Yeni araştırma, Kovid hatırlatma dozlarının sınırlı koruma sağladığını gösterdi

Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi (CDC), 18 yaş ve üzeri bağışıklık sistemi baskılanmamış kişilere ait 360 binden fazla sağlık kaydını analiz etti

Kovid'e karşı daha geniş koruma sağlaması için orijinal virüsü ve yeni Omicron varyantını birleştiren güncellenmiş aşılara "iki değerlikli aşı" adı veriliyor (Pixabay)
Kovid'e karşı daha geniş koruma sağlaması için orijinal virüsü ve yeni Omicron varyantını birleştiren güncellenmiş aşılara "iki değerlikli aşı" adı veriliyor (Pixabay)
TT

Yeni araştırma, Kovid hatırlatma dozlarının sınırlı koruma sağladığını gösterdi

Kovid'e karşı daha geniş koruma sağlaması için orijinal virüsü ve yeni Omicron varyantını birleştiren güncellenmiş aşılara "iki değerlikli aşı" adı veriliyor (Pixabay)
Kovid'e karşı daha geniş koruma sağlaması için orijinal virüsü ve yeni Omicron varyantını birleştiren güncellenmiş aşılara "iki değerlikli aşı" adı veriliyor (Pixabay)

Yeni bir araştırma, yeni Kovid-19 hatırlatma dozlarının alt varyantlara karşı sınırlı koruma sağladığını ortaya koydu.
The Independent'ta yer alan habere göre çalışma, hem orijinal Kovid-19 virüsüne hem de yeni Omicron varyantlarına karşı koruma sağlayan iki değerlikli hatırlatma dozlarının, normal tek değerlikli hatırlatma dozlarından yalnızca biraz daha fazla koruma sağladığını gösterdi.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), 14 Eylül ve 11 Kasım arasında yeni hatırlatma dozlarını alan, bağışıklık sistemi baskılanmamış 18 yaş ve üzeri kişilere ait 360 binden fazla sağlık kaydını analiz etti. Bunun sonucunda dozların semptomatik enfeksiyonların yüzde 40 ila 60'ına karşı koruma sağladığı tespit edildi.
CDC'de görev alan epidemiyolog Dr. Ruth Link-Gelles, CNN'e yaptığı açıklamada, "Bu koruma yüzde 100 değil ama yine de bir şeydir" diye konuştu.
Link-Gelles, hatırlatma dozlarının yüzde 90 ila 100 oranındaki koruma başarısının 2020'de ilk kez piyasaya sürüldüklerinde görüldüğünü, daha sonra Delta varyantına karşı yüzde 70'e ve nihayetinde Omicron'a karşı yüzde 50'ye düştüğünü belirtti.
Epidemiyolog, "Bence burada gördüğümüz şey, iki değerlikli aşının gerçekten de geçmişteki hatırlatma dozlarından hemen sonra görebileceğimiz türden bir etkinliği size geri getirdiği. Ve bu harika bir şey. Biz de bu noktaya ulaşmasını istiyorduk" diye ekledi.
Ölüme ve hastaneye yatışa karşı korumaya ilişkin çalışma sonuçları henüz açıklanmadı.
Öte yandan, Link-Geller, maske ve sosyal mesafenin geçmişte kalmadığını, Kovid enfeksiyonlarından korunmada daha iyi sonuçlar elde etmek için güncel aşılarla birlikte kullanılabileceğini söyledi.
CNN'e yaptığı açıklamada bilim insanı, "Özellikle de seyahat etme, yaşlı akrabalarınızla ve savunmasız insanlarla vakit geçirme olasılığınızın yüksek olduğu tatillere girerken..." diye ekledi.
"Bence enfeksiyondan ve dolayısıyla virüsü sevdiklerinize bulaştırmaktan bir miktar korunmak, hiç korunmamaktan daha iyidir."
Bir önceki dozdan çok az koruma kaldığı takdirde, iki değerlikli hatırlatma dozlarının son aşıdan 8 ay sonra sağlamaya devam ettiği koruma oranının yüzde 56 olduğu da tespit edildi.
Öte yandan, son aşı dozunu iki değerlikli hatırlatma dozlarından iki ila üç ay önce almış olan 18 ila 49 yaşındaki kişilerde koruma oranı yalnızca yüzde 30, 65 yaş ve üzeri kişilerde ise yalnızca yüzde 28'di.
CNN'in aktardığına göre, ABD'de yaşayanların yalnızca yüzde 11'i BA.4 ve BA.5 adlı Omicron alt varyantlarına karşı hatırlatma dozu aldı.
 



Apple TV'nin iptal edilen dizisi izlenme listelerini kasıp kavuruyor

56 yaşındaki Avustralyalı aktör Jason Clarke, Maymunlar Cehennemi: Şafak Vakti (Dawn of the Planet of the Apes) ve Terminatör 5: Yeniden Doğuş (Terminator Genisys) gibi filmlerle de tanınıyor (Apple TV)
56 yaşındaki Avustralyalı aktör Jason Clarke, Maymunlar Cehennemi: Şafak Vakti (Dawn of the Planet of the Apes) ve Terminatör 5: Yeniden Doğuş (Terminator Genisys) gibi filmlerle de tanınıyor (Apple TV)
TT

Apple TV'nin iptal edilen dizisi izlenme listelerini kasıp kavuruyor

56 yaşındaki Avustralyalı aktör Jason Clarke, Maymunlar Cehennemi: Şafak Vakti (Dawn of the Planet of the Apes) ve Terminatör 5: Yeniden Doğuş (Terminator Genisys) gibi filmlerle de tanınıyor (Apple TV)
56 yaşındaki Avustralyalı aktör Jason Clarke, Maymunlar Cehennemi: Şafak Vakti (Dawn of the Planet of the Apes) ve Terminatör 5: Yeniden Doğuş (Terminator Genisys) gibi filmlerle de tanınıyor (Apple TV)

Apple TV'nin yakın dönemde öne çıkan bilimkurgusu Pluribus'un yanı sıra Severance ve Ted Lasso gibi köklü hitleri var. 2026'nın ilk günlerinde ise kısa süre önce iptal edilen neo-western dizi The Last Frontier, küresel izlenme listelerinde kendine üst sıralarda yer buluyor.

FlixPatrol verilerine göre, Jon Bokenkamp ve Richard D'Ovidio imzalı The Last Frontier, 6 Ocak itibarıyla Apple TV'de dünya genelinde en çok izlenen diziler arasında ikinci sıraya yükseldi. 

Dizi, Jason Clarke'ın canlandırdığı ABD mareşali Frank Remnick'in, Alaska'da bir mahkum nakil uçağının düşmesinin ardından yaşananlarla baş etmeye çalışmasını konu alıyor. The Last Frontier, listede Apple TV'nin bir numarası Pluribus'un hemen arkasında yer alıyor.

The Last Frontier, ilk ve tek sezonuyla Ekim 2025'te başlamıştı. Dizi, Rotten Tomatoes'ta eleştirmenlerden yüzde 46, izleyiciden ise yüzde 51 puan alabilmişti. 

Remnick'in yetki alanı, mahkum taşıyan cezaevi nakil uçağının ıssız bir bölgede şüpheli biçimde düşmesiyle altüst oluyordu. Kazayla birlikte onlarca tehlikeli mahkum serbest kalırken, korumaya yemin ettiği kasabayı güvende tutmakla görevlendirilen Remnick, olayın bir kaza değil, ustaca planlanmış bir komplonun ilk adımı olabileceğinden şüphelenmeye başlıyordu.

Dizinin oyuncu kadrosunda ayrıca Dominic Cooper, Haley Bennett, Simone Kessell, Dallas Goldtooth, Tait Blum ve Alfre Woodard yer alıyordu.

Olumsuz eleştirilere rağmen dizi, Apple TV için izlenme açısından güçlü bir performans sergilemişti. 

Öte yandan Clarke, dizi iptal edilmeden önce CBR'a verdiği röportajda Frank Remnick karakterini geçmişin "western kahramanlarına" benzetmişti. 

Independent Türkçe, CBR.com, FlixPatrol


24 yaşında demanstan ölen adam, beynini bilime bağışladı

Demans teşhisi konduktan sonra 24 yaşında hayatını kaybeden Andre Yarham'ın beyni araştırmalar için bağışlandı (Sam Fairbairn)
Demans teşhisi konduktan sonra 24 yaşında hayatını kaybeden Andre Yarham'ın beyni araştırmalar için bağışlandı (Sam Fairbairn)
TT

24 yaşında demanstan ölen adam, beynini bilime bağışladı

Demans teşhisi konduktan sonra 24 yaşında hayatını kaybeden Andre Yarham'ın beyni araştırmalar için bağışlandı (Sam Fairbairn)
Demans teşhisi konduktan sonra 24 yaşında hayatını kaybeden Andre Yarham'ın beyni araştırmalar için bağışlandı (Sam Fairbairn)

Noel sonrası hayatını kaybeden 24 yaşındaki demans hastası, ölmeden önce beynini bilime bağışladı.

İngiltere'nin Norfolk bölgesindeki Dereham'da yaşayan Andre Yarham, annesi Samantha Fairbairn'in unutkanlık veya uygunsuz davranışlar sergilediğini fark etmesi üzerine doktora gittiğinde henüz 22 yaşındaydı. Kendisine frontotemporal demans (FTD) teşhisi kondu. Bu, protein mutasyonundan kaynaklanan nadir görülen bir demans türü.

BBC'ye konuşan Fairbairn, "acımasız hastalık" diye adlandırdığı bu durumun etkilerinden daha fazla ailenin zarar görmesini önlemek amacıyla oğlunun beynini araştırmaya bağışlamayı seçtiğini söyledi.

"Eğer bu gelecekte bir ailenin sevdikleriyle birkaç yıl daha geçirmesine yardımcı olabilirse, buna değer" dedi.

49 yaşındaki Fairbairn, oğlunun davranışlarındaki değişiklikleri ilk olarak Kasım 2022'de fark etti. O zamanlar giderek daha fazla şeyi unutmaya başladığını söyledi.

Tarama sonuçları beyninde olağandışı bir küçülme olduğunu ortaya çıkardı ve Cambridge'deki Addenbrooke Hastanesi'ne sevk edildi. Burada kendisine demans teşhisi kondu.

Fairbairn, BBC'ye "öfkeden üzüntüye, özellikle de onun için duyduğu derin üzüntüye kadar pek çok duygu yaşadığını" söyledi.

İnsanların demansın "yaş gözetmediğinin" farkına varmasını istediğini ve oğlunun "muhtemelen en gençlerden biri olduğunu" söyledi.

frgtyhu
Andre, 27 Aralık'ta hastanede hayatını kaybetti (Sam Fairbairn)

Yarham, bakımı ailesinin başa çıkamayacağı kadar zorlaştıktan sonra geçen yıl eylülde bir bakım evine yerleştirildi ve bir aydan biraz fazla süre sonra tekerlekli sandalyeye bağımlı hale geldi.

Ölümünden bir ay önce konuşma yeteneğini kaybetti ve sadece sesler çıkarıyordu. Ancak annesi, "kişiliğini, mizah anlayışını, kahkahasını ve gülümsemesini" sonuna kadar koruduğunu söyledi.

dfrgthy
Annesi Sam Fairbairn, Andre'nin kişiliğini "sonuna kadar" koruduğunu söyledi (Sam Fairbairn)

Yarham 27 Aralık'ta öldü ve beyni araştırma için Addenbrooke Hastanesi'ne bağışlandı.

Fairbairn, "Demans çok, çok acımasız bir hastalık" dedi.

Ve bunu kimseye dilemem. Kanser hastaları radyoterapi ya da kemoterapi görerek iyileşebilir ve hayatlarına anlam dolu şekilde devam edebilir. Demans hastaları içinse hiçbir seçenek yok.

Independent Türkçe 


Galaksideki en yaygın gezegenlerin kökeni keşfedildi

Fotoğraf: AFP
Fotoğraf: AFP
TT

Galaksideki en yaygın gezegenlerin kökeni keşfedildi

Fotoğraf: AFP
Fotoğraf: AFP

Bilim insanları en yaygın gezegen türlerinin nereden geldiğini nihayet buldu.

Son yıllarda binlerce ötegezegenin (diğer yıldızların etrafındaki dünyalar) keşfiyle, bunların çoğunun Dünya'dan büyük, Neptün'den ise küçük olduğu görüldü. Güneş Sistemi'nde böyle bir gezegen bulunmadığından bu şaşırtıcı bir durum ve gezegenlerin hem inanılmaz derecede yaygın hem de incelenmesinin çok zor olduğu anlamına geliyor.

Bu da onların kökenini bir şekilde gizemli hale getirdi. Araştırmacılar bugüne kadar bu gezegenlerin aslında nereden geldiğini anlamaya çalışıyordu.

Ancak araştırmacılar 4 bebek dünyanın tam da bu tür gezegenlere dönüşmesini izledi. Böylece bu yaygın ama gizemli dünyaları daha iyi anlamayı umuyorlar.

Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles kampüsünde (UCLA) fizik ve astronomi alanında öğretim üyesi olan Erik Petigura, yer aldığı araştırma hakkında "Bu bana 3 milyon yıl önce yaşayan, maymunlarla insanlar arasındaki ‘kayıp halka'lardan ve hominid atalarımızdan ünlü 'Lucy' fosilini hatırlatıyor" diyor.

V1298 Tau, gökyüzünde gördüğümüz yıldız ve gezegen oluşturan nebulalarla şimdiye kadar binlercesini keşfettiğimiz gelişmiş gezegen sistemleri arasındaki kritik bağlantı.

Gezegenler, uzaydaki gaz ve toz bulutlarının yerçekimi tarafından sıkışmasıyla oluşuyor ve bu sıkışma, genç bir yıldızla onun etrafında ön gezegen diski diye bilinen bir madde girdabını meydana getiriyor. Gezegenler daha sonra bu maddeden, gençken büyümelerine veya küçülmelerine yol açabilen düzensiz ve karmaşık bir süreç sonucunda meydana geliyor.

Japonya'nın Tokyo kentindeki Astrobiyoloji Merkezi'nden, araştırmanın başyazarı John Livingston, "Heyecan verici olan, daha sonra çok normal bir gezegen sistemine dönüşecek şeyin bir ön izlemesini görmemiz" ifadelerini kullanıyor. 

İncelediğimiz 4 gezegen muhtemelen 'süper Dünyalar’ ve 'alt Neptünler'e dönüşecek; bunlar galaksimizdeki en yaygın gezegen türleri olsa da oluşum yıllarına ait bu kadar net bir resimlerini hiç görmemiştik.

Çalışma, hakemli dergi Nature'da yayımlanan "A young progenitor for the most common planetary systems in the Galaxy" (Galaksideki en yaygın gezegen sistemlerinin genç atası) başlıklı yeni bir makalede anlatılıyor.

Independent Türkçe