عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Barzani’den Irak Federal Mahkeme’sine sert tepki

Irak Federal Yüksek Mahkeme devlet yönetiminin temellerini sarsıyor.

Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ve Federal Mahkeme Başkanı Casim Muhammed Abbud geçtiğimiz Pazar gerçekleştirdikleri toplantıda (INA)
Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ve Federal Mahkeme Başkanı Casim Muhammed Abbud geçtiğimiz Pazar gerçekleştirdikleri toplantıda (INA)
TT
TT

Barzani’den Irak Federal Mahkeme’sine sert tepki

Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ve Federal Mahkeme Başkanı Casim Muhammed Abbud geçtiğimiz Pazar gerçekleştirdikleri toplantıda (INA)
Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ve Federal Mahkeme Başkanı Casim Muhammed Abbud geçtiğimiz Pazar gerçekleştirdikleri toplantıda (INA)

Irak Federal Yüksek Mahkemesi, bir karar yayınlayarak Bağdat'taki federal hükümet ile Kürdistan Bölgesel Hükümeti arasındaki ilişkilerde sarsıntıya neden oldu.  Mahkeme, Mustafa el-Kazımi başkanlığındaki ‘önceki hükümette Kürdistan bölgesine maaş şeklinde meblağlar göndermenin yasa dışı’ olduğuna karar verdi.
Kararları yetkilileri bağlayıcı nitelikte olan Federal Yüksek Mahkemesi’nin kararı IKBY tarafından öfkeyle karşılanırken, Irak siyasi gözlemcileri kararın Muhammed Şiya es-Sudani hükümeti için bir utanç kaynağı olduğunu; çünkü Kürtlerin mihenk taşı olduğu ‘Devlet Yönetimi Koalisyonu’ adlı yeni bir koalisyonun oluşumunda temsil edilen bir siyasi iradeye göre oluşturulduğunu söyledi. Federal Mahkeme'nin kararıyla ilgili olarak hükümet veya Sudan ofisi tarafından herhangi bir görüş veya açıklama yapılmazken, siyasi güçlerin çoğu, bu sırada kararın verilmesinin ‘Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi'nin Devlet Yönetimi Koalisyonu içindeki oturumlarını askıya alabileceğine dair belirtiler arasında, Devlet Yönetimi Koalisyonu'nun temellerini derinden sarstığını düşünüyor.
Mahkeme, yaptığı açıklamada, Bakanlar Kurulu'nun 15.06.2021 ve sonrasında verdiği kararların geçersiz olduğuna karar verildiğini bildirdi. Açıklamada, “Kararın 2005 Yılı Irak Cumhuriyeti Anayasası'nın (93/Üçüncü ve 94) ve Federal Anayasa'nın (4/Üçüncü ve 5/İkinci) Maddeleri hükümlerine dayanarak kesin ve tüm merciler için bağlayıcı olduğu’ dikkate alınarak 2005 yılı için (30) sayılı Yargıtay Kanunu, 2021 yılı için (25) sayılı Kanun ile değiştirilmiştir” ifadelerine yer verildi. Mahkemenin kararı, Koordinasyon Çerçevesi temsilcisi Mustafa Cabbar Sened'in Mustafa el-Kazımi hükümetinde kabine tarafından alınan kararlara karşı 9 ay önce açtığı davaya dayanılarak verildi. Karar, bütçe onaylandıktan sonra ödenmesi şartıyla, bölge çalışanlarının maaşları olan, her ödemenin gücü 400 milyar Irak dinarı (yaklaşık 2,5 milyon dolar) olan 4 mali ödemenin transferini gerektiriyor.
Sened, davasını kazanmayı başardı. Davada, hükümetin kararlarını iş yapmakla görevliyken aldığı ve bu nedenle fon dağıtma yetkisinin olmadığı belirtildi. IKBY’nin bölgeden ihraç edilen petrolün vergisini ödememesine ek olarak, Federal Mahkeme'nin daha önceki bir kararıyla merkezi hazineye aktarılmasına hükmedildi.
Mesud Barzani, Federal Yüksek Mahkeme'ye karşı öfkeli bir açıklama yaptı. Eski Irak Cumhurbaşkanı Saddam Hüseyin'in rejimi sırasındaki ‘devrim mahkemesine’ benzer olarak nitelendirdi. Hukukçular, Federal Mahkeme'nin Barzani'ye karşı dava açmasını suç sayıyor. Çünkü yetkililere hakaretin cezasının 7 yıla kadar hapis olduğu ifade ediliyor. Ancak öfkeli parti lideri Mesud Barzani'nin açıklamasının ardından bölge yönetimi tarafından yapılan açıklamalar özellikle Bağdat'taki hükümet çevrelerinin de federal karardan memnun olmadığını hissettikten sonra ortamı sakinleştirmeye çalıştı.
Bu bağlamda, IKBY Hükümeti Başkanı Mesrur ​​Barzani dün yaptığı açıklamada, Irak'ta gücü paylaşan siyasi partiler arasında akdedilen anlaşmaya uygun olarak, federal hükümetin göreve başlamasından itibaren altı ay içinde Federal Yüksek Mahkeme ve Federasyon Konseyi'nin yasal düzenlemesinin Temsilciler Meclisi tarafından yapılmasına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Almanya Dışişleri Bakanlığı'nda Devlet Bakanı Tobias Lindner ve beraberindeki heyeti kabul ettiği sırada Barzani'nin ofisinden yapılan açıklamada, "Barzani, Bağdat'la birlikte Kürdistan bölgesinin sorunları kökten ve anayasa temelinde çözme isteğini yineledi” ifadelerine yer verildi. Açıklamada, Federal Yüksek Mahkeme'nin mali borçların bir kısmının bölgeye ödenmesini engelleme kararının, bu mahkemenin son dönemde Yüksek Hükümet heyetinin Bağdat ziyaretine hâkim olan olumlu atmosfer ışığında sorunları çözmek için yeni fırsatı baltalamaya yönelik bir başka haksız girişimi olduğuna işaret edildi. Barzani, "Federal Mahkeme'nin adımları ve davranışları, herhangi bir anlaşmaya varma ve IKBY  ile federal hükümet arasındaki anlaşmazlıkları çözme olasılığı karşılığında sorun yaratıyor" dedi.
Aynı kapsamda IKBY Yargı Konseyi, Federal Yüksek Mahkeme'nin kararını reddettiğini açıkladı. Bölgedeki Yargı Konseyi Başkanı Yargıç Abdulcebbar Aziz Hassan yaptığı açıklamada, "Bu karar anayasaya aykırıdır, Irak'ta istikrara hizmet etmez ve ülkeyi krizlerin zincirlerinden kurtarma çabalarına karşıdır. Bu mahkeme anayasaya aykırıdır ve oluşumunun gözden geçirilmesi gerekmektedir. Çünkü Federal Mahkeme, kararlarını çoğunluğun ve azınlığın bakış açısıyla vermemelidir” şeklinde konuştu.
Değişim Hareketi (Goran) üyesi Sirva Abdulvahid, Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Federal Yüksek Mahkeme kararlarının kesin olduğunu kabul etmeliyiz, ancak hükümet bu kararları uyguluyor mu? Peki hükümet bu kararları uygularsa siyaset sahnesinde bir etkisi olur mu? Anayasaya, yasalara ve anlaşmalara bağlılıktan başka bir şey kalmaması için iki tarafın petrol dosyası sorununu çözmesi ve bölgesel hükümetin Bağdat ile yaptığı anlaşmaya uyması gerektiğini zaten söyledik ve şimdi de tekrarlıyoruz. İki taraf arasındaki mevcut sorunun çözülememesi yozlaşmışların ve kendi çıkarları için halkın gücüyle oynayanların çıkarınadır. Federal hükümet sorumluluğun bir kısmını üstlense de, sorumluluk taşıyanlar Kürt petrol dosyasını kontrol eden kişilerdir” ifadelerini kullandı.
Aynı bağlamda, Hukuk Uzmanı Ali et-Temimi Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Federal Yüksek Mahkeme'nin kararı, Bakanlar Kurulu'nun 2021 yılından IKBY’e yönelik önceki kararlarını geçersiz kıldı ve bunların bir bölümü 2022 yılındaydı. Başvuranlar, Federal Mahkemenin görev alanına giren paragraflara ve görevleri yasayı uygulamakla sınırlı olan ve bunun tersi olmayan Bakanlar Kurulunun görevlerine ilişkin anayasal maddelere dayanmışlardır. Davacılar, IKBY’ye verilen miktarın ödenmesine ilişkin olarak, Federal Mahkeme tarafından oy çokluğuyla çıkarılan yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle buna itiraz ettiler” dedi.
Temimi, bu kararın uygulanmasına ilişkin bir soruya cevaben, “Karar, uygulamada geçmişe dönük etkiden bahsetmemiş, ancak hukuk felsefesine başvurulduğunda ve anayasa mahkemelerinin görevleri bağlamında, bu kararlar hükümsüzlüğe odaklandığında geriye dönüktür. Yani karar geçmişe dönük etkiyi ifade etmiyor, çözüm uzlaşmadan geçiyor” şeklinde konuştu.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Sisi: Herhangi bir milis gücünü veya paralel oluşumu reddediyoruz... ve Filistinlilerin yerinden edilmesine hayır diyoruz

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nun yıllık toplantısında (Arşiv- AFP)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nun yıllık toplantısında (Arşiv- AFP)
TT
TT

Sisi: Herhangi bir milis gücünü veya paralel oluşumu reddediyoruz... ve Filistinlilerin yerinden edilmesine hayır diyoruz

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nun yıllık toplantısında (Arşiv- AFP)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nun yıllık toplantısında (Arşiv- AFP)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, bugün yaptığı açıklamada, bölge ülkelerini bölme, topraklarının bir kısmını ele geçirme veya ulusal ordulara ve kurumlara paralel oluşumlar veya "milisler" kurma girişimlerinin kesin ve net bir şekilde reddedildiğini teyit etti.

Polis Günü kutlamaları sırasında televizyonda yayınlanan konuşmasında Sisi, herhangi bir ülkenin adını vermeden, ulusların yıkımına yol açan "milisler" ve oluşumların kurulmasına karşı uyardı. Herhangi bir ulusu etkileyen istikrarsızlığın hem bugünün hem de geleceğin kaybına yol açacağını vurguladı.

Mısır Cumhurbaşkanı, Filistin halkının topraklarından çıkarılmasına yönelik her türlü girişimi tamamen reddettiğini yineledi.

Mısır'ın yasadışı göçmenliğe karşı bir kale olmaya devam edeceğini belirten Cumhurbaşkanı, devlet kurumlarının polis şehitlerinin ve görev başında yaralananların fedakarlıklarını takdir ettiğini kaydetti. Sisi şöyle devam etti: "Şehitlerin anısına sadık kalacağız ve ailelerine karşı görevimize bağlı kalacağız." Mısır Cumhurbaşkanı, Polis Günü kutlamaları sırasında birçok polis memurunu onurlandırdı.

ARAP DÜNYASI

Irak: DEAŞ tutsakları dosyasıyla ilgilenme sorumluluğu tüm ülkelere aittir

Irak'ın batısındaki el-Kaim'de, Irak-Suriye sınırındaki beton bir duvarın yanında Haşdi Şabi güçleri, (DPA)
Irak'ın batısındaki el-Kaim'de, Irak-Suriye sınırındaki beton bir duvarın yanında Haşdi Şabi güçleri, (DPA)
TT
TT

Irak: DEAŞ tutsakları dosyasıyla ilgilenme sorumluluğu tüm ülkelere aittir

Irak'ın batısındaki el-Kaim'de, Irak-Suriye sınırındaki beton bir duvarın yanında Haşdi Şabi güçleri, (DPA)
Irak'ın batısındaki el-Kaim'de, Irak-Suriye sınırındaki beton bir duvarın yanında Haşdi Şabi güçleri, (DPA)

Irak Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin bugün yaptığı açıklamada, DEAŞ mahkumlarının Irak'a transferiyle ilgili güvenlik ve mali yüklerin yalnızca Irak tarafından karşılanmaması gerektiğini belirtti.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile yaptığı telefon görüşmesinde Bakan Hüseyin, "Bu konunun ele alınması sorumluluğu ilgili tüm ülkelere aittir" dedi.

Kallas, Irak hükümetine DEAŞ üyelerini kabul etme konusundaki ilk anlaşması için minnettarlığını dile getirdi.

Irak Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, DEAŞ tutsaklarının durumu görüşüldü ve Suriye'deki gelişmeler, özellikle varılan anlayış ve anlaşmalar ile bazı bölgelerde meydana gelen çatışmaların nedenleri hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.

Görüşmede ayrıca DEAŞ terör örgütü ve Suriye'deki hapishaneler, özellikle de Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kontrolünden çıkan bazı hapishanelerden bir dizi DEAŞ üyesinin kaçması konusu ele alındı; Suriye'nin Haseke bölgesindeki güvenlik durumu görüşüldü ve ateşkesin sürdürülmesi ve mevcut sorunların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiği vurgulandı.  

Her iki taraf da, SDG ile Suriye hükümeti arasında yapılacak görüşmelerde Avrupa'nın aktif rol oynamasının önemini vurgulayarak, net anlaşmalara varılması ve bunların uygulanmasına bağlı kalınması gerektiğini belirtti.

ARAP DÜNYASI

Gazze sakinleri, Trump liderliğindeki Barış Konseyi’nin trajik gerçekliklerini değiştirebileceğinden şüphe duyuyor

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bir aşevinden sıcak yemek almak için bekleyen Filistinliler (AP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bir aşevinden sıcak yemek almak için bekleyen Filistinliler (AP)
TT
TT

Gazze sakinleri, Trump liderliğindeki Barış Konseyi’nin trajik gerçekliklerini değiştirebileceğinden şüphe duyuyor

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bir aşevinden sıcak yemek almak için bekleyen Filistinliler (AP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bir aşevinden sıcak yemek almak için bekleyen Filistinliler (AP)

Gazze’nin bir mahallesinde çaresiz durumdaki Filistinliler, iki yıl süren savaşın yıkıma uğrattığı bölgede soğukla mücadele edebilmek için elleriyle bir çöp sahasını karıştırarak yakacak arıyor. Han Yunus kentindeki el-Mevasi bölgesinde ortaya çıkan bu manzara, dünya liderlerinin Davos’ta çizdiği tabloyla keskin bir tezat oluşturuyor.

ABD Başkanı Donald Trump Davos’ta, Gazze Şeridi’ni denetleyecek bir Barış Konseyi’nin kurulduğunu duyurdu.

Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF) konuşan Trump, ABD arabuluculuğunda geçtiğimiz ekim ayında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasından bu yana Gazze Şeridi’ne ‘rekor düzeylerde’ insani yardım girişine izin verildiğini açıkladı. Trump’ın damadı Jared Kushner ile Özel Temsilci Steve Witkoff da yıkıma uğramış bölgenin kalkınma potansiyeline dikkat çekti.

Ancak Gazze Şeridi’nde, ateşkesin başlamasının üzerinden aylar geçmesine rağmen yüz binlerce Filistinli hâlâ yerinden edilmiş durumda. Birçoğu, savaşta hasar görmüş binalarda ya da çadırlarda yaşamını sürdürüyor ve geceleri düşen hava sıcaklıklarına karşı korunmakta zorlanıyor.

Ateşkese rağmen bölgede ölümcül saldırılar da devam ediyor. Şifa Hastanesi Müdürü Muhammed Ebu Silmiyye’nin açıklamasına göre, İsrail tankları perşembe günü Gazze kentinin doğusunda dört Filistinliyi hedef aldı. Cenazelerin hastaneye getirildiği belirtildi. Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığına göre İsrail ordusu olaya ilişkin henüz açıklama yapmadı.

Gazze’de bazı kişiler, Trump’ın başkanlığını yaptığı Barış Konseyi’nin yaşam koşullarını değiştirip değiştiremeyeceği konusunda şüphelerini dile getirdi. Han Yunus’tan göç etmek zorunda kalan Rami Galban, “Bu konseyde İsrailliler var. Vatandaşlar olarak bu durumu nasıl anlamamız gerektiğini bilmiyorum. Bize acı çektirenler İsraillilerdi” dedi. Fethi Ebu Sultan ise “Başka bir seçeneğimiz yok. İçinde bulunduğumuz durum trajik” ifadelerini kullandı.

İsrail saldırılarının ardından oluşan yıkımın ve Han Yunus'taki çöp yığınının ortasında, yerinden edilmiş Filistinlilere barınak sağlayan çadırlar görünüyor. (AP)İsrail saldırılarının ardından oluşan yıkımın ve Han Yunus'taki çöp yığınının ortasında, yerinden edilmiş Filistinlilere barınak sağlayan çadırlar görünüyor. (AP)

Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana Gazze’ye insani yardımların önemli ölçüde arttığı belirtiliyor. Ancak bölge sakinleri, yakıt ve odun temininin hâlâ yetersiz olduğunu söylüyor. Fiyatların yüksek olması nedeniyle yakacak bulmanın zorlaştığı, odun arayışının ise tehlikeli olduğu ifade ediliyor. Hastane yetkililerine göre, İsrail güçleri odun toplamaya çalıştıkları sırada 13 yaşındaki iki çocuğu öldürdü.

Birleşmiş Milletler (BM) Sözcüsü Stephane Dujarric, yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kampları yöneten BM ortaklarının, kapasite ve finansmanla ilgili kısıtlamalar nedeniyle Gazze genelindeki 970 kamp alanının yalnızca yüzde 40’ına destek sağlayabildiğini açıkladı. Dujarric, buna rağmen BM ortaklarının çadır, yatak, uyku tulumu, battaniye, kışlık giysi, mutfak malzemeleri ve güneş enerjili lambaların dağıtımını sürdürdüğünü kaydetti.

Eşi ve altı çocuğuyla birlikte bir çadırda yaşayan Sena Salah için ateş yakmak, yemek pişirebilmek ve ısınabilmek amacıyla her gün yerine getirilmesi gereken bir zorunluluk haline gelmiş durumda. Ailesinin, kendilerini sıcak tutacak yeterli giysisi dahi neredeyse bulunmuyor. Salah, odun ya da gaz satın alacak maddi imkânlarının olmadığını, plastik yakmanın tehlikelerinin farkında olduklarını ancak başka seçeneklerinin bulunmadığını söyledi. Aile bireyleri ateşi canlı tutmak için plastik ve kâğıt atarken, “Hayat son derece zor” diyen Salah, “Bir bardak çay bile içemiyoruz” ifadesini kullandı. Salah, “İşte bu bizim hayatımız. Şiddetli soğuk nedeniyle geceleri uyuyamıyoruz” diye konuştu.

Aziz Akl da odun fiyatlarının çok yüksek olduğunu belirtti. Ailesinin herhangi bir gelirinin bulunmadığını söyleyen Akl, odun için istenen 7 ya da 8 şekeli (yaklaşık 2,5 dolar) karşılayamadıklarını ifade etti. “Evim artık yok, çocuklarım da yaralandı” dedi.

Diğer yandan üç Filistinli gazetecinin öldürülmesi, bölgedeki insani krizi daha da derinleştirdi. Gazze’deki sağlık yetkilileri, perşembe günü onlarca kişinin, bir gün önce İsrail saldırısında araçları hedef alınarak öldürülen üç Filistinli gazetecinin cenaze törenine katıldığını açıkladı. Hayatını kaybeden gazetecilerden birinin AFP ile çalıştığı belirtildi.

İsrail ordusu, söz konusu saldırının, birlikleri için tehdit oluşturduğunu belirttiği bir insansız hava aracını (İHA) kullanan şüphelilerin tespit edilmesinin ardından düzenlendiğini açıkladı. Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı ise ekim ayında başlayan ateşkesten bu yana İsrail ateşi sonucu Gazze Şeridi’nde 470’ten fazla kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Bakanlığa göre, İsrail’in kontrolündeki bölgelerle Gazze Şeridi’nin büyük bölümünü ayıran ateşkes hattı yakınlarında en az 77 kişi İsrail ateşiyle öldürüldü.

Gazze Şeridi'nin Han Yunus kentindeki bir pazarda tavuklara bakan Filistinli bir kadın (AP)Gazze Şeridi'nin Han Yunus kentindeki bir pazarda tavuklara bakan Filistinli bir kadın (AP)

Gazze Şeridi’ndeki yeni teknokrat hükümetin başkanı Ali Şaas, önümüzdeki hafta Mısır sınırındaki Refah Sınır Kapısı’nın her iki yönden yeniden açılacağını duyurdu. Sınır kapısının yeniden açılması, Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilerin tedavi için Mısır’a geçişini veya akrabalarını ziyaret etmelerini kolaylaştıracak.

Öte yandan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise ABD’nin fonlar üzerindeki yasağı kaldırması durumunda, Gazze Şeridi’nde insani amaçlarla kullanılmak üzere Barış Konseyi’ne 1 milyar dolar göndermek istediğini bildirdi. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile Moskova’da bir araya gelen Putin, “Filistin devletinin kurulması ve etkin bir şekilde işlemesi, Ortadoğu’daki çatışmaya nihai çözüm getirebilecek tek yol” dedi.