Sudan ve Çad’dan terörle mücadelede iş birliği mesajı

Sudan ve Çad, radikalizme karşı mücadele ve yerinden edilmiş sivilleri koruma konusunda uzlaştı

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Çad Geçiş Konseyi Başkanı Muhammed İdris Debi İtno ile Encemine’de bir araya geldi (SUNA)
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Çad Geçiş Konseyi Başkanı Muhammed İdris Debi İtno ile Encemine’de bir araya geldi (SUNA)
TT

Sudan ve Çad’dan terörle mücadelede iş birliği mesajı

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Çad Geçiş Konseyi Başkanı Muhammed İdris Debi İtno ile Encemine’de bir araya geldi (SUNA)
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Çad Geçiş Konseyi Başkanı Muhammed İdris Debi İtno ile Encemine’de bir araya geldi (SUNA)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve Genelkurmay Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Çad Geçiş Konseyi Başkanı Muhammed İdris Debi İtno ile Çad’ın başkenti Encemine’de bir görüşme gerçekleştirdi. İkili görüşmede Libya ve Orta Afrika’daki krizlerde yaşanan gelişmeler ele alındı.
Burhan’a Çad ziyaretinde, Sudan Dışişleri Bakan Vekili Ali es-Sadık, Genel İstihbarat Teşkilatı Başkanı Ahmed İbrahim Mufaddal ve Askeri İstihbarat Kurumu Başkanı Ahmed Muhammed Ali Sabir eşlik etti.
Bir günlük ziyaretin ardından iki ülkenin dışişleri bakanları tarafından okunan ortak açıklamada, Burhan ve Debi’nin “Libya’daki güvenlik durumunun istikrarsızlaşmasından ve komşu ülkeler üzerinde istikrarsızlaşmaya neden olma tehlikesinden’ endişe duydukları belirtildi. Açıklamada, “İki liderin, terör gruplarının Sahel bölgesinde varlığını sürdürmesi ve Afrika kıtasında yayılmasından derin endişe duyduğu’ da ifade edildi. İki lider ayrıca ‘Sudan-Çad sınır bölgesinde giderek artan güvenlik sorunlarına karşı mücadele etmek için, mülteciler ve yerinden edilmiş kişilerin savunulması, güvenliklerinin sağlanması ve korunması ile ilgili çeşitli taraflar arasında doğrudan ve sürekli ilişkiler kurmanın yanı sıra Çad-Sudan ortak kuvvetlerinin operasyonel kapasitesinin güçlendirilmesinin önemini’ vurguladı.
Sudan ve Çad tarafları ‘iki ülkenin güvenlik servisleri arasında bilgi ve istihbarat alışverişinde bulunulması ve düzensiz göç ve silah kaçakçılığını kontrol altına almak için güçlü ve tutarlı önlemler alınması’ üzerinde fikir birliğine ulaştı.
Açıklamaya göre, iki lider Sudan-Çad ortak sınırındaki güvenlik gerilimlerini ele aldı ve bu yıl bitmeden önce Sınır Ötesi Güvenlik ve Kalkınma Forumu’nun Çad’ın Abeche şehrinde düzenlenmesine yönelik bir karar aldı. Ortak açıklamaya göre, Burhan ve Debi, Sudan, Çad ve Orta Afrika Cumhuriyeti arasında, ortak sınırlarındaki güvenliği bozan sorunlara karşı mücadele etmek üzere ortak üçlü kuvveti hareketi başlattı.
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanlığı Medya Ofisi yaptığı bir açıklamada, Burhan ve Debi’nin ortak görüşmeler sırasında, Libya’da tarafların barışa ulaşmalarına yardımcı olmanın yanı sıra bölgede güvenlik ve istikrarı sağlamak için Orta Afrika’daki durum ile ilgili olarak yetkili kurumlar ile koordinasyon sağlama üzerinde anlaştıklarını belirtti.
Ülkesinin ortak ilgi alanına giren uluslararası ve bölgesel konularda Çad ile iş birliği yapma konusundaki isteğini dile getiren Burhan, Sudan-Çad ortak kuvvetlerinin deneyiminin geliştirilmesi ve Libya, Orta Afrika ve Güney Sudan’daki gelişmelerle ilgili olarak karşılıklı destek verilmesi çağrısında bulundu. Burhan ayrıca, Sudan’ın dini radikalizm, terör örgütleri, insan kaçakçılığı ve yasadışı göçle mücadelede Çad ile iş birliğine hazır olduğunu ifade etti.
Burhan ve Debi iki ülke arasındaki ortak sınırlardaki güvenlik durumunu ele alırken, topluluklar arasında çok sayıda can kaybına neden olan çatışmaların artmasından duydukları endişeyi de dile getirdiler.
Şarku’l Avsat’ın Sudan Haber Ajansı SUNA’dan aktardığı habere göre Burhan, hükümetin kurulması ve geçiş kurumlarının kurulmasıyla devam eden Çad diyaloğunun başarısından dolayı Debi’yi tebrik etti. Sudan’ın siyasi istikrara ve ulusal diyaloğun sonuçlarına ve Çad taraflar arasında gerçekleşen fikir birliğine verdiği desteği vurguladı.
Debi ise, ülkesinin 2020 yılı Ekim ayında Sudan hükümeti ile silahlı hareketler arasındaki Cuba Barış Anlaşması’nın garantörü olarak taahhüdünü vurguladı. Burhan’ı Encemine Uluslararası Havalimanı’na vardığı sırada Debi, hükümet üyeleri ve Encemine’deki Sudan büyükelçiliği personeli ile karşıladı. 20 Ocak’ta Burhan, Çad Devlet Başkanı’ndan kendisini Encemine’yi ziyaret etmeye davet eden yazılı bir mesaj aldı.
Sudan ve Çad 2009 yılında, iki ülke arasındaki sınır boyunca konuşlandırılmak üzere ortak askeri güçlerin oluşturulmasını öngören bir güvenlik ve askeri anlaşma imzalamıştı.
Burhan’ın Çad ziyareti, Hamideti lakaplı yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu’nun Sudan topraklarından başlayarak Orta Afrika’daki yönetimi değiştirmeye yönelik bir girişim olduğunu belirtmesinden bir aydan kısa bir süre sonra gerçekleşti. Daklu, iki ülke arasındaki sınırların tamamen kapatıldığını duyurarak iç ve dış taraflara suçlamalarda bulundu.
Ağustos ayında Hamideti’nin Çad ziyareti sırasında, Sudan sınırlarına giren silahlı Çadlı milisler tarafından Darfur bölgesinde 18 Sudanlı çoban (Cancavid) hayatını kaybetti.  Olay iki ülke arasında diplomatik bir krize neden oldu.



Nijer'de askeri isyan bastırıldı

Nijer'in başkenti Niamey'deki "Niamey 101" askeri üssünün genel görünümü (AFP)
Nijer'in başkenti Niamey'deki "Niamey 101" askeri üssünün genel görünümü (AFP)
TT

Nijer'de askeri isyan bastırıldı

Nijer'in başkenti Niamey'deki "Niamey 101" askeri üssünün genel görünümü (AFP)
Nijer'in başkenti Niamey'deki "Niamey 101" askeri üssünün genel görünümü (AFP)

Nijer makamları dün, bir grup askerin başkent Niamey’deki önemli bir askeri üste komutanlarına karşı isyan girişiminde bulunduğunu açıkladı. Askerlerin başkentteki “hassas” noktalara ateş açtığı, girişimin karşılıklı çatışma ve patlamalara neden olduğu bildirildi.

Nijer Savunma Bakanı Korgeneral Salifou Moudy, yaptığı açıklamada, “Disiplin ve askeri düzenlemelere uymayan bir grup asker, Niamey’deki 101 No’lu Üs’te bazı silah arkadaşlarını alıkoyarak başkentteki bazı hassas noktalara ateş açtı” dedi.

Moudy, “Savunma ve güvenlik güçlerinin hızlı müdahalesi, bu girişimin kontrol altına alınmasını ve söz konusu noktaların kontrolünün kademeli olarak yeniden sağlanmasını mümkün kıldı” ifadelerini kullandı.

İsyan girişiminin, ordu birlikleri ile doğrudan General Abdourahamane Tiani’ye bağlı Cumhurbaşkanlığı Muhafızları başta olmak üzere farklı askeri unsurlar arasında şiddetli çatışmalara yol açtığı belirtildi.


Türk ve Somali güçleri kaçırılan gemiyi kurtardı, 14 korsan öldürüldü

Somali kıyılarında bir geminin kaçırılması sırasında silahlı kişilerden biri (Arşiv- Reuters)
Somali kıyılarında bir geminin kaçırılması sırasında silahlı kişilerden biri (Arşiv- Reuters)
TT

Türk ve Somali güçleri kaçırılan gemiyi kurtardı, 14 korsan öldürüldü

Somali kıyılarında bir geminin kaçırılması sırasında silahlı kişilerden biri (Arşiv- Reuters)
Somali kıyılarında bir geminin kaçırılması sırasında silahlı kişilerden biri (Arşiv- Reuters)

Türk Deniz Kuvvetleri, Somali güçleriyle iş birliği içinde Somali karasularında kaçırılan bir gemiyi kurtardı. Mogadişu hükümetinin dün yaptığı açıklamaya göre, günler süren çatışmanın ardından 14 korsan öldürüldü.

Somali hükümetinin açıklamasında, operasyonun “10 gün sürdüğü, bu süre içinde güçlerin korsanlar tarafından kullanılan dört tekneyi imha ettiği ve operasyonda 14 korsanın öldürüldüğü” belirtildi. Açıklamada, kalan korsanların güvenlik güçlerinin aralıksız baskısı üzerine gemiden kaçtığı ifade edildi.

Güçlerin daha sonra “Lotof” adlı geminin güvenliğini sağladığı ve geminin seyrine güvenli şekilde devam ettiği kaydedildi.

MarineTraffic verilerine göre Kamerun bayraklı gemi, temmuz ayının sonlarında Türkiye’den ayrılarak Tanzanya’daki Darüsselam Limanı’na doğru yola çıktı. Şarku’l Avsat’ın uluslararası basında yer alan haberlerden aktardığına göre gemide Türk yapımı silahlar bulunuyordu.


Nijer: Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na kadar ulaşan askeri isyanın ardından belirsizlik sürüyor

Niamey’deki “101. Üs” (AFP)
Niamey’deki “101. Üs” (AFP)
TT

Nijer: Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na kadar ulaşan askeri isyanın ardından belirsizlik sürüyor

Niamey’deki “101. Üs” (AFP)
Niamey’deki “101. Üs” (AFP)

Nijer Savunma Bakanlığı, bugün bir grup askerin hassas bir askeri üste ateş açtığını ve ardından Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na doğru ilerlediğini, ancak güvenlik güçleri tarafından püskürtüldüğünü açıkladı. Gelişme, 2023’ten beri askeri yönetim altında bulunan ve El Kaide ile DEAŞ saldırıları nedeniyle ciddi güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya olan ülkede, bir isyanın darbe girişimine dönüşmesi olarak değerlendiriliyor.

Savunma Bakanı Korgeneral Salifou Moudy’nin imzasını taşıyan açıklamada, “Disiplin ve askeri yönetmeliklere uymayan bir grup asker, Niamey’deki 101. Üs’te bazı silah arkadaşlarını alıkoydu ve başkentin bazı hassas noktalarına ateş açtı” denildi.  

Devlet televizyonunda yayımlanan açıklamada, “Savunma ve güvenlik güçlerinin hızlı müdahalesi, bu hareketin kontrol altına alınmasını ve söz konusu noktaların kontrolünün kademeli olarak yeniden sağlanmasını mümkün kıldı” ifadelerine yer verildi. Bakanlık ayrıca vatandaşlara “sakin olmaları ve günlük faaliyetlerini özgürce sürdürmeleri” çağrısında bulundu.

Niamey’deki Diori Hamani Uluslararası Havalimanı’na gelen yolcular (AFP)
Niamey’deki Diori Hamani Uluslararası Havalimanı’na gelen yolcular (AFP)

Üsten saraya

Saldırı dün gece yerel saatle 01.00 sıralarında başladı. İlk saatlerde silah ve şiddetli patlama sesleri, 101. Askeri Üssü’nün bulunduğu Diori Hamani Uluslararası Havalimanı çevresinde yoğunlaştı. Stratejik öneme sahip üs, orduya ait uçakların yanı sıra Sahel Devletleri İttifakı’nın (Nijer, Mali ve Burkina Faso) ortak gücünün karargâhına ev sahipliği yapıyor. Üste ayrıca Rus ve Avrupalı güçler de konuşlanmış durumda.

Silahlı çatışmalar yedi saatten fazla sürerken, Cumhurbaşkanlığı Sarayı çevresinde yoğun ve kesintisiz silah sesleri duyuldu. Şarku'l Avsat'ın Reuters’ten aktardığına göre bir güvenlik kaynağı, saldırganların cumhurbaşkanlığı yerleşkesinin çevresindeki güvenlik çemberini aşmaya çalıştığını söyledi. Görgü tanıkları da saray çevresinde yoğun çatışmalar yaşandığını bildirdi.

AFP’nin bir güvenlik kaynağına dayandırdığı habere göre, Cumhurbaşkanlığı Muhafızları, Niamey’de “cumhurbaşkanlığı sarayına girmeye” çalışan “silahlı kuvvetlerden isyancıları” püskürttü. Buna rağmen saray çevresinde ve başkentin çeşitli mahallelerinde saatler boyunca silah sesleri gelmeye devam etti.

Nijer’in başkenti Niamey’deki “101. Üs” askeri tesisinden genel görünüm (AFP)
Nijer’in başkenti Niamey’deki “101. Üs” askeri tesisinden genel görünüm (AFP)

Dehşet dolu gece

Sabah saatlerinde ulusal televizyonun yayını bir saatten fazla kesildi. Yerel saatle yaklaşık 08.00’de ekran karardı, yayın 10.00 sıralarında yeniden başladı. Yayının başlamasının hemen ardından Savunma Bakanlığı’nın açıklaması yayımlandı ve durumun kontrol altına alındığı duyuruldu.

Nijer’i 2023’teki darbeden beri yöneten askeri konsey, Ulusal Vatanı Koruma Konseyi de sabah saat 07.00 civarında sosyal medya hesaplarından halka yönelik bir mesaj yayımladı. Mesajda, “Savunma ve güvenlik güçlerimiz vatanı savunmak üzere seferber olmuş durumda” denildi ve vatandaşlardan “sakinliklerini korumaları ve doğrulanmamış bilgileri yaymaktan kaçınmaları” istendi.

Nijer'in başkenti Niamey'de bir sokak (Arşiv - AP)
Nijer'in başkenti Niamey'de bir sokak (Arşiv - AP)

Bu sırada askerlerin cumhurbaşkanlığı yerleşkesine ve ulusal televizyon binasına giden yolları kapattığı, araç sürücülerini geldikleri yöne geri dönmeye zorladığı bildirildi. Niamey sakinleri, havalimanı yakınındaki mahallelerde zırhlı araçların konuşlandırıldığını gösteren görüntüler paylaştı.

Cumhurbaşkanlığı Sarayı yakınındaki Yantala Mahallesi’nde yaşayan bir kişi öğle saatlerinde “Her şey yeniden sakinleşti, artık silah sesi duymuyoruz” dedi. Bir güvenlik kaynağı ise saldırganların bazılarının “etkisiz hale getirildiğini”, bazılarının kaçtığını ve güvenlik güçlerinin arama-tarama operasyonlarına başladığını belirtti.

Görgü tanıkları çatışmaların şiddetli olduğunu ifade etti. Havalimanına birkaç kilometre uzaklıktaki La Poudrière Mahallesi’nde yaşayan bir kadın, “Çok korktuk. Çok fazla silah sesi vardı, korkudan yatağın altına saklandım” dedi. Havalimanı yakınındaki Taladji Mahallesi’nden bir başka kişi ise “Duvarlar titriyordu, kulaklarım çınlıyordu” ifadelerini kullandı.

Niamey'deki uluslararası havaalanına yapılan saldırının ardından bir banliyönün havadan görünümü (Reuters).
Niamey'deki uluslararası havaalanına yapılan saldırının ardından bir banliyönün havadan görünümü (Reuters).

Cumhurbaşkanlığı Muhafızları belirleyici oldu

Sabah saatlerinde bir güvenlik kaynağı AFP’ye yaptığı açıklamada, “Nijer silahlı kuvvetlerinden isyancılar tarafından cumhurbaşkanlığı sarayına girme girişiminde bulunuldu. Cumhurbaşkanlığı Muhafızları tarafından püskürtüldüler” dedi.

Niamey’de bulunan Afrikalı bir diplomat, mevcut durumda muhafızların General Abdourahamane Tiani’ye bağlılığını koruduğunun açık olduğunu söyledi.

Nijer Danışma Bürosu üyesi ve Sahel Devletleri İttifakı Parlamentosu Milletvekili Bana Wagana Ibrahim de Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, saldırganların 101. Üs’ü hedef aldığını, ancak savunma ve güvenlik güçlerinin üssün kontrolünü yeniden ele geçirdiğini belirtti.

Eski cumhurbaşkanı adayı ve eski Nijer Milletvekili Abderrahmane Oumar ise “Durum tamamen Cumhurbaşkanlığı Muhafızları’nın kontrolünde” açıklamasını yaptı.

ABD’li subaylar, Bauchi’de Nijeryalı askerlere İHA teknolojisi eğitimi veriyor (AFRICOM)
ABD’li subaylar, Bauchi’de Nijeryalı askerlere İHA teknolojisi eğitimi veriyor (AFRICOM)

Ordu içinde gerilim

Yeni isyan, Nijer silahlı kuvvetleri içinde bir çatlak bulunduğunu ve özellikle ordu ile doğrudan General Abdourahamane Tiani’ye bağlı Cumhurbaşkanlığı Muhafızları arasında şiddetli çatışmalar yaşandığını ortaya koydu.

Kaynaklara göre gerilimin temelinde, ordunun son dönemde El Kaide ve DEAŞ’a karşı yürütülen çatışmalarda ağır kayıplar vermesi bulunuyor. Bazı askerlerin bu durum karşısında başlattığı protesto hareketinin silahlı bir isyana dönüştüğü ve isyanın bazı liderlerinin hâlen havalimanı yakınındaki 101. Askeri Üs’te bulunduğu belirtiliyor.

General Abdourahamane Tiani, Niamey’de Sahel ülkeleri zirvesine başkanlık ederken (Reuters)
General Abdourahamane Tiani, Niamey’de Sahel ülkeleri zirvesine başkanlık ederken (Reuters)

Askeri kaynaklar, General Abdourahamane Tiani’nin talimatları doğrultusunda hareket ettiği düşünülen Cumhurbaşkanlığı Muhafızları’nın, isyanı yöneten ve havalimanı bölgesinde bulunan asker ve subaylara karşı askeri müdahalede bulunma ihtimalini değerlendirdiğini aktardı.

Kaynaklar, durumun öfkeli askerlerin başlattığı bir “isyan” olmaktan çıkarak ordu içinde bir bölünmeye ve ordu ile Cumhurbaşkanlığı Muhafızları arasında çatışmaya dönüşmesinden endişe ediyor. Ülkenin iç kesimlerinden bazı ordu birliklerinin başkent Niamey’e doğru hareket ettiği yönündeki haberler de bu endişeleri artırıyor.