Sivil toplum kuruluşlarının cuma günü, Fransa’da göçmenleri Suriye’ye sınır dışı etmeye yönelik ‘utanç verici ve yasa dışı’ girişimleri kınadığı bildirildi. AFP’nin haberine göre yapılan açıklamada Fransa hükümetine uluslararası hukuka ‘aykırı’ uygulamalara ‘açıklık’ getirilmesi çağrısında bulundu.
Uluslararası Af Örgütü, ‘La Cimade’ derneği ve ‘Revivre’ örgütü yayınladıkları ortak bildiride “Fransa ile Suriye arasındaki diplomatik ilişkiler, Mart 2012’den bu yana resmen kopmuş durumda” ifadelerine yer verirken, Ekim 2022’de Fransa’nın güneybatısındaki Haute-Garonne bölgesi ve Paris Polis Müdürlüğü yetkililerinin, Fransa’daki Suriye Büyükelçiliği ile çalışma başlattığına dikkat çekildi. Bildiride, söz konusu çalışma ‘uluslararası hukuka göre utanç verici ve yasa dışı girişimler’ olarak nitelendirilirken, “Örgütlerimiz hükümeti pozisyonunu netleştirmeye çağırıyor” denildi. Ayrıca bölgesel makamlara, Fransa’nın ‘kişilerin ölüm, işkence ve diğer türde kötü muamele riskiyle karşı karşıya olduğu bir ülkeye sınır dışı edilmesini kategorik olarak yasaklayan’ uluslararası yükümlülüklere sahip olduğu hatırlatıldı.
Uluslararası Af Örgütü göç sorunlarından sorumlu Manon Fillonneau, AFP’ye yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Bu duruma, son yıllarda daha önce tanık olmamıştık. Yetkililerin, Fransız topraklarını terk etme emirlerini amansız bir şekilde yerine getirme çabası içinde, Fransa’nın Suriye ile diplomatik ilişkileri sürdürmediği yönündeki taahhütlerini ihlal etmesi şok edici. Bugün birini Ukrayna’ya sınır dışı etmek hayal bile edilemez.”
Örgütler, Özgürlük ve Gözaltı Hakiminin sonunda ilgili iki kişiyi serbest bırakmasına rağmen idari gözaltı merkezlerine yerleştirilmelerinin ‘uluslararası ve Avrupa yasalarının bilerek ihlali’ olduğunu belirtti.
Suriyeliler karşı çıkıyor
Örgütlere göre Suriye Büyükelçiliği’nin iki kişinin geçerli bir kimlik kartına sahip olmaması nedeniyle konsolosluk seyahat izni vermeyi reddetmesi, Fransız makamlarının talep ettiği sınır dışı edilme faaliyetini engelledi. Örgütler duruma dair şu açıklamada bulundu:
“Fransa, Cenevre Sözleşmesi’ne olan bağlılığını açıkça teyit etmelidir: Fransa, hiç kimseyi işkenceye veya insanlık dışı veya aşağılayıcı muameleye maruz kalma riskinin olduğu ve yaşamlarının veya özgürlüklerinin tehdit edilebileceği bir ülkeye alıkoymamalı veya sınır dışı etmeye çalışmamalıdır.”
“Şu anda ‘Suriye'nin daha güvenli hale geldiği’ yönünde ortaya atılan bir fikir var” diyen Manon Fillonneau, yabancı bir ülkeye sığınmaya çalıştıktan sonra Suriye’ye dönen insanlara yapılan zulmün ‘net bir şekilde belgelendiğine’ dikkat çekti.
Fransa İçişleri Bakanlığı, AFP’nin konuyla ilgili açıklama talebine yanıt olarak “Kimse Suriye'ye sınır dışı edilmedi” dedi. Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Herkesin menşe ülkelerine sınır dışı edilmelerini ve Suriye vatandaşlığından yararlanmasını önlemek için yasa dışı durumda bulunan ve Suriyeli olduğunu iddia eden bir yabancının uyruğunun doğrulanması amacıyla bazen konsolosluk iletişim kanalları aracılığıyla Suriye makamlarıyla iletişim kurmak gerekebilir.”
Fransa İçişleri Bakanı Gerald Darmanin, göçle ilgili yasa taslağını sunmak üzere kasım ayında Le Monde gazetesine verdiği röportajda, Suriyelilere özel ikamet statüsü vermeye açık olduğunu söylemişti. Bakan şu ifadeleri kullanmıştı:
“Sığınma başvuruları kabul edilmeyen ve aleyhlerine Fransa'yı terk etme emri verilenler var. Ancak Suriyeli veya Afgan oldukları için onları sınır dışı edemeyiz. Ayrıca Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed veya Taliban ile diplomatik ilişkilere sahip değiliz.”
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne (SOHR) göre 2022’de Suriye’de en az 3 bin 825 kişi öldü. 2011 yılında patlak veren savaş şimdiye kadar yaklaşık 500 bin kişinin ölmesine yol açtı. Altyapıya ve ekonomiye büyük zarar verdi ve nüfusun yarısından fazlasını Suriye’nin içine veya dışına göç etmeye itti.
