistanlı Muhmand, "Onların özel bir ödül ve ceza sistemi var. Alternatif bir hükümet kurdular, peki halk onlara nasıl direnecek?” dedi.
Pakistan Talibanı’nın uyguladığı bu sistem genellikle Svat Vadisi'ndeki zengin iş adamlarının istenen tutarı ödemelerini talep eden kısa mesajlar almasıyla başlar ve bunu çoğu zaman parayı ödemezse iş adamını silahlı örgüt üyelerinin ziyaret edeceği tehdidi izler. Ardından iş adamı istenen parayı bir aracıya gönderir ve bu aracı ise parayı doğrudan Taliban’a aktarır.
Hayber-Pahtunhva'daki Bilim ve Teknoloji Bakanı Atıf Han, iki ay önce Pakistan Talibanı’ndan üç gün içinde 8 milyon rupi ödemesini talep eden bir şantaj mektubu aldığını, aksi takdirde öldürüleceğini iddia etti.
Geçtiğimiz günlerde, Svat Vadisi'nde 20 yıldır otelcilik ve ulaşım işiyle uğraşan bir iş adamı, Pakistan Talibanı üyeleri tarafından kendilerine 5 milyon rupi ödemesi için tehdit edildi. Pakistan ordusu ve hükümetinin ülkede süregelen siyasi krizle başa çıkmak için çaba sarf ettiği şu günlerde bu suç faaliyetlerine son vermek için fazlaca meşgul olduğu ifade edildi.



Tayvan, toprakları çevresinde 12 Çin gemisi tespit etti

Tayvan yakınlarında bir Çin savaş gemisi (Arşiv- Reuters)
Tayvan yakınlarında bir Çin savaş gemisi (Arşiv- Reuters)
TT

Tayvan, toprakları çevresinde 12 Çin gemisi tespit etti

Tayvan yakınlarında bir Çin savaş gemisi (Arşiv- Reuters)
Tayvan yakınlarında bir Çin savaş gemisi (Arşiv- Reuters)

Tayvan Savunma Bakanlığı, dün sabah 06.00 ile bu sabah 06.00 saatleri arasında adanın çevresinde Çin’e ait 8 savaş gemisi ve 4 diğer askeri geminin tespit edildiğini duyurdu.

Şarku’l Avsat’ın "Taiwan News" haber sitesinden aktardığına göre Tayvan yönetimi, Çin’in bu hamlesine karşılık olarak savaş uçaklarını, donanma gemilerini ve kıyı füze sistemlerini teyakkuza geçirdi.

Tayvan’ın verilerine göre, bu ay içinde Çin’e ait askeri uçaklar 114, askeri gemiler ise 186 kez bölgede görüntülendi. Eylül 2020’den beri Çin, Tayvan çevresindeki askeri uçak ve gemi sayısını kademeli olarak artırarak "gri bölge" taktiklerini yoğun bir şekilde kullanmaya başladı.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS), gri bölge taktiklerini, "doğrudan ve büyük ölçekli bir güç kullanımına başvurmadan, bir devletin güvenlik hedeflerine ulaşmasını sağlamak amacıyla, istikrarlı caydırıcılığın ötesine geçen çabalar dizisi" olarak tanımlıyor.


Vietnam'da sel ve toprak kaymalarında en az 4 kişi hayatını kaybetti

Kurtarma ekipleri, Vietnam'ın kuzeyindeki Muong Thanh bölgesinde sel gibi akan çamurun ortasında çalışıyor (AFP)
Kurtarma ekipleri, Vietnam'ın kuzeyindeki Muong Thanh bölgesinde sel gibi akan çamurun ortasında çalışıyor (AFP)
TT

Vietnam'da sel ve toprak kaymalarında en az 4 kişi hayatını kaybetti

Kurtarma ekipleri, Vietnam'ın kuzeyindeki Muong Thanh bölgesinde sel gibi akan çamurun ortasında çalışıyor (AFP)
Kurtarma ekipleri, Vietnam'ın kuzeyindeki Muong Thanh bölgesinde sel gibi akan çamurun ortasında çalışıyor (AFP)

Vietnam'da etkili olan şiddetli yağışların yol açtığı sel ve heyelan olaylarında en az 4 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer, ölü sayısının artmasından endişe ediyor.

Vietnam Afet Yönetimi ve Barajlar İdaresi tarafından yapılan açıklamada, çarşamba gününden beri ülkenin kuzeyindeki dört dağlık eyalette 238 hektardan fazla çeltik tarlasının ve çeşitli tarım ürünlerinin sular altında kaldığı belirtildi. Sel suları nedeniyle çok sayıda büyükbaş ve küçükbaş hayvanın telef olduğu ya da akıntıya kapılarak sürüklendiği bildirildi.

Resmi haber kanalı "Cong Ly", arama-kurtarma çalışmalarının devam ettiğini belirtti. Bölgeye, kayıp kişileri bulmak ve heyelan riski taşıyan yerlerde yaşayan sakinleri tahliye etmek amacıyla 500 kişilik kurtarma ekibi gönderildi.

Yılın ilk yarısında 30 can kaybı

Doğal afetler, Vietnam'da yılın ilk yarısında (Ocak-Haziran döneminde) ciddi bir yıkıma yol açtı. Bu süreçte yaşanan afetlerde en az 30 kişi hayatını kaybederken, toplam maddi hasarın 21,7 milyon doları aştığı açıklandı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Güneydoğu Asya ülkesi olan Vietnam, her yıl haziran ve eylül ayları arasında şiddetli muson yağışlarına maruz kalıyor. Ancak bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin etkisiyle aşırı hava olaylarının şiddetinin ve sıklığının giderek arttığına dikkat çekiyor.


Çin Cumhurbaşkanı yapay zekâ tekellerinin önlenmesi çağrısında bulundu

 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Şanghay'da düzenlenen Dünya Yapay Zeka Konferansı'nın açılışında (Reuters)
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Şanghay'da düzenlenen Dünya Yapay Zeka Konferansı'nın açılışında (Reuters)
TT

Çin Cumhurbaşkanı yapay zekâ tekellerinin önlenmesi çağrısında bulundu

 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Şanghay'da düzenlenen Dünya Yapay Zeka Konferansı'nın açılışında (Reuters)
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Şanghay'da düzenlenen Dünya Yapay Zeka Konferansı'nın açılışında (Reuters)

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, dün Şanghay'da düzenlenen Dünya Yapay Zekâ Konferansı'nın açılışında, bu teknolojinin tek bir ülkenin kontrolünde olmaması gerektiğini belirterek, Washington ile Pekin arasındaki rekabetin yoğunlaştığı bir dönemde uluslararası iş birliği çağrısında bulundu.

Çinli yeni girişimler Moonshot AI, MiniMax ve Zhipu AI ile ABD'li şirketler arasındaki rekabet her geçen gün artıyor. Rekabetin merkezinde ise dünya genelindeki kullanıcıları cezbetmeyi amaçlayan daha uygun maliyetli yapay zekâ teknolojileri bulunuyor.

Yapay zekânın yaydığı dezenformasyon, siber saldırılar, algoritmik önyargılar, askeri kullanım alanları ve bilgisayar korsanları ya da terör grupları tarafından kötüye kullanılma ihtimali nedeniyle bu teknolojiye yönelik düzenleyici denetimlerin oluşturulması giderek daha önemli hâle geliyor.

İlk kez konuşma yaptı

Şi Cinping, pazartesi gününe kadar sürecek konferansın açılışında yaptığı konuşmada, "Yapay zekânın gelişimi tek bir ülkenin tekeline bırakılmamalı, uluslararası iş birliği alanında bir uyum oluşturmalıdır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre bu, Çin liderinin bu tür bir etkinlikte yaptığı ilk konuşma oldu ve Pekin'in bu sektöre verdiği stratejik önemi ortaya koydu.

Şi, "Bir ülkenin kendi güvenliğini diğer ülkelerin güvenliği pahasına öncelemesine birlikte karşı koymalıyız." ifadelerini kullandı. Bu sözlerin, ABD ve Avrupa Birliği'nin Çin teknolojisi ithalatına yönelik uyguladığı kısıtlamalara dolaylı bir gönderme olduğu değerlendirildi.

Bo Gao, ABD'nin gelişmiş çipler, yüksek performanslı hesaplama altyapıları ve daha fazla finansal kaynak gerektiren büyük yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi alanlarında hâlâ önde olduğunu belirtti.

Ancak Çin'in "en güçlü rakibi" olduğunu ifade eden Gao, Çin'in avantajlarının açık kaynaklı modeller, düşük maliyet, kullanım hızı, robotik alanındaki ilerlemeler ve yapay zekânın üretim süreçlerine entegrasyonundan kaynaklandığını söyledi.

İnsan odaklı yapay zekâ vurgusu

Kısaca "WAIC" olarak bilinen konferans, Çin'de yapay zekâ alanındaki en son eğilimlerin takip edildiği en önemli yıllık etkinliklerden biri olarak gösteriliyor. Etkinlikte bin100'den fazla şirket yer alıyor ve yaklaşık 3 bin ürün ile teknoloji sergileniyor.

Şi Cinping, yapay zekânın "her zaman insan kontrolü altında kalmasını sağlamak" amacıyla yasa ve düzenlemelerin, denetim sistemlerinin, erken uyarı mekanizmalarının ve acil müdahale düzeneklerinin oluşturulması gerektiğini vurguladı. Çin lideri, bu teknolojiye "insan odaklı" bir yaklaşımla bakılması gerektiğini belirtti.

Bu kapsamda Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile aralarında Rusya'nın da bulunduğu 29 ülkenin temsilcileri, yapay zekâ alanında hükümetler arası bir iş birliği grubu kurulmasına ilişkin anlaşma imzaladı.

Çin basınında yer alan haberlere göre merkezi Şanghay'da bulunacak Uluslararası Yapay Zekâ İşbirliği Örgütü'nün (WAICO) amacı, üyeler arasında istişare ve iş birliğini güçlendirerek yapay zekânın "sağlıklı ve düzenli" biçimde gelişmesini sağlamak.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de perşembe günü yaptığı açıklamada, "Çin, her türlü ideolojik bölünmeye ve teknolojik ablukaya karşıdır" ifadelerini kullandı.

Pekin'in konferansı, "açık görüşmeler yapmak" ve "uzlaşı sağlamak" amacıyla değerlendirdiğini belirten sözcü, hedefin "teknolojik ilerlemeyi insanlığın büyümesi ve refahı için bir itici güce dönüştürmek" olduğunu söyledi.

Büyük yatırımlar

Araştırmacıları, şirketleri ve karar vericileri bir araya getiren Dünya Yapay Zekâ Konferansı, 2018'den beri düzenleniyor. Etkinlikte yapay zekâ alanındaki son yenilikler sergilenirken, etik ve jeopolitik tartışmalar da ele alınıyor.

2026 konferansında öne çıkan ürünler arasında MiniMax tarafından geliştirilen M3 modeli, bağımsız yapay zekâ özelliğine sahip ilk telefon olarak tanıtılan teknoloji, Huawei'nin öğrenme ve analiz amaçlı güncellenmiş Atlas 950 modeli ve çok sayıda insansı robot yer aldı.

Çinli girişim Moonshot AI, dün gelişmiş yapay zekâ modeli "Kimi K3"ü tanıttı.

Yapay zekâ, Çin'in sanayi politikasının temel unsurlarından biri hâline gelirken Pekin, gelişmiş çiplerden son kullanıcı uygulamalarına kadar bağımsız bir ekosistem oluşturmak amacıyla büyük yatırımlar ve güçlü siyasi destek sağlıyor.

Resmî verilere göre Çin'in yapay zekâ pazarının değeri geçen yıl 1,2 trilyon yuanı (yaklaşık 177 milyar dolar) aştı. Pazarın 2026 yılında yüzde 30'dan fazla büyümesi bekleniyor.

Çin'de 2025 yılı itibarıyla yapay zekâ alanında faaliyet gösteren 6 binden fazla şirket bulunuyordu.