Ebu Acile’nin ‘serbest bırakılması’ çağrısı yapıldı

Ebu Acile’nin kabilesi Dibeybe’den Ebu Acile’nin serbst bırakılmasını istedi.

Ebu Acile. (Twitter)
Ebu Acile. (Twitter)
TT

Ebu Acile’nin ‘serbest bırakılması’ çağrısı yapıldı

Ebu Acile. (Twitter)
Ebu Acile. (Twitter)

Kaçırılan eski istihbarat görevlisi Tuğgeneral Ebu Acile Mesud’un da mensubu olduğu Libya Merayime kabilesi, Abdulhamid Dibeybe başkanlığındaki geçici Birlik Hükümeti’ne ‘kısıtlama veya koşul olmaksızın’, adının daha fazla Lockerbie davasına karışmaması için derhal müdahalede bulunma çağrısı yaptı.
Merayime kabilesi gençleri ve ileri gelenleri, Rigdalin şehrinden yaptıkları yazılı açıklamada, bu davanın arka planında kimliği belirsiz kişilerce kaçırılan Ebu Acile’nin serbest bırakılmasını istedi. Kaçıran tarafların ‘yasal ve ahlaki sorumlulukları’ üstlendiğini belirten ileri gelenler, kabile mensuplarından ve Libya halkından Ebu Acile’nin serbest bırakılması için çalışmalarını talep etti.
Yerel medya organları, Dibeybe’nin Başsavcı Sıddık es-Sur ile telefonla görüşerek, ‘kaçırma olayından ülkesinin batısındaki Misrata şehrinde bulunan ortak kuvvetin sorumlu olduğu’ konusunda kendisine bilgi verdiğine dair resmi olarak doğrulanmayan bilgiler yayınladı.
Diğer yandan Halid el-Mişri başkanlığındaki Devlet Yüksek Konseyi, Sıddık es-Sur’un başsavcılık makamına seçilmesiyle ilgili takip edilen prosedürlerin geçerliliğini savundu.
Konsey, eski Konsey Başkanı Abdurrahman Suveyhili de dahil olmak üzere konseyin dört üyesi tarafından Yüksek Mahkeme’ye yapılan itiraza cevaben Sur’un Yüksek Yargı Konseyi tarafından 14 üzerinden 12 oyla Başsavcı olarak seçildiğini, parlamentonun da onun seçilmesi için oy kullandığını ve Yüksek Konsey’ın dörde karşı 55 oy ve 25 çekimser oy ile uzlaşı sağladığını belirtti. Konsey, “Temel ilke, yargı kurumunu siyasi uyuşmazlık ve çatışmalara karıştırmamak ve kurumun bağımsızlığını korumaktır” ifadesini kullandı.
Savcılık yetkilileri ve temsilcileri, Suveyhili’nin Sur’a karşı yürüttüğü kampanyayı protesto etmek için Trablus ve Misrata’da gösteri düzenledi. Eylemciler, gösterilen devlet kurumlarını yiyip bitiren yolsuzlukla mücadele çabalarını hedef aldığını vurguladı.  
Temsilciler Meclisi üyeleri, Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi arasında Sirte’de bir toplantı yapılabileceğini dile getirdi. Yüksek Konsey üyeleri, Mişri’nin Dibeybe hükümetinin müdahalesinden uzak bir şekilde şehirde konsey üyeleri için bir oturum düzenlemeyi düşündüğünü kaydetti.  

Anayasa görüşmeleri sürüyor
Mişri’nin ikinci yardımcısı Ömer Bouşah geçen cumartesi akşamı başkent Trablus’ta Fransa Büyükelçisi Mustafa Mahrac ile anayasal kurala ilişkin son gelişmeleri ve  onaylanan başlıkları görüştü. Devlet Yüksek Konseyi tarafından yapılan açıklamada Mahrac’ın ‘Fransa’nın seçim sürecine doğru ilerlemek amacıyla anayasal kuralı ve seçim yasalarını tamamlamak için gereken fikir birliğine varmaya yönelik siyasi çözüm çabalarına verdiği desteği’ aktardı.
Aynı şekilde Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih de el-Kubba şehrindeki yeni Libya Merkez Bankası’nın başkan yardımcısı Marei el-Barasi ile bankacılık gelişmelerini ve iş akışını ele aldı.
Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi ise 27 Kasım’da başkent Trablus’ta İngiltere’nin Trablus Büyükelçisi Caroline Hurndall ile yaptığı görüşmede şunları söyledi:
“Konsey, seçimler düzenlemeye istekli. Libya halkının istikrar arzusuna yanıt olarak seçimlere giden açık bir yol sağlamak için uzlaşıya dayalı anayasal çerçevelere ulaşma çabalarını destekliyor.”
Menfi’nin ofisi tarafından yapılan yazılı açıklamaya göre Caroline Hurndall, ülkesinin ulusal uzlaşı konusunu başarıya ulaştırarak istikrarı sağlamaya çalışan Başkanlık Konseyi’ni desteklemeye devam ettiğini söyledi.
Diğer yandan Dibeybe, 27 Kasım’da Almanya’nın Trablus Büyükelçisi Michael Ohnmacht ile ‘seçimlerin uluslararası düzeyde desteklenmesi, Almanya’nın bu husustaki rolü, Dördüncü Almanya- Libya Ekonomik Forumu’nu düzenlemek için koordinasyon’ meselelerini görüştü.
Dibeybe, Savunma Bakanı olarak Misrata’daki Hava Savunma Koleji’ne yaptığı saha ziyareti sırasında, ‘teknik gelişmeler doğrultusunda ve askeri alanda her seviyede eğitim gören öğrencilerin ihtiyaçlarının karşılanması’ da dahil, tüm askeri kurumlarda eğitim seviyesini yükseltmek için gerekli yetenekleri sağlamayı amaçladığını belirtmişti. Dibeybe ayrıca hükümetin, ‘üniversite öğrencilerine benzer şekilde askeri kolejlerdeki seçkin öğrenciler için bursları onaylamayı’ düşündüğüne dikkat çekti.
Dibeybe hükümetindeki Yerel Yönetim Bakanlığı, Uluslararası Kızılhaç Komitesi’ni Libya’daki misyonu aracılığıyla ‘ulusal güvenliği etkileyen aşırılıklara’ karışmakla suçladı. 
Bu çerçevede yerel basına sızan bir karara göre belediyelerin ‘Cumhurbaşkanlığı İç Güvenlik Servisi Başkanı Lütfi el-Hariri’nin tavsiyesine cevaben’ bu misyonla herhangi bir sıfatla iş yapmasını yasakladı. Kendileriyle iletişim kurma girişimlerine rağmen Kızılhaç Komitesi’nden veya Libya’daki heyetinden bu suçlamalarla ilgili herhangi bir açıklama yapılmadı.



SDG, Şam ile kapsamlı bir anlaşmaya vardığını duyurdu: İşte anlaşmanın maddeleri

Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları (AFP)
Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları (AFP)
TT

SDG, Şam ile kapsamlı bir anlaşmaya vardığını duyurdu: İşte anlaşmanın maddeleri

Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları (AFP)
Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları (AFP)

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Şam yönetimi, bugün (Cuma) ateşkes ve taraflar arasında askeri, güvenlik ve idari kurumların kademeli entegrasyonunu öngören kapsamlı bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Anlaşma kapsamında Kürt halkının medeni ile eğitim hakların düzenlenecek.

Anlaşma kapsamında, temas hatlarındaki askeri birliklerin çekilmesi ve İçişleri Bakanlığı’na bağlı güvenlik güçlerinin Haseke ve Kamışlı merkezlerine konuşlandırılması öngörülüyor. Ayrıca, ağırlıklı olarak Kürtlerin liderliğindeki SDG bünyesinden tugaylar içeren bir askeri tümen kurulması kararlaştırıldı.

SDG, anlaşmanın maddelerini önce bir açıklamayla duyururken, Şam yönetimi daha sonra resmi medya aracılığıyla anlaşmayı teyit etti. Yeni düzenleme, SDG’den üç tugayı kapsayan bir askeri tümenin oluşturulmasını ve Kobani (Ayn el-Arab) güçlerinden bir tugayın Halep’e bağlı bir tümen içine alınmasını içeriyor.

frgty6u7
Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) unsurları (AFP)

Anlaşma metninde, “özerk yönetim” kurumlarının Suriye devlet kurumlarına entegre edilmesi ve sivil personelin statülerinin korunması da yer aldı.

Anlaşma metninde Metinde, yerinden edilenlerin bölgelerine geri dönüşlerinin garanti altına alınacağı da belirtiliyor.

Anlaşma hangi maddeleri içeriyor?

SDG’nin resmi internet sitesinde yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

“Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye Hükümeti Arasındaki Anlaşma Metni;

Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye hükümeti arasında, kapsamlı bir anlaşma uyarınca ateşkese varılmış; iki taraf arasındaki askeri ve idari güçlerin kademeli bir entegrasyon süreci üzerinde de mutabakata varılmıştır.

Anlaşma; askeri güçlerin temas hatlarından çekilmesini, İçişleri Bakanlığı'na bağlı güvenlik güçlerinin Haseke ve Kamışlo şehir merkezlerine girmesini ve bölgedeki güvenlik güçlerinin entegrasyon sürecinin başlatılmasını, Suriye Demokratik Güçleri'nden üç tugayı içeren bir askeri tümen oluşturulmasını ve buna ek olarak Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde Kobani güçleri için bir tugay kurulmasını kapsamaktadır.

Anlaşma ayrıca, sivil memurların kadrolarının korunmasıyla birlikte Özerk Yönetim kurumlarının Suriye devlet kurumlarına entegre edilmesini de içermektedir.

Ayrıca Kürt halkının medeni ve eğitim haklarının düzenlenmesi ve yerinden edilenlerin bölgelerine geri dönüşlerinin garanti altına alınması konusunda da anlaşmaya varılmıştır.

Anlaşma, ilgili taraflar arasındaki işbirliğini güçlendirerek ve ülkeyi yeniden inşa etme çabalarını birleştirerek, Suriye topraklarını birleştirmeyi ve bölgede tam entegrasyon sürecini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.”

Öte yandan, 24 Ocak’ta Şam ile SDG, aralarındaki ateşkesi 15 gün uzattıklarını ve görüşmelerin sürdüğünü açıklamıştı.

Kürtlerin öncülüğünde, Arap savaşçıları da bünyesinde barındıran SDG, Suriye iç savaşında kilit bir rol oynadı. ABD desteğiyle DEAŞ’a karşı mücadele eden SDG, örgütü Suriye’de büyük ölçüde yenilgiye uğrattı. Bu süreçte, kuzey ve doğu Suriye’de petrol sahalarını da içeren geniş alanların kontrolünü ele geçirerek özerk bir yönetim kurdu. Ayrıca binlerce radikal unsuru gözaltında tuttu; Uluslararası Af Örgütü, Ağustos 2023’te bu sayıyı yaklaşık 10 bin olarak tahmin etmişti.

Ancak Beşşar Esed’in devrilmesinin ardından, Ahmed eş-Şara liderliğindeki yeni Suriye yönetimi, ülkenin devlet güçleri altında birleştirilmesi hedefiyle SDG ile güçlerin ve kurumların entegrasyonu konusunda müzakerelere başladı. Görüşmeler zaman zaman tıkanırken, bir askeri çatışmanın ardından taraflar yeni bir anlaşmaya ulaştı.

Suriye hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında kapsamlı bir anlaşmaya varıldı. Anlaşma kapsamında SDG'den askeri tümen kurulacak, askeri ve idari güçlerin kademeli entegrasyonu sağlanacak ve Kürt halkının medeni ile eğitim hakların düzenlenecek.

Anlaşma metnine göre, “askeri güçler temas hatlarından çekilecek ve Suriye İçişleri Bakanlığı'na bağlı güvenlik güçleri Haseke ile Kamışlo şehir merkezlerine girecek”. Ayrıca SDG'ye bağlı üç tugaydan oluşan bir askeri tümen kurulacak ve Kobani güçleri için de Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde ayrı bir tugay oluşturulacak.


ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.