Irak-Suriye sınırında hava saldırısı: 11 ölü

Silah taşıyan tırlar hedef alınmış olabilir. Hava saldırısının ardından Tahran, Bağdat ve Şam sessiz.

SOHR tarafından Elbukemal'deki gece bombardımanına ilişkin yayınlanan bir fotoğraf
SOHR tarafından Elbukemal'deki gece bombardımanına ilişkin yayınlanan bir fotoğraf
TT

Irak-Suriye sınırında hava saldırısı: 11 ölü

SOHR tarafından Elbukemal'deki gece bombardımanına ilişkin yayınlanan bir fotoğraf
SOHR tarafından Elbukemal'deki gece bombardımanına ilişkin yayınlanan bir fotoğraf

Suriye’de kimliği belirsiz silahlı insansız hava araçları (SİHA) tarafından dün, 24 saatten kısa bir süre içinde üç ayrı hava bombardımanı gerçekleşti. Deyrizor'un doğusunda yer alan Elbukemal’in kırsal kesimindeki es-Suveyya beldesinde, İran destekli milislere silah ve mühimmat taşıdığı iddia edilen bir petrol tankeri hedef alındı. Suriye İnsan Hakları Merkezi'nden (SOHR) aktarılan ilk bilgilerde pazarı pazartesiye bağlayan gece düzenlenen saldırıda tankerin infilak etmesi sonucunda bir kişinin öldüğü bildirildi. Gecenin ilerleyen saatlerinde düzenlenen iki bombardımanda bu sayı 11’e yükseldi. Ölenlerin İran destekli milisler olduğu, aralarında bir de milis liderinin bulunduğu ve bazılarının Suriye uyruklu olmadığı aktarıldı.
SOHR dün, İran destekli milislerin liderlerinden birinin ve Suriye uyruklu olmayan iki arkadaşının, Elbukemal kırsalındaki Herri köyünde yer alan el-Ustura Meydanı'nda gece baskını yapılan yeri incelerken içinde bulundukları kamyonetin hedef alındığını ve bunun sonucunda öldüklerini belgeledi.
Kimliği belirlenemeyen bir SİHA’nın ‘soğutmalı tır’ konvoyunu hedef alması sonucunda konvoydaki araçlar hasar alırken 7 kamyon şoförü ve beraberindeki kişiler hayatlarını kaybettiler. Irak plakalı tırların kimliği belirsiz SİHA’larca hedef alınmasıyla ilgili ne Irak ne İran ne de Suriye’den resmi bir açıklama yapılırken SOHR Direktörü Rami Abdurrahman, Fransız Haber Ajansı’na (AFP) verdiği demeçte, ‘tırların İran menşeli silahlar taşıdığını’ söyledi. Ancak Bağdat'tan tırların silah mı yoksa gıda maddesi mi taşıdığı konusunda çelişkili haberler geldi. Bazı silahlı gruplara yakın Iraklı bir kaynak Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, söz konusu tırların, mezarı Suriye topraklarında olan İmam Ali bin Ebi Talib'in kızı Seyyide Zeyneb’in ölüm yıldönümü münasebetiyle dini bir tören yapmak isteyen Suriye'nin başkenti Şam'ın güneyindeki Seyyide Zeyneb bölgesindeki Iraklı gruplara erzak taşıdıklarını söyledi. Kaynak, bu tür gıda maddelerini taşıyan çok sayıda tırın Suriye topraklarına girdiğini ve girmeye devam ettiğini’ de sözlerine ekledi.
Ancak İran'ın Suriye'deki askeri varlığına karşı olanlar, tırların soğutucu tırlar olması nedeniyle sadece gıda maddeleri taşıdıklarına şüpheyle yaklaşırken silahların genellikle gıda maddeleri ve sebzelerin arasına saklandığını belirttiler.
Son günlerde bölgenin zaman zaman özellikle Tahran'a yakın grupların konvoylarını hedef alan hava saldırılarına tanık olduğu bir dönemde Irak'tan el-Meyadin’e gitmek üzere çok sayıda tır konvoyunun Suriye'ye giriş yapması dikkati çekiyor.
Suriye hükümet güçleri, İranlı unsurlar ve onlara bağlı gruplar, Deyrizor’u ikiye bölen Fırat Nehri'nin batısındaki bölgeyi kontrol ederken ABD liderliğindeki Uluslararası Koalisyon tarafından desteklenen Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ise doğu yakasındaki bölgeleri kontrol ediyor. İran destekli gruplar ise Hizbullah da dahil olmak üzere Iraklı ve Lübnanlı güçlerle birlikte, Deyrizor'un doğu kırsalında, özellikle Elbukemal ve el-Meyadin şehirleri arasında geniş bir alana konuşlanmış durumdalar.
Uluslararası Koalisyon, bölgede Tahran'a yakın unsurlara karşı sık sık saldırılar düzenliyor. ABD ordusu, son olarak geçtiğimiz yıl Ağustos ayında Suriye’deki İran yanlısı unsurların bulunduğu bölgelere şiddetli bir saldırı düzenledi. Saldırıda, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Deyrizor’da İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) destekli milislere ait ve en büyüğü olduğuna inanılan mühimmat depoları hedef alındı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan (CENTCOM) saldırıdan sonra yapılan açıklamada “Bu tür saldırılar, ABD güçlerini İran destekli grupların saldırılarından korumayı amaçlıyor” denildi.
 



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.