Mısır'ın milyarlarca dolarlık yeni başkenti: Halk ziyarete dahi gidemeyebilir

"Maliyetin 45 milyar doları aşacağına eminim"

Rusya-Ukrayna savaşının ardından inşaat çalışmalarında giderler yaklaşık yüzde 10-15 arttı (Reuters)
Rusya-Ukrayna savaşının ardından inşaat çalışmalarında giderler yaklaşık yüzde 10-15 arttı (Reuters)
TT

Mısır'ın milyarlarca dolarlık yeni başkenti: Halk ziyarete dahi gidemeyebilir

Rusya-Ukrayna savaşının ardından inşaat çalışmalarında giderler yaklaşık yüzde 10-15 arttı (Reuters)
Rusya-Ukrayna savaşının ardından inşaat çalışmalarında giderler yaklaşık yüzde 10-15 arttı (Reuters)

Onlarca milyar dolar harcanan Mısır'ın yeni başkentinde inşaat çalışmaları sürüyor. Ancak pek çok yurttaş, şimdilik Yeni İdari Başkent adı verilen kentte hayatın ziyaret için bile gidilmeyecek kadar pahalı olduğunu düşünüyor.
Dünyanın en kalabalık kentleri arasında yer alan başkent Kahire'nin metropolitan alan nüfusu 20 milyonu aşıyor. Ülkenin bakanlık, meclis ve başkanlık sarayı gibi önemli binaları, kentin merkezindeki Tahrir Meydanı ve çevresinde yer alıyor.
Bu binaların güvenliği, yabancı heyet ziyaretleri ve VIP konvoyları nedeniyle sık sık yolların kapatıldığı, trafiğin kesintiye uğradığı Kahire'nin merkezi 24 saate yayılan bir kaos yaşıyor.

Kahire nüfusunun 2050'de 40 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor (AFP)

Kahire'nin yaklaşık 65 kilometre doğusunda, çölün üzerinde sıfırdan inşa edilen kent için çalışmalara 2015'te başlandı.
Mısır, yeni bir şehir inşası ve finansı üzerine fikir alışverişi yapmak için Birleşik Arap Emirlikleri yetkilileriyle temasa geçti. Mısır Devlet Başkanı Abdülfettah es-Sisi, kentin ilk modelini Dubai'deki Burc Halife'ye imza atan iş insanı Muhammed Alabbar'la tanıttı.
Başkent projesine danışmanlık yapan Ayman İsmail, bu işbirliğinin mali şartlarda meydana gelen anlaşmazlıklar sebebiyle hemen bozulduğunu söyledi.
Bunun ardından projenin sorumluluğunu Mısır ordusu üstlendi. The Wall Street Journal (WSJ), yeni tasarımın pek yaya dostu olmadığını, hükümet, iş ve yerleşim alanlarının birbirinden uzaklaştırıldığını yazdı.
Yeni İdari Başkent'te uzunluğu 30 kilometreyi aşan bir park, havalimanı, üniversiteler ve 78 katıyla Afrika'nın en yüksek gökdelenini barındırması hedefleniyor.
Yeni başkentin nüfusunun 6 milyonu aşması planlanıyor.

"Çok önemli"
Haberde gökdelenler, lüks binalar ve alışveriş merkezleriyle dolu projenin, Sisi'nin Mısır'ı modern bir ülkeye dönüştürme planının en önemli parçası olduğu kaydedildi.
Mısır Devlet Başkanı Sisi ekimde "Mısır'ın tamamı yeni başkent gibi ve sizin de hayaliniz bu olmalı" demişti.
Mısır yönetiminin eylülde düzenlediği turda, kentte çok az insanın olduğu görülmüştü. Hükümet binalarının olduğu Halk Meydanı'nda hemen hemen hiç ağaç yoktu.
Yetkililer, inşaatın çalışmasına yıllar olmasına rağmen ocakta 40 bin memuru buraya taşımayı planlıyor.
Bankalarsa personelin başkente taşınmasının yıllar süreceğini savundu. Bazı şirketler önce Mısır borsasının taşınmasını beklediklerini söylüyor.
Mısır, ülkelerin büyükelçiliklerini de buraya taşımaya ikna etmeye çalışıyor. WSJ'e konuşan yabancı diplomatlar, önce Mısır'ın kendi bakanlıklarının oraya taşınması gerektiğini ifade etti.
 Şehir planlama profesörü Semih El Alaylı başkentin, ülkenin asıl ihtiyaçlarını karşılamaktan ziyade gökdelen sergileme projesi olduğunu savundu.
Öte yandan projenin danışmanı İsmail, "Bu proje ülke için çok önemli" dedi.
Şehir plancısı David Sims ise başkentin Mısır halkını cezbetmeyeceğini düşündüğünü belirtti:
"Bu fazlasıyla harcanabilir gelire sahip, devasa ve büyümekte olan bir orta sınıfa sahip olmayı gerektiriyor. Böyle bir şey olmuyor, nokta."
Yeni İdari Başkent'teki okul, hastane ve restoranlar henüz açılmadı. Yoksul Mısırlıların bu giderleri karşılayamayacağı düşünülüyor.
Mısır Gençlik ve Spor Bakanlığı'nda memurluk yapan Ahmed Salah, ofisi henüz kalıcı şekilde taşınmasa da başkenti birkaç kez ziyaret etti. Salah, Kahire'nin merkezindeki evinden yeni başkente 2,5 saatte gidebildiğini söyledi.
Salah ve devlet memuru olan eşi, Yeni İdari Başkent'te ev tutabilecek durumda olmadıklarını ifade etti.
Mısır'da devlete bağlı medya, projenin toplamda 45 milyar dolara mal olacağını 2015'te geçmişti.
Kenti inşa eden orduya ve devlete ait bir şirket olan Kentsel Gelişim İdari Başkenti'nin başkanı Halid Abbas, nihai meblağın bu tahmini geçeceğini söylese de "ne kadar olacağını bilmek imkansız" dedi. Abbas, şimdiye kadar yeni başkent için 20 milyar dolardan fazla harcandığını tahmin ettiğini vurguladı:
"45 milyar doları aşacağına eminim. Her gün değişiyor."
Independent Türkçe, The Wall Street Journal, AA



ABD arabuluculuğuyla İsveç'te esir takası görüşmeleri yapılıyor

Ürdün ve Suriye dışişleri bakanları ile ABD elçisi Tom Barrack, geçen eylül ayında Şam'da düzenlenen ve "Süveyda yol haritası"nın açıklandığı basın toplantısında (EPA)
Ürdün ve Suriye dışişleri bakanları ile ABD elçisi Tom Barrack, geçen eylül ayında Şam'da düzenlenen ve "Süveyda yol haritası"nın açıklandığı basın toplantısında (EPA)
TT

ABD arabuluculuğuyla İsveç'te esir takası görüşmeleri yapılıyor

Ürdün ve Suriye dışişleri bakanları ile ABD elçisi Tom Barrack, geçen eylül ayında Şam'da düzenlenen ve "Süveyda yol haritası"nın açıklandığı basın toplantısında (EPA)
Ürdün ve Suriye dışişleri bakanları ile ABD elçisi Tom Barrack, geçen eylül ayında Şam'da düzenlenen ve "Süveyda yol haritası"nın açıklandığı basın toplantısında (EPA)

Suriye kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD arabuluculuğuyla Suriye'nin güneyindeki Süveyda vilayetinde bir esir takası konusunda görüşmelerin devam ettiğini doğruladı.

İl yönetiminin medya ilişkileri direktörü Kuteyba Azzam, Suriye hükümeti ile Şeyh el-Akl ve Hikmet el-Hicri'ye bağlı "Ulusal Muhafız Kuvvetleri" arasında, esir takası anlaşmasına varılması amacıyla görüşmelerin yapıldığını belirtti.

Medyada yer alan haberlere göre ABD elçisi Tom Barrack'ın ofisi, 2025 yazındaki olaylardan bu yana Şam kırsalında gözaltında tutulan Süveyda'dan 61 sivilin serbest bırakılması karşılığında, Savunma ve İçişleri Bakanlıklarından "Ulusal Muhafızlar" tarafından Süveyda'da tutulan 30 mahkumun teslim edilmesini içeren anlaşmanın sonuçlandırılması için her iki taraftan da onay aldı.

Süveyda Valisi Mustafa Bakur, geçen ay Suriye hükümetinin bu sivilleri aşiret güçlerinden teslim aldığını ve takas ayarlamak üzere gözaltına aldığını duyurdu.

Geçtiğimiz temmuz ayındaki olaylardan dolayı gözaltına alınanların serbest bırakılması, geçen eylül ayında Şam'dan Amerikan ve Ürdün'ün desteğiyle açıklanan "yol haritasının" maddelerinden biridir.


Filistin Sağlık Bakanlığı: İsrailli bir yerleşimci Batı Şeria’da ABD vatandaşı Filistinli genci öldürdü

İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları (Reuters)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları (Reuters)
TT

Filistin Sağlık Bakanlığı: İsrailli bir yerleşimci Batı Şeria’da ABD vatandaşı Filistinli genci öldürdü

İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları (Reuters)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları (Reuters)

Filistin Sağlık Bakanlığı, 19 yaşındaki ABD vatandaşı Filistinli Nasrallah Muhammed Cemal Ebu Siyam’ın, çarşamba gecesi Batı Şeria’da bir İsrailli yerleşimcinin açtığı ateş sonucu ağır yaralandıktan sonra hayatını kaybettiğini açıkladı.

Bakanlık, Ebu Siyam’ın çarşamba günü işgal altındaki Batı Şeria’da, Ramallah yakınlarında bulunan Mihmas köyünde vurulduğunu bildirdi.

Reuters’a konuşan ABD Büyükelçiliği’nden bir yetkili ise şiddeti kınayarak, “ABD Dışişleri Bakanlığı için yurt dışındaki Amerikan vatandaşlarının güvenliği ve emniyetinden daha yüksek bir öncelik yoktur” ifadesini kullandı.

rgtbrgt
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları, cenaze töreninde gözyaşlarına boğuldu. (AFP)

İsrail güvenlik güçlerinin olası misillemesinden çekindiği için isminin açıklanmasını istemeyen Ebu Siyam’ın bir yakını, yerleşimcilerin köye koyun çalmak amacıyla baskın düzenlediğini öne sürdü.

Aralarında Ebu Siyam’ın da bulunduğu köylülerin hırsızlığı engellemeye çalıştığını, bunun üzerine yerleşimcilerin ateş açtığını ve Ebu Siyam ile birlikte bazı kişilerin yaralandığını söyledi.

Filistin resmi haber ajansı WAFA ise saldırılarda 5 kişinin yaralandığını, bunlardan 3’ünün -Ebu Siyam dahil- kurşunla yaralandığını bildirdi. Ajans, diğer yaralılara ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Reuters’ın olayla ilgili yorum talebine İsrail ordusu tarafından henüz yanıt verilmedi.

dcfgt
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları, cenaze töreninin ardından yas tutuyor. (Reuters)

Gazze Şeridi’nde Ekim 2023’te başlayan savaşın ardından Batı Şeria’da İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddet eylemleri belirgin biçimde arttı. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, 2026 yılında yerleşimci saldırıları nedeniyle yaklaşık 700 kişi yerinden edildi.

Uluslararası kuruluş, 2026’da Batı Şeria’da 9 Filistinlinin öldürüldüğünü, 2025 yılında ise bu sayının 240’ı aştığını bildirdi. Verilere göre 2025 yılında Batı Şeria’da iki İsrailli öldü.

İsrail, yerleşimci şiddetiyle ilgili nadiren iddianame düzenliyor. İsrailli izleme kuruluşu Yesh Din, 2025 yılı sonunda yaptığı açıklamada, 7 Ekim 2023’ten bu yana belgeledikleri yüzlerce yerleşimci şiddeti vakasının yalnızca yüzde 2’sinde dava açıldığını duyurdu.

Son iki yılda Batı Şeria’da, aralarında aktivist Ayşenur Ezgi Eygi’nin de bulunduğu bazı ABD vatandaşları, İsrail güçleri ya da yerleşimciler tarafından öldürüldü.


Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
TT

Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)

Yerel medyaya göre Tunus'ta bir mahkeme dün Milletvekili Ahmed Seydani'yi, ülkenin son sel felaketinin ardından sosyal medyada Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırdı.

Seydani, bu ayın başlarında, Tunus'un çeşitli bölgelerinde altyapıya zarar veren sellere neden olan olağanüstü yağışların ardından Saïd'in iki bakanla yaptığı görüşmeyle ilgili Facebook'ta yaptığı, "Cumhurbaşkanı, yetki alanını resmi olarak yollara ve su borularına genişletmeye karar verdi. Görünüşe göre yeni unvanı Sanitasyon ve Yağmur Suyu Drenajı Başkomutanı olacak” yorumu nedeniyle tutuklandı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Seydani'nin avukatı Husameddin Bin Atya ajansa yaptığı açıklamada, müvekkilinin Telekomünikasyon Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca yargılandığını ve bu maddenin “Kamu iletişim ağları aracılığıyla kasıtlı olarak başkalarına zarar veren veya huzurunu bozan herkesi” bir ila iki yıl hapis ve 100 ila 1.000 dinar (yaklaşık 300 avro) para cezası öngördüğünü söyledi.

Tunus'ta geçen ay 70 yıldan fazla süredir görülen en şiddetli yağışların ardından en az beş kişi hayatını kaybetti, birçok kişi ise hala kayıp durumunda.