Doktorların iki yıldır teşhis koyamadığı vaka çözüldü: Arkasından esrar çıktı

Esrarın hammaddesi olmasının yanı sıra çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde de kullanılan kenevir bitkisinin tamamen serbest bırakılması tartışmaları sürüyor (Wikimedia Commons)
Esrarın hammaddesi olmasının yanı sıra çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde de kullanılan kenevir bitkisinin tamamen serbest bırakılması tartışmaları sürüyor (Wikimedia Commons)
TT

Doktorların iki yıldır teşhis koyamadığı vaka çözüldü: Arkasından esrar çıktı

Esrarın hammaddesi olmasının yanı sıra çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde de kullanılan kenevir bitkisinin tamamen serbest bırakılması tartışmaları sürüyor (Wikimedia Commons)
Esrarın hammaddesi olmasının yanı sıra çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde de kullanılan kenevir bitkisinin tamamen serbest bırakılması tartışmaları sürüyor (Wikimedia Commons)

ABD'li doktorların iki yıldır teşhis koyamadığı mide bulantısı vakasının ardından yüksek dozda esrar kullanımı çıktı.
Adı açıklanmayan 23 yaşındaki bir genç kadın, iki yıl boyunca neredeyse her ay mide bulantısı, ağrı ve kusma şikayetiyle hastaneye başvurmuştu.
Doktorlar ilk başta hastanın gastropareziden mustarip olduğundan şüphelenmişti. Mide felci diye de bilinen bu rahatsızlık, mide hareketlerinin azalması veya durmasıyla seyreden bir sindirim sistemi bozukluğu.
Ancak genç kadının şikayetlerinin gastroparezi ilaçlarıyla geçmemesi, doktorların bu teşhisten vazgeçmesine sebebiyet vermişti.
American Journal of Case Reports adlı bilimsel dergide yayımlanan vaka raporunda kadının sonunda sıklıkla esrar kullandığını söylemesiyle nihayet bir teşhis konabildiği ifade edildi.
İdrar örneğiyle yapılan esrar testi pozitif çıkınca hasta, doktorlara haftada en az 5 kez esrar içtiğini söyledi.
Uzmanlara göre birçok kişi, çeşitli sebeplerden kaynaklanan mide bulantısını azaltmak için esrar kullanabiliyor. Bu maddenin düşük dozlarda ve tıbbi amaçlarla kullanıldığında mide bulantısına iyi gelebildiği biliniyor.
Ancak yüksek dozlarda tam tersi etki gözlemlenebiliyor. Bu vakada da doktorlar, iki senenin sonunda esrarın mide-bağırsak rahatsızlığına neden olduğunu saptadı.
Genç kadına kanabinoid hiperemezis sendromu (CHS) teşhisi kondu. Bu sendrom, uzun süre boyunca sık sık yüksek dozda esrar kullanan kişilerde ortaya çıkıyor; şiddetli mide bulantısı ve kusma nöbetleriyle karakterize ediliyor.
CHS'nin temel özelliklerinden biri, hastaların sıcak banyoyla semptomları hafifletebilmesi.
Bu vakada da doktorların gizemi çözmesini sağlayan ipucu hastanın sıcak banyoyla ilgili söyledikleri oldu. Genç kadın, mide bulantısını bastırmak için sıcak duş altında saatler geçirmek zorunda kaldığını bildirdi.

CHS vakaları artabilir
Sıcak duş yardımcı bir etken olsa da bu sendromun tek tedavisi esrarı bırakmak.
Kendisine CHS teşhisi konulduktan sonra hasta, rehabilitasyon sürecine girdi. Bu süreçte iki ay boyunca mide bulantısıyla ilgili herhangi bir semptom gözlemlenmedi.
Ancak genç kadın rehabilitasyondan sonra yeniden esrar kullanmaya başlayınca semptomlar da geri döndü.
ABD'de son 10 yılda 21 eyalet yönetimi, eğlence amaçlı esrar kullanımını yasallaştırdı. Bu nedenle uzmanlar, acil servislerde giderek daha fazla CHS vakasına rastlanabileceğini söylüyor.
Independent Türkçe, Science Alert, Insider



Beyaz Saray'ın eski avukatı: Trump aklını kaçırdı

Cobb, başkanın "ego güdümlü" yeni bir Beyaz Saray balo salonu inşa etme planını durdurduğu için federal mahkemeyi övdü (AP)
Cobb, başkanın "ego güdümlü" yeni bir Beyaz Saray balo salonu inşa etme planını durdurduğu için federal mahkemeyi övdü (AP)
TT

Beyaz Saray'ın eski avukatı: Trump aklını kaçırdı

Cobb, başkanın "ego güdümlü" yeni bir Beyaz Saray balo salonu inşa etme planını durdurduğu için federal mahkemeyi övdü (AP)
Cobb, başkanın "ego güdümlü" yeni bir Beyaz Saray balo salonu inşa etme planını durdurduğu için federal mahkemeyi övdü (AP)

Eski bir Beyaz Saray avukatı, ABD Başkanı Donald Trump'ın aklını kaçırdığına inanıyor.

Trump'ın ilk döneminde kıdemli avukat olarak görev yapan Ty Cobb, salı günü yayımlanan röportajda eski CNN sunucusu Jim Acosta'ya, "Kabine, açıkça akıl sağlığı yerinde olmayan bir adam için 25. Maddeyi uygulamayacak" dedi.

25. Madde, başkan yardımcısının ve kabinenin, göreve uygun olmadığına karar verdikleri bir başkanı görevden almalarına olanak tanıyor.

Cobb, İran'la devam eden savaşın, balo salonu projesinin ve başkanın gece geç saatlerde sosyal medyada yaptığı öfkeli paylaşımların, zihinsel durumunun kötüleştiğinin kanıtı olduğunu savundu.

Jim Acosta Show'da konuşan Cobb, "Trump geçmişten günümüze sürekli olarak yalnızca narsisizminin rehberliğinde hareket etti. Onun kaprisleri, arzuları, dürtüleri tamamen gözler önüne serildi" dedi.

Giderek daha çılgın şeyler göreceğiz.

Beyaz Saray Sözcüsü Davis Ingle yaptığı açıklamada, "Ty Cobb, şiddetli Trump Deliliği Sendromu vakasını tedavi etmek için derhal psikiyatrik yardım almalı ve yüzündeki o tırtılı da tıraş etmeli" dedi.

Başkan Trump'ın, tıpkı tüm selefleri gibi, Beyaz Saray'ı modernize etme, yenileme ve güzelleştirme konusunda yasal yetkisi açıkça var. Bu vahim karara derhal itiraz edeceğiz ve kazanacağımızdan eminiz.

Cobb ayrıca Trump'ın yeni bir balo salonu inşa etmek için Beyaz Saray Doğu Kanadı'nı yıkmasına da karşı çıktı ve bu hafta Kongre onayına kadar yenileme projesini durduran mahkemeyi övdü.

Cobb, balo salonu girişimini "Ego kaynaklı, çılgın bir girişim, ülkemizin en güzel ve tarihi yerlerinden birini sırf kibir yüzünden yok etmek" diye niteledi.

Beyaz yakalı avukat, ilk Trump yönetiminde Beyaz Saray'da kısa süreliğine görev yapmıştı. O dönemde başkan, özel savcı Robert Mueller'in Rusya'nın seçime olası müdahalesiyle ilgili soruşturmasını atlatmaya çalışıyordu.

O tarihten sonra Donald Trump'ın önde gelen eleştirmenlerinden biri haline geldi.

Geçen yıl Cobb, The Independent'a Başkan Trump'ın ülkeyi kişisel narsisizmden başka hiçbir şeye dayanmadan tehlikeli bir şekilde yöneteceğini söylemişti.

"Trump yüzde 100 narsisistik dürtüleri tarafından yönetiliyor" demişti.

Herhangi bir hakaret anında tepkiye yol açıyor, her eleştiri bir düşman ve intikam amacı yaratıyor, gücünü veya popülaritesini artırmak için her fırsatta 'Gazze'yi ele geçireceğim' gibi aptalca bir açıklama yapıyor... Trump'ın bir planı yok. Bir nevi yolculuğun tadını çıkarıyor. Gerçek şu ki, kasisler yok. Güvenlik bariyerleri yok.

Ayrıca Basın Sözcüsü Karoline Leavitt'i "ürkütücü" diye nitelendirdi ve Adalet Bakanı Pam Bondi'nin, Trump eleştirmeni ve eski FBI direktörü James Comey'nin yargılanması nedeniyle avukatlık lisansının iptal edilmesi gerektiğini savundu.

Eleştirmenler uzun zamandır Trump'ın zihinsel bakımdan göreve uygun olmadığını iddia ediyor; bu iddialar, tutarsız bir tartışma performansı sonrasında 2024 başkanlık adaylığından çıkarılan selefi Joe Biden'ı da etkilemişti.

Independent Türkçe 


Mercan Denizi'nde 100'den fazla derin deniz türü keşfedildi

Yeni derin deniz kedi köpekbalığı türü (CSIRO)
Yeni derin deniz kedi köpekbalığı türü (CSIRO)
TT

Mercan Denizi'nde 100'den fazla derin deniz türü keşfedildi

Yeni derin deniz kedi köpekbalığı türü (CSIRO)
Yeni derin deniz kedi köpekbalığı türü (CSIRO)

Bilim insanları, Mercan Denizi'nde 110'dan fazla yeni derin deniz canlısı keşfetti ve sayının 200'ü aşması muhtemel.

Avustralya'nın ulusal bilim ajansı CSIRO'nun çarşamba günü yaptığı açıklamaya göre, bu canlılar geçen yılın sonlarında Investigator gemisindeki araştırmacılar tarafından Mercan Denizi Deniz Parkı'nda 2 bin ila 3 bin metre derinlikte bulundu.

Araştırmacılar, Avustralya'nın kuzeydoğusundaki Güney Pasifik'in bu bölümünün, çoğunlukla keşfedilmemiş, yaklaşık 1 milyon kilometrekarelik derin deniz ekosistemlerinden oluştuğunu söylüyor.

Sefer sırasında bilim insanları, Investigator'ın derin deniz kamerasından elde edilen çarpıcı yeni görüntülerde, nadir kum kaplan köpekbalığı (Odontaspis ferox) da dahil zengin bir deniz yaşamı çeşitliliği gözlemledi. Kum kaplan köpekbalığı, bilinen gri hemşire köpekbalığının (Carcharias taurus) derin denizdeki bir akrabası.

CSIRO Deniz Ulusal Tesisi Direktörü Toni Moate, "Bu inanılmaz keşifler, Investigator araştırma gemisinin seferlerinin tanımlanmasına yardımcı olduğu ve Avustralya okyanuslarındaki olağanüstü biyolojik çeşitliliğin korunması için hayati önem taşıyan yeni türlerin sürekli büyüyen listesine ekleniyor" dedi.

Araştırma gemisi tarafından toplanan türlerin birçoğunun DNA örnekleri daha önce dizilenmemişti.

Örneklerin dizilenmesi ve benzer popülasyonların genetik materyalleriyle karşılaştırılması, aralarındaki ilişkiyi anlamaya katkı sunacak.

bgrfb
Yeni tanımlanan bir vatoz türü (CSIRO)

Son haftalarda Avustralya genelinde düzenlenen bir dizi atölye, iki vatoz ve bir derin deniz kedi köpekbalığı da dahil toplanan birçok canlının tanımlanmasını sağladı.

CSIRO seferinin baş bilim insanı Will White, "Avustralya'da şimdiye kadar gerçekleştirilen muhtemelen en büyük deniz hayvanları taksonomi atölyesi çalışmalarından birinde, bilim için yeni olan yılan yıldızları, deniz anemonları, süngerler ve yengeç türleri de dahil diğer önemli keşifler yapıldı" dedi.

Investigator'ın etkileyici derin su araştırma yetenekleri sayesinde mümkün olan bu inanılmaz keşifler, okyanuslarımızdaki olağanüstü yaşamı gözler önüne seriyor ve Avustralya'nın deniz biyoçeşitliliğinin korunması açısından büyük önem taşıyor.

cvsd
Yeni tanımlanan bir başka vatoz türü (CSIRO)

Seferden alınan örnekler, CSIRO'nun Avustralya Ulusal Balık Koleksiyonu ve eyalet müzeleri de dahil ülke genelindeki koleksiyonlara yerleştiriliyor.

Atölye katılımcılarından CSIRO bilim insanı Candice Untiedt, "Bu örnekleri ulusal müze koleksiyonlarında koruma altına alarak, gelecek nesiller boyunca incelenebilmelerini sağlıyor, gelecekteki tür keşiflerinin temelini atıyor ve Avustralya'nın deniz biyoçeşitliliğine dair anlayışımızı derinleştiriyoruz" dedi.

Independent Türkçe


Örümceklerin atasının pençeleri bilim insanlarını şaşkına çevirdi

Araştırmacılar, Megachelicerax cousteaui'nin şaşırtıcı derecede karmaşık bir anatomisi olduğunu söylüyor (Harvard Üniversitesi)
Araştırmacılar, Megachelicerax cousteaui'nin şaşırtıcı derecede karmaşık bir anatomisi olduğunu söylüyor (Harvard Üniversitesi)
TT

Örümceklerin atasının pençeleri bilim insanlarını şaşkına çevirdi

Araştırmacılar, Megachelicerax cousteaui'nin şaşırtıcı derecede karmaşık bir anatomisi olduğunu söylüyor (Harvard Üniversitesi)
Araştırmacılar, Megachelicerax cousteaui'nin şaşırtıcı derecede karmaşık bir anatomisi olduğunu söylüyor (Harvard Üniversitesi)

Bilim insanları, örümcek ve akreplerin atası olan bir eklembacaklı grubunun en eski örneğini buldu. Şaşırtıcı bir şekilde, anten olmasını bekledikleri yerde pençeleri vardı.

Harvard Üniversitesi'nden Rudy Lerosey-Aubril, erken dönem eklembacaklıları araştırırken Kambriyen dönemine ait 500 milyon yıllık bir fosili inceliyordu.

ABD'nin Utah eyaletinde 1981'de keşfedilen fosil, ilk bakışta döneminin özelliklerini taşıyordu.

Ancak araştırmacı, normalde anten olan yerde pençelerle karşılaşınca sıradışı bir keşifle karşı karşıya olduğunu anladı.

Lerosey-Aubril, "Kambriyen döneminde yaşamış bir eklembacaklıda pençeler asla o konumda bulunmaz" diyerek ekliyor: 

Gözümün önündeki gerçeği fark etmem birkaç dakika sürdü: Şimdiye kadar bulunan en eski keliser örneğini ortaya çıkarmıştım.

Kıskaç benzeri bir yapı olan keliser; örümcek, akrep ve at nalı yengeci gibi pek çok canlıyı içeren keliserliler grubunun ayırt edici özelliği. 

Hatta bu yapı, örümceklerle böcekler arasındaki temel farkı yaratıyor. Böceklerde temel duyu uzvu antenlerken, keliserlilerde bu yapıların yerini çoğu zaman zehirle ilişkili kıskaçlar alıyor.

Ancak Kambriyen dönemine ait çok fazla fosil olmasına karşın herhangi bir keliserli örneği keşfedilmemişti. Daha önce bulunan en eski örnek, yaklaşık 480 milyon yıl önceye tarihlenmişti.

Bilim insanları, keliserlilerin ortaya çıkışını  20 milyon yıl geriye çeken bu türe Megachelicerax cousteaui adını verdi. 

Yaklaşık 8 santimetre uzunluğundaki M. cousteaui, 9 vücut segmentine bağlanan bir "baş kalkanı"na sahipti.

Baş kalkanında beslenme için özelleşmiş 6 çift duyusal uzuv bulunurken, gövde segmentlerinde at nalı yengeçlerindeki kitapsı akciğerlere benzeyen solunum yapıları yer alıyordu.

Bulguları hakemli dergi Nature'da dün (1 Nisan) yayımlanan çalışmaya göre bu tür, örümceklerin atasının evrimindeki kritik bir dönemi aydınlatıyor. 

Makalenin bir diğer yazarı Javier Ortega-Hernández, "Megachelicerax, keliserlerin ve vücudun farklı işlevler gören iki bölgeye ayrılmasının, kafa uzuvlarının dış dallarını kaybedip bugünkü örümcek bacaklarına benzemesinden daha önce evrimleştiğini gösteriyor" diyerek ekliyor:

Bu keşif, birkaç farklı hipotezi uzlaştırıyor; bir bakıma herkes biraz haklıymış.

Keşif, bu grubun temel unsurlarının, Kambriyen Patlaması'nın hemen ardından evrimleştiğini gösteriyor.

Keliserliler bugün 120 binden fazla yaşayan türü kapsıyor. Ortega-Hernández, "Bu hayvanlar binlerce yıldır sessizce aramızda yaşadı ve popüler kültürden tıbba, tarımdan gündelik yaşama kadar hayatımızı derinden etkiledi" ifadelerini kullanıyor: 

Bu fosil keşfi, kökenlerine yeni bir ışık tutuyor.

Independent Türkçe, IFLScience, Phys.org, Nature