عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
YAŞAM

Doktorların iki yıldır teşhis koyamadığı vaka çözüldü: Arkasından esrar çıktı

Esrarın hammaddesi olmasının yanı sıra çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde de kullanılan kenevir bitkisinin tamamen serbest bırakılması tartışmaları sürüyor (Wikimedia Commons)
Esrarın hammaddesi olmasının yanı sıra çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde de kullanılan kenevir bitkisinin tamamen serbest bırakılması tartışmaları sürüyor (Wikimedia Commons)
TT
TT

Doktorların iki yıldır teşhis koyamadığı vaka çözüldü: Arkasından esrar çıktı

Esrarın hammaddesi olmasının yanı sıra çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde de kullanılan kenevir bitkisinin tamamen serbest bırakılması tartışmaları sürüyor (Wikimedia Commons)
Esrarın hammaddesi olmasının yanı sıra çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde de kullanılan kenevir bitkisinin tamamen serbest bırakılması tartışmaları sürüyor (Wikimedia Commons)

ABD'li doktorların iki yıldır teşhis koyamadığı mide bulantısı vakasının ardından yüksek dozda esrar kullanımı çıktı.
Adı açıklanmayan 23 yaşındaki bir genç kadın, iki yıl boyunca neredeyse her ay mide bulantısı, ağrı ve kusma şikayetiyle hastaneye başvurmuştu.
Doktorlar ilk başta hastanın gastropareziden mustarip olduğundan şüphelenmişti. Mide felci diye de bilinen bu rahatsızlık, mide hareketlerinin azalması veya durmasıyla seyreden bir sindirim sistemi bozukluğu.
Ancak genç kadının şikayetlerinin gastroparezi ilaçlarıyla geçmemesi, doktorların bu teşhisten vazgeçmesine sebebiyet vermişti.
American Journal of Case Reports adlı bilimsel dergide yayımlanan vaka raporunda kadının sonunda sıklıkla esrar kullandığını söylemesiyle nihayet bir teşhis konabildiği ifade edildi.
İdrar örneğiyle yapılan esrar testi pozitif çıkınca hasta, doktorlara haftada en az 5 kez esrar içtiğini söyledi.
Uzmanlara göre birçok kişi, çeşitli sebeplerden kaynaklanan mide bulantısını azaltmak için esrar kullanabiliyor. Bu maddenin düşük dozlarda ve tıbbi amaçlarla kullanıldığında mide bulantısına iyi gelebildiği biliniyor.
Ancak yüksek dozlarda tam tersi etki gözlemlenebiliyor. Bu vakada da doktorlar, iki senenin sonunda esrarın mide-bağırsak rahatsızlığına neden olduğunu saptadı.
Genç kadına kanabinoid hiperemezis sendromu (CHS) teşhisi kondu. Bu sendrom, uzun süre boyunca sık sık yüksek dozda esrar kullanan kişilerde ortaya çıkıyor; şiddetli mide bulantısı ve kusma nöbetleriyle karakterize ediliyor.
CHS'nin temel özelliklerinden biri, hastaların sıcak banyoyla semptomları hafifletebilmesi.
Bu vakada da doktorların gizemi çözmesini sağlayan ipucu hastanın sıcak banyoyla ilgili söyledikleri oldu. Genç kadın, mide bulantısını bastırmak için sıcak duş altında saatler geçirmek zorunda kaldığını bildirdi.

CHS vakaları artabilir
Sıcak duş yardımcı bir etken olsa da bu sendromun tek tedavisi esrarı bırakmak.
Kendisine CHS teşhisi konulduktan sonra hasta, rehabilitasyon sürecine girdi. Bu süreçte iki ay boyunca mide bulantısıyla ilgili herhangi bir semptom gözlemlenmedi.
Ancak genç kadın rehabilitasyondan sonra yeniden esrar kullanmaya başlayınca semptomlar da geri döndü.
ABD'de son 10 yılda 21 eyalet yönetimi, eğlence amaçlı esrar kullanımını yasallaştırdı. Bu nedenle uzmanlar, acil servislerde giderek daha fazla CHS vakasına rastlanabileceğini söylüyor.
Independent Türkçe, Science Alert, Insider

Daha fazlasını oku

 
 
YAŞAM

Yıldız aktör, Deadpool setinde yaşadığı paniği anlattı: Çoğu kişi yapamaz

Josh Brolin, Deadpool 2'de Cable rolünde (Disney)
Josh Brolin, Deadpool 2'de Cable rolünde (Disney)
TT
TT

Yıldız aktör, Deadpool setinde yaşadığı paniği anlattı: Çoğu kişi yapamaz

Josh Brolin, Deadpool 2'de Cable rolünde (Disney)
Josh Brolin, Deadpool 2'de Cable rolünde (Disney)

Josh Brolin, film rolleri için pek çok dönüşüm geçirdi ancak bir deneyim yüzünden özellikle paniğe kapılmış.

Oyuncu, süper kahraman filminin 2018 yapımı devamı Deadpool 2'de gelecekten gelen sibernetik asker Cable karakterini canlandırmıştı. Bu rolde karakterin yüzündeki kendine özgü yara izini yaratmak için ağır protez makyajı uygulanan aktör, bu işlemin "çoğu kişinin yaptıramayacağı" kadar yoğun olduğunu iddia etti.

The Independent'a konuşan Brolin, "Şöyle bir işlem yapıyorlar: Kafamı kille falan kaplıyorlar ve sonra bu malzeme sertleşerek kafamla yüzümün kalıbını çıkarıyor" dedi.

Bunu yaptıklarında, malzeme ısınıp sertleşiyor ve yavaş yavaş duyamamaya başlıyordum. Bir not defterim olduğunu ve bir ara üzerine 'Hafif panik' yazdığımı hatırlıyorum. Bir ses duyduğumu, çok yakın olmasına rağmen gerçekten çok uzaktan geldiğini ve 'Sana bir şey olmayacak' dediğini, elimi falan tuttuklarını anımsıyorum.

58 yaşındaki Brolin, bir keresinde kalıp uygulandığı sırada makyaj koltuğunda otururken çekilmiş bir fotoğrafını paylaşmıştı ve fotoğrafta elinde bir not defteri tuttuğu görülüyordu.

İlk sinema rolünü 1985 yapımı aile macera filmi Define Avcıları'nda (The Goonies) üstlenen eski çocuk yıldız, 40 yıldır sektörde olmasına rağmen yeni bir filme başlamadan önceki gün hâlâ gerildiğini de söyledi.

Her seferinde! Ve her seferinde bundan nefret ediyorum. 'Benim sorunum ne? 42 yıldır bu işi yapıyorum' falan diyorum.

Brolin, "Jack Nicholson'ın girdiği her sette gerildiğini söylediğini hatırlıyorum, ki bunu duymak şaşırtıcıydı. İnsan içinden, 'Ah, işte bu sefer sahtekar olduğumu anlayacaklar' diye geçiriyor" diye devam etti.

xvfbg
Josh Brolin, 40 yıl sonra bile film çekerken hâlâ gerildiğini söylüyor (The Independent)

Brolin bunun, etrafında parlayan yeni yıldızlara kendini kanıtlama arzusundan kaynaklanabileceğini öne sürerek şöyle konuştu: 

Henüz çok uzun süredir bu işte olmasalar bile özel bir yetenekleri olduğu anlaşılıyor ve insan, 'Hâlâ onların seviyesine ulaşabilir miyim…' diye düşünüyor, anlıyor musunuz? Bu iyi bir şey çünkü tembelleşip geçmiş başarılara yaslanmak yerine çalışmayı sağlıyor.

Brolin, sıradaki projesi Balina Düşüşü'nde (Whalefall) izleyici karşısına çıkacak. Çarpıcı bir fikre dayanan bu hayatta kalma gerilimi, babasının (Brolin) kalıntılarını ararken bir ispermeçet balinası tarafından canlı canlı yutulan ve kaçmaya çalışan bir aletli dalgıcın (Austin Abrams) hikayesini anlatıyor. Film, cuma günü (16 Ekim) vizyona girecek.

Oyuncunun diğer filmleri arasında İhtiyarlara Yer Yok (No Country for Old Men), Milk, Sicario ve Dune serisinin yanı sıra kötü karakter Thanos'u canlandırdığı Avengers: Sonsuzluk Savaşı (Avengers: Infinity War) ve Endgame yer alıyor.

Independent Türkçe

YAŞAM

Elizabeth Holmes belgeseli Rotten Tomatoes'ta tam puan aldı

Elizabeth Holmes, çocuklarından biri ve Nathan Fielder'la birlikte You Can See Everything'de (A24)
Elizabeth Holmes, çocuklarından biri ve Nathan Fielder'la birlikte You Can See Everything'de (A24)
TT
TT

Elizabeth Holmes belgeseli Rotten Tomatoes'ta tam puan aldı

Elizabeth Holmes, çocuklarından biri ve Nathan Fielder'la birlikte You Can See Everything'de (A24)
Elizabeth Holmes, çocuklarından biri ve Nathan Fielder'la birlikte You Can See Everything'de (A24)

Nathan Fielder'ın, dolandırıcılıktan hüküm giymiş Elizabeth Holmes'u konu alan belgeselinin ABD prömiyerinden önce eleştiriler geldi. Eleştirmenler, büyük merak uyandıran yapımı "yılın filmi" diye niteliyor.

Fielder ve Primetime'la bilinen Lance Oppenheim'ın yönettiği You Can See Everything'de Holmes, hapishaneye gönderilmeden sadece birkaç gün önce film ekibini evine davet ediyor ve çekimler üç yıl boyunca gizlice sürüyor.

42 yaşındaki Holmes, kurduğu Theranos adlı şirketin, parmak ucundan alınan birkaç damla kanla çeşitli hastalıkları teşhis edebilen devrim niteliğinde bir tıbbi cihaz geliştirdiğini öne sürmüş ve 2022'de dolandırıcılıktan hüküm giymişti. Asla çalışmayan bir teknolojiyle yatırımcıları kandırdığı ortaya çıktıktan sonra 11 yıl hapis cezasına çarptırılan Holmes, Mayıs 2023'te Teksas'taki bir cezaevine girmişti.

16 Ekim'de ABD sinemalarında, 20 Kasım'da ise Birleşik Krallık'ta gösterime girecek film (Türkiye vizyon tarihi belirsiz), ilk eleştirilerde Rotten Tomatoes'ta yüzde 100'lük tam puan aldı. Eleştiri sitesi Metacritic'te ise 97 gibi yine yüksek bir puan alarak "evrensel beğeni" etiketine layık görüldü.

The Daily Beast, incelemesinde "Sadece yılın filmi değil, türün gelmiş geçmiş en iyileriyle yan yana duran bir belgesel" diye yazarken, The Guardian filmi "aldatmacanın modern bir başyapıtı" diye niteledi.

"Gösterilen ilgi hak edilmiş" diye devam eden yayın kuruluşu, filmin "nasıl olduysa, tanıtıldığından daha şoke edici, daha sürprizli, daha çetrefilli ve daha açıklayıcı olduğunu; insanı afallatan ve dengesini bozan muhteşem bir psikolojik aynalar salonu olduğunu" ekledi.

Diğerleri ise izleyicilerin konsept olarak iddialı bu filmden "Az önce ne izledim ben?" düşüncesiyle çıkacağı uyarısını paylaştı.

Variety, "You Can See Everything, 'saf' bir belgeselden olabildiğince uzak bir yapım" diye yazdı. 

Realite şovun arkadaşlarla takılma havasındaki filmlerle buluştuğu, türünün tek örneği bir psikodrama sirki.

Screen Daily ise belgeseli, "sanattaki gerçeklik yanılsamasını ortaya koyarken, film ekibi, Holmes ve [partneri Billy] Evans da dahil herkesin kendi amaçları uğruna gerçeği çarpıttığını göstermesi" nedeniyle övdü.

Bu eleştiriler, kuru mizah yapan komedyen Fielder'ın hayranları için pek de sürpriz olmayacaktır. Absürt projeler yaratmasıyla tanınan komedyen, eserlerinde baştan sona bir huzursuzluk hissi uyandırıyor. Örneğin HBO'ya yaptığı belgesel-komedi The Rehearsal, gerçeklikle kurgu arasındaki sınırı bulanıklaştırıyordu.

Ayrıca kendisinin kurgusal bir versiyonunu canlandırdığı ve küçük işletmelere uçuk stratejiler önererek onlara yardım etmeye çalıştığı hicivli realite şov Nathan for You'nun hem yaratıcısı hem de başrol oyuncusuydu.

You Can See Everything'in eylülde yayımlanan son fragmanında Holmes, Fielder'a gözünü kırpmadan şöyle diyordu: 

Seni kandıracak hiçbir şeyim yok. Elbette seni kandırmıyorum. Seninle bir insan olarak iletişim kuruyorum. Neden seni kandırayım ki? Bunu yapmam için hiçbir neden yok.

Aynı ay Telluride Film Festivali'nde prömiyerini yapan filmin gösteriminde, katılımcıların telefonlarını kilitli çantalara koyması zorunlu tutulmuştu.

You Can See Everything, bu hafta ABD'de vizyona girecek.

Independent Türkçe 

 

YAŞAM

Samanyolu'nda "altın fabrikası" kalıntıları keşfedildi

Kilonovanın sanatsal illüstrasyonu (R. Dienel/Carnegie Bilim Enstitüsü/Eurekalert)
Kilonovanın sanatsal illüstrasyonu (R. Dienel/Carnegie Bilim Enstitüsü/Eurekalert)
TT
TT

Samanyolu'nda "altın fabrikası" kalıntıları keşfedildi

Kilonovanın sanatsal illüstrasyonu (R. Dienel/Carnegie Bilim Enstitüsü/Eurekalert)
Kilonovanın sanatsal illüstrasyonu (R. Dienel/Carnegie Bilim Enstitüsü/Eurekalert)

Yeni bir araştırmaya göre, Samanyolu'nda kökeni uzun süredir açıklanamayan yüksek enerjili bir gama ışınının kaynağı, iki yıldızın kalıntılarının yıkıcı ve altın üreten çarpışması olabilir.

HESS J1507−622 diye adlandırılan bu enerji kaynağı, Namibya'daki Yüksek Enerji Stereoskopik Sistem (HESS) isimli teleskop dizisi tarafından 2006-2007'de tespit edilmişti.

Radyo dalgaları veya X-ışınları gibi daha düşük enerjili hiçbir eşlikçisi olmadan sadece gama ışınları yaydığı için dikkat çekmişti.

Kaynak ayrıca Samanyolu'nun ana düzleminden uzakta yer alıyordu. Galaksideki yıldızların çoğu ve bilinen birçok yüksek enerjili kaynak ana düzlemde yoğunlaşıyor.

Daha önceki araştırmalar, gama ışınlarının bir yıldızın süpernova patlamasının kalıntılarından gelebileceğini öne sürmüştü.

Keşifle ilgili 2010'dan bu yana çok sayıda çalışma yayımlansa da gama ışınlarının tam olarak hangi kozmik kaynaktan geldiği gizemini koruyordu.

Araştırmacılar artık bu sıradışı gama ışınlarının, büyük kütleli yıldızların kompakt kalıntıları olan iki nötron yıldızı arasındaki "kilonova" birleşmesinden kaynaklanabileceğini tahmin ediyor.

Bilim insanları henüz hakem değerlendirmesinden geçmeyen ve arXiv'de yayımlanan çalışmada şöyle yazıyor: 

Kilonova senaryosunun, HESS J1507−622’nin gözlemlenen özelliklerini tutarlı bir şekilde açıklayabilmesi, onu güçlü bir hipotez haline getiriyor.

Birbirlerinin yörüngesinde dönen nötron yıldızları, yavaş yavaş enerji kaybedebilir ve birbirlerine doğru spiraller çizerek "kilonova" adı verilen yıkıcı bir çarpışmaya girebilir. Bu çarpışma muazzam miktarda enerji açığa çıkararak nötron açısından zengin maddeyi uzaya fırlatır.

Bu nötron yıldızı çarpışmalarının, ağır kimyasal elementler oluşturan bir süreçten geçtiği biliniyor. Bu süreçte atom çekirdekleri hızla nötronları yakalıyor ve dönüşümlerden geçerek altın, platin ve demir gibi daha ağır elementleri üretiyor.

Bilim insanları, HESS J1507−622'nin bazı kafa karıştırıcı özelliklerinin en iyi açıklamasının, kilonova kalıntısı olabileceğini tahmin ediyor.

Doğrulanması halinde bu keşif, Samanyolu Galaksisi'nde tespit edilen ilk kilonova olabilir.

Samanyolu'ndaki yıldızların çoğu galaksinin nispeten ince düzleminde bulunduğundan, araştırmacılar HESS J1507−622 kaynağının büyük olasılıkla iki nötron yıldızı içeren bir sistemin kalıntısı olduğunu düşünüyor.

scdfvrgth
Görselde, iki nötron yıldızının birleşmesiyle oluşan kilonovanın parıltısı görülüyor (NASA)

Böyle bir nötron yıldızı ikilisi, yıldızlardan biri veya ikisi de oluştuğu sırada ciddi bir ivme kazanarak galaksinin düzleminden dışarı fırlayabilir.

Bilim insanları yeni çalışmada, nötron yıldızı birleşmesinden kalan kalıntıların, gökbilimcilerin gözlemlediği türden gama ışınlarını üretip üretemeyeceğini belirlemek için matematiksel bir model geliştirdi.

Yaşını, uzaklığını, nötron yıldızı birleşmesi sırasında salınan enerjiyi, dışarı atılan madde miktarını ve bu maddenin genişleme hızını dikkate alarak varsayımsal bir kilonova kalıntısı modeli oluşturdular.

Araştırmacılar, kilonova kalıntısından gelen enerji yüklü parçacıkların nasıl radyasyon üreteceğini hesaplayarak bu tahminleri HESS J1507−622'den alınan ölçümlerle karşılaştırdı.

Kilonova kalıntısı modelinin, gözlemlenen gama ışını emisyonunu yeniden üretebildiğini tespit ettiler.

Bilim insanları, "Analizimizin bin yıldan daha genç bir kilonova kalıntısı hipotezini desteklemesi önem arz ediyor" diye yazıyor.

Independent Türkçe