Çin, Uygur karşıtı propaganda için TikTok'un sahibi şirkete binlerce dolar vermiş

İddiaya göre ÇKP, şirketlere ve çok takipçili sosyal medya kullanıcılarına toplam 620 bin dolar ödedi

Çin hükümeti, Urumçi'deki kayak merkezi tesisi gibi girişimlerle Uygur azınlığın yaşadığı bölgede turizmi geliştirmeyi amaçlıyor (AFP)
Çin hükümeti, Urumçi'deki kayak merkezi tesisi gibi girişimlerle Uygur azınlığın yaşadığı bölgede turizmi geliştirmeyi amaçlıyor (AFP)
TT

Çin, Uygur karşıtı propaganda için TikTok'un sahibi şirkete binlerce dolar vermiş

Çin hükümeti, Urumçi'deki kayak merkezi tesisi gibi girişimlerle Uygur azınlığın yaşadığı bölgede turizmi geliştirmeyi amaçlıyor (AFP)
Çin hükümeti, Urumçi'deki kayak merkezi tesisi gibi girişimlerle Uygur azınlığın yaşadığı bölgede turizmi geliştirmeyi amaçlıyor (AFP)

Avustralya medyası, Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP), insan hakları ihlalleri iddialarıyla dünya gündeminde olan Sincan Uygur Özerk Bölgesi'yle ilgili kendi bakış açısını yansıtan haberlerin internette yayılması için 8 ayrı ihale düzenlediğini yazdı.
İş dünyası gazetesi Australian Financial Review, ÇKP'nin yapım şirketlerine ve çok takipçili sosyal medya kullanıcılarına 620 bin dolar ödediğini belirtti. 
Habere göre, ÇKP'nin "Sincan güzel bir yerdir" kampanyası kapsamında, Yaci Kültür ve Kalkınma şirketine videolar hazırlatıldı. 
İhaleleri alan şirketlerin yöneticilerinin aynı zamanda ÇKP'nin yan örgütü Birleşik Cephe İşleri Dairesi'nin yönetcileri olduğunu kaydeden gazete, Müslüman Uygurlara yapılan kötü muamele haberlerininse sansürlendiğini belirtti. 
Bütçeden pay alanlar arasında TikTok'un Çin'e özgü kardeş uygulaması Douyin de var. Sincan'daki yerel hükümet Temmuz 2021'de Duoyin'e 64 bin dolara verdiği ihaleyle ÇKP'nin Uygur halkına yönelik politikasını öven klipler hazırlatmış.
Araştırmayı yürüten siber güvenlik şirketi Internet 2.0 CEO'su Robert Potter, hem TikTok'un hem de Douyin'in sahibi olan ByteDance şirketinin ÇKP'nin propaganda aygıtı gibi çalıştığının gözler önüne serildiğini söyledi:
"Çin'de açıkça yapılan şey, platformun öbür tarafında daha az açık şekilde yapılıyor. Douyin tarafında görülen, Çin'deki sosyal medya uygulamalarıyla ilgili belirgin bir soruna işaret ediyor. Bu o kadar normal ve beklenen bir şey ki propaganda yapacaklarını gizlemiyorlar bile. Çin'deki sosyal medya uygulamalarının hakim söylemi destekleyeceğine ilişkin ortak anlayış bu... Bunu ilginç kılan şu: Çin aslında bunların bulunmasını istemez ama devletleri ve bürokrasileri o kadar büyük ki Çin hükümetinin yürüttüğü faaliyetleri gizlemek olanaksız."
Amerikan iş dünyası dergisi Forbes'un 2 Aralık'ta yayımladığı haberde, yeni yapılan ABD Kongresi ara seçimleri öncesinde ÇKP tarafından fonlanan ve ABD'deki siyasetçileri eleştiren milyonlarca TikTok paylaşımının yayıldığına dikkat çekilmişti.
Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin merkezi Urumçi'de geçen ay karantinada olduğu iddia edilen apartmanda çıkan yangında 10 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından ülkede çok sayıda şehirde Kovid-19 kısıtlamalarına karşı protesto ve tepkiler ortaya çıkmıştı.
Independent Türkçe, Asian News International, Australian Financial Review, AA



Endonezya'nın orta kesiminde 6,7 büyüklüğünde bir deprem

Endonezya'da deprem sonrası hastaneden tahliye edilen hastalar ve aileleri (AFP)
Endonezya'da deprem sonrası hastaneden tahliye edilen hastalar ve aileleri (AFP)
TT

Endonezya'nın orta kesiminde 6,7 büyüklüğünde bir deprem

Endonezya'da deprem sonrası hastaneden tahliye edilen hastalar ve aileleri (AFP)
Endonezya'da deprem sonrası hastaneden tahliye edilen hastalar ve aileleri (AFP)

ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi’ne göre, Endonezya’nın orta kesimindeki Sulawesi bölgesinde bugün 6,7 büyüklüğünde güçlü ve yüzeye yakın bir deprem meydana geldi. İlk raporlarda can kaybı ya da ciddi hasar bildirilmedi.

Depremin, yerel saatle 10.27’de Sulawesi Orta Eyaleti’nde Palu şehrinin güneydoğusunda, sığ bir derinlikte gerçekleştiği belirtildi.

Endonezya Meteoroloji, Klimatoloji ve Jeofizik Ajansı, Palu ve Sigi bölgelerinde depremin güçlü şekilde hissedildiğini açıkladı ancak tsunami tehlikesinin bulunmadığını duyurdu.

Şarku’l Avsatın AFP’nin aktardığına göre Palu’da yaşayan 42 yaşındaki Norhider, deprem anında mutfağında yemek hazırladığını belirterek, “Bir anda sanki bir darbe oldu, ardından tüm ev sallanmaya başladı. Çatı gürültü çıkarıyordu, sanki çökecek gibiydi” dedi. Kadın, panik içinde çocuklarıyla birlikte evden çıktıklarını ifade etti.

Endonezya'da depremde yıkılan bir bina (AFP)Endonezya'da depremde yıkılan bir bina (AFP)

Endonezya, Pasifik Deprem Kuşağı’nda yer alması nedeniyle sık sık depremlerle karşılaşıyor. Bu bölge, Japonya’dan Güneydoğu Asya’ya ve Pasifik Okyanusu havzasına uzanan yoğun sismik hareketliliğe sahip bir kuşak olarak biliniyor.

2018 yılında yine Palu’da meydana gelen 7,5 büyüklüğündeki deprem ve ardından oluşan tsunami, 2 bin 200’den fazla kişinin hayatını kaybetmesine yol açmıştı.


Kuzey Kore, ABD'nin Seul'e füze satışını onaylamasını kınadı

ABD askeri personeli, 30 Nisan 2025'te Güney Kore'deki Kunsan Hava Üssü'nde bir MQ-9 Reaper insansız hava aracına Hellfire füzesi yüklüyor (ABD Hava Kuvvetleri)
ABD askeri personeli, 30 Nisan 2025'te Güney Kore'deki Kunsan Hava Üssü'nde bir MQ-9 Reaper insansız hava aracına Hellfire füzesi yüklüyor (ABD Hava Kuvvetleri)
TT

Kuzey Kore, ABD'nin Seul'e füze satışını onaylamasını kınadı

ABD askeri personeli, 30 Nisan 2025'te Güney Kore'deki Kunsan Hava Üssü'nde bir MQ-9 Reaper insansız hava aracına Hellfire füzesi yüklüyor (ABD Hava Kuvvetleri)
ABD askeri personeli, 30 Nisan 2025'te Güney Kore'deki Kunsan Hava Üssü'nde bir MQ-9 Reaper insansız hava aracına Hellfire füzesi yüklüyor (ABD Hava Kuvvetleri)

Kuzey Kore Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin Güney Kore'ye gelişmiş havadan havaya füzeler ve ilgili askeri teçhizatın satışını onaylamasını kınayarak, bu adımın Kore Yarımadası'ndaki gerilimi daha da artıracağı uyarısında bulundu.

Kuzey Kore Merkezi Haber Ajansı’nda (KCNA) yer alan açıklamada, bakanlığın Dış Politika Genel Müdürü, Kore Yarımadası ve çevresinde artan gerilime yönelik uluslararası endişelere rağmen, Washington ve Seul arasındaki askeri iş birliğinin "sistematik olarak güçlendirildiğini" belirtti.

Kuzey Koreli yetkilidir, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Güney Kore'ye yaklaşık 300 milyon dolar değerindeki gelişmiş havadan havaya füzeler ve ilgili askeri mühimmatın satışına onay vermesini bu durumun en son ve somut örneği olarak gösterdi.

Açıklamada, "ABD'nin silah ihracatı, bir savaş ihracatıdır" ifadelerine yer verilirken; Kuzey Kore'nin bölgedeki güç dengesini korumak amacıyla meşru müdafaa eksenli caydırıcı gücünü tahkim etmeye devam edeceği vurgulandı.


Güney Kore Eski Cumhurbaşkanı, Kuzey Kore'ye İHA göndermekten 30 yıl hapis cezasına çarptırıldı

Güney Kore Eski Cumhurbaşkanı Yoon Sok-yeol (AP)
Güney Kore Eski Cumhurbaşkanı Yoon Sok-yeol (AP)
TT

Güney Kore Eski Cumhurbaşkanı, Kuzey Kore'ye İHA göndermekten 30 yıl hapis cezasına çarptırıldı

Güney Kore Eski Cumhurbaşkanı Yoon Sok-yeol (AP)
Güney Kore Eski Cumhurbaşkanı Yoon Sok-yeol (AP)

Güney Kore’nin eski Devlet Başkanı Yoon Suk-yeol, Kuzey Kore’ye insansız hava araçları (İHA) göndererek Aralık 2024’te sıkıyönetim ilan etmek için gerekçe oluşturmak amacıyla “çatışma şartları uydurduğu” iddiasıyla 30 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Savcılar, nisan ayında yaptıkları açıklamada Yoon’un “savaş koşullarını kurgulama” girişiminin ulusal güvenliği zayıflattığını belirtmişti.

Bu karar, Yoon’un şubat ayında parlamentonun işleyişini “felç etmeye” yönelik darbe girişimine liderlik ettiği gerekçesiyle ömür boyu hapis cezası aldığı önceki hükmün ardından geldi.

Şarku’l Avsatın AFP’nin aktardığına göre Seul Merkez Bölge Mahkemesi sözcüsü yaptığı açıklamada, Yoon’un “30 yıl hapis cezasına çarptırıldığını” doğruladı.

Savcılara göre söz konusu İHA operasyonu, Kuzey Kore ile gerilimi artırmış ve düşen dronların ardından ülkenin askeri kapasitesine ilişkin gizli bilgilerin sızmasına yol açmıştı.

Yoon ise kararı temyize götürmüş ve sıkıyönetim ilanının “yalnızca ülke yararı için” yapıldığını savunmuştu.

Eski liderin hukuk ekibi, İHA operasyonu hakkında ne önceden bir emir ne de sonradan bir onay verdiğini belirterek suçlamaları reddetti.

Savunma avukatları ayrıca operasyonun, Kuzey Kore’nin o yıl sınırdan çöp taşıyan balonlar göndermesine bir karşılık olduğunu ve meşru müdafaa kapsamında değerlendirilebileceğini savundu.

Kore Yarımadası’ndaki iki ülke arasında İHA meselesi hâlâ yüksek gerilim konusu olmaya devam ediyor. İki Kore teknik olarak hâlâ savaş halinde; 1953’teki çatışma bir barış anlaşmasıyla değil, ateşkesle sona ermişti.

Mevcut Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, daha önce yapılan resmi bir soruşturmanın hükümet yetkililerinin ocak ayında Kuzey Kore’ye İHA gönderdiğini ortaya çıkarması üzerine üzüntü duyduğunu ifade etmişti. Pyongyang başlangıçta bu gelişmeden memnuniyet duysa da daha sonra Güney Kore’yi “en düşman devlet” olarak tanımlamıştı.