İran'da tutuklu bulunan Belçikalı’nın ailesi açlık grevine başladı

İran'da tutuklu bulunan Belçikalı’nın ailesi açlık grevine başladı
TT

İran'da tutuklu bulunan Belçikalı’nın ailesi açlık grevine başladı

İran'da tutuklu bulunan Belçikalı’nın ailesi açlık grevine başladı

İran'da 9 aydır tutuklu bulunan Belçikalı insani yardım çalışanı Olivier Vandecasteele'in sağlığının bozulmasından duyduğu endişeyi dile getiren ailesi dün, Vandecasteele'in gördüğü "insanlık dışı" muameleyi protesto etmek için açlık grevine başladığını duyurdu.
Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığı habere göre, 40 yaşındaki tutuklunun ailesi Pazartesi günü Belçika konsolosluğuyla yaptığı görüşmenin içeriğini aktararak "acımasız adaletsizliği" kınadı.
24 Şubat'ta Tahran'da sebepsiz yere tutuklanan Vandecasteele, şimdiye kadar 278 günü penceresiz bir yer altı hücresinde olmak üzere tamamen tecritte geçirdi. Vandecasteele'in ailesi konuya ilişkin şunları söyledi: "Sağlık sorunları çok fazla, özellikle kilo kaybı, tırnaklarının kaybı, dişlerinde ve midesinde endişe verici sorunlar var. Bu dayanılmaz durum Vandecastel'in psikolojik durumunu ve dayanma gücünü ciddi şekilde zedeliyor. İki haftayı aşkın bir süre önce açlık grevine başladı. Artık ekmekten başka bir şey yemiyor ve sabahları su içiyor.”
Ailenin Vandecasteele ile son iletişimi 1 Eylül'de oldu. Aile, tutuklunun "uygunsuz" tutukluluk koşulları nedeniyle sağlığının "geri dönüşü olmayan bir şekilde zarar görmesinden" korkuyor.
Belçika Adalet Bakanı Vincent Van Quickenborne, Temmuz ayı başlarında, Brüksel'de Belçika ile İran arasındaki mahkum değişimi anlaşmasıyla ilgili bir parlamento görüşmesi sırasında Vandecasteele'in hapse atıldığını duyurmuştu.
Muhalifler anlaşmanın "terörizm" suçundan hüküm giymiş İranlı diplomat Esedullah Esedi'nin serbest bırakılmasının önünü açtığını görünce anlaşma Brüksel'de tartışmalara yol açmıştı. Belçika hükümeti ise Şubat ayından bu yana İran'da tutuklu bulunan vatandaşı Olivier Vandecasteele'in serbest bırakılması için çabalıyor.
Anlaşmanın muhalifleri, anlaşmanın, Fransa'daki bir gösteriyi hedef almayı planlayarak "terör eylemi girişimi"nden hüküm giydikten sonra 2021'de 20 yıl hapis cezasına çarptırılan Esedi'nin "durumuna göre şekillendiğine" inanıyor.
İran Devrim Muhafızları son yıllarda çoğu casusluk suçlamasıyla onlarca çift uyruklu vatandaşını ve yabancıyı tutukladı. İnsan hakları aktivistleri İran'ı bu tutukluları bir pazarlık kozu olarak kullanmakla suçluyor. Çifte vatandaşlığı tanımayan İran, tutuklamaları diplomatik konumunu güçlendirmek için kullanıldığı iddialarını reddediyor. Ancak İran, yurtdışında tutuklu bulunan İranlılar karşılığında çok sayıda yabancı tutuklu ve çift uyruklu kişiyi içeren takaslar yaptı.



İsrail heyetinin başkanı olmadan Şam ile görüşmeler yürütüyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçen salı günü Florida, Palm Beach'te gerçekleştirdikleri beşinci görüşmeleri kapsamında ortak basın toplantısı düzenlediler (Arşiv-Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçen salı günü Florida, Palm Beach'te gerçekleştirdikleri beşinci görüşmeleri kapsamında ortak basın toplantısı düzenlediler (Arşiv-Reuters)
TT

İsrail heyetinin başkanı olmadan Şam ile görüşmeler yürütüyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçen salı günü Florida, Palm Beach'te gerçekleştirdikleri beşinci görüşmeleri kapsamında ortak basın toplantısı düzenlediler (Arşiv-Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçen salı günü Florida, Palm Beach'te gerçekleştirdikleri beşinci görüşmeleri kapsamında ortak basın toplantısı düzenlediler (Arşiv-Reuters)

Suriye-İsrail müzakerelerinin yeni turu dün Paris'te yeniden başlasa da Tel Aviv'deki değerlendirmeler, iki taraf arasında çok büyük bir görüş ayrılığı olduğunu ve iki günlük süre içinde önemli bir başarı elde etmenin neredeyse imkansız olduğunu gösteriyor.

Konuya yakın birden fazla kaynağın Şarku’l Avsat’a belirttiğine göre, Netanyahu bu müzakereler konusunda hevesli değil çünkü Suriye, İsrail'in Esed'ıin düşüşünden sonra işgal ettiği tüm bölgelerden çekilmesinde ısrar ediyor. Ayrıca yeni İsrail heyetinde bakan rütbesinde hiçbir üye bulunmazken, Suriye heyetine Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani başkanlık ediyor.

Üstelik, Netanyahu'nun sorumlulukları heyet üyeleri arasında dağıtması ve her birinin kendi dosyasının başı olmasını sağlaması nedeniyle İsrail heyeti başkansız kalacak.


İsrail'in güney Lübnan ve Bekaa Vadisi'ne yönelik hava saldırıları

İsrail'in dün Kfar Hata kasabasına düzenlediği baskının yeri (AFP)
İsrail'in dün Kfar Hata kasabasına düzenlediği baskının yeri (AFP)
TT

İsrail'in güney Lübnan ve Bekaa Vadisi'ne yönelik hava saldırıları

İsrail'in dün Kfar Hata kasabasına düzenlediği baskının yeri (AFP)
İsrail'in dün Kfar Hata kasabasına düzenlediği baskının yeri (AFP)

İsrail, Lübnan'ın güneyindeki ve Bekaa Vadisi'ndeki Hizbullah ve Hamas mevzilerine saldırdı. Askeri operasyonlarını, Litani Nehri'nin kuzeyindeki kasabaları da kapsayacak şekilde genişletti ve hedef bölgelerin çevresindeki alanların tahliyesi için önceden uyarı verme uygulamasını yeniden başlattı.

İsrail ordusu, bu eylemin Hizbullah'ın hedef bölgelerdeki faaliyetlerine yeniden başlama yönündeki "yasaklanmış girişimlerine" bir yanıt olduğunu belirtti. Bu bölgelere giden yollar kapatıldı ve İsrail uçakları yoğun hava sahası denetimi gerçekleştirdi.

Uyarılar dizisi, uzun bir süredir ilk kez güneydeki Litani bölgesinin ötesine, kuzeyindeki bölgelere ve batıdaki Bekaa'ya kadar uzanmasıyla daha da önem kazanıyor. Hamas hareketinin bu uyarılara dahil edilmesi de dikkat çekiyor. Bu uyarılar, İsrail'in pazar akşamı çok cepheli çatışmalara hazırlıkların ele alındığı bir güvenlik toplantısının hemen ardından ve Lübnan için çok hassas bir dönemde, Litani'nin güneyindeki silah tekelinin ilk aşamasını görüşmek üzere düzenlenecek kritik hükümet toplantısının arifesinde geliyor.


Gazze anlaşması, çökme olasılığı ile ilerleme fırsatı arasında gidip geliyor

Filistinliler, dün Gazze'nin merkezindeki Megazi mülteci kampında İsrail tarafından yıkılan bir binanın enkazı arasında eşyalarını arıyor (AFP)
Filistinliler, dün Gazze'nin merkezindeki Megazi mülteci kampında İsrail tarafından yıkılan bir binanın enkazı arasında eşyalarını arıyor (AFP)
TT

Gazze anlaşması, çökme olasılığı ile ilerleme fırsatı arasında gidip geliyor

Filistinliler, dün Gazze'nin merkezindeki Megazi mülteci kampında İsrail tarafından yıkılan bir binanın enkazı arasında eşyalarını arıyor (AFP)
Filistinliler, dün Gazze'nin merkezindeki Megazi mülteci kampında İsrail tarafından yıkılan bir binanın enkazı arasında eşyalarını arıyor (AFP)

Gazze Şeridi'nde durma noktasına gelen ateşkes anlaşmasında ilerleme olasılığı konusunda iyimserlik geri döndü. İsrail kontrolündeki bölgede Hamas ile Filistinli silahlı çeteler arasında yeni bir silahlı çatışma yaşandı.

Hamas, Mısır'ın anlaşmanın ikinci aşamasına geçilmesi çağrısının ardından Gazze Şeridi'nde savaşın yeniden başlamasından endişe duyduğunu açıkladı. Şarku’l Avsat'a konuşan uzmanlar, “Arabulucuların tavsiyeleri ve ilerleme kaydetmek, ikinci aşamaya geçmek için gösterdiği çabalar dikkate alınmazsa, ufukta çöküşün işaretleri görülüyor.” Uzmanlar, “İsrail'in çabaları anlaşmayı tehdit etmeye yönelik görünürken, Washington’un Ukrayna ve Venezuela'daki olaylarla meşgul” olduğunu belirtiyor.

Yeni endişeler  

Hamas siyasi büro üyesi Basim Naim dün yaptığı açıklamalarda, "Gazze Şeridi'ndeki sessiz soykırım hâlâ devam ediyor" diyerek, "84 gündür devam eden İsrail işgalinin ihlalleri, işgal hükümeti başkanı Binyamin Netanyahu ve hükümetinin gerilimi artırmaya devam etme niyetini yansıtıyor" diye vurguladı.

sxdfrgt
Mısır Kızılayı, "Zad el-Izze" konvoyu aracılığıyla 148 bin gıda paketi ve 13 bin parça kışlık giysi

Naim'e göre, bu ihlallerin amacı, “yerinden edilme gündemlerini dayatma çabalarının bir parçası olarak, Gazze Şeridi'nde savaşın yeniden başlamasını sağlamak veya felaket niteliğindeki insani durumu sürdürmek”tir. Aracılara ve özellikle Amerikan garantörüne, Netanyahu ve hükümetine anlaşmayı ve tüm hükümlerini uygulamaya koymaları için gerçek baskı yapmaları çağrısında bulundu.

Naim'in açıklamaları, Hamas'ın İsrail kontrolündeki bölgelerde bulunan ve Filistinlilere yönelik saldırılarını artırarak son günlerde en az iki kişiyi öldüren Filistinli Rami Halas liderliğindeki silahlı çete üyeleriyle ilk kez doğrudan çatışmaya girdiği günün sonrasında geldi.

Saha kaynakları Şarku’l Avsat'a, Halas çetesinin Tuffah mahallesindeki (sarı hattın batısında) Sanfur kavşağına doğru ilerlediklerini ve Hamas üyeleriyle karşılaştıklarını ve saldırganların geri çekilmeden önce 20 dakikadan fazla süren çatışmaya girdiklerini bildirdi.

Kaynaklar, çatışmaların İsrail insansız hava araçlarının (İHA) bölgenin üzerinde uçarken gerçekleştiğini belirterek, “çatışmaların bitmesinin hemen ardından İHA’ların aynı bölge ve çevresindeki evlere bomba attığını” belirtti.

10 Ekim'deki ateşkesin ardından İsrail'in ihlallerinden ölenlerin sayısı 423'ü aştı.

Gerginliğin tırmanmasına olanak sağlayan anlayışlar   

Mısır'ın eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Hüseyin Haridi, “Gazze'deki savaş, çatışmaların şiddeti azalmış olsa da devam ettiği için henüz bitmiş sayılmaz” görüşünde. Mevcut gerginliğin, 29 Aralık'ta Washington'da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump arasında, İsrail'in gerginliği artmasına izin veren bir anlaşmaya varıldığını gösterdiğini belirten Haridi, bu durumun şu anda Venezuela'daki olayların tırmanmasıyla birlikte gerçekleştiğini ve Washington'un bu konuyla meşgul olması nedeniyle Gazze meselesinin gölgede kalacağını ifade etti.

yjuık
Filistinliler, dün Gazze Şeridi'nin merkezindeki Megazi mülteci kampında, İsrail hava saldırısında hasar gören çökmüş bir evin enkazı arasında eşyalarını arıyor (AFP)

Filistinli siyasi analist Dr. Ayman el-Rakeb, işgalcilerin savaşın yeniden başlaması için baskı yaptığını ve kendilerine sadık unsurları zor koşullarda Hamas ile çatışmaya teşvik ettiğini düşünüyor. El-Rakeb, Netanyahu'nun geçen hafta Trump ile yaptığı görüşmede, saldırıların devam etmesi ve silahlı unsurların konuşlandırılmasıyla birlikte gerilimi artırma için yeşil ışık aldığını değerlendiriyor.

Ancak el-Rakeb, şu anda savaşın yeniden başlamasını olası görmüyor ve bunun, İsrail'in Hamas ile kesin bir çatışmaya girmek için Hamas bölgelerindeki nüfusu yerinden etmek için baskı yapmasıyla gerçekleşeceğini tahmin ediyor.

Arabulucuların hamleleri

Yerinde tırmanan bu atmosfer, Mısır'ın Gazze anlaşmasının ikinci aşamasını zorlama hamleleriyle eşleşiyor. Pazar günü yerel Mısır televizyon kanalları, Mısır istihbarat başkanı Hasan Reşad'ın Filistin Başkan Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh ve Filistin istihbarat şefi Macid Ferec ile görüştüğünü bildirdi.

sdfrgt
Filistin Başkan Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh (AFP)

Mısır uydu kanalı Extra News'e göre Mısır istihbarat şefi ile Filistin tarafı arasındaki görüşme, “Filistin topraklarında istikrarı sağlamak, ABD Başkanı Donald Trump'ın vizyonunun ikinci aşamasını ve ilgili Güvenlik Konseyi kararlarını uygulamak için Mısır'ın çabaları çerçevesinde” gerçekleşti.

Öte yandan, İsrail gazetesi Haaretz pazar günü, bilgili kaynaklara atıfta bulunarak, “Refah sınır kapısının yakında her iki yönde de açılmasının planlandığını” bildirdi. Gazete, “Avrupa güçlerinin sınır kapısının yönetiminde merkezi bir rol oynayacağını” belirterek, “bu güçlerin İsrail'e ulaştığını ve bölgede konuşlandırılmaya hazır olduğunu” vurguladı.

El-Rakeb, Mısır'ın anlaşmanın çökme olasılığını engellemede ve ilerletmede önemli bir rol oynadığına inanıyor ve Washington'un ikinci aşamayı başlatma taleplerine yanıt vermesi koşuluyla Mısır'ın çabalarının genellikle anlaşmaya varılmasında başarılı olduğunu belirtiyor.

Büyükelçi Hüseyin Haridi'ye göre mevcut duruma bakarak ilerleme veya çöküş olasılığını belirlemek imkansız, ancak şu ana kadar kesin olan şey, İsrail'in Hamas'ın önce silahsızlandırılmasının kaçınılmaz olduğu konusunda Washington ile mutabakat sağlaması nedeniyle ikinci aşamanın ertelendiği.