Sisi, Ermenistan'ı ziyaret eden ilk Mısır Cumhurbaşkanı oldu

Mısır ve Ermenistan heyetleri arasında genişletilmiş müzakere oturumu (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır ve Ermenistan heyetleri arasında genişletilmiş müzakere oturumu (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Sisi, Ermenistan'ı ziyaret eden ilk Mısır Cumhurbaşkanı oldu

Mısır ve Ermenistan heyetleri arasında genişletilmiş müzakere oturumu (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır ve Ermenistan heyetleri arasında genişletilmiş müzakere oturumu (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin Ermenistan'a yaptığı ilk ziyarette Kahire ve Erivan, başta ekonomi olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğini geliştirme konusunda anlaştı. Mısır ve Ermenistan, Rusya-Ukrayna krizindeki gelişmeler ve bu krizin dünya üzerindeki ekonomik yansımaları ile ilgili olarak ortak endişeler konusunda koordinasyon ve istişareyi yoğunlaştırma ihtiyacı konusunda fikir birliğine sahip olduklarını açıkladı.
Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Bessam Radi'ye göre, Sisi dün Ermenistan’ın başkenti Erivan'da Ermeni mevkidaşı Vahagn Haçaturyan ile basına kapalı görüşmeler yaptı ve ardından genişletilmiş bir müzakere oturumu gerçekleştirdi.
Erivan'da bulunmaktan duyduğu ‘mutluluğu’ dile getiren Sisi, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin başlamasından bu yana ülkeyi ziyaret eden ilk Mısır Cumhurbaşkanı olduğunu ifade etti. Sisi, Ermeni mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Erivan'a yaptığı ziyaretin ülkesinin Ermenistan'a duyduğu ilgiye dayalı olarak ilişkilerini çeşitli alanlarda geliştirme arzusunu yansıttığını söyledi.
Mısır Cumhurbaşkanı, ülkesinin tarihsel olarak çeşitli siyasi, ekonomik, kültürel ve sanatsal alanlarda ve Mısır toplumunun yaşamını zenginleştirmede katkılarını takdir eden on binlerce Ermeni'ye ev sahipliği yaptığını bildirdi.
Ermenistan Cumhurbaşkanı, Mısırlı mevkidaşının tarihi ziyaretini memnuniyetle karşıladı ve ‘ülkesinin Mısır ile iki ülkeyi birleştiren genişletilmiş bağlardan gurur duyduğunu’ ifade etti. Haçaturyan, Mısır'ın özellikle altyapı ve ulaşım projelerinde başarılı bir deneyime sahip olduğuna değinerek, Ermenistan’ın Mısır ile teknik uzmanlık alışverişi yapma arzusunu dile getirdi.
Sisi, Haçaturyan ile görüşmesinde, Mısır’ın Ulusal Yeşil Hidrojen Strateji projesinin başlatılmasıyla enerji alanındaki başarılarına değinerek, Arap ve Afrika ülkeleriyle yapılan serbest ticaret anlaşmalarının enerji projelerini gelecek vaat eden bir yatırım noktası haline getirdiğini kaydetti.
Mısır Cumhurbaşkanı, tarafların ‘iki ülke arasındaki ticaret hacmini, gelecek vaat eden yetenekleri ve seçkin siyasi ilişkileri artırmak için ortak çalışmanın önemi’ konusunda anlaştığını söyledi. İki ülke arasındaki mevcut ekonomik mekanizmaların, başta Ekonomik, Bilimsel ve Teknik İşbirliği Ortak Komitesi ve İşadamları Forumu olmak üzere, harekete geçirilmesi ve canlandırılması gerektiğine dikkati çeken Sisi, ülkesinin Ermenistan'daki altyapı projelerinin uygulanmasına katılmaya hazır olduğunu ifade etti.
Görüşmede, Ortadoğu ve Kafkasya’nın yanı sıra ortak ilgi alanına giren uluslararası ve bölgesel meseleler masaya yatırıldı. Sisi, koronavirüs salgını ve Rusya-Ukrayna krizinin yansımaları ışığında ortaya çıkan ekonomik krizle insanların iki kat acı çektiği bu aşamada, kalıcı, kapsamlı ve adil bir barışa ulaşmak, barış yolunu tamamlamak ve halklar için daha iyi bir gerçeklik ve insana yakışır bir yaşam sağlamak adına diyalog, müzakere ve yorulmak bilmeyen çalışmanın öneminin vurgulandığını söyledi.
Sisi ve Haçaturyan, ilgili devlet kurumları arasında bilimsel, teknolojik, spor ve kültürel alanlarda işbirliği için bir dizi ortak anlaşma ve mutabakat zaptı imzaladı. Ayrıca yatırım alanında kurumsal işbirliği içinde anlaşma sağlandı.
Bu bağlamda Radi’ye göre Sisi, dün Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile uluslararası ve bölgesel krizlerin yanı sıra bu durumun Avrupa kıtasının güvenliği üzerindeki yansımalarını inceleyen görüşme gerçekleştirdi.
Mısır Cumhurbaşkanlığı sözcüsü, özellikle Rusya-Ukrayna krizindeki gelişmeler ve bunun dünya üzerindeki ekonomik yansımaları açısından Doğu Avrupa ve Güney Kafkasya bölgesiyle ilgili olarak koordinasyon ve istişareyi yoğunlaştırma ihtiyacı konusunda iki tarafın anlaştığını bildirdi.
Radi, tarafların yasadışı göçle kapsamlı bir perspektifle mücadele etmek adına ortak işbirliğini güçlendirme ve bunu teşvik eden ana nedenleri ortadan kaldırmak için çalışma ve uluslararası toplumun terörizme karşı birleşme ihtiyacı üzerinde fikir birliğine vardığını söyledi.



Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
TT

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)

Geçtiğimiz salı akşamı, Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünün açıklanmasıyla birlikte, uzun soluklu bir siyasi sürecin de sonuna gelindi. Yıllar boyunca uluslararası alanda ‘rejimin kabul edilebilir yüzü’ ve babasının iktidarının muhtemel varisi olarak görülen Seyfülislam Kaddafi, 2011 sonrası dönemde ise uluslararası düzeyde aranan bir sanığa dönüştü. Daha sonra başkanlığa aday olarak ortaya çıkan Kaddafi, gölgelerden çıkarak yeniden Libya’daki siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleşti.

Peki Seyfülislam Kaddafi kimdi ve siyasi kariyeri boyunca hangi rolleri üstlendi?

‘Geçiş projesi’ olmaya çalışan rejimin oğlu

Seyfülislam Kaddafi, 25 Haziran 1972’de doğdu ve babasının onlarca yıl yönettiği Libya’da büyüdü. 1990’lı yıllarda Trablus’ta mimarlık eğitimi alan Kaddafi, daha sonra Batı ağırlıklı bir eğitim yolunu izleyerek Avusturya’da işletme eğitimi gördü. Akademik kariyerini ise 2008 yılında Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) aldığı doktora derecesiyle tamamladı. Bu eğitim süreci, ona aynı anda hem ‘teknokrat’ hem de ‘elit’ bir imaj kazandırdı.

dferg
Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam, 23 Ağustos 2011 tarihinde başkent Trablus'ta destekçilerini selamlıyor. (Reuters)

Ancak eğitim, siyasetten bağımsız bir unsur olmadı. Çeşitli anlatımlara göre Seyfülislam Kaddafi, bu süreçte Batılı çevreler ve etkili isimlerle geniş bir ilişki ağı kurdu; babasının rejimine temkinli yaklaşan başkentlerle Libya arasında bir köprü olarak kendini konumlandırmasında bu bağlantılar belirleyici rol oynadı.

‘Uluslararası bir figür’ olarak yükselişi ve uzlaşma dosyaları

2000’li yılların başından itibaren, herhangi bir resmî ve sürekli devlet görevi üstlenmemesine rağmen, Seyfülislam Kaddafi’nin adı hassas dosyalarda öne çıkmaya başladı. Dış uzlaşma süreçlerinde ve arabuluculuk girişimlerinde rol oynadı; adı, tartışmalı dönüm noktalarıyla birlikte anıldı. Bunlar arasında Lockerbie davası kapsamında yürütülen tazminat düzenlemeleri ile Batı’yla kademeli normalleşme sürecine ilişkin dosyalar yer aldı. Bu dönemde Seyfülislam, ekonomik ve siyasi modernleşmeden söz eden bir ‘reformcu’ figür olarak lanse edilirken, babasının kurduğu yönetim yapısıyla açık bir kopuş ilan etmedi.

Söz konusu yıllarda, uluslararası alandaki varlığını yönetmek üzere etrafında idari, mali ve medya alanlarında çalışan bir ekip oluşturuldu. Lüks bir yaşam tarzı ve geniş ilişki ağlarına işaret eden göstergeler dikkat çekti. Batılı bir gazetecilik anlatısı, Londra’daki ikameti süresince yürütülen yazışmalar, düzenlemeler ve halkla ilişkiler faaliyetlerini, 2011’de Muammer Kaddafi yönetimine karşı patlak veren ayaklanma öncesindeki ‘perde arkasına’ açılan nadir bir pencere olarak tanımladı.

Londra'da: Bağlantılar ve aracılar

İngiltere’de bulunduğu dönemde, özel hayat ile kamusal alan arasındaki sınırlar giderek iç içe geçti. Prestijli bir üniversitede eğitim, iş dünyasından çevrelerle ve siyasi figürlerle kurulan ilişkiler ile güvenlik ve gayriresmi temsil gereklilikleri çerçevesinde çeşitli kurum ve yapılarla temaslar bu sürecin parçaları oldu.

fevf
Libya'nın eski lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, 25 Mayıs 2014 tarihinde Zintan şehrindeki bir hapishane içinden duruşmaya katılıyor. (Reuters)

Buna paralel olarak, belirli dosyalar etrafında halkla ilişkiler faaliyetleri yoğunlaştı. Bunların başında, İngiltere’de ve uluslararası alanda uzun süre tartışma konusu olan Lockerbie hükümlüsü Abdülbasit el-Megrahi’nin serbest bırakılmasına yönelik girişimler geldi. Batılı raporlara göre bu süreç, medya ve siyasi baskı faaliyetleriyle birlikte yürütüldü.

2011... Devrimle yüzleşme

Şubat 2011’de Libya’da başlayan protestolar ve ardından patlak veren savaşla birlikte, Seyfülislam Kaddafi’nin söylemi de değişti. ‘Reform’ vurgulu çizgiden açık bir meydan okuma diline geçen Kaddafi, rejimi savunan ve muhaliflerini tehdit eden açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktı. Bu tablo, birçok gözlemciye göre, onu sistem içinde ‘yumuşak bir alternatif’ olarak konumlandıran imajın sona erdiği kırılma noktası oldu. Bu gelişmelerin ortasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 27 Haziran 2011’de Seyfülislam Kaddafi hakkında insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkardı.

sdf8o98
Seyfülislam Kaddafi, 19 Kasım 2011'de Libya'nın Zintan kentinde bir uçakta otururken (Reuters)

Trablus’un düşmesi ve Muammer Kaddafi’nin öldürülmesinin ardından, Kasım 2011’de Seyfülislam Kaddafi’nin yakalandığı açıklandı. Böylece, uzun süreli tutukluluk ve kamuoyundan uzak bir dönemle tanımlanan yeni bir sürece girildi.

Trablus’taki bir mahkeme, 2015 yılında, Seyfülislam Kaddafi’yi gıyabında kurşuna dizilerek idam cezasına çarptırdı. Yaklaşık 30 Kaddafi dönemi yetkilisiyle birlikte yargılandığı davada, babasının iktidarına karşı ayaklanma sırasında göstericilerin öldürülmesi de dahil olmak üzere savaş suçlarından hüküm giydi. Ancak söz konusu karar daha sonra iptal edildi.

Kayboluş ve ardından 'siyasi geri dönüş'

Seyfülislam Kaddafi’nin 2017 yılında bir af yasası kapsamında serbest bırakıldığı duyuruldu. Bu tarihten sonra kamuoyundaki görünürlüğü sınırlı kalan Kaddafi, 2021’de başkanlık seçimleri için adaylık başvurusunda bulunarak yeniden gündeme geldi. Gür sakalı ve geleneksel kıyafetleriyle verdiği görüntü, eski rejim yanlılarının toplumsal tabanının bir kesimiyle uzlaşma mesajı olarak yorumlanırken, yıllar süren bölünmenin ardından merkezi devlet fikrini yeniden canlandırma çabasına da işaret etti.

Ancak bu geri dönüş, hukuki ve siyasi engellere takıldı. Libya içindeki önceki yargılamalar ve verilen hükümler ile UCM’nin tutuklama kararının yürürlükte olması, Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığını tartışmalı bir mesele haline getirdi.

Öldürülmesi

3 Şubat 2026’da Libya’nın resmi haber ajansı, Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünü duyurdu. Seyfülislam’ın siyasi ekibinin başkanı Abdullah Osman, Libya el-Ahrar televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 53 yaşındaki Seyfülislam Kaddafi’nin evinde dört kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü söyledi. Osman, “Dört silahlı kişi Seyfülislam’ın ikametgâhına girdi, güvenlik kameralarını devre dışı bıraktıktan sonra kendisini öldürdü” ifadesini kullandı.


Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)
TT

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)

Alman Silahlı Kuvvetleri, Ortadoğu'daki gerginliğin tırmanmasıyla birlikte "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'ta konuşlandırılan asker sayısını azaltacağını duyurdu.

Alman ordusunun operasyon komuta merkezi, artan bölgesel gerginlikleri gerekçe göstererek dün, görev için varlığı gerekli olmayan personelin geçici olarak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'den çekileceğiniaçıkladı.

Askeri bir sözcü, yeniden konuşlandırılacak asker sayısını veya bölgede kalacak gücün büyüklüğünü belirtmekten kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın Alman Der Spiegel dergisinden aktardığına göre bu adım, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında potansiyel bir askeri gerilimin artması riskine yanıt olarak atıldı.

Dergi, Washington ve Tahran arasındaki devam eden ve artan gerilimler nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu belirten bir parlamento brifingine atıfta bulunarak, Almanya'nın Kuzey Irak'taki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı planladığını bildirdi.

Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise bu adımı ihtiyati bir önlem olarak nitelendirerek, kalan personelle temel görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini vurguladı.

Kararın, sahadaki çok uluslu ortaklarla yakın bir koordinasyon içinde alındığını belirten yetkili, Alman askerlerinin güvenliğinin en büyük öncelik olduğunu vurguladı.

Almanya, DEAŞ'ın yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Irak güçlerine eğitim de dahil olmak üzere Irak'ı desteklemek için uluslararası bir misyona katılıyor.

Misyon Erbil'e odaklanmış durumda, ancak Der Spiegel'in haberine göre son zamanlarda yaklaşık 300 Alman askeri ülke genelinde, çoğunlukla Ürdün'de konuşlandırıldı.


CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
TT

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.

CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.  

CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.