BM Güvenlik Konseyi, Taliban’ı kadın ve kız çocuklarına yönelik baskıyı ‘derhal durdurmaya’ çağırdı

Taliban’ın kadınların üniversitelere girişini yasaklamasını protesto eden Afgan kadınlar (Reuters)

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi üyesi çok sayıda ülke, Afganistan’daki kadın ve kız çocuklarına yönelik ‘endişelerini’ dile getirdi. Söz konusu ülkeler, Taliban’a bir yılı aşkın bir süre önce Kabil’de yönetimi ele geçirmelerinden bu yana uyguladığı tüm baskıcı adımları ‘derhal geri çekmeye’ çağırdı.
Afganistan’daki durumun görüşüldüğü BM Güvenlik Konseyi’nin kapalı toplantısı öncesinde, 15 üye devletten 11’i, Afganistan’daki kadın ve kız çocuklarının ‘kritik durumu’ hakkındaki ‘ciddi endişelerini’ dile getirmek üzere ‘Kadın, Barış ve Güvenlik İlkelerine Yönelik Ortak Taahhütler Bildirisi’ adını verdikleri bir bildiri yayınladı. Bildiride Taliban’a ‘kadınlara ve kız çocuklarına yönelik tüm baskıcı önlemleri derhal geri çekme çağrısı yapıldı. Konsey aynı zamanda Taliban’ı “Güvenlik Konseyi’nin 2593’nolu kararında belirtilen taahhütlerine bağlı kalmaya, kadın ve kız çocuklarının haklarına, onların siyasi ve ekonomiden tutun da eğitime ve kamusal alana kadar Afganistan’daki toplumun tüm yönlerine tam, eşit, amaçlı ve entegre katılımlarına saygı göstermeye’ davet etti.
Taliban hükümeti, Afgan kadınların ülkedeki ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarında çalışmasını yasaklamayı ve kadın ve kız çocuklarını üniversite ve ortaokullardan uzaklaştırmayı içeren adımlar atmıştı. Aynı şekilde, kadınların ve kız çocuklarının insan haklarını ve temel özgürlüklerini kullanmalarını sınırlayan başka kısıtlamalar da getirdi. Söz konusu 11 ülke bu uygulamaları ‘Kadınlara Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi’ne bir taraf olarak Afganistan’ın yükümlülükleriyle tutarsız davranışlar’ olarak nitelendirdi.
Arnavutluk, Brezilya, Ekvador, Fransa, Gabon, Japonya, Malta, İsviçre, Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere ve ABD’den oluşan 11 ülke, “Kadınlar, korkunç insani durumun hafifletilmesinde çok önemli ve hayati bir rol oynuyor. Zira eşsiz bir uzmanlığa ve erkek meslektaşlarının ulaşamadığı nüfusa erişime sahipler, kadınlara ve kız çocuklarına hayat kurtaran kritik destek sağlıyorlar” ifadelerine yer verdi. Ayrıca, kadınların Afganistan’daki yardım dağıtım çalışmalarına katılımları ve temel uzmanlıkları olmadan, sivil toplum kuruluşlarının yardıma en çok ihtiyaç duyanlara, özellikle de kadın ve kız çocuklarına ulaşamayacağı belirtildi. Konsey’in, tüm taraflardan ‘cinsiyete bakılmaksızın insani yardım aktörlerinin tam, güvenli ve engelsiz dolaşımına izin verilmesi talebi yinelendi. Bildiride, 1325, 2593 ve 2626 sayılı Güvenlik Konseyi Kararları doğrultusunda “İstikrarlı, ekonomik açıdan sürdürülebilir ve barışçıl bir Afganistan, ancak kadınlar ve kız çocukları da dahil olmak üzere tüm Afganların eğitime erişimi ve eğitim alması ayrıca ülkenin geleceğine tam ve eşit bir şekilde katılmaları halinde elde edilebilir ve sürdürülebilir” ifadelerine yer verildi.
BM Afganistan Yardım Misyonu’nun (UNAMA) görev süresinin yenilenmesi yaklaşırken, 11 ülke ‘özellikle de toplumsal cinsiyet eşitliğine, kadınların ve kızların güçlendirilmesine ve korunmasına ayrıca eğitim, çalışma ve hareket özgürlükleri dahil olmak üzere insani haklarının tam olarak korunmasına yaptıkları değerli katkıları nedeniyle’ UNAMA’ya olan güçlü desteklerini vurguladı. Aynı şekilde, Afganistan’daki kadın ve kız çocuklarının durumunun ‘Güvenlik Konseyi’nin gündeminin üst sıralarında’ tutulması çağrısında bulundu.