عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Libya’da taraflar, ‘siyasi inadı’ kırmak için çözüm arıyor

Libya Devlet Yüksek Konseyi Halid el-Mişri’nin Fas’taki eski bir görüşmesi (Yüksek Konsey)
Libya Devlet Yüksek Konseyi Halid el-Mişri’nin Fas’taki eski bir görüşmesi (Yüksek Konsey)
TT
TT

Libya’da taraflar, ‘siyasi inadı’ kırmak için çözüm arıyor

Libya Devlet Yüksek Konseyi Halid el-Mişri’nin Fas’taki eski bir görüşmesi (Yüksek Konsey)
Libya Devlet Yüksek Konseyi Halid el-Mişri’nin Fas’taki eski bir görüşmesi (Yüksek Konsey)

Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri’nin Kahire’de yapacağı görüşmeler kaynaklı olarak Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti destekçilerinin geniş bir kesiminde korku hâkim.
Bu korku, bir yandan Salih ve Mişri, diğer yanda da Dibeybe tarafından temsil edilen ülkedeki siyasi tarafların, ülkeye hakim olan ‘siyasal inadı’ kırmayı amaçlayan harici bir çözüm arayışının ortasında baş gösterdi.
Ülkedeki ayrışma ve bazı iç tarafların yurtdışına sığınması çerçevesinde Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin eski siyasi danışmanı Stephanie Williams’ın Libya’daki görevinden ayrılmasından bu yana ülkedeki kriz siyasi çıkmaza girdi. Seçimlerin yapılması için gerekli olan ‘anayasal kural’ konusundaki anlaşmazlıklar ise Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi arasında birçok anlaşmazlık noktasında uzlaşı sağlanmadan devam ediyor.
Ancak ülkesindeki karmaşık krize çözüm aramak için Kahire’ye giden Salih, hafta ortasında Arap Birliği genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında BM’nin Libya Özel Temsilcisi Abdullah Batili’nin ‘anayasal kural komitesini’ askıya alınan görevlerini tamamlamaya davet edeceğini belirtmişti. Akile Salih ayrıca, “Devlet Yüksek Konseyi ile ilerleyen günlerde egemen pozisyonlar konusunda uzlaşı sağlanacak” dedi.
Libyalı siyasetçiler, Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi arasında bir uzlaşı hali oluşturmayı ve siyasi çıkmazı kırmayı başaramazsa Batili’nin kaderinin de kendinden önceki BM temsilcilerinden farklı olmayacağına dikkati çekti. Siyasetçiler ayrıca, “Libya krizi, bu iki kurumun elde ettiği çıkarlar ve siyasi nüfuza göre beklemede kalacaktır” dedi.
Salih ve Mişri’nin BM misyonu tarafından takdir edilen hamleleri, ‘anayasal kural komitesinin’ yeniden müzakerelere dönmesine katkıda bulundu. Dibeybe ise yaptığı açıklamada, “Diyalog, kulislerde gerçekleşen gölgeli anlaşmaların alternatifidir” ifadelerini kullandı.
Dibeybe’nin üzeri örtülü suçlamaları bununla da sınırlı kalmadı. Öyle ki Tunus’a gitmeden önce birçok emareler taşıyan ve anlaşmaların imzalandığı bir ziyarette, “Mevcut siyasi sınıf, kendisini genişletmeye ve Libya’daki seçim ve siyasi süreci bozmaya çalışıyor” dedi.
Dolayısıyla resim, iki cephenin destekçileri arasında bölünmüş görünüyor. Bu bağlamda Dibeybe’nin yandaşları ‘Akile, Mişri ve Hafter’in kampı, Sirte’de egemen pozisyonları paylaşmak için yapılan gizli müzakereler ortasında yeni bir üçüncü hükümet kurmak için aceleci davrandığını’ düşünüyor. Diğer taraftan Dibeybe’nin muhalifleri de Tunus Başbakanı Necla Buden’in geçen ayın ortasında Libya’ya yönelik ziyaretinin iptal edildiğini açıklaması sonrasında Dibeybe’nin, maruz kaldığı izolasyonu kırmak için Tunus’a gittiğini söyledi.
Siyasi analist İdris Ehmid, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada Libya krizine yönelik çözümün büyük kısmının içeride olduğunu belirtti. Ehmid, “Bu nedenle geçiş dönemi adaleti, ulusal uzlaşı ve ardından farklı taraflar arasındaki güvenin yeniden tesisi dahil olmak üzere çeşitli konulara odaklanmalıyız” ifadelerini kullandı.
Ehmid, Libya dışı bir çözüm arayışının, bu tarafların dışarıya bağımlılığını yansıttığına inandığını dile getirdi. Krizin çözümünün Libya’da olması gerektiğini vurgulayan İdris Ehmid, “Güvenin yeniden sağlanması, anayasa referandumunun kabul edilmesine, seçimlerin yapılmasına ve ardından sonuçlarının kabul edilmesine katkıda bulunur” dedi.
Öte yandan Devlet Yüksek Konseyi Başkan Yardımcısı Naci Muhtar, Temsilciler Meclisi ile devam eden istişarelerin, sonuçlar açısından olumlu olabileceğini dile getirdi. Muhtar, “Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi arasında BM misyonuyla koordinasyon dahilinde bir diyalog mekanizması tanımlanırsa, yeni bir hükümetin kurulması konusunda fikir birliği de yakında sağlanabilir” dedi.
‘Libya 24’ internet sitesi tarafından aktarılana göre Muhtar,           “Devlet Yüksek Konseyi ile Dibeybe hükümeti arasındaki anlaşmazlıklar, pozisyon değişikliği anlamına gelmiyor. Konsey, Dibeybe hükümetini desteklemedi. Ancak bölünme, Fethi Başağa hükümeti hakkındaydı ve iki konsey arasındaki mevcut yakınlaşma ve istişareden önce Dibeybe bu durumdan faydalandı” şeklinde konuştu.
Muhtar, siyasi anlaşmaya göre Dibeybe hükümeti tarafından imzalanan tüm anlaşmaların meşruiyetten yoksun olduğunu, çünkü Temsilciler Meclisi tarafından onaylanmadığını dile getirdi. Naci Muhtar ayrıca, “Anayasal kural, parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri için Libya’daki taraflar arasında uzlaşmaya en yakın olan durumdur. Ancak anayasayı referanduma götürmek çok uzaktır” dedi.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açıldığı ilk günde Gazze’den 12 kişi Mısır’a geçti

Gazze Şeridi ile Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında, tıbbi tedavi görmek üzere Mısır’a geçen Filistinlileri taşıyan ambulanslar, dün sınır hattında ilerledi. (AFP)
Gazze Şeridi ile Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında, tıbbi tedavi görmek üzere Mısır’a geçen Filistinlileri taşıyan ambulanslar, dün sınır hattında ilerledi. (AFP)
TT
TT

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açıldığı ilk günde Gazze’den 12 kişi Mısır’a geçti

Gazze Şeridi ile Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında, tıbbi tedavi görmek üzere Mısır’a geçen Filistinlileri taşıyan ambulanslar, dün sınır hattında ilerledi. (AFP)
Gazze Şeridi ile Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında, tıbbi tedavi görmek üzere Mısır’a geçen Filistinlileri taşıyan ambulanslar, dün sınır hattında ilerledi. (AFP)

Gazze Şeridi’nden 12 kişi, yaklaşık iki yıllık kapanmanın ardından Refah Sınır Kapısı’nın yeniden faaliyete geçmesinin ilk gününde, Mısır’a giriş yaptı. Sınırdaki kaynaklar, bugün (Salı) Fransız Haber Ajansı AFP’ye yaptığı açıklamada, geçiş yapanların yaralılar ve refakatçilerden oluştuğunu bildirdi.

Beş yaralı ve yedi refakatçinin sınır kapısından Mısır’a geçtiğini belirten kaynaklar Gazze’den Mısır’a kabul edilecek hasta sayısının günlük en fazla 50 kişi olarak belirlendiğini, her hastaya iki refakatçi eşlik edebileceğini aktardı.

Mısır medyası, pazartesi günü Gazze Şeridi’nden gelen Filistinli yaralıların Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında kabul edilmeye başlandığını duyurmuştu. El-Kahire el-İhbariye televizyon kanalı, Sağlık Bakanlığı’na dayandırdığı haberinde, Kahire yönetiminin Gazze’den gelecek hastalar için 150 hastane, 300 ambulans, 12 bin doktor ve 30 hızlı müdahale ekibi hazırladığını bildirdi.

Gazze’deki en büyük sağlık kuruluşu olan Şifa Tıp Kompleksi’nin Müdürü Muhammed Ebu Selmiye ise yaklaşık 20 bin hastanın, bunların 4 bin 500’ünün çocuk olduğunu ve acil tıbbi bakıma ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Refah Sınır Kapısı üzerinden Gazze’ye geri dönenlerin sayısına ilişkin ise henüz resmî bir açıklama yapılmadı.

“Bir umut penceresi”

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki sınırda yer alan Refah Sınır Kapısı, nüfusu iki milyonu aşan Gazze halkı için neredeyse dünyaya açılan tek çıkış noktası olma özelliğini taşıyor. Kapı, savaşın başlamasından bu yana uzun süre kapalı kalmıştı.

Kapının yeniden açılması, ABD’nin arabuluculuğunda sağlanan ve Ekim ayında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında öngörülen temel adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

ARAP DÜNYASI

Sudan ordusu, stratejik Kadugli kentindeki kuşatmayı kırdı

Sudan ordusuna bağlı unsurlar (Arşiv – Reuters)
Sudan ordusuna bağlı unsurlar (Arşiv – Reuters)
TT
TT

Sudan ordusu, stratejik Kadugli kentindeki kuşatmayı kırdı

Sudan ordusuna bağlı unsurlar (Arşiv – Reuters)
Sudan ordusuna bağlı unsurlar (Arşiv – Reuters)

Sudan ordusu bugün (Salı), Güney Kordofan Eyaleti’nin başkenti olan stratejik Kadugli kentinde, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) tarafından uygulanan kuşatmayı kırmayı başardığını açıkladı.

Kimliğinin açıklanmaması kaydıyla Fransız Haber Ajansı AFP’ye konuşan bir kaynak, “Güçlerimiz Kadugli’ye girdi ve kuşatmayı kaldırdı” dedi.

İnsani koşulların ağırlaştığı ve kıtlık tehdidiyle karşı karşıya bulunan Kadugli, Nisan 2023’ten bu yana Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında süren savaş kapsamında, HDK ve yerel müttefikleri tarafından uzun süredir kuşatma altında tutuluyordu.

ARAP DÜNYASI

Refah Sınır Kapısı, Gazze sakinlerinin giriş ve çıkışına açıldı

TT
TT

Refah Sınır Kapısı, Gazze sakinlerinin giriş ve çıkışına açıldı

Refah Sınır Kapısı, Gazze sakinlerinin giriş ve çıkışına açıldı

İsrail dün Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı’nı sivil geçişlerine yeniden açtı. Bu adımın, Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden ayrılmasına ve İsrail’in yürüttüğü savaştan kaçarak bölge dışına çıkanların geri dönmesine imkân tanıyacağı belirtildi. Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre İsrail, Refah Sınır Kapısı’ndan giriş ve çıkış yapan Filistinlilerin güvenlik kontrolünden geçirilmesini talep ediyor.

İsrail, Gazze Şeridi’ne yönelik savaşın başlamasından yaklaşık dokuz ay sonra, Mayıs 2024’te sınır kapısının kontrolünü ele geçirmişti. Savaş, ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda ekim ayında yürürlüğe giren ateşkesle kırılgan bir şekilde durmuştu. Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması, Trump’ın İsrail ile Hamas arasındaki çatışmaları durdurmaya yönelik daha geniş kapsamlı planının ilk aşamasında yer alan önemli şartlardan biri olarak görülüyor.

cdfgt
Filistinli hastalar, Han Yunus'taki Kızılay Hastanesi'nin avlusunda tekerlekli sandalyelerinde oturarak, yurtdışında tedavi görmek üzere Refah Sınır Kapısı’ndan tahliye edilmeyi bekliyor. (AFP)

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre, İsrailli bir güvenlik yetkilisi, “Avrupa Birliği (AB) adına sınır desteği sağlamak üzere AB Refah Sınır Yardım Misyonu (EUBAM) ekiplerinin gelmesinin ardından, Refah Sınır Kapısı, giriş ve çıkışlar için halkın kullanımına açılmıştır” dedi. İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN’ın bildirdiğine göre, Gazze Şeridi’nden 150 kişinin ayrılması bekleniyor; bunların 50’si hasta. Karşılık olarak, 50 kişinin Gazze Şeridi’ne girişine izin verilecek.

Yabancı gazetecilerin Gazze Şeridi'ne girişi yasaklandı

Genel olarak Filistinliler, 7 Ekim 2023’teki saldırının ardından patlak veren İsrail’in Gazze operasyonlarının ilk dokuz ayında Refah Sınır Kapısı üzerinden Mısır’a geçebiliyordu.

cdfgrt
İnsani yardım malzemesi taşıyan kamyonlar dün Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'a ulaştı. (DPA)

Filistinli yetkililer, savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 100 bin Filistinlinin Gazze Şeridi’nden ayrıldığını, bunların çoğunun ilk dokuz ay içinde çıkış yaptığını belirtiyor.

Uluslararası sesler

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasına yönelik uluslararası sesler gelmeye devam etti; açıklamalar arasında adımı memnuniyetle karşılayanlar ve daha fazla yardımın Gazze Şeridi’ne ulaştırılması talebinde bulunanlar oldu.

AB Komisyonu’nun Akdeniz’den Sorumlu Üyesi Dubravka Suica dün, Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının ardından Gazze Şeridi’ne daha fazla insani yardımın girişine izin verilmesi çağrısında bulundu.

sfr
Mısır ambulansları Refah Sınır Kapısı önünde bekliyor. (Reuters)

Suica, X platformundaki paylaşımında, “Yaklaşık iki yıl aradan sonra, Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı, sivil geçişleri için yeniden açıldı. Bu adım, uzun süredir beklenen bir barış planı aşamasını temsil ediyor ve birçok kişi için bir nebze rahatlama ve umut getirecek” ifadelerini kullandı.

Suica, “Şimdi daha fazla yardımın girişine izin verilmesi şart; halk hâlâ acı çekiyor ve kayıpların sayısı kabul edilemeyecek kadar yüksek” dedi.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper da dün, Gazze Şeridi’ndeki ana sınır kapısı Refah’ın yeniden açılmasını memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Cooper, kapının Filistinlilerin her iki yönde yaya olarak geçişine imkân tanıdığını belirtirken, daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Cooper, X platformundaki paylaşımında, “Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasını, insanların her iki yönde yaya olarak geçiş yapabilmesi açısından memnuniyetle karşılıyorum. Bu, bazı ciddi şekilde yardıma muhtaç kişilerin Mısır’da tıbbi hizmet almasına olanak tanıyor. Ancak hâlâ yapılması gereken çok şey var. Yardımlar akmalı, temel ihtiyaç malzemelerine uygulanan kısıtlamalar hafifletilmeli ve yardım çalışanlarının görev yapmasına izin verilmeli” ifadelerini kullandı.

İsrail, güçlerinin bölgeyi işgal etmesinin ardından Refah Sınır Kapısı’nı kapatmış, ayrıca Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Philadelphia Koridoru’nu da kapalı tutmuştu.

Bu adım, yaralı ve hastalıklı Filistinlilerin bölgeden çıkarak tedavi görmesine imkân tanıyan hayati bir geçidi işlevsiz hale getirmişti. Geçen yıl, birkaç bin kişinin üçüncü ülkelerde tedavi görmesine izin verilirken, Birleşmiş Milletler’e (BM) göre hâlâ binlerce kişi yurt dışında sağlık hizmetine ihtiyaç duyuyor.

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasına rağmen, İsrail yabancı gazetecilerin Gazze Şeridi’ne girişine izin vermeyi hâlâ reddediyor. Gazeteciler, savaşın başından bu yana bölgeye girişleri yasaklanan ve savaşın yol açtığı geniş yıkımla karşı karşıya kalan Gazze Şeridi’ndeki durumu aktaramıyor.

Gazze Şeridi’nde yaklaşık iki milyon Filistinli, yıkılmış şehirlerinin enkazı arasında geçici çadırlarda ve hasarlı evlerde yaşamını sürdürüyor.

İsrail Yüksek Mahkemesi, yabancı gazetecilerin İsrail üzerinden Gazze Şeridi’ne girişine izin verilmesi talebiyle Yabancı Gazeteciler Derneği tarafından açılan davayı inceliyor. Hükümetin avukatları, gazetecilerin girişinin İsrail askerleri için risk oluşturabileceğini öne sürerek, olası tehlikelere dikkat çekiyor.

Dernek ise bu iddiaları reddediyor ve halkın bağımsız, hayati bir bilgi kaynağından mahrum bırakıldığını vurguluyor. Dernek ayrıca, savaşın başından itibaren birçok BM ve yardım görevlisinin Gazze Şeridi’ne girişine izin verildiğine işaret ediyor.

Trump’ın Gazze planı, ikinci aşamasına girerken, yönetimin Filistinli teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilmesini, Hamas’ın silah bırakmasını ve İsrail güçlerinin bölgeden çekilmesini öngörüyor; ardından yeniden imar çalışmaları yapılması planlanıyor.

İsrail, Hamas’ın silah bırakma olasılığı konusunda şüphelerini koruyor ve bazı yetkililer, ordunun yeniden savaşa hazırlık yaptığını belirtiyor. Gazze Şeridi’ndeki sağlık yetkilileri, ekim ayında yapılan ateşkes anlaşmasından bu yana İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarında 500’den fazla Filistinlinin hayatını kaybettiğini, İsrail tarafında ise 4 askerin öldüğünü aktardı.

Geçtiğimiz cumartesi günü, İsrail ateşkesten bu yana gerçekleştirdiği en şiddetli hava saldırılarından birini düzenledi. Saldırılarda en az 30 kişi hayatını kaybederken, İsrail bunu, Hamas’ın cuma günü ateşkesi ihlal etmesine karşı bir yanıt olarak nitelendirdi.