Irak yargısı: 'Yüzyılın Hırsızlığı' şüphelileri firar etti

Irak yargısı "Yüzyılın Hırsızlığı" ile suçlananların çoğunun firar ettiğini duyurdu

Yargıç Ziya Cafer (INA)
Yargıç Ziya Cafer (INA)
TT

Irak yargısı: 'Yüzyılın Hırsızlığı' şüphelileri firar etti

Yargıç Ziya Cafer (INA)
Yargıç Ziya Cafer (INA)

Irak’ta 2,5 milyar dolar olduğu tahmin edilen vergi fonu hırsızlığının ya da "Yüzyılın Hırsızlığı" olarak bilinen olayın yankıları hâlâ sürüyor. Büyük halk kesimleri, olaya karışanları sorumlu tutma hususunda hükümet ve adli makamların ciddiyetini sorguluyor. Özellikle bir yanda davaya karışan yaşlıların şartlı salıverilmesi ya da hükümet ve yargı makamlarının olaya karışanlardan hesap sorma ciddiyetini kanıtlama kaygısı şüpheleri artırıyor. Olaya karışanların hesap vermesi hususunda "ağırdan alma ve ciddiyetsizlik" suçlamaları ile karşı karşıya kalan Karkh Soruşturma Mahkemesi Yargıcı Ziya Cafer, dün (Perşembe), "vergi fonu hırzılğı" olayının ana zanlısı Nur Zuhayr'in 1,6 trilyon dinardan yaklaşık 400 milyar dinarı (yaklaşık 300 milyon dolar) iade ettiğini açıkladı.
Sanığın şartlı salıverilmesi karşılığında alınan bu küçük ve mütevazi meblağ, halkın büyük kesimleri tarafından alay ve şaşkınlık konusu olarak görüldü.
Yargıç Cafer, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, "Yolsuzlukla mücadele konusu ülkenin içinden geçtiği krizlerden biridir. Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan, Dürüstlük Komitesi Başkanı Yargıç Haydar Hanun, Rusafe ve Karh’taki Dürüstlük Komitesi davalarına bakan soruşturma hakimleri geçtiğimiz günlerde bir araya geldi. Bu toplantının amacı, yolsuzlukla mücadele konusundaki soruşturma çalışmalarımızın önündeki engelleri netleştirmektir. Yolsuzlukla mücadele sürecini baltalayan bir takım engeller bulunuyor. Bunlardan en önemlisi konu ile ilgili delillerin toplanması, olgunlaştırılması, failler hakkında yasal işlem yapılmak üzere bu delillerin soruşturma mahkemelerine ulaştırılması ve daha sonra faillerin yetkili mahkemeye sevk edilmesidir. Toplantıda, mali ve idari yolsuzluk suçlarının failleri tarafından çalınan meblağların geri alınması için çalışma gereğine vurgu yapıldı.”
Yargının birkaç gün önce yayınladığı açıklama ile zanlı Nur Zuhayr'ın malları üzerindeki haciz kaldırıldı. Bu kararı büyük bir infiale yol açarken Cafer, “Sanıkların devlet hazinesine yatırılan paraları geri ödediği açık. Sonuç olarak, bedelinin tamamı devlet hazinesine ödenmiş olan mal veya şirketin haczi kaldırıldı. Sanıkların menkul ve gayrı menkul mallarına yönelik haciz tamamen kaldırılmadı. Paranın geri kalanı devletin menfaatine ayrıldı.” dedi.
Yargı, Nur Zuhayr'ı geçen Kasım ayı sonunda kefaletle serbest bırakmıştı. Yargıya göre, Zuhayr'ın şirketleri borcu teslim etmeye ve belirli bir süre içinde bir trilyon 600 milyar dinarı aşan bir mali ödeme için anlaşma yapmaya istekli olduğunu ifade etti.
Şarku’l Avsat’ın INA’dan aktardığı habere göre Yargıç Cafer, “Sanık (Nur Zuhayr) şimdiye kadar bir trilyon 600 milyar dinarın yaklaşık 400 milyar dinarını ödedi. Geri kalanı da belirli bir takvime göre ödeniyor. Ödemenin hızla tamamlanması gerekiyor. Ödeme sürecinde pek çok engel var. Sanıkla ilgili seyahat yasağının kaldırılması doğru değil. Bir de çeşitli yönlerden alınan tedbirler var. Sanığın (Nur Zuhayr) soruşturma sürecinde gözetim altında tutulmasına ve takibine karar verildi” ifadelerini kullandı.
Yaygın popüler eğilimler, haftalardır sanıkların soyguna karışan silahlı kuvvetler ve gruplar eliyle organize bir şekilde ülke dışına kaçacağını iddia ediyor.
Cafer, "Yüzyılın hırsızlığı vakasıyla ilgili soruşturmalar devam ediyor ve bu konuda bazı sıkıntılar yaşanıyor. Suçu işleyenlerin çoğunun Irak dışında olması önümüze çıkan engellerden biri. Ama onları düzgün bir şekilde takip etmenin bir yolunu bulacağız ve kaçak paranın tamamını hazineye iade edeceğiz.”
Eski Başbakan Mustafa el-Kazimi'nin ofisinde mali işler danışmanı olan Heysem el-Cuburi'nin geçtiğimiz hafta kefaletle serbest bırakılması ile ilgili konuşan Cafer, Cuburi’nin “17 milyar doların 9 milyarını ödediğini" söyledi.



Irak parlamentosu cumhurbaşkanı seçimi oturumunu erteledi

Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
TT

Irak parlamentosu cumhurbaşkanı seçimi oturumunu erteledi

Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)

Irak parlamentosu, cumhurbaşkanlığı seçimi için yapılması planlanan oturumu erteledi. Bu karar, Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi’nin Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği’nden (KYB) gelen ‘oturumun ertelenmesine’ yönelik talebi almasının ardından alındı.

Temsilciler Meclisi Başkanlığı Basın Ofisi, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, Halbusi’nin 27 Ocak Salı günü gerçekleşmesi planlanan ve cumhurbaşkanının seçilmesi için düzenlenen oturumun ertelenmesi talebini aldığını bildirdi. Açıklamada, erteleme talebinin iki parti arasında daha fazla görüşme ve anlaşma sağlanması amacıyla yapıldığı ifade edildi.

Cumhurbaşkanlığı için aday olan 19 kişi, Irak Anayasası’na uygun şekilde adaylık şartlarını yerine getirdikten sonra hem Irak Temsilciler Meclisi hem de Federal Yüksek Mahkeme’den onay aldı.

Adaylar arasındaki yarış, özellikle iki isim üzerinde yoğunlaşıyor: KDP adayı Fuad Hüseyin ve KYB adayı Nizar Amidi.

Diğer yandan Şii Koordinasyon Çerçevesi dün KDP ve KYB heyetlerini ayrı ayrı toplantıya çağırdı. Toplantının amacı, heyetlerin görüşlerini tartışmak ve cumhurbaşkanlığı seçimini anayasal süresi içinde gerçekleştirecek bir anlaşmaya varılmasını sağlamaktı; böylece anayasal takvim ve ulusal yükümlülükler de korunacaktı.

Iraklı siyasi kaynaklara göre, KDP lideri Mesud Barzani ve KYB lideri Bafel Talabani’nin, Kürt bileşeni için yüksek makamların dağıtımı mekanizmasına uygun olarak tek bir uzlaşı adayı belirleme konusunda anlaşamadıkları bildirildi. Bu nedenle her iki partinin adayı, doğrudan oylama yoluyla parlamentoda birbirleriyle yarışacak.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, tüm Kürt partileri ve parlamentodaki bloklar arasında bir uzlaşı sağlanamaması nedeniyle cumhurbaşkanlığı adayının seçimi sürecinin birçok engelle karşılaşacağını belirtti. Diğer bir zorluk ise parlamentodaki diğer blokların hangi adayı destekleyecekleri konusunda kararsız olması. Bu durum, özellikle toplam 329 milletvekilinin üçte ikisinin sağlanması gereken parlamentoda oturum açılması gerektiğinden, seçim sürecinin uzamasına yol açabilir.


Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

Financial Times bugün yayımladığı haberde, İsrail’in ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle yeni bir 10 yıllık güvenlik anlaşması görüşmelerine hazırlanmakta olduğunu bildirdi. Amaç, İsrail’in milyarlarca dolarlık nakit yardımlar olmadan da Amerikan askeri desteğini sürdürmesini sağlamak olarak aktarılıyor.

İsrail Savunma Bakanlığı’nda mali danışman olarak görev yaparken istifa eden Gil Pinhas Financial Times’a verdiği demeçte, önümüzdeki haftalarda yapılması beklenen görüşmelerde İsrail’in nakit yardımlar yerine ortak savunma projelerini önceliklendirmeyi planladığını belirtti. Pinhas, “Bu bağlamda ortaklık, sadece finansman meselesinden daha önemli… Parayla ölçülemeyecek birçok husus var. Konuya daha geniş bir bakış açısıyla yaklaşılmalı” dedi.

Pinhas, İsrail’in Amerikan silahlarını satın almak için kullanabileceği yıllık yaklaşık 3,3 milyar dolarlık doğrudan mali desteğin ‘müzakere edilebilecek ve kademeli olarak azaltılabilecek bir unsur’ olduğunu ifade etti. ABD ve İsrail hükümetleri, 2016 yılında imzalanan 10 yıllık bir mutabakat zaptıyla 38 milyar dolarlık askeri yardım taahhüdünde bulunmuştu; bunun 33 milyar doları askeri teçhizat alımı için hibe, 5 milyar doları ise füze savunma sistemleri için ayrılmıştı. Bu anlaşmanın süresi Eylül 2028’de sona eriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, iki hafta önce Reuters’a yaptığı açıklamada, önümüzdeki on yıl içinde İsrail’in Amerikan askeri yardımlarına olan bağımlılığını ‘kademeli olarak azaltmayı’ umduğunu söylemişti. Netanyahu, ülkesinin yabancı askeri yardımlara bağımlı olmaması gerektiğini vurgularken, tam bağımsızlık için net bir takvim açıklamadı.

Economist dergisine verdiği bir röportajda ise Netanyahu, “Önümüzdeki on yıl içinde askeri yardımları kademeli olarak azaltmak istiyorum” dedi ve söz konusu azaltımın sıfıra inip inmeyeceği sorusuna “Evet” yanıtını verdi.

gtyh
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)

Netanyahu, ABD’ye yaptığı son ziyarette Başkan Donald Trump’a İsrail’in “Washington’un yıllar boyunca sağladığı askeri yardımları büyük ölçüde takdir ettiğini, ancak artık güçlü bir ülke haline geldiğini ve olağanüstü yetenekler geliştirdiğini” söylediğini açıkladı.

Geçtiğimiz aralık ayında Netanyahu, İsrail’in diğer ülkelere bağımlılığı azaltmak amacıyla bağımsız bir silah endüstrisi geliştirmek için 350 milyar şekel (110 milyar dolar) harcayacağını duyurmuştu.


Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.