Ürdün’e sürpriz ziyaret gerçekleştiren Netanyahu BAE’yi ziyaret etmeye hazırlanıyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Ürdün Kralı 2. Abdullah (AFP)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dün Ürdün’e sürpriz bir ziyaret gerçekleştirerek, Kral 2. Abdullah ile görüştü. Tel Aviv’deki siyasi kaynaklar, Netanyahu’nun bir an önce BAE’yi ziyaret etmekle istediğini belirttiler.
Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamaya göre, Netanyahu ile Kral Abdullah bölgesel konuları görüşerek, İsrail ile Ürdün arasında bölgenin istikrarına katkıda bulunan stratejik, güvenlik ve ekonomik iş birliğine vurgu yaptı.
Netanyahu ile Kral Abdullah, iki ülke arasındaki uzun vadeli dostluk ve ortaklığın öneminin de altını çizdi.
Ürdün Kraliyet Divanı tarafından yapılan açıklamada ise, Kral Abdullah’ın Mescid-i Aksa’daki tarihi ve yasal statükoya saygı duyulması ve önyargılı olunmaması gerektiğini vurguladığı ifade edildi.
Açıklamaya göre, barış sürecinde siyasi bir ufkun önünü açmak için sükunete uyulması ve şiddet eylemlerinin durdurulması gerektiğini dile getiren Kral Abdullah, barış şansını baltalayan her türlü önlemin durdurulması gerektiğini ifade etti.
Kral Abdullah ve Netanyahu, ikili ilişkilerin yanı sıra Filistin tarafının ekonomik ve bölgesel projelerden yararlanma ihtiyacını da ele aldı.
Bu iki liderin 2018’den beri bir araya geldiği ilk resmi toplantı oldu.
2021’de Netanyahu hükümetinin düşmesine kadar ilişkilerde büyük bir gerilim dönemi yaşandı. Ancak Naftali Bennett ve Yair Lapid hükümetleri iki ülke ilişkilerine olumlu yön gösterdi.
Netanyahu’nun aşırı sağcı partilerin de katılımıyla hükümet başkanlığına geri dönmesiyle, Ürdün endişelerini dile getirdi.
Netanyahu hükümeti tarafından onaylanan koalisyon anlaşmaları ve Mescid-i Aksa ve Ürdün’ün hem İslami, hem de Hristiyanlara ait kutsal yerlerin koruyucusu olarak konumunu etkileyen sahadaki uygulamalar endişeleri artırdı.
Şarku’l Avsat’ın CNN’den aktardığı röportaja göre, Kral 2. Abdullah, üçüncü bir intifadanın patlak vereceği konusunda uyarılarda bulunarak, söz konusu eylemlerin İsraillilerin ve Filistinlilerin yararına olmayacak şekilde yasa ve düzenin tamamen çökmesine yol açacağını belirtti.
İsrail polisi, geçtiğimiz hafta Ürdün’ün Tel Aviv Büyükelçisi Gassan el-Mecali’nin Mescid-i Aksa’ya girmesini saatlerce engellediği için diplomatik bir olay yaşandı.
Ürdün Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Amman Büyükelçisi Eitan Sorkis’i çağırdı ve kendisine sert bir protesto notası verdi.
Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında, Ürdün Vakıflar, İslami İşler ve Mukaddesat Bakanlığı’na bağlı Kudüs İslami Vakıflar İdaresi’nin, Mescid-i Aksa’nın tüm işlerini yönetmek ve oraya girişleri düzenleme konusunda münhasıran yetkili yasal merci olduğu vurgulandı.
Açıklamada, işgalci güç olarak İsrail’in işgal altındaki Kudüs şehri ve başta Mescid-i Aksa olmak üzere kutsal statüleriyle ilgili olarak uluslararası hukuk çerçevesindeki yükümlülüklerine uyması gerektiği ifade edildi.
Bu nedenle, Netanyahu’nun çevresindeki kaynaklar, Ürdün Kralı’nın güvenini tazelemek ve iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirmek istediğini göstermek için Ürdün’e gittiğini bildirdi.
İsrail kaynaklarına göre görüşme olumlu bir atmosferde gerçekleşti ve planlanandan daha uzun sürdü.
Netenyahu aynı zamanda, hükümetinde Stratejik İşler Bakanı olan Ron Dermer’i yakın zamanda gerçekleşmesi beklenen olası ziyareti hakkında görüşmek üzere Abu Dabi’ye gönderdi. Dermer burada, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed ile görüştü.
Tel Aviv’deki siyasi kaynaklar, Netanyahu’nun bir an önce BAE’yi ziyaret etmekle ilgilendiğini, ancak buna iyi hazırlanmak istediğini ve bu nedenle en yakın arkadaşlarını oraya gönderdiğini söyledi.
Netanyahu hükümetini kurarken, ilk yurt dışı ziyaretinin BAE’ye olacağını açıkladı. İki hafta önce ziyaret kararlaştırıldı. Ancak Abu Dabi, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir’in Mescid-i Aksa’ya yaptığı provokatif ziyareti protesto etmek için ziyareti iptal etti.