عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
Spor

Futbol tarihinin ilk uluslararası maçı 150 yıl önce yapıldı

İskoçya ve İngiltere milli takımları arasında 30 Kasım 1872 yılında oynanan futbol maçı, FIFA tarafından resmi olarak ilk uluslararası futbol maçı olarak kabul edildi. 0-0 sonuçlanan tarihi maçı 4 bin taraftar statta izledi.

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT
TT

Futbol tarihinin ilk uluslararası maçı 150 yıl önce yapıldı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Tarihte ilk resmi uluslararası futbol maçı, 150 yıl önce İngiltere ve İskoçya arasında oynandı.
İskoçya ve İngiltere milli takımları arasındaki 30 Kasım 1872 yılında Glasgow'da oynanan futbol maçı, FIFA tarafından ilk resmi uluslararası futbol maçı olarak kabul edildi.
Günümüzde milyonları peşinden sürükleyen futbolda iki ülke arasında oynanan ilk resmi futbol maçı, televizyon 1923 yılında icat edildiği için o dönemde yayımlanamadı.

İlk resmi futbol karşılaşmasının yıldönümü
Bugün tarihi maçın yıldönümü olan İngiltere ve İskoçya arasında oynanan maçta gol atılamadı ve maç 0-0 beraberlikle sonuçlandı.
Yerel saatte 14.00'te oynanan maç sis nedeniyle 20 dakika geç başladı.

4 bin taraftar sadece 1 şiline maçı izledi
İskoçya'nın en büyük şehri Glasgow'daki maçtan önce karşılaşma gazete ilanlarıyla tanıtıldı, maça otobüsler kaldırıldı. Hatta maça fazla ilgi olacağı ve beklenen büyük kalabalıkla baş edilemeyeceğine dair korkular vardı ve girişin yalnızca biletle yapılması gerektiği önerildi.
30 Kasım 1872'deki tarihi maçı, 4 bin taraftar stadyumda izlerken biletler ise 1 şiline satıldı.
Tarihi bir madeni para olan şilin daha önce Birleşik Krallık, Avustralya, Yeni Zelanda, diğer İngiliz Milletler Topluluğu ülkeleri ve İrlanda'da kullanılan ve genellikle 12 peni veya bir poundun yirmide birine eşdeğer olan modern para birimidir.

Maçtan bir fotoğraf karesi yok
Ne yazık ki İngiltere ve İskoçya arasındaki ilk uluslararası resmi futbol maçından fotoğraf bulunmuyor.
Maçtan yıllar sonra icat edilen televizyonun aksine tarihte ilk fotoğraf Fransız mucit Joseph Nicephore Niepce tarafından 1814 yılında çekilmesine rağmen maçtan günümüze gelen bir fotoğraf karesi mevcut değil.
Gazeteler tarafından maçtan sonra çizilen sadece çorap ve örgü şapka giymiş oyuncuları gösteren resimler var.

Resmi kabul edilmeyen 5 maç
Aslında, Kasım 1872'de resmi olarak tanınan ilk maçtan önce İngiltere ile İskoçya arasında oynanan beş maç vardı.
Bu ilk beş maç, 1870 ile 1872 arasında İngiltere'nin başkenti Londra'da oynandı.
İngiltere, bu maçların üçünü kazanırken diğer ikisi berabere sonuçlandı.
Bununla birlikte, İskoç takımı neredeyse tamamen Londra merkezli oyunculardan oluşuyordu ve İngiliz Futbol Federasyonu tarafından seçildi. Bu nedenle FIFA tarafından resmi maç olarak değerlendirmeye alınmadı.

Üst direk yerine iki direk arasında bant çekildi
Kriket sahasında oynanan futbol maçındaki kale direkleri günümüzdeki modern görüntüsünden de uzaktı. Üst direk yerine iki direk arasında üsten bant çekildi.
İngiltere 11'i, iki savunma oyuncusu ve sekiz forvetten oluşurken İskoçya 11'i ise 4 savunma oyuncusu ve 6 forvetten kuruluydu.
Maçta İskoçya'nın bir golü, topun üst direk olarak kullanılan bantta çarpmasıyla hakem tarafından reddedildi.

Canlı yayınlanan ilk maç
İngiltere ile İskoçya milli takımları arasında 1938 yılında oynanan karşılaşmanın tamamı televizyondan canlı olarak yayınlanan tarihteki ilk maç oldu.
Televizyondan ilk yayın denemesi ise, 1937 yılında İngiliz takımları Arsenal ile Everton arasında oynanan maçın banttan yayınlanmasıyla yapıldı.
Banttan yayın sonrası 9 Nisan 1938 tarihinde ise, Wembley Stadı’ndaki İngiltere-İskoçya maçı canlı yayınlanan ilk milli maç olarak tarihe geçti.
Karşılaşma İskoçya’nın 1-0 üstünlüğüyle tamamlandı.
 

Daha fazlasını oku

 
 
Spor

Fenerbahçe, 18 yıl sonra Şampiyonlar Ligi'nde

Fotoğraf: AFP
Fotoğraf: AFP
TT
TT

Fenerbahçe, 18 yıl sonra Şampiyonlar Ligi'nde

Fotoğraf: AFP
Fotoğraf: AFP

Fenerbahçe, Şampiyonlar Ligi play-off turu rövanşında deplasmanda Lyon'u 2-1 mağlup ederek lig aşamasına yükseldi. İstanbul'daki ilk maçın 1-1 sona ermesinin ardından Fransa'daki rövanşta sarı-lacivertliler, ilk yarıda Vedat Muriqi ve İngiliz savunmacı Archie Brown'ın golleriyle 2-0 öne geçti. Toplam skorda 3-2'lik üstünlük sağlayan Fenerbahçe, 18 yıllık aranın ardından Şampiyonlar Ligi'nde mücadele etme hakkına sahip oldu. 

İkinci yarıda Belçikalı kanat oyuncusu Malick Fofana'nın golüyle umutlanan Lyon, beraberlik için baskısını artırdı. Ancak Fransız ekibinin Lois Openda ve Kail Boudache ile bulduğu iki gol ofsayt gerekçesiyle iptal edildi. Fenerbahçe kalan bölümde skoru koruyarak adını Şampiyonlar Ligi'nin lig aşamasına yazdırdı.

AEK Atina'dan farklı galibiyet

AEK Atina ise Levski Sofya'yı 4-0 mağlup ederek Şampiyonlar Ligi'nde lig aşamasına yükselen bir diğer takım oldu.

Macar forvet Barnabas Varga iki golle galibiyette başrol oynarken, eski Real Madrid oyuncusu Luka Jovic de AEK adına fileleri havalandırdı. Rumen orta saha oyuncusu Razvan Marin'in penaltıdan kaydettiği golle birlikte Yunan ekibi karşılaşmadan 4-0 galip ayrıldı.

Bulgaristan'da oynanan ilk maçın 0-0 sona ermesinin ardından AEK Atina, rövanştaki farklı galibiyetiyle turu geçti.

Viking Stavanger tarih yazdı

Norveç temsilcisi Viking Stavanger da Dinamo Zagreb'i 3-1 mağlup ederek toplamda 5-3'lük skorla tur atladı.

Arber Hoxha'nın erken golüyle geriye düşen Viking Stavanger, yalnızca sekiz dakika sonra Zlatko Tripic'in penaltıdan attığı golle beraberliği yakaladı.

İkinci yarının başında ise Norveç ekibi iki dakika içinde iki gol birden buldu. Edvin Austbo ve Tobias Moi'nin golleri, Viking Stavanger'a galibiyeti ve turu getirdi.

Viking Stavanger böylece tarihinde ilk kez Şampiyonlar Ligi'nin lig aşamasında mücadele etme hakkı kazandı.

Spor

Eski NFL oyuncularının en az 4'te birinde beyin hastalığı bulundu

Amerikan futbolunda oyuncuların kafaya sıkça darbe alması nörodejeneratif hastalık riskini artırıyor (Reuters)
Amerikan futbolunda oyuncuların kafaya sıkça darbe alması nörodejeneratif hastalık riskini artırıyor (Reuters)
TT
TT

Eski NFL oyuncularının en az 4'te birinde beyin hastalığı bulundu

Amerikan futbolunda oyuncuların kafaya sıkça darbe alması nörodejeneratif hastalık riskini artırıyor (Reuters)
Amerikan futbolunda oyuncuların kafaya sıkça darbe alması nörodejeneratif hastalık riskini artırıyor (Reuters)

2016 ve 2021 arasındaki 6 yıllık dönemde hayatını kaybeden eski NFL oyuncularının en az 4'te birinde beyin hastalığı tespit edildi.

Kronik travmatik ensefalopati (CTE) diye bilinen beyin hastalığının henüz bütün yönleriyle anlaşılmasa da tekrarlayan kafa darbelerinden kaynaklandığı düşünülüyor.

Beyindeki sinir hücrelerinin ölümüne yol açan CTE, zamanla kötüleşiyor. Hastalığın bilişsel becerilerde gerileme, duygu durum değişiklikleri ve yürüme güçlüğü gibi belirtilerle bağlantılı olduğu düşünülüyor. Ancak bu belirtilerin ortaya çıkması yıllar sürebiliyor.

Bilim insanları, hastalığın tekrarlayan kafa darbeleriyle bağlantılı olduğunu ve Amerikan futbolu oyuncularıyla askerler gibi bu tür darbelere sık maruz kalan gruplarda daha yaygın görüldüğünü söylüyor.

CTE araştırmalarının önündeki başlıca güçlüklerden biri, hastalığa kesin tanının ancak ölümden sonra yapılan otopsiyle konabilmesi. 

Mass General Brigham Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Daniel Daneshvar liderliğindeki bir ekip, yeni çalışmalarında CTE'nin Amerikan futbolu oyuncularında ne kadar yaygın olduğunu ortaya koydu. 

Araştırmacılar, Amerikan futbolunun en üst düzey ligi NFL'de oynamış ve 2016 ila 2021'de hayatını kaybetmiş kişilerin beynini inceledi.

Bu dönemde hayatını kaybeden 878 eski oyuncudan 235'i beynini bağışlamıştı. Bulguları hakemli dergi British Medical Journal'da dün (25 Ağustos) yayımlanan çalışmaya göre bu kişilerin 215'inin beyninde CTE saptandı. 

Araştırmacılar, bu dönemde hayatını kaybeden 878 eski oyuncunun tamamı dikkate alındığında CTE yaygınlığının en az yüzde 24,5, en fazla yüzde 97,7 olabileceğini hesapladı.

Harvard Tıp Fakültesi'nde de öğretim üyesi olan Daneshvar "Biz ve diğerleri, özellikle NFL oyuncularında nörodejeneratif hastalıktan ölüm oranının genel nüfusa göre yaklaşık 4 kat daha yüksek olduğunu gösterdik" diyerek ekliyor:

Bu bulgular, NFL oyuncuları öldükleri sırada CTE’nin görülme sıklığının, daha önce toplum temelli çalışmalarda saptanan oranlardan daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, sporcuların oyunda aldığı darbeleri azaltma yönünde NFL'e çağrı yapıyor.

NFL'in 2011 Toplu İş Sözleşmesi, sezon boyunca yapılacak temaslı antrenman sayısını sınırlamıştı. 

Çalışmanın ardından konuşan NFL sözcüsü "NFL, oyunu daha güvenli hale getirmek için çalışmalarını sürdürüyor ve beyin sarsıntılarını ve kafa darbelerini azaltmaya yönelik stratejiler uyguluyor" ifadelerini kullandı:

NFL, bu topluluğun fiziksel ve ruhsal sağlığını iyileştirmek için güçlü ve giderek genişleyen imkanlardan yararlanabilmesini sağlama konusundaki kararlılığını sürdürüyor. Eski oyuncuları, sağlık endişesi duyduklarında bu kaynaklardan yararlanmaya teşvik ediyoruz.

Bilim insanları oyuncuların aldığı kafa darbelerinin NFL'den öncesine, üniversite ve lise yıllarına uzandığına dikkat çekiyor. 

Daneshvar "Bu kafa darbeleri biriktikçe risk de artıyor." diye açıklıyor. 

Araştırmacı, NFL'de alınan önlemlerin, üniversite, lise ve daha önceki seviyelerde de uygulanmasıyla sporcuların sağlığının daha iyi korunabileceğini belirtiyor.

Daneshvar, "Kafa darbelerinin neredeyse yüzde 70'inin antrenmanlarda meydana geldiğini biliyoruz" diyerek ekliyor: 

Bu nedenle, bu seviyelerin hiçbirinde oyun süresini tek bir dakika bile değiştirmeden, bu bireylerin yaşamları boyunca maruz kaldığı toplam kafa darbesi yükünü önemli ölçüde azaltabiliriz.

Independent Türkçe, Reuters, BBC, British Medical Journal, Mayo Clinic

Spor

18 yaşında 95 milyon euro! Arap futbolunda yeni transfer kralı Bouaddi

Ayoub Bouaddi, Avrupa'ya transferlerde tarihin en pahalı Arap futbolcusu oldu (DPA)
Ayoub Bouaddi, Avrupa'ya transferlerde tarihin en pahalı Arap futbolcusu oldu (DPA)
TT
TT

18 yaşında 95 milyon euro! Arap futbolunda yeni transfer kralı Bouaddi

Ayoub Bouaddi, Avrupa'ya transferlerde tarihin en pahalı Arap futbolcusu oldu (DPA)
Ayoub Bouaddi, Avrupa'ya transferlerde tarihin en pahalı Arap futbolcusu oldu (DPA)

Faslı Ayoub Bouaddi, transfer piyasasında tarihe geçti. 18 yaşındaki orta saha oyuncusu, Fransız Lille’den Manchester City’ye 95 milyon euro karşılığında transfer olarak Avrupa’ya transfer olan en pahalı Arap futbolcu unvanını elde etti. Anlaşmadaki bonusların gerçekleşmesi halinde transfer bedeli 100 milyon euroyu bulabilecek.

Bouaddi’nin transferinin önemi yalnızca en pahalı Arap futbolcular listesinin zirvesine yerleşmesinden ibaret değil. Anlaşma aynı zamanda Faslı orta saha oyuncusunun kısa sürede katettiği büyük mesafeyi de gözler önüne seriyor. Bouaddi, Lille formasıyla geçirdiği dikkat çekici sezonun ve Fas Milli Takımı'yla sergilediği etkileyici performansın ardından henüz 18 yaşındayken Manchester City'ye transfer oldu. Genç oyuncu, İngiliz kulübüyle 2031 yılına kadar sözleşme imzaladı.

dfergrt
Omar Marmoush, Eintracht Frankfurt’tan Manchester City’ye 75 milyon euro karşılığında transfer oldu (Reuters)

Manchester City ile Lille, transfer için 95 milyon euroluk garanti bedel üzerinde anlaşırken, 5 milyon euroya kadar çıkabilecek bonuslar da sözleşmeye eklendi. Böylece Bouaddi, bonussuz bedeli 95 milyon euro olan ve toplam değeri 100 milyon euro sınırına ulaşabilecek ilk Arap futbolcu transferi oldu.

Şarku'l Avsat derlediği verilere göre transferin garanti bedeli, Bouaddi'yi listenin ikinci sırasında bulunan Mısırlı Omar Marmoush'un 20 milyon euro önüne taşıdı. Marmoush, 2025 yılında Eintracht Frankfurt'tan Manchester City'ye 75 milyon euro karşılığında transfer olmuştu.

sdvrgf
Achraf Hakimi, Inter Milan’dan Paris Saint-Germain’e 68 milyon euro karşılığında transfer oldu (AFP)

Listenin üçüncü sırasında ise Faslı Achraf Hakimi yer alıyor. Hakimi, Inter Milan'dan Paris Saint-Germain'e 68 milyon euro karşılığında transfer olmuştu. Cezayirli Riyad Mahrez ise Manchester City'nin Leicester City'den transferi için ödediği 67,8 milyon euroluk bedelle dördüncü sırada bulunuyor.

csd
Riyad Mahrez, Leicester City’den Manchester City’ye 67,8 milyon euro karşılığında transfer oldu (Reuters).

Faslı futbolcuların ağırlığı beşinci sırada da devam ediyor. Ismaïl Saibari, listede yer alan verilere göre PSV Eindhoven'dan Bayern Münih'e 50 milyon euro karşılığında transferiyle beşinci sıraya yerleşiyor. Böylece listenin ilk beş sırasında üç Faslı futbolcu bulunuyor.

sadcvf
İsmail Saibari, PSV Eindhoven’dan Bayern Münih’e 50 milyon euro karşılığında transfer oldu (Reuters).

Hakimi, en pahalı 10 Arap transferi listesinde ikinci kez yer alıyor. Faslı futbolcunun Real Madrid'den Inter Milan'a 43 milyon euro karşılığında transferi altıncı sırada bulunuyor. Onu, 2017 yılında Roma'dan Liverpool'a 42 milyon euro karşılığında transfer olan Mısırlı Mohamed Salah takip ediyor.

bh
Nayef Aguerd, Rennes’ten West Ham United’a 35 milyon euro karşılığında transfer oldu (Reuters)

Faslı Hakim Ziyech, Ajax'tan Chelsea'ye 40 milyon euro karşılığında transferiyle sekizinci sırada yer alıyor. Onu, Rennes'ten West Ham United'a 35 milyon euro karşılığında transfer olan vatandaşı Nayef Aguerd izliyor. Listenin son sırasında ise Riyad Mahrez bulunuyor. Cezayirli oyuncunun Manchester City'den Suudi Arabistan kulübü Al Ahli'ye 35 milyon euro karşılığında transferi 10. sırada yer alıyor.

İlk 10'daki transferler, Faslı futbolcuların belirgin üstünlüğünü ortaya koyuyor. Listede Faslı oyunculara ait 6 transfer bulunurken, Mısırlı futbolculara ait 2, Cezayirli Riyad Mahrez'e ait ise 2 transfer yer alıyor. Hakimi ve Mahrez'in kariyerlerindeki farklı transferler nedeniyle listede ikişer kez yer aldığı görülüyor.

vfgbtbh
Hakim Ziyech, Ajax’tan Chelsea’ye 40 milyon euro karşılığında transfer oldu (Reuters)

Listedeki 10 transferin toplam değeri yaklaşık 555,8 milyon euroya ulaşıyor. Bu rakamın yüzde 17'sinden fazlası tek başına Bouaddi'nin transferine ait. Genç futbolcunun transfer bedeli, bonuslarla birlikte 100 milyon euroya ulaşırsa bu oran daha da yükselecek.

Manchester City, Arap futbolcuların gerçekleştirdiği yüksek bedelli transferlerde en fazla öne çıkan kulüp olarak dikkat çekiyor. İngiliz ekibi Bouaddi, Marmoush ve Mahrez'i kadrosuna katmak için toplam 237,8 milyon euro harcarken, Mahrez'in Manchester City'den Al Ahli'ye transferinde de kulübün adı listenin bir başka büyük anlaşmasında yer alıyor.

dsvde
Mohamed Salah, Roma’dan Liverpool’a 42 milyon euro karşılığında transfer oldu (AFP).

Bouaddi'nin transferi, Fas Milli Takımı'yla 2026 Dünya Kupası'nda gösterdiği dikkat çekici performansın ardından geldi. Genç futbolcu, Fas'ın turnuvadaki altı maçının beşinde ilk 11'de sahaya çıktı ve takımının çeyrek finale yükselmesine katkı sağladı. Böylece turnuvanın öne çıkan genç oyuncularından biri olarak kendisini gösterdi.

186 santimetre boyundaki orta saha oyuncusu, topu kontrol altında tutma, baskıdan çıkma ve rakip eksiltme konusunda dikkat çekici özelliklere sahip. Bunun yanı sıra top kazanma ve oyunu okuma becerileriyle de öne çıkıyor. Bouaddi, geçen sezon Lille formasıyla maç başına 1,2 başarılı çalım ortalaması yakaladı. Bu rakam, Avrupa'nın beş büyük ligindeki defansif orta saha oyuncuları arasında en yüksek beşinci oran olarak kayıtlara geçti.

Manchester City, Rodri’nin Barcelona’ya transferi sonrası orta sahada başlattığı yeniden yapılanma kapsamında Bouaddi’yi kadrosuna kattı. Genç oyuncunun ilk sezonundan itibaren önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor. Bouaddi ise henüz kariyerinin başında bulunduğunu ve önünde gelişimini sürdürmesi için uzun bir süreç olduğunu vurguluyor.

Bouaddi'nin transferi, rekor bedelin ötesinde başka bir anlam da taşıyor. Listedeki en pahalı beş Arap transferinden dördünün 2025 yılından bu yana gerçekleşmiş olması, Avrupa transfer piyasasında Arap futbolcuların finansal değerindeki büyük yükselişe işaret ediyor.

Salah, Mahrez ve Hakimi gibi yıldızların 40 ve 60 milyon euronun üzerindeki transferlere ulaşabilmeleri için uzun yıllar en üst düzeyde performans göstermeleri gerekirken, Bouaddi henüz 18 yaşındayken listenin zirvesine çıktı ve kendisinden sonraki transfer bedelinin oldukça üzerinde bir rakama ulaştı.

95 milyon euroluk garanti bedel ve 5 milyon euroluk potansiyel bonuslarla Bouaddi yalnızca en pahalı Arap futbolcu olmakla kalmadı; aynı zamanda transfer bedeli 100 milyon euro sınırına yaklaşan ilk Arap futbolcu oldu. Bu transfer, Arap futbolcuların Avrupa futbolundaki finansal değerleri açısından yeni bir dönemin kapısını aralıyor.