İsrail: Hükümet ortağı aşırı sağcılar Batı Şeria’da toprak gaspı peşinde

Yerleşimci Yahudi liderler, Smotrich ile Batı Şeria'daki iki milyon dönümü kontrol etmeyi planlıyor

İsrail güvenlik güçleri 2 Aralık’ta Batı Şeria’daki Huvara kasabasında devriye gezdi. (AFP)

Likud Partisi içindeki kaynakların Binyamin Netenyahu başkanlığındaki hükümetin kendisiyle koalisyon müzakerelerinde anlaştığını söylediği aşırı sağcı ‘Dini Siyonizm Partisi’ Genel Başkanı ve yeni Maliye Bakanı olması beklenen Bezalel Smotrich, Batı Şeria'daki yerleşimci Yahudi liderler ile dün (Perşembe) bir toplantı gerçekleştirdi. Yerleşimci liderler, Smotrich’in Maliye Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı pozisyonunu almasını ve Filistinlilerin sivil işlerini yöneten iki askeri birliğin (‘Sivil İdare’ ve ‘Hükümet İşleri Koordinatörü’) sorumluluğunu üstlenme başarısını tebrik ettiler.
Yerleşim liderleri, bu başarıyı Filistinlilerin Batı Şeria'daki toplam 6 milyon dönümlük arazinin 2 milyonu üzerindeki kontrolüne son vermek için bir fırsat olarak gördüklerini vurgulayarak bu toprakları kurtarmak ve yaklaşık 100 yerleşim karakolunu ‘yasadışı olarak kabul edilen yerleşim yerlerinden yasal yerleşim yerlerine’ dönüştürmek için bir kampanya başlatılmasını talep ettiler.
Bir dizi yerleşim yerinin kurucusu olan Daniella Weiss, yerleşim yerlerinde doğup oraların genişlemesi ve gelişmesi için mücadele vererek büyüyen Smotrich'in uzman olduğu bu konuda yerleşim dosyasını devralacak en uygun lider olduğunu ifade ederken onun bu konuda İsrail’in çıkarlarını nasıl savunacağını bilen bir lider olarak değerini kanıtlayacağını söyledi.
Kedumim Yerleşim Birimi Konseyi Başkanı Hananel Dorani, ‘Vaynet’ internet sitesine yaptığı açıklamada iki askeri birliğin sorumluluğunun Smotrich'e devredilmesini “mükemmel bir adım” olarak değerlendirirken “Bu yetkilerin Netanyahu'nun elinde olması ile Smotrich'in elinde olması arasında büyük bir fark var. Şu anda ortada, C Bölgesi’nde (Filistin köylerinde) inşaata karşı mücadele gibi sorunlar mevcut. Bu, Ulusal Güvenlik Bakanı'nın yetersizliğiydi ve bu yetkilerin Smotrich'in sorumluluğuna devredilmesini memnuniyetle karşılıyorum.” dedi.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Beyt El Yerleşim Birimi Konseyi Başkanı Shai Alon, “Çok güçlü bir terör dalgasına tanık oluyoruz. On yıl sonrasına baktığımızda ve bir milyon yerleşimci daha geldiğinde, onların ihtiyaçlarına cevap verme kapasitemiz yok. 55 yıldır görevliler burada oturuyor ve sivil nüfusa yani yerleşimcilere hizmet veriyor. Ayrıca subaylardan emir almak bana İngiliz mandası döneminden okuduğum bir hikâye gibi geliyor. Bu realiteye son verilmeli, çünkü biz ordudaki subaylardan hizmet alamıyoruz ve böyle bir durumun gelişmiş bir ülkede olması asla kabul edilemez. Burada yeterli hizmeti vermedikleri için onların hangi taraftan oldukları önemli değil. Biz sivil konularda yardım almayı bekliyoruz. Ordu neden bu işlere karışsın ki?” ifadelerini kullandı.
Karnei Shomron Yerleşim Birimi Konseyi Başkanı Yigal Lahav ise “Bundan herkes memnun olmalı. Sonunda biri geldi ve askeri değil sivil bakan olmak istediğini söyledi. Askeri teşkilatı sivil anlamda yönetecek. Subay iki yılda bir değişiyor, peki bu şekilde yönetim nasıl mümkün olabilir?! Ama Smotrich işleri 4 yıl boyunca yönetecek. İlk adımı, tıpkı Golan Tepeleri'ni ilhak ettikleri gibi, bölgeler üzerinde İsrail'in egemenliğini gerçekleştirme girişimi olacaktır” dedi.
Smotrich'e bu tür yetkiler vermenin ‘renk körlüğü’ anlamına geldiğini düşünen İsrail hükümetindeki Ulusal Güvenlik Konseyi'nin eski başkanı General Giora Eiland, “Yahudiye ve Samiriye bölgesi işgal edilmiş bölgelerdir ve bunun nedeni solun böyle söylemesi değil. Yetkilerin, Savunma Bakanlığı dışındaki bakanlıklara devredilmesi ilhak sürecinin başlangıcıdır” ifadelerini kullandı.
Netanyahu'nun yeni hükümetini kurma çabalarını yoğun eleştiriler arasında sürdürmesi dikkat çekiyor. Sadece ordudan değil, medyadan, muhalefetten ve hatta Likud Partisi’ndeki bazı siyasilerden, onun dinci partilerin şantajına boyun eğdiği ve önemli bakanlıklardan arta kalan kırıntıları kendi partisine sakladığı gibi suçlamalar mevcut.
Likud ve Şas partileri, perşembe günü güneş doğmadan, pozisyonların dağılımı konusunda anlaştıklarını açıkladılar. Şas Partisi Genel Başkanı Aryeh Deri, görev süresinin ilk yarısında İçişleri Bakanı ve Sağlık Bakanı olarak görev yapacak. Görev süresinin ikinci yarısında, Dini Siyonizm Partisi Genel Başkanı Bezalel Smotrich'in yerine Maliye Bakanlığı görevini üstlenecek.
İki taraf ayrıca, Deri'nin hükümet dönemi boyunca başbakan yardımcılığı görevini üstleneceği ve Şas Partisi’nin Din Hizmetleri Bakanlığı ile Refah ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nı alacağı ve Milli Eğitim ve İçişleri Bakanlıkları’na Şas'tan iki bakan daha atanacağını duyurdu.
Likud'dan yapılan açıklamada, “Tam koalisyon anlaşması imzalanana kadar, bakanlıklarla ilgili diğer yetkiler Şas'ın sorumluluğunda kararlaştırılacak” denildi.
Likud ve Birleşik Tevrat Yahudiliği (BTY) Partisi, çarşamba günü alınacak son pozisyonlar konusunda anlaşmıştı. BTY’den 7 milletvekilinin 9 bakanlık veya parlamento görevi alacağı ortaya çıktı. BTY lideri Yitzhak Goldknopf, İskân Bakanlığı'ndan sorumlu olacak ve parti, Knesset'te Finans Komitesi'ne başkanlık edecek. BTY toplamda, iki bakanlık pozisyonu, üç bakan yardımcısı pozisyonu ve dört Knesset komitesinin başkanlığını alacak.
Netanyahu'nun hükümeti kurmak için tanıdığı 28 günlük sürenin cuma-cumartesi gecesi sona ereceği varsayılırken, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un Netanyahu'nun yeni hükümet kurma süresini 14 gün uzatma talebine önümüzdeki hafta başında yanıt vermesi bekleniyor. Ancak Herzog'un, Netanyahu'ya bu sürenin tamamını mı yoksa daha kısa bir süre mi vereceğine henüz karar vermediği biliniyor.