عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Yemen hükümeti ekonomik reformları hızlandırıyor

Yemen hükümeti, ekonomiyi ve para birimini korumak için reformların hızlandırılmasını vurguluyor

Yerinden edilen Yemenliler, ülkenin kuzeybatısındaki Hacca’da Birleşmiş Milletler’den gıda yardımı alıyor (AFP)
Yerinden edilen Yemenliler, ülkenin kuzeybatısındaki Hacca’da Birleşmiş Milletler’den gıda yardımı alıyor (AFP)
TT
TT

Yemen hükümeti ekonomik reformları hızlandırıyor

Yerinden edilen Yemenliler, ülkenin kuzeybatısındaki Hacca’da Birleşmiş Milletler’den gıda yardımı alıyor (AFP)
Yerinden edilen Yemenliler, ülkenin kuzeybatısındaki Hacca’da Birleşmiş Milletler’den gıda yardımı alıyor (AFP)

Yemen hükümeti, harcamaları rasyonelleştirme, gelirleri artırmak için alınan önlemlerden halkın etkilenmemesini sağlama taahhüdü vererek ekonomiyi ve yerel para birimini korumak için benimsediği reform sürecinin hızlandırılması gerektiğini vurguladı.
Muin Abdulmelik başkanlığında bir araya gelen Yemen hükümeti, darbeyi sona erdirmek ve devleti yeniden kurmak için Husi milislerle mücadele bağlamında olası herhangi bir değişikliğe karşı gerekli önlemlerin alınması çağrısında bulundu.
Hükümet, kaynakları artırma yönünde, temel olmayan ithal ürünler üzerindeki gümrük dolar fiyatının yüzde 50 artırılmasını onaylamıştı. Söz konusu karar, vatandaşların bu karardan zarar görmeyeceği taahhüdüne rağmen tartışmalara yol açmıştı.
Yemen hükümetinin bu kararı, Husilerin Hadramut ve Şabva'daki ihracat limanlarına yönelik insansız hava aracı saldırıları nedeniyle geçen Ekim ayından bu yana petrol ihracatı gelirlerinden mahrum kalması ardından kaydedildi.
Resmi kaynakların bildirdiğine göre, hükümet söz konusu online toplantıda genel siyasi ve ekonomik koşulları ele aldı. Aynı zamanda son iki yıldaki performansın değerlendirilmesi, cumhurbaşkanlığı direktiflerince ülke ekonomisinde istikrarının sağlanması için alınan ekonomik, mali ve parasal kararlar ve önlemler üzerine duruldu.
Şarku’l Avsat’ın SABA’dan aktardığı haberde şu ifadelere yer verildi:
“Toplantıda bu adımların vatandaşların hayatını ve geçimini etkilememesini sağlayacak düzenlemeler, gelir gelişimi için mevcut seçenekler, üretim, yatırım ve gelir sektörlerinin harekete geçirilmesi ihtiyacı konuşuldu. Bu konuda bakanlıklara ve ilgili makamlara yerel yönetimlerle koordineli bir şekilde piyasalar üzerindeki denetim tedbirlerinin yoğunlaştırılması, alınan kararların gümrük vergilerinden tamamen muaf olan temel malzeme fiyatlarında vatandaşa ekonomik açıdan yeni bir yük bindirmek için kullanılmaması talimatı verildi. Ekonomiyi pekiştirmek, gelir oluşturmak ve çeşitlendirmek, genel devlet hesabına erişimini sağlamak, harcamaları gerekli harcamalarla sınırlı olacak şekilde kontrol etmek ve rasyonelleştirmek için gerekli politikalar gözden geçirildi. Yemen hükümeti, 2014-2020 yılları için merkezi ve yerel düzeydeki tüm kamu hizmet birimleri ile ertelenen birimler için kamu çalışanlarına yıllık ikramiye ödemelerinin tamamlanması yönündeki işlemlerin hızlandırılması gerektiğine vurguda bulundu.”
Yemen hükümeti, Husi terör saldırılarının petrol tesislerine yönelik feci etkilerini azaltmak, insani ve ekonomik durum üzerindeki etkilerini hafifletmek için Başkanlık Konseyi ile koordineli çabalar dahilinde, alınan tedbirler üzerinde her türlü kontrolü uygulamaya, vatandaşların günlük yaşamının etkilenmemesini sağlamaya istekli olduğunu teyit etti.
Yemen Temsilciler Meclisi, dış burs listelerinin düzeltilmesi ve yurtdışı bursları için adalet ve fırsat eşitliği ilkesi kapsamında uygunluk sağlamayanların isimlerinin çıkarılması, diplomatik misyon ve ataşelik kadrolarının azaltılması, şeffaflığın artırılması, yolsuzlukla mücadele edilmesi dahil olmak üzere giderleri kısmaya, harcamaların vatandaşların hayatını ve geçimini etkileyen temel hizmetlere yönlendirilmesine yönelik tedbirlerin devam ettiğini onayladı.
Resmi kaynakların bildirdiğine göre, Başkanlık Konseyi'nin kalkınma ve kapsamlı ekonomik reformda ana ortak niteliğindeki özel sektör için gerekli kolaylıkları sağlamaya, bu sektörü korumaya yönelik direktifleri tartışan Yemen hükümeti, tüm egemen limanlardaki prosedürleri basitleştirme, kaçakçılıkla mücadele etme ve yasa dışı ücretlerin tahsil edilmesini önleme yönünde bir dizi politikayı onayladı.
Başbakan Muin Abdulmelik, hükümetin bu yöndeki çabalarının sürdürülmesinin, iki katına çıkarılmasının, acil ihtiyaçlar doğrultusunda öncelik verilmesinin, vatandaşların mevcut sıkıntılarının hafifletilmesinin, olası değişikliklerle başa çıkmaya hazırlıklı olunmasının, böylece devlet restorasyonunun tamamlanmasının ve darbenin sona erdirilmesinin önemini vurguladı.
Kaynakların bildirdiğine göre söz konusu toplantıda, Dışişleri Bakanı'nın ateşkesin uzatılması yönünde devam eden Birleşmiş Milletler’in hamleleri ve uluslararası düzeydeki hamleler, bu çabaların Husi milisler tarafından engellenmeye devam edilmesi gibi üzere siyasi gelişmeler hakkındaki raporuna değinildi. Bu yönde İran rejiminin desteklediği Husiler ile uzlaşmazlık ile başa çıkılması yönünde yeni bir yaklaşım bulma ihtiyacına dikkat çekildi.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Savaş, Hamas’ın yeni bir lider seçimi sürecini aksatıyor

Batı Şeria'nın Ramallah kentinde Filistinli tutukluların karşılanması sırasında Hamas bayraklarını sallayan Filistinliler, Kasım 2023 (AFP)
Batı Şeria'nın Ramallah kentinde Filistinli tutukluların karşılanması sırasında Hamas bayraklarını sallayan Filistinliler, Kasım 2023 (AFP)
TT
TT

Savaş, Hamas’ın yeni bir lider seçimi sürecini aksatıyor

Batı Şeria'nın Ramallah kentinde Filistinli tutukluların karşılanması sırasında Hamas bayraklarını sallayan Filistinliler, Kasım 2023 (AFP)
Batı Şeria'nın Ramallah kentinde Filistinli tutukluların karşılanması sırasında Hamas bayraklarını sallayan Filistinliler, Kasım 2023 (AFP)

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş, Hamas'ın yeni lider seçimi sürecini altüst etti. Kaynaklar, çeşitli karmaşıklıklar ve ‘bölgedeki güvenlik ve siyasi değişiklikler’ nedeniyle sürecin dondurulmasının planlandığını bildirdi.

Yaklaşık bir buçuk yıldır Hamas'ın işlerini bir ‘liderlik konseyi’ yönetiyor. Son iki aydır hareketi yönetecek yeni bir lider seçmek için bir süreç başlatıldı. Şarku’l Avsat'a konuşan Gazze’nin içinden ve dışından Hamaslı dört bilgili kaynak, bölgedeki mevcut durum nedeniyle hareketin başkanlık seçimini geçici olarak askıya alma eğilimi olduğunu aktardı.

Hamas’ın liderliği için rekabet, hareketin yurtdışındaki Siyasi Büro Başkanı Halid Meşal ile Gazze Şeridi'ndeki muadili ve ateşkes müzakere ekibi başkanı Halil Hayye arasında sürüyor. Hem Meşal, hem de Hayye, Hamas’ın liderlik konseyinde yer alıyor.

Hamas’tan biri Gazze Şeridi içinde, diğeri dışındaki iki kaynak, önümüzdeki günlerde seçimlerin iptal edilmesi ve siyasi büro seçimlerinin bu yılın sonunda yapmayı planlandığını teyit etti.

ARAP DÜNYASI

Irak Başbakanı Sudani, silahlı gruplarla diyaloğu kesecek mi?

Sudani, bombaların hedefi olan istihbarat merkezini incelerken (X)
Sudani, bombaların hedefi olan istihbarat merkezini incelerken (X)
TT
TT

Irak Başbakanı Sudani, silahlı gruplarla diyaloğu kesecek mi?

Sudani, bombaların hedefi olan istihbarat merkezini incelerken (X)
Sudani, bombaların hedefi olan istihbarat merkezini incelerken (X)

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Irak istihbarat teşkilatının merkezini hedef alan silahlı grupla ‘diyalog kurma’ olasılığını reddetti ve onu ‘korkak bir grup’ olarak nitelendirdi.

Başbakan Sudani dün, bir subayın hayatını kaybetmesine ve çok sayıda personelin yaralanmasına neden olan insansız hava aracı (İHA) ile saldırı düzenlenen kurumun merkezini ziyaret etti. Sudani, siyasi güçleri, resmi kurumlara yönelik saldırılara karşı ‘açık ve net’ bir tutum sergilemeye çağırdı. Bu çağrı, ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'ne yönelik saldırılardan elçiliğe bağlı diplomatik lojistik destek üssüne ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) başkenti Erbil'deki ABD konsolosluğuna kadar silahlı grupların gerçekleştirdiği saldırılar konusunda net bir tutum sergilemeyen bazı Şii Koordinasyon Çerçevesi güçlerine yönelikti.

Sudani, ziyaretin kenarında yaptığı açıklamalarda, ‘saldırının’ koşullarına ilişkin titiz soruşturmanın sürdürülmesini, sonuçların açıklanmasını ve bu ‘utanç verici terör eylemin’ arkasında kimin olduğunun kamuoyuna duyurulmasını istedi.

ARAP DÜNYASI

Husilerin söylemleri, Kızıldeniz kartını kullanma tehdidinde bulunan İran açıklamalarıyla uyumlu

Husi liderinin çağrısıyla Sana’da İran’a destek mitinginde toplanan Husiler (EPA)
Husi liderinin çağrısıyla Sana’da İran’a destek mitinginde toplanan Husiler (EPA)
TT
TT

Husilerin söylemleri, Kızıldeniz kartını kullanma tehdidinde bulunan İran açıklamalarıyla uyumlu

Husi liderinin çağrısıyla Sana’da İran’a destek mitinginde toplanan Husiler (EPA)
Husi liderinin çağrısıyla Sana’da İran’a destek mitinginde toplanan Husiler (EPA)

ABD-İsrail ile İran ve ona bağlı Lübnanlı ve Iraklı unsurlar arasında süren doğrudan askeri gerilim ortamında, Yemen’deki Husiler söylem düzeyinde tansiyonu yükseltmeyi sürdürüyor. Örgüt, sessiz kalmayacağını vurgulasa da şu ana kadar Tahran’ın yanında doğrudan askeri müdahaleye geçmedi.

22 Mart itibarıyla, yani savaşın başlamasından yaklaşık üç hafta sonra, İran’a yakınlığıyla bilinen Husiler uyarı ve sert tonlu açıklamalarla yetinerek ‘her türlü gelişmeye hazır olduklarını’ dile getirdi. Bu söylemler, İran’ın Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb Boğazı gibi stratejik deniz geçişlerinde gerilimi genişletebileceği yönündeki tehditleriyle örtüşüyor.

Husilerin son açıklaması, kendi kurdukları yönetimin dışişleri makamına atfedilen bir bildiriyle geldi. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’na ilişkin uluslararası girişimlere karşı çıkılırken, ABD’nin politikalarıyla ‘bölgeyi stratejik bir çıkmaza sürüklediği’ öne sürüldü.

Aynı açıklamada, bölge ülkeleri olası bir tırmanışa dahil olmamaları konusunda uyarıldı; ABD politikalarına ‘bağımlılık’ eleştirilirken, dış müdahalenin geniş çaplı olumsuz sonuçlar doğuracağı iddia edildi.

fgb
Husiler, Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından Sana sokaklarına onun devasa posterlerini astı. (EPA)

Açıklamada, çatışmanın genişlemesinin yaratabileceği risklere dikkat çekilerek bunun küresel tedarik zincirleri ve enerji fiyatları üzerinde etkiler doğurabileceği vurgulandı. Husiler ise ‘elleri bağlı durmayacaklarını’ belirterek, savaşa dahil olma ihtimaline işaret etti.

Bu tutum, İran’dan gelen son açıklamalarla örtüşüyor. Tahran yönetimi, ABD’nin Harg Adası’na yönelik olası bir saldırısı durumunda, Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb’de güvenliği sarsmak için Husileri devreye sokabileceği mesajını verdi ve bunu ‘direniş ekseninin seçenekleri’ arasında gösterdi.

Atılacak adımın ertelenmesi

Husilerin lideri Abdulmelik el-Husi, 28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana İran’a siyasi ve ideolojik destek açıklamalarıyla, doğrudan askeri müdahaleden kaçınmayı bir arada yürüten bir çizgi izliyor.

Abdulmelik el-Husi, grubunun Tahran’ın yanında olduğunu vurgulayarak çatışmayı ‘İslam’a karşı bir savaş’ olarak nitelendirdi. Tüm senaryolara hazır olduklarını dile getiren el-Husi, destek amacıyla kitlesel gösteriler düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Ancak Husiler, şu ana kadar İran’a yönelik savaşla doğrudan bağlantılı herhangi bir adım atmış değil. Daha önce değerlendirmelerde bulunan uzmanlara göre bu temkinli tutum, başta ABD ve İsrail’den gelebilecek geniş çaplı askeri saldırılara maruz kalma endişesi olmak üzere bir dizi karmaşık hesapla bağlantılı. Özellikle Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb hattının küresel ticaret açısından taşıdığı kritik önem, bu çekingenliğin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Son iki yılda Kızıldeniz’de gemileri hedef alarak ve İsrail’e yönelik saldırılar düzenleyerek gerilimi artıran grup, mevcut koşullarda bu tırmanma kartını erken tüketmek yerine ilerleyen döneme saklamayı tercih ediyor olabilir.

Bu yaklaşım, Husilere hem askeri hem de siyasi düzeyde daha geniş bir manevra alanı sağlarken, İran öncülüğündeki ‘direniş ekseni’ içindeki konumlarını da esnek biçimde sürdürmelerine imkân tanıyor.

Önceki karşılaşma

Bu tutum, Husilerin 2023 yılı sonlarından itibaren başlattığı tırmanışın devamı niteliğinde görülüyor. Grup, Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilere destek gerekçesiyle Kızıldeniz’de gemilere yönelik saldırılar düzenlemeye başlamıştı. Yaklaşık iki yıl içinde balistik füzeler, insansız hava araçları (İHA) ve patlayıcı yüklü botlarla yüzlerce saldırı üstlenen örgüt, bazı gemilerin batmasına ve onlarcasının hasar görmesine yol açtı.

rggrt4g
Sana’da Husiler tarafından kurulan bir mezarlık (EPA)

Söz konusu eylemler, geniş çaplı güvenlik ve ekonomik sonuçlar doğurdu. Bu gelişmeler üzerine ABD ve Birleşik Krallık, Husilere ait hedeflere yönelik yüzlerce hava ve deniz saldırısı içeren bir askeri operasyon başlattı; operasyonlar daha sonra bölgesel arabuluculukla durduruldu.

İsrail de saldırılara karşılık olarak, Husilerin kontrolündeki bölgelerde limanlar, elektrik santralleri, çimento fabrikaları ve Sana Havalimanı gibi altyapı tesislerini hedef aldı. Ayrıca düzenlenen operasyonlarda örgütün üst düzey yöneticileri hedef alınarak genelkurmay başkanı ve hükümet başkanıyla birlikte dokuz bakanın öldürüldüğü bildirildi.