UNHCR, yerinden edilmiş Suriyelilerin geri dönüşünün önündeki engelleri kaldıracak

Başbakan Necip Mikati başkanlığında Bakanlar Komitesi yerinden edilmiş Suriyelilerin dönüşünü görüşmek için toplantı düzenledi. (Ulusal ajans)
Başbakan Necip Mikati başkanlığında Bakanlar Komitesi yerinden edilmiş Suriyelilerin dönüşünü görüşmek için toplantı düzenledi. (Ulusal ajans)
TT

UNHCR, yerinden edilmiş Suriyelilerin geri dönüşünün önündeki engelleri kaldıracak

Başbakan Necip Mikati başkanlığında Bakanlar Komitesi yerinden edilmiş Suriyelilerin dönüşünü görüşmek için toplantı düzenledi. (Ulusal ajans)
Başbakan Necip Mikati başkanlığında Bakanlar Komitesi yerinden edilmiş Suriyelilerin dönüşünü görüşmek için toplantı düzenledi. (Ulusal ajans)

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri (UNHCR) Filippo Grandi, UNHCR’nin Suriye hükümetiyle birlikte ‘yıllardır Suriyelilerin geri dönmesini engelleyen ciddi engelleri kaldırmak için’  çalıştığını duyurdu. Grandi, Birleşmiş Milletler’in(BM)  ülkelerinde yerinden edilmiş Suriyelilere yardım ettiğine dikkat çekerek, Lübnan halkına doğrudan desteğin arttırıldığını ve desteğin daha da artması için üzerinde çalışılacak mevcut bir program olduğunu ifade etti.
Geri dönmek isteyen yerinden edilmiş kişilere yardım etmek, kişilerin yaşam zorlukları ve azalan iş imkanları nedeniyle kendi ülkelerine gönüllü olarak geri dönmelerinin önündeki en büyük engellerden biri oldu. Güvenlik, tutuklanma korkuları ve arananları zorunlu askerlik hizmetine götürme gibi diğer engellere ek olarak yaşam zorluğu ve azalan iş olanaklarında var olan sorunların başında geliyor.
Lübnan geçtiğimiz ay, Lübnan Genel Güvenliği tarafından hükümet koordinasyonuyla düzenlenen iki konvoyla gönüllü olarak ülkelerine dönmek isteyenler için geziler düzenlemeye başladı ve yüzlerce kişi Lübnan'ın doğusundan Suriye'ye doğru yola çıktı.
Dün Beyrut’u ziyaret eden Grandi, Başbakan Necip Mikati ve Meclis Başkanı Nebih Berri ve diğer yetkililerle bir araya geldi. Mikati ile görüşmesinin ardından, Lübnan’ın karşı karşıya olduğu muazzam zorluklara değinerek, yüz binlerce Suriyeli ve diğer mültecilere ev sahipliği yapmanın zor bir sorumluluk olduğuna değindi. UNHCR Komiseri şu açıklamalarda bulundu:
“Gelecekteki beklentileri tartıştık. Birleşmiş Milletler, Lübnan halkı ve ülkede yaşayan herkes için insani yardım da dahil olmak üzere onları desteklemeye devam edecek. Bu sürecin önemli bir yönü olan Suriye'nin gönüllü dönüşüne Lübnan'ın saygısını takdir ediyoruz. Yıllar içinde biriken ve insanların geri dönmesini engelleyen ciddi engellerin kaldırılması için de Suriye tarafı ve Suriye hükümeti ile çalışıyoruz. Biraz ilerleme kaydettik ancak insanların geri dönme kararını verme konusunda kendilerine güvenmeleri için daha yapılacak çok iş var. Cihazlarımızın çoğu insanın geri dönmek istediğini göstermeye devam ediyor. Ancak bir dizi engelin aşılması gerekiyor. Üzerinde çalışmaya devam edeceğiz. Suriye'de de birçok zorluk var ve her zaman Suriye'de erken toparlanma ihtiyacını öngören Güvenlik Konseyi kararına atıfta bulundum ve bu konuda bağışçılarla çalışmalıyız.”
Mikati de Lübnan üzerinde her düzeyde baskı oluşturan Suriyeli yerinden edilme krizinin sona erdirilmesi için uluslararası toplumun iş birliği çağrısını yineledi. Başbakanlık Ofisi açıklamasında, Mikati’nin Grandi’yi kabulü sırasında şunları söylediğini aktardı:
“Komisyon ve diğer ilgili uluslararası kuruluşlar, bu ikilemi çözmek için Lübnan hükümeti ile uzman kuruluşları aracılığıyla koordinasyon sağlamalı. Çünkü Lübnan'ın artık bu dosyanın yansımalarını kaldıracak mali, hizmetsel ve siyasi kapasitesi yok. Bu dosya Lübnan gerçeği üzerinde baskı kuran bir kart olarak kalmamalı. Bu aşamadaki öncelik, yerinden edilmiş Suriyelilerin Suriye'deki durum istikrara kavuştuktan sonra peş peşe ülkelerine geri gönderilmesidir.”
Grandi ile yerinden edilmiş Suriyeliler konusunu görüşen Berri, yerinden edilmiş Suriyelilerin yaşadığı krizin bir sonucu olarak Lübnan'ın taşıdığı yükün boyutunun çok büyük olduğunu, bunun Lübnan ve mülteciler için ciddi sonuçlara yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Bu risklerin büyüklüğünü anladığını ifade eden Grandi, “Uluslararası toplum, ülkelerinde yerinden edilmiş Suriyelilere yardım etmek için bu alandaki yardım kapasitesini artırmaya hazır” dedi.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.