24 deneyle ortaya kondu: Tespih böceklerinin de kişiliği var

Boyutları 3 milimetre ve 45 santimetre arasında değişse de tespih böcekleri genellikle ufak hayvanlar

7 çift ayağı olan bu canlılara, büzülerek boncuğu andırdıkları için "tespih böceği" adı veriliyor (Wikimedia Commons)
7 çift ayağı olan bu canlılara, büzülerek boncuğu andırdıkları için "tespih böceği" adı veriliyor (Wikimedia Commons)
TT

24 deneyle ortaya kondu: Tespih böceklerinin de kişiliği var

7 çift ayağı olan bu canlılara, büzülerek boncuğu andırdıkları için "tespih böceği" adı veriliyor (Wikimedia Commons)
7 çift ayağı olan bu canlılara, büzülerek boncuğu andırdıkları için "tespih böceği" adı veriliyor (Wikimedia Commons)

Bilim insanları tespih böceklerinin de kişiliği olduğunu söylüyor.
Yeni araştırmaya göre Latince adı Armadillidium vulgare olan bu kabuklu canlıların davranışlarının bazı yönleri, boyutlarıyla ve diğer biyolojik özellikleriyle ilgili değil.
Araştırmacılar, deneylerde gözlemlenen davranış farklılıklarının kişilik özellikleriyle açıklanabileceğini ifade etti.
A. vulgare halk arasında böcek diye anılsa da aslında karides, yengeç ve krillerle akraba olan bir kabuklu türü. Yani aslında bilimsel adı Insecta olan gerçek böceklerle ilgisi yok.
Bunlar, boyutları 3 milimetre ve 45 santimetre arasında değişse de genellikle ufak hayvanlar.
Bugüne kadar 10 bin türü tanımlanan bu canlıların 4 bin 500 kadarı denizlerde, 500'ü tatlısuda, yaklaşık 5 bini de karada yaşıyor.
Karada yaşayanları genellikle korunaklı alanlarda barınıyor ve geceleri dışarı çıkıyor. Bu da onları bir kişilik özelliği olan cesareti gözlemlemek için uygun modeller haline getiriyor.
Hakemli bilimsel dergi Animal Behaviour'da yayımlanan çalışmada, 24 deney yapıldı ve toplam 100 tespih böceği yakından gözlemlendi.
Araştırma ekibi aslında tespih böceklerinin rahatsız edildikten ne kadar sonra saklandıkları yerden çıkacağını görmek istiyordu.
Bu nedenle laboratuvar ortamında bu canlıların doğal yaşantısına uygun, yapay habitatlar kuruldu.
Deneylerin amacı, bazı tespih böceklerinin diğerlerinden daha cesur veya maceracı olup olmadığını görmekti.
İlk bulgular, bireyler arasında önemli farklılıklar olduğunu ortaya koydu. Bazı kabuklular daha öngörülebilir davranışlar sergilerken, diğerlerinin davranışları örüntüye uymuyordu.
Tekrarlanan deneyler, her bireyin davranış tipinin de epey tutarlı olduğunu gösterdi.
Bu arada araştırmacılar, böceklerin öngörülebilirliği ve sergiledikleri cesaret arasında bir ilişki belirleyemedi.
Bu da bir tespih böceğinin cesur veya öngörülebilir davranma olasılığının tek başına evrim ve doğal seçillimle açıklanamayacağı anlamına geliyor. 
Araştırmacılara göre eğer açıklanabilseydi, cesaret ve öngörülebilirliğin rastgele eşleşmesi değil, ilişkili olması gerekirdi.
Bulgular ayrıca, bu özelliklerin tespih böceklerinin boyut veya cinsiyetiyle ilişkili olmadığını ve yiyeceğin mevcudiyetinin de davranışları değiştirmediğini ortaya koydu.
Araştırmacılar buradan hareketle, bireyler arasındaki önemli farklılıkların kişilik özellikleriyle açıklanabileceği sonucuna vardı.
Makalede, "Burada, A. vulgare'nin risk alma davranışında önemli farklılıklar gösterdik" ifadeleri yer aldı:
"Bu davranışsal farklılıkların bütünleştirici bir yaklaşımla ve daha uzun bir dönem boyunca incelenmesini tavsiye ediyoruz."
 
Independent Türkçe, IFL Science, Natural History



OpenAI CEO'su Sam Altman: Elon Musk her türlü kötülüğü yapabilir

OpenAI CEO'su Sam Altman, bir zamanlar yapay zeka şirketini kurmak için Elon Musk'la çalışıyordu. Altman, Musk'ın geleceği hakkında çok iyi şeyler düşünmese de onun yeni siyasi nüfuzunu rakiplerini hedef almak için kullanacağına inanmadığını söyledi (Reuters)
OpenAI CEO'su Sam Altman, bir zamanlar yapay zeka şirketini kurmak için Elon Musk'la çalışıyordu. Altman, Musk'ın geleceği hakkında çok iyi şeyler düşünmese de onun yeni siyasi nüfuzunu rakiplerini hedef almak için kullanacağına inanmadığını söyledi (Reuters)
TT

OpenAI CEO'su Sam Altman: Elon Musk her türlü kötülüğü yapabilir

OpenAI CEO'su Sam Altman, bir zamanlar yapay zeka şirketini kurmak için Elon Musk'la çalışıyordu. Altman, Musk'ın geleceği hakkında çok iyi şeyler düşünmese de onun yeni siyasi nüfuzunu rakiplerini hedef almak için kullanacağına inanmadığını söyledi (Reuters)
OpenAI CEO'su Sam Altman, bir zamanlar yapay zeka şirketini kurmak için Elon Musk'la çalışıyordu. Altman, Musk'ın geleceği hakkında çok iyi şeyler düşünmese de onun yeni siyasi nüfuzunu rakiplerini hedef almak için kullanacağına inanmadığını söyledi (Reuters)

OpenAI'ın CEO'su Sam Altman, şirket yönetiminden dışlanan eski iş arkadaşı Elon Musk'ın "her türlü kötülüğü yapabileceğini ama yeni keşfettiği siyasi nüfuzunu rakiplerini ortadan kaldırmak için kullanmayacağını söylüyor.

Yıllardır süren tartışmaya ve Musk'ın, Altman'la OpenAI'a etik dışı uygulama iddialarını içeren dramatik bir dava açmasına rağmen Altman, Musk'ın siyasi gücünü ve seçilmiş Başkan Donald Trump'la dostluğunu rakiplerini hedef almak için kullanacağını düşünüp düşünmediği sorulduğunda Musk'ı savundu.

Altman, pazar günü Bloomberg'e verdiği röportajda "Bence her türlü kötülüğü yapabilir" dedi.

Bence bize dava açmayı, davaları geri çekmeyi, yeni davalar açmayı ve başka şeyler yapmayı sürdürecek.

Altman şöyle devam etti:

Eş başkanlığın, ya da artık kendine ne diyorsa, sağladığı siyasi gücü iş dünyasındaki bir rakibiyle uğraşmak için kötüye kullanacak mı? Bunu yapacağını sanmıyorum. Gerçekten sanmıyorum.

Musk ve Altman, bir zamanlar ChatGPT'nin ana şirketi OpenAI aracılığıyla insanlığı yapay zekanın tehlikelerinden "kurtarmayı" amaçlıyordu.

Ancak şirketin gidişatıyla ilgili bir anlaşmazlık ve şirket içi güç savaşı ikilinin arasının açılmasına neden olmuştu. Musk, 2018'de şirketten ayrılmıştı ve o zamandan beri kendi yapay zeka şirketini kurmak için çalışıyor.

Altman ve Musk arasındaki savaş, Musk geçen yıl şirkete ve Altman'a dava açınca kamuoyu önünde çirkinleşmişti. Musk, Altman ve diğer yöneticilerin şirketin kuruluş anlaşmasında yer alan insanlığa fayda sağlamayı kârın önünde tutma ilkesini ihlal ettiğini öne sürmüştü.

Musk, Altman ve OpenAI hakkındaki duygularını alaycı sosyal medya paylaşımlarıyla açıkça ifade etmişti.

Sonrasında davayı geri çeken Musk, Altman'la OpenAI'a bir dava daha açmıştı. Bu kez suçlamalarını ağırlaştırmış ve OpenAI'ın şirketin bir yatırımcısı olan Microsoft'la çalışarak bir tekel yarattığını iddia etmişti. Milyarder, şirketin kazanç elde etmeye çalışarak kuruluşundaki kâr amacı gütmeme ilkesini ihlal ettiğini de öne sürmüştü.

OpenAI suçlamaları reddetmişti.

Yapay zeka şirketi, aralıkta Musk'ın şirketin kâr amacı gütmeyen bir şirketten kâr amacı güden bir şirkete dönüşmesi gerektiğinde hemfikir olduğunu gösteren e-posta ve mesajların ekran görüntülerini de içeren uzun ve suçlayıcı bir blog yazısı yayımlamıştı.

Şirket, Musk'ın yönetim kurulunun kendisini CEO yapmayı reddetmesi ve Tesla'yla OpenAI'ı birleştirme önerisini kabul etmemesi üzerine sinirlenerek şirketten ayrıldığını ileri sürmüştü. OpenAI, Musk'ın yapay zeka şirketi xAI'i doğrudan OpenAI'la rekabet etmek için kurduğunu iddia ediyor.

Altman, Bloomberg'e "Pek çok şey söylüyor, bunları hayata geçiriyor, geri alıyor, dava ediliyor, dava açıyor, hükümetle kavga ediyor, hükümet tarafından soruşturuluyor. Bu Elon'ın Elon gibi davranmasından ibaret" diye anlattı.

Ancak Altman, Musk'la yapay zekanın önem taşıdığı ama dikkatli bir şekilde ele alınması gerektiğiyle ilgili hâlâ aynı "görüşte" olduklarına inanıyor.

Musk'ın Trump'a yakınlığına rağmen (Musk, danışma kurulu Hükümet Verimliliği Bakanlığı'nın eş başkanlığına getirilmişti) Altman, Musk'ın gücünü bir rakibi ortadan kaldırmak için kullanacak kadar ileri gideceğini düşünmüyor.

Altman "Haksız çıkabilirim" diye ekledi.

Independent Türkçe