Yurtdışında seçim sürecinin askıya alınması Tunus'ta tartışmalar neden oldu

Tunus Bağımsız Seçim Komisyonu Başkanı Faruk Bouaskar (AFP)

Tunus Seçim Kurumu'nun İngiltere'deki bazı seçim bölgelerinde ve Avrupa ülkelerinin geri kalanında seçim sürecini askıya alma kararı, tüm seçim sürecinin yasallığı ve 2011'den beri önceki seçim istasyonlarında yapılmayan önümüzdeki Cumartesi yapılması planlanan parlamento seçimlerinden önce oluşan boşluğu doldurmaya geçiş hakkında şiddetli bir siyasi ve yasal tartışmayı ateşledi.
Bu karar, Tunus dışındaki toplam 10 seçim bölgesinden 7'sinin yaklaşan parlamento seçimlerine katılmak için aday almadıklarını kaydetmelerinin ardından geldi. Ayrıca Seçim Komisyonu, Fransa'da 2 ve İtalya'da bir olmak üzere sadece 3 aday kaydetti. Bu, seçim kampanyalarına veya oylamaya ihtiyaç duymadan, her biri tek başına ve rakipleri olmadan bir sonraki parlamentoya girmelerini garantiledi.
Seçim Komisyonu, seçim sürecinin geçici olarak askıya alınmasını, kabul edilebilir adaylara sahip olunmaması nedeniyle haklı olarak değerlendirdi. Daha sonra Temsilciler Meclisi'ndeki (Parlamento) boşalan yerleri daha sonraki bir dönemde doldurmaya yöneldi. Ancak, başta seçim işleriyle ilgilenen insan hakları örgütleri olmak üzere, Tunus siyasetinin bazı ‘uygulaması zor bir seçim yasasının çıkarılmasına’ bağladıkları bu krizden Cumhurbaşkanlığı'nı sorumlu tuttular. Seçim listelerinde oy kullanmak ve seçim ağırlığı olan siyasi partilerin çoğunu seçim sürecinden çıkarmak yerine bireylere oy verilecek. Her aday için yarısı kadın ve yüzde 25'i 35 yaşın altında olan 400 kayıtlı seçmenin onayını zorunlu tutulması ‘acımasız bir süreç’ olarak görüldü.
Bu bağlamda, Tunuslu bir siyasi analist olan Cemal Arfavi, Şarku'l-Avsat'a,  yaptığı açıklamada, Seçim sürecini askıya alma kararının siyasi yansımaları olacak ve seçimlere aday olma koşullarına eşlik eden çok sayıda eleştiri ve bunları değiştirme çağrısı nedeniyle Seçim Yasası'nın uygulanmasında bir krizi ortaya koyuyor. Devlet Başkanını bu koşullarda değişiklik yapması için zorladı fakat o geri gelerek durumu değiştirdi. Tunus'un dışında veya içinde olsun, uygulamada bu zor sorunlara neden olan şey buydu. Milletvekilliği seçimleri yapılmadan önce sırasını kazanan 10 aday var ve bu çok az gerçekleşen nadir şeylerden biri.
Öte yandan 25 Temmuz Hareketi, Tunusluları en-Nahda hareketinin liderliğindeki feshedilmiş parlamentonun yerini alacak yeni parlamentoda kendilerini kimin temsil edeceğini seçmek için kitlesel olarak sandık başına gitme çağrısında bulundu. Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said'in siyasi yolunu destekleyen bu hareketin Genel Koordinatörü Fethi el-Hakimi dün düzenlediği basın toplantısında, "Nitelikli oldukları halde bazı adaylarla ilgili resimler uydurarak bu seçim merkezini itibarsızlaştırmaya çalışan partiler tarafından seçim sürecine eşlik eden çarpıtmalar var. Seçim sürecinin başarıya ulaşmasını ve halk tarafından uzaklaştırılanların yaptığı açıklamalara ve şeytanlaştırmaya rağmen dünyaya Tunus'un demokratik bir ülke olduğu imajını vermesini istiyoruz" dedi.
Tunus Seçim Kurumu sözcüsü Muhamed et-Talili el-Mansari, Seçim kampanyasının başladığı 25 Kasım'dan bu yana 40 seçim ihlalinin seçim suçu olarak Cumhuriyet Başsavcılığı'na intikal ettiği ortaya çıktı. Medyanın kampanya kurallarına neredeyse tamamen saygı duyduğunu söyledi.