Fas Kralı’ndan kültürel mirasın korunması için uluslararası iş birliği çağrısı

Fas Kralı 6. Muhammed (Getty)
Fas Kralı 6. Muhammed (Getty)
TT

Fas Kralı’ndan kültürel mirasın korunması için uluslararası iş birliği çağrısı

Fas Kralı 6. Muhammed (Getty)
Fas Kralı 6. Muhammed (Getty)

Fas Kralı 6. Muhammed 28 Kasım’da yaptığı açıklamada, ‘somut olmayan kültürel mirasın korunması alanında çok taraflı uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve bu iş birliğinin korunması için deneyim ve fikir alışverişinde bulunulması’ çağrısı yaptı.
Fas Kralı, Rabat’ın ev sahipliğinde Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nün (UNESCO) ‘Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi Hükümetler Arası Komitesi’nin 17’inci oturumunda katılımcılara hitaben yazdığı bir mesajda ‘çoklu kültürel kolları ve tarihin derinliklerine uzanan tarihsel bağları ile zengin bir insanlık mirası olarak, gençleri mirasımızın önemi ve ona özen gösterme konusunda eğitmenin en etkili yollarını arama’ çağrısında bulundu.
Kral 6. Muhammed, hükümetin genel sekreteri Muhammed el-Hacvi tarafından okunan mesajda, ‘zengin kültürel mirası, somut olmayan mirasın bileşenlerini, çağın gelişimine ve dünyanın karşı karşıya olduğu dijital ve teknolojik zorluklara uygun olarak dijitalleştirme’ gerekliliğine dikkat çekildi.  
Fas Kralı açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Atalarımızdan kalan kültürel mirasa çocuklarımızın ilgisinin devam etmesi için dijital dönüşümlere ayak uydurmalı ve kültürel miras olarak bilinen değerli dijital içerikler üretmekle meşgul olmalıyız. Bu oturum, katılımcı ülke heyetleri, uzmanlar ve kültürel mirasla ilgilenenler için nesnel bir bilimsel vizyon belirginleştirmek, somut olmayan kültürel mirasın korunması ve sürdürülmesine yönelik geçerli ve etkili önerilerde bulunmak ve gelişimine ve ilerlemesine yardımcı olan sonuçlar sunmak amacıyla bir fırsat oluşturmaktadır.”
Fas Kralı 6. Muhammed, foruma ev sahipliği yapmak üzere Rabat şehrinin seçimi ile ilgili olarak da şunları söyledi:
“Bu durum, küresel bir kültür kutbu sayılan bu tarihi şehrin büyük kültürel parıltısının bir sonucu olarak gelişti. Rabat, 2022 yılında da Afrika kültürünün, ayrıca İslam dünyasının kültür başkenti seçildi. Seçkin coğrafi konumu, onu Fenike, Roma, İslam, Endülüs ve Avrupa gibi farklı medeniyetler için bir merkez haline getirdi. Ayrıca konumu, 2012 yılında UNESCO tarafından dünya mirası olarak sınıflandırılmaya olanak tanıdı. Bugün dünyanın yaşadığı hızlı dönüşümler ışığında, özleşmenin amaçlarını ilerleterek, ülkelerin sahip olduğu somut olmayan mirasın parıltısını vurgulamak için çalışmak ve onu korumak amacıyla önlemler almak gerekli hale geldi. Fas, bunu uygulamaya isteklidir.”
Kral 6. Muhammed, görevi bu alanda elde edilen kazanımları değerlendirmek olan ‘Ulusal Somut Olmayan Kültürel Miras Merkezi’nin kurulduğuna dikkat çekti. “Bu durum, Sözleşme’nin kültürel mirasa verdiği özel önem bağlamında gelişirken, Sözleşme’nin içeriğini harekete geçirmeyi amaçlamaktadır” dedi.
Fas Kralı ayrıca, söz konusu iş birliğinin seviyesini yükseltme konusundaki kararlılığını ve ülkesinin çok taraflı uluslararası eylemde etkin ve sorumlu bir şekilde yer alma konusundaki arzusunu da dile getirdi.
Diğer yandan UNESCO Genel Direktörü, uzmanların, sivil toplum kuruluşlarının ve yaşayan mirasla ilgilenen kurumların temsilcilerinin bu uluslararası etkinliğe yönelik geniş katılımından büyük memnuniyet duyduğunu ifade etti. Genel Direktör ayrıca, Kral 6. Muhammed’e de kültüre ve UNESCO’nun çeşitli faaliyetlerine ve girişimlerine devam eden bağlılığı ve çok taraflı eylem çerçevesinde barışa hizmet ettiği için içten teşekkürlerini sundu.
 



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.