عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA Türkiye

Reuters: Erdoğan seçim öncesi 'dışarıda güçlü lider' söylemleri ile iç sorunları ikincil hale getirmeye çalışıyor

“Politikacılar ve analistler gerilimleri seçim dönemlerinde Erdoğan'ın lehine kullanmaya çalıştığını vurguluyorlar”

Reuters
Reuters
TT
TT

Reuters: Erdoğan seçim öncesi 'dışarıda güçlü lider' söylemleri ile iç sorunları ikincil hale getirmeye çalışıyor

Reuters
Reuters

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın dış politikada çizdiği "güçlü" lider portresi ve Kuran'a yönelik saldırılar sonrası İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliğine karşı söylemleri, muhalefetin seçim öncesi en güçlü silahı olan ekonomik sorunlara rağmen, kitlesini "dış düşman" karşısında konsolide ediyor ve bu silahı muhalefetin elinden almaya çalışıyor.
En son İsveç'in başkenti Stockholm'de hafta sonu gerçekleşen gösterilerde aşırı sağ ve göçmen karşıtı bir politikacının Kuran'ı yakması, İsveç'in NATO üyeliği için Ankara'nın desteğine ihtiyaç duyduğu bugünlerde iki ülke arasındaki gerilimi tırmandırdı.
Politikacılar ve analistler buna benzer gerilimleri seçim dönemlerinde Erdoğan'ın lehine kullanmaya çalıştığını vurguluyorlar.
Son olayları değerlendiren CHP Sözcüsü Faik Öztrak, "Seçim yaklaşırken, yurtdışında da ilginç olaylar, psikolojik harp taktiklerini andıran gelişmeler yaşanmaya başladı" yorumunda bulunurken, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener ise partisinin TBMM grup toplantısında yaptığı konuşmada şunları söyledi:
"Sayın Erdoğan ve arkadaşları, bu tarz konularda, genellikle; 'Oh ne güzel! Seçim için malzeme çıktı…' diye, sevinmeyi tercih ediyorlar. İç politika için, siyasi rant devşirmeyi tercih ediyorlar. Bol bol gürültü çıkartmayı, ama iş icraata gelince, arazi olmayı tercih ediyorlar."
Akşener, devleti yönetenlerin esas hedefinin bu tip eylemlerin tekrarlanmasını önlemek olması gerektiğini söyledi ve, "Bu nefret suçunun gerçekleşmesine yol verdiği için, İsveç hükûmetini yargıya şikâyet edeceğiz. Ve nihai olarak, bu davayı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin, ilgili maddeleri kapsamında açacağız" diye konuştu.

"İç malzeme üretim meseleleri"
MetroPOLL Araştırma Yöneticisi Özer Sencar'a göre, İsveç ve Finlandiya'nın NATO girişlerinin bloke edilmesi, NATO'ya ya da ABD'ye karşı tavır alınması gibi konular Erdoğan'ın iç politikada kullanabileceği "malzeme üretim meselesi" olurken, Sencar "(Erdoğan'ın) burada temel yaklaşımı (amacı) kamuoyu üzerinde güvenlik algısını ön plana çıkarmak" dedi.
Yunanistan ile olan çekişme, Suriye'nin kuzeyinde PYD ile ilgili ABD ile olan ilişkilerin benzer düzeyde güvenlik algısını öne çıkaran konular olduğunu söyleyen Sencar, "Geleneksel olarak Türkiye'de Cumhuriyet politikasıdır: 'Herkes Türkiye'nin düşmanıdır. Türk'ün dostu yoktur. Herkes Türk'ün düşmanıdır' algısı zaten halktan yerleşmiş bir şey. Erdoğan bu duyguyu da esas alarak olayları Türkiye için bir güvenlik meselesi haline dönüştürüyor" diye konuştu.
"Eğer bir güvenlik algısı, güvenlik sorunu üretebilirseniz o zaman insanlar, güvenlik söz konusu olduğunda güçlü liderlerin arkasında toplanırlar" diyen Sencar, İsveç'te Kuran yakılması olayının iç politikada nasıl kullanıldığını ise şöyle açıkladı:
"Manipüle edilmiş, provokasyon hareketidir... Eğer iktidar buna sahip çıkmasaydı Türkiye'de hiçbir gürültü olmazdı. Bunu 'dış dünya, hem Türklere karşı hem müslümanlara karşı hem dine karşı' algısı üreterek bunların karşısında olan bir lider çıkıyor ortaya. Erdoğan çok iyi kullanıyor bunları."

"İç siyasi söyleme döner ama seçmeni etkilemez"
Ekonomik ve Dış Araştırmalar Merkezi (EDAM) Direktörü Sinan Ülgen de, "Bu son hadiselerle gördüğümüz gibi özellikle İsveç'le NATO'dan da bağımsız olarak bir siyasi kriz yaşanması ve içeride bunun bir iç siyasi söyleme dönüşmesi söz konusu olabilir, özellikle İslamofobi eleştirisi üzerinden. Fakat bunun seçimler üzerindeki etkisini değerlendirmek zor. Bunun, seçmen davranışını etkileyecek nitelikte bir gelişme olduğunu düşünmüyorum" diye konuştu.
Seçmenin şu anda büyük ölçüde ekonomiye odaklanmış durumda olduğunu söyleyen Ülgen, seçmenin hükümetin ekonomi alanında atacağı ya da atmayacağı adımlara bakacağını belirterek, "Bu gibi dış politika dinamikleri seçmen kararını etkileyecek gibi durmuyor" dedi.
Ülgen Kuran'a saldırı olayında bütün Türkiye'nin iktidar-muhalefet tüm partiler bu eylemi eleştirdiği için aynı ölçüde iç siyasete malzeme olacak bir konu olarak görünmediğini vurguladı.
Erdoğan'ın 20 yıllık iktidarının ilk yarısında ekonomik büyümenin ivme kazanması dikkat çekerken, analistlere göre son 10 yılda refah seviyesinde gerçekleşen düşüş Erdoğan'ın seçmen arasındaki popülerliğini zedeledi.
TL son 3 ayda yatay bir seyre geçmeden önceki son 5 yılda dolar karşısında yüzde 80 civarı değer kaybı yaşadı. TL böylece yüzde 89 kayıp yaşayan Arjantin'den sonra benzerleri arasında en kötü performansı gösteren para birimi oldu.
Tüm bunlar enflasyonun yüzde 85'i aşarak 20 yıldan uzun bir sürenin zirvesine çıkmasıyle sonuçlanırken pek çok seçmene göre ise sokakta hissedilen enflasyon çok daha yüksek oldu.
İktidar, yeni konut paketlerinden emeklilikte yaşa takılanlara, yapılandırmadan 2 bin TL altı icralık borçların silinmesine kadar bir çok düzenleme ile azalan popülerliği tekrar artırmaya da çalışıyor. Bunun için diğer ülkelere göre daha güçlü olan bütçeden harcamalar kullanılırken, piyasalar iktidarın son attığı adımların seçmen davranışlarına nasıl yansıyacağını izliyorlar
 
Reuters, Independent Türkçe

Daha fazlasını oku

 
 
KÖRFEZ Suudi Arabistan

Suudi Arabistan ve Türkiye’den 1,6 milyar avroluk güneş enerjisi yatırımı

Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar (X)
Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar (X)
TT
TT

Suudi Arabistan ve Türkiye’den 1,6 milyar avroluk güneş enerjisi yatırımı

Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar (X)
Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar (X)

Suudi Arabistan Enerji, Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, ülkede geliştirme aşamasındaki yenilenebilir enerji projelerinin toplam kapasitesinin yaklaşık 79 gigavata ulaştığını açıkladı. Bakan  Selman, önümüzdeki 10 yılda karbon yakalama ve depolama kapasitesinin yıllık 44 milyon tona çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti. Bu hedefler, enerji güvenliği ve arz istikrarı korunurken emisyonların azaltılmasını amaçlayan yaklaşımın bir parçası olarak öne çıkıyor.

Prens Abdülaziz bin Selman, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) katılımı sırasında yaptığı açıklamada, iklim hedeflerine ulaşmanın enerji güvenliği pahasına gerçekleşmemesi gerektiğini vurguladı. Emisyonları azaltmak için mevcut tüm çözüm ve teknolojilerin benimsenmesi çağrısında bulunan Bin Selman, enerji dönüşümünün belirli yollarla sınırlandırılmasına veya bazı enerji kaynaklarının dışlanmasına karşı çıktı.

Paris İklim Anlaşması’nın iklim değişikliğiyle mücadelede ilerlemeyi sürdürmek için temel bir çerçeve oluşturduğunu belirten Bakan Selman, ülkelerin farklı koşullarının dikkate alınması gerektiğini söyledi. Ortak hedefin, kaynağı ne olursa olsun mevcut tüm çözüm ve teknolojilerden yararlanarak emisyonları azaltmak olması gerektiğini ifade etti.

Elektrik kullanımının yaygınlaşmasının tek başına emisyonların azalacağı anlamına gelmediğini kaydeden Bakan Selman, elektrik üretiminde kullanılan kaynakların da hesaba katılması gerektiğine dikkat çekti. Enerji güvenliği gözetilmeden net sıfır emisyon hedefine ulaşmaya çalışmanın, enerji güvenliğini tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu.

Bu açıklamalar, Suudi Arabistan’ın iklim taahhütleri ile enerji arz güvenliğinin gereklilikleri arasında denge kurmayı amaçlayan yaklaşımını ortaya koyuyor. Bu yaklaşım, ülkelerin ekonomik koşullarına, kaynaklarına ve kalkınma önceliklerine uygun enerji dönüşüm yollarını ve teknolojilerini seçmesine imkân tanırken, enerji sektöründe tek tip bir modelin dayatılmasına karşı çıkıyor.

Suudi Arabistan, elektrik üretim kaynaklarını çeşitlendirme, iç piyasada sıvı yakıt tüketimini azaltma ve enerji kaynaklarının kullanım verimliliğini artırma planları kapsamında güneş ve rüzgâr enerjisine yönelik yatırımlarını genişletmeyi sürdürüyor.

Krallık, 2030 Vizyonu hedefleri doğrultusunda 2030 yılına kadar elektrik üretiminin yüzde 50'sini yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılamayı hedefliyor.

Geliştirme aşamasındaki projelerin kapasitesinin yaklaşık 79 gigavata ulaştığının açıklanması, ülkede yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kazandığı bir döneme denk geliyor. Bu projeler, Ulusal Yenilenebilir Enerji Programı'nın yanı sıra Kamu Yatırım Fonu ve bağlı şirketlerinin, özellikle de ACWA Power'ın yatırımları aracılığıyla hayata geçiriliyor.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılmasına paralel olarak Suudi Arabistan, karbon yakalama ve depolama teknolojilerini de emisyonların azaltılmasında başlıca araçlar arasında görüyor. Bu teknolojiler, özellikle yalnızca yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin kullanılmasıyla emisyonların azaltılmasının zor olduğu sanayi sektörleri açısından önem taşıyor.

Suudi Arabistan, karbon yakalama ve depolama kapasitesini önümüzdeki 10 yılda yıllık 44 milyon tona çıkarmayı hedefliyor. Bu kapsamda söz konusu teknolojilerin geliştirilmesi ve enerji ile sanayi sektörlerinde kullanımının yaygınlaştırılması planlanıyor.

Suudi Arabistan daha önce, Cübeyl Sanayi Bölgesi'nde bir karbon yakalama ve depolama merkezi kurmayı planladığını açıklamıştı. Merkezin ilk aşamada yıllık 9 milyon ton kapasiteye ulaşması, sonraki aşamalarda ise kapasitesinin artırılması öngörülüyor.

Yenilenebilir enerjide Suudi Arabistan-Türkiye ortaklığı

Suudi Arabistan'ın ülke dışındaki yenilenebilir enerji yatırımlarını genişletme çabaları kapsamında Prens Abdülaziz bin Selman, COP31 marjında Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile bir araya geldi. Görüşmede iki ülke arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi ve yenilenebilir enerji projelerinde ortak yatırım fırsatları ele alındı.

devf
Abdülaziz bin Selman ve Alparslan Bayraktar, Sivas ve Taşeli güneş enerjisi santrallerinin yapımını desteklemek üzere 8 finans kuruluşunun destek mektuplarını imzaladığı törende (X)

Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede iki ülke arasındaki mevcut enerji ilişkilerinin, ortak yatırım imkânlarının ve küresel enerji dönüşümünün hedefleri doğrultusunda atılabilecek yeni adımların değerlendirildiğini belirtti.

İki ülkenin daha önce imzalanan anlaşmalarla oluşturulan stratejik iş birliği temelini daha somut yatırımlara dönüştürmek için çalıştığını kaydeden Bayraktar, Suudi Arabistan merkezli ACWA Power tarafından Türkiye'de hayata geçirilecek Sivas ve Taşeli güneş enerjisi santrali projelerinin uygulanması yönünde önemli bir adım atıldığını ifade etti.

İki proje, Suudi Arabistan ile Türkiye arasında üzerinde anlaşmaya varılan toplam 5 bin megavat kapasiteli yenilenebilir enerji yatırım paketinin ilk aşamasını oluşturuyor. İlk aşamada iki santralin toplam üretim kapasitesinin 2 bin megavata ulaşması, her bir santralin ise 1.000 megavat kapasiteye sahip olması planlanıyor. Projelerin toplam yatırım tutarı 1,6 milyar avro (yaklaşık 1,86 milyar dolar) olarak hesaplanıyor.

Projelerin hayata geçirilmesini desteklemek amacıyla 8 uluslararası finans kuruluşunun destek mektupları imzaladığını belirten Bayraktar, santrallerin 2029 yılında faaliyete geçmesinin öngörüldüğünü bildirdi. İki santralin yaklaşık 1,3 milyon hanenin temiz elektrik ihtiyacını karşılaması ve yılda 1,65 milyon ton karbon emisyonunun önlenmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Türk Bakan, söz konusu yatırımların iki ülke arasındaki stratejik iş birliğinde önemli bir ilerleme olduğunu belirterek Suudi mevkidaşına ve projelere katılan finans kuruluşlarına teşekkür etti. Bayraktar, ortaklığın daha temiz, sürdürülebilir ve adil bir dünyanın inşasına katkı sunmasını temenni etti.

Bu projeler, Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki enerji iş birliğinin yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimine yönelik doğrudan yatırımlara da uzandığını gösteriyor. İş birliğinin, Suudi şirketlerinin uluslararası pazarlardaki varlığını güçlendirmesinin yanı sıra temiz enerji altyapısının geliştirilmesi ve finansmanı alanlarında yeni ortaklık fırsatları yaratması bekleniyor.

ARAP DÜNYASI

Mısır’ın Ulusal Birlik Hükümeti’ne açılımı Libya’da görüş ayrılığına yol açtı

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, geçen cumartesi Trablus’ta Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati ile görüşürken (Dibeybe’nin Ofisi)
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, geçen cumartesi Trablus’ta Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati ile görüşürken (Dibeybe’nin Ofisi)
TT
TT

Mısır’ın Ulusal Birlik Hükümeti’ne açılımı Libya’da görüş ayrılığına yol açtı

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, geçen cumartesi Trablus’ta Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati ile görüşürken (Dibeybe’nin Ofisi)
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, geçen cumartesi Trablus’ta Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati ile görüşürken (Dibeybe’nin Ofisi)

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati’nin haftanın başında Trablus’a gerçekleştirdiği ziyaretin ardından, Libya’daki siyasi çevreler Kahire’nin ülkenin batısına yönelik açılımının ne anlama geldiği konusunda farklı görüşler dile getiriyor. Ziyaret, Türkiye ile önceki Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasının Libya Parlamentosu tarafından onaylanmasının ardından, Mısır ile Libya’daki taraflar arasında görüş ayrılıklarının yaşandığı bir döneme denk geldi. Ziyaret kapsamında verilen siyasi ve ekonomik mesajlar da tartışmaları beraberinde getirdi.

Doğu ve batısı arasında siyasi ve askerî bölünmenin sürdüğü Libya’da bazı çevreler, ziyareti Mısır’ın ülkenin doğusuyla ilişkilerinde yaşanan soğumanın işareti olarak değerlendirirken, karşıt görüşteki çevreler ise Kahire’nin Mısır’ın varlığını tek bir coğrafi bölgeye veya siyasi kampa bağlı tutmadan farklı taraflarla iletişim kanallarını genişletme arayışının göstergesi olarak görüyor.

Yeni bir diplomatik dönemin başlangıcı

İlk değerlendirmeler, ziyaretin zamanlamasına dayanıyor. Mısır’ın itirazlarına rağmen Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onaylamasının ardından gerçekleşen ziyaret, bazı aktivist ve analistler tarafından, Başbakan Abdülhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti ile yakınlaşmanın Mısır’ın doğudaki geleneksel müttefiklerine verilmiş bir mesaj olabileceği şeklinde yorumlandı. Bu görüşü savunan isimler arasında siyasi aktivist Ömer Buusaide de bulunuyor.

sdrtb
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, Libya’nın başkenti Trablus’ta Mısır Büyükelçiliği binasının açılışında (Mısır Dışişleri Bakanlığı)

Buna karşılık Libya Halkın Sesi Partisi Başkanı Fethi eş-Şibli, ziyareti Kahire ile Libya’nın doğusu arasında, yani Temsilciler Meclisi ve Libya Ulusal Ordusu Genel Komutanlığı ile yaşanan anlaşmazlığa bağlamanın Mısır’ın hamlesini tek bir dosyaya indirgemek anlamına geldiğini söyledi. Şibli, bazı çevrelerin ziyareti, Mısır’ın doğu Libya’ya verdiği desteğin Bingazi’ye verilmiş açık çek olmadığı mesajı olarak yorumladığını belirtti.

Şibli, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada ise Abdülati’nin ziyareti ve Mısır’ın Trablus Büyükelçiliği’nin yeniden açılmasının, Kahire’nin Libya’daki çok aktörlü siyasi tabloda kendi konumunu yeniden düzenlediği yeni bir diplomatik dönemin başlangıcına işaret ettiğini söyledi. Bununla birlikte söz konusu adımın Mısır’ın doğu Libya ile geleneksel ilişkilerinden vazgeçtiği anlamına gelmediğini vurguladı.

Deniz yetki alanları mutabakatının, Kahire’nin anlaşmazlık yaşadığı önceki Ulusal Mutabakat Hükümeti döneminde imzalandığını hatırlatan Şibli, o dönemde Libya’nın doğusundaki yönetimin anlaşmayı reddettiğini, ancak daha sonra bölgedeki liderlerin Ankara ile ilişkilerini geliştirdiğini belirtti. Şibli’ye göre bu süreç, Mısır-Libya ilişkilerinin yalnızca söz konusu anlaşmaya yönelik tutum üzerinden değerlendirilemeyeceğini gösteriyor.

Mısır’ın hamlesini, Birleşmiş Milletler ve ABD’nin yürütme organını birleştirmeye yönelik girişimleriyle ilişkilendiren Şibli, bu çerçevede ABD Başkanı’nın danışmanı Mesad Boulos’un ortaya koyduğu girişime de dikkat çekti. Doğu ve batı Libya’daki etkili güçlerin herhangi bir siyasi uzlaşmaya katılmasının, Kahire’nin belirli bir tarafı kayırdığı iddialarını geçersiz kılacağını ifade eden Şibli, Mısır’ın Bingazi ile güvenlik ve askerî ilişkilerini korurken, Mısır iş gücü ve uzmanlarının yoğunlaştığı Trablus ile siyasi ve ekonomik ortaklığını geliştirmesini beklediğini söyledi.

yj
ABD Başkanı’nın danışmanı Mesad Boulos (AFP)

Mısır’ın Trablus’a açılımına ilişkin değerlendirmeler, son dönemde peş peşe gelen yakınlaşma işaretlerine dayanıyor. Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, geçen temmuz ayının ortasında Dibeybe’yi El-Alameyn’de kabul etmişti. Mısır İstihbarat Başkanı Hasan Reşad da geçen haziran ayında Trablus’u ziyaret ederek burada çok sayıda siyasi liderle görüşmüştü.

Bu gelişmeler üzerine Kahire, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nadir Zeki aracılığıyla Abdülati’nin ziyaretinin Libya’nın doğusuna yönelik bir cezalandırma olduğu yönündeki değerlendirmeleri reddetti. Zeki, Kahire’nin Libyalı kardeşleriyle ilişkilerinde böyle bir yaklaşımın bulunmadığını belirterek, Libya’nın farklı bileşenleriyle ilişkileri geliştirme politikasının Mısır dış politikasının değişmez ilkelerinden biri olduğunu vurguladı.

Zeki ayrıca Akdeniz’de deniz sınırlarının belirlenmesinin uluslararası hukuk kurallarına dayanması gerektiğinin altını çizdi. Bu açıklama, Kahire’nin Türkiye ile önceki Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan deniz yetki alanları mutabakatına yönelik itirazına işaret etti.

Görüş ayrılığı ilişkilerin kopması anlamına gelmiyor

Stratejik ve siyasi araştırmalar alanında akademik çalışmalar yürüten Muhammed Mutayrid ise Libya’nın doğusundaki çok sayıda liderin, komşu bir ülke ve Libya krizinde arabulucu konumundaki Mısır’ın farklı güçlerle ilişkilerini geliştirme isteğini anlayışla karşıladığını söyledi.

Mutayrid, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Trablus ile yakınlaşmayı Bingazi’ye karşı bir hamle olarak sunanların, Kahire ile Libya Ulusal Ordusu arasındaki ilişkilerin derinliğini göz ardı ettiğini belirtti.

Libya’da yönetim, Başbakan Dibeybe liderliğindeki Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti ile Temsilciler Meclisi tarafından görevlendirilen ve Usame Hammad başkanlığında ülkenin doğusu ile güneyindeki bazı kentleri yöneten hükümet arasında bölünmüş durumda. Hammad hükümeti, Libya Ulusal Ordusu Komutanı Halife Hafter’in desteğini alıyor.

Kahire, ülkenin doğusundaki yönetimle yakın ilişkilere sahip. Libya Ulusal Ordusu da Mısır’ın batı sınırlarının güvenliğinin sağlanmasında ortak olarak görülüyor.

Libya Güvenlik ve Askerî Araştırmalar Merkezi Direktörü Eşref Abdullah ise Abdülati’nin ziyaretinin Mısır’ın Libya’nın doğusuna yönelik politikasında köklü bir değişime işaret ettiği görüşüne katılmadı. Abdullah, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, ziyaretin Trablus’ta Sahel ve Sahra Devletleri Topluluğu ülkelerinin toplantılarına ev sahipliği yapılması ve Mısırlı Bakan’ın topluluğun 22. Yürütme Konseyi toplantısına katılmasıyla bağlantılı olduğunu belirtti.

dsvbf
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Kahire’deki önceki görüşmelerinden birinde (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Ziyaretin etrafında yürütülen siyasi tartışmaların, özellikle yürütme organını birleştirmeye yönelik girişimlerin sürdüğü bir dönemde, diplomatik temasın doğal sınırlarını aştığını ifade eden Abdullah, Abdülati’ye eşlik eden güvenlik ve diplomasi heyetinin ağırlığına dikkat çekti. Ziyaret sırasında sağlık alanında iş birliği mutabakatlarının imzalandığını, enerji başlıklarının da ele alındığını hatırlattı.

Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Abdülati, Libya Petrol ve Gaz Bakan Vekili Halife Abdüssadık ile enerji projelerinin hızlandırılmasını görüştü. Görüşmede doğal gaz boru hatları, Libya petrolünün Mısır’da rafine edilmesi ve iki ülke arasında elektrik bağlantısının kurulması konuları ele alındı.

Abdullah, Mısır’ın Libya politikasının karşılıklı siyasi hesaplaşma üzerine kurulmadığını belirterek, ülkenin doğusundaki yönetimle yaşanan görüş ayrılıklarının ilişkilerin kopması anlamına gelmediğini söyledi. Kahire’nin ulusal güvenlik kaygıları ile Libya’nın farklı bölgelerindeki ekonomik ve siyasi çıkarları arasında denge kurmaya çalıştığını ifade etti.

DÜNYA Türkiye

COP31’de dünya liderleri bugün konuşacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, COP31’e katılan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’ya sarılıyor (Reuters)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, COP31’e katılan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’ya sarılıyor (Reuters)
TT
TT

COP31’de dünya liderleri bugün konuşacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, COP31’e katılan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’ya sarılıyor (Reuters)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, COP31’e katılan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’ya sarılıyor (Reuters)

Antalya’daki iklim zirvesinde Erdoğan, Lula ve Pezeşkiyan konuşma yapacak. Trump, Şi Cinping ve bazı Avrupalı lider ise zirvede yer almayacak

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, Antalya’da devam ederken uluslararası liderlerin zirveye katılım düzeyi gündemin öne çıkan başlıklarından biri oldu. İklim değişikliğinin etkilerinin giderek ağırlaşmasına ve hükümetler üzerindeki daha etkili adımlar atma baskısının artmasına rağmen, dünyanın önde gelen liderlerinden birçoğunun zirveye katılmaması dikkati çekiyor.

Zirvenin üst düzey bölümünde çarşamba ve perşembe günleri onlarca liderin konuşma yapması bekleniyor. Konuşmacılar arasında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da bulunuyor.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, G7 ülkeleri arasında zirvede konuşma yapması beklenen tek lider olarak öne çıkıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Antalya’ya gelirken Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Kanada Başbakanı Mark Carney ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi zirveye katılmayacak.

İklim diplomasisi alanında çalışan araştırma merkezi E3G uzmanı Cosima Cassel, bazı önemli Avrupalı liderlerin zirvede yer almamasının üzücü olduğunu belirterek Avrupa’nın konferansta güçlü bir temsil düzeyine sahip olması gerektiğini söyledi.

fgthy
Bir gönüllü, Antalya’da düzenlenen COP31’in üçüncü gününde gün doğumunu fotoğraflıyor (AP)

Avrupa Birliği (AB) İklim Komiseri Wopke Hoekstra ise bazı liderlerin katılmamasının tamamen olağan dışı bir durum olmadığını, uluslararası zirvelere katılımı çeşitli pratik nedenlerin engelleyebildiğini ifade etti. Hoekstra, buna rağmen konferansın sonuçlarına ilişkin beklentilerin çok yüksek olmadığını da kabul etti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Türkiye’ye hareket etmeden önce yaptığı açıklamada, zirveye katılımını savaşların yol açtığı çevresel yıkıma ilişkin Tahran’ın tutumunu dile getirmek için değerlendireceğini söyledi. Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in çevrenin tahrip edilmesindeki rolüne değineceğini belirtti. Açıklama İran devlet televizyonunda yayımlandı.

Fransa hükümeti, Macron’un zirveye katılmamasını 11 Kasım’da Birinci Dünya Savaşı ateşkesinin yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma törenine katılacak olmasına ve perşembe günü İrlanda’da gerçekleştirilecek Avrupa zirvesine bağladı.

Avrupa İklim Eylem Ağı Direktörü Chiara Martinelli ise liderlerin katılımının küresel enerji dönüşümünün yönünü etkilemek açısından temel önem taşıdığını vurguladı. Martinelli, Avrupa’nın en büyük ekonomilerinin liderlerinin yokluğunda von der Leyen’in zirve kürsüsünde yalnız kalmasından endişe duyduğunu ifade etti.

ABD ve Çin de zirveye katılmıyor

ABD Başkanı Donald Trump da zirveye katılmayacak. Washington yönetiminin Paris İklim Anlaşması’ndan çekilmesi ve Trump’ın 2024’te yeniden seçilmesinden bu yana iklim müzakerelerine yetkili temsilci göndermemesi, ABD’nin konferanstaki yokluğunu daha da dikkat çekici hale getiriyor.

İklim konferanslarına nadiren katılan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de zirvede yer almayacak. Çin'i konferansta Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng temsil edecek.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi ve küresel ısınmaya yol açan sera gazı emisyonlarının en büyük kaynakları arasında bulunan ABD ve Çin’in lider düzeyinde temsil edilmemesi, iklim müzakereleri açısından özel önem taşıyor.

Buna karşılık Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’nın zirveye katılması öne çıkan gelişmeler arasında yer alıyor. İklim aktivistleri, Lula’nın geçen ay yapılan Brezilya cumhurbaşkanlığı seçimlerinde sağcı rakibi Flavio Bolsonaro’yu yenmesini, ormansızlaşmayı azaltmaya yönelik politikaları nedeniyle olumlu karşılamıştı.

Konferansa ev sahipliği yapan Türkiye, ulaşım, binalar ve sanayi sektörlerinde elektriğe geçişi hızlandırmayı amaçlayan gönüllü bir girişimi gündeme taşımaya hazırlanıyor. Girişim, elektriğin küresel toplam enerji tüketimi içindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılmasını hedefliyor.

Avrupa Birliği ise elektrifikasyonun temiz enerji kaynaklarına dayanması gerektiğini vurguluyor. Bu yaklaşımın, Türkiye'nin girişimi kapsamında petrol, doğal gaz ve kömürün gelecekteki rolüne ilişkin tartışmaları gündeme getirmesi bekleniyor.

Ülkelerin 2023 yılında düzenlenen COP28'de ilk kez iklim değişikliğinin temel itici gücü olarak görülen fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda anlaşmaya varmasının ardından, yıllık iklim müzakereleri bu hedefin hayata geçirilmesi yönünde somut ilerleme sağlamakta zorlanıyor.