300 milyon yıl önce yaşamış dev bir deniz akrebi türü keşfedildi

Bilim insanları bu tür deniz akreplerinin dünya çapında son derece nadir olduğunu söylüyor

Fotoğraf: (DiBgd / CC BY-SA 4.0.)
Fotoğraf: (DiBgd / CC BY-SA 4.0.)
TT

300 milyon yıl önce yaşamış dev bir deniz akrebi türü keşfedildi

Fotoğraf: (DiBgd / CC BY-SA 4.0.)
Fotoğraf: (DiBgd / CC BY-SA 4.0.)

Bilim insanları ABD'nin New Mexico eyaletinde, 307 ila 303 milyon yıl önce yaşamış tarih öncesi dev bir deniz akrebi türü keşfetti.
Historical Biology adlı bilimsel dergide yayımlanan yeni bir çalışmaya göre bir metreden uzun olan Hibbertopterus lamsdelli muhtemelen bir deltanın suyunun aktığı, deniz etkisindeki bir haliçte yaşıyordu.
Aralarında ABD'deki New Mexico Doğa Tarihi Müzesi'nden bilim insanlarının da bulunduğu araştırmacılar, suda yaşayan eklembacaklı omurgasız hayvanların soyu tükenmiş bir grubuna ait olan Hibbertopterus lamsdelli'nin, muhtemelen küçük kabuklular, omurgasızların larvaları ve karındanbacaklıların yumurtalarıyla beslendiğini söylüyor.
Bu tür hibbertopterid deniz akrepleri dünya çapında son derece nadir ve yeraltından yeni çıkarılan bu fosil, ABD'den bildirilen bu türden sadece 4. (ve "en güvenilir") örnek.
Çalışmanın ortak yazarı Simon Braddy, "Bu fosiller çok nadir bulunduğundan Hibbertopterus lamsdelli önemli" diyor.
Dr. Braddy, "Bu fosil aynı zamanda Amerikan hibbertopteridi, yani sürünerek beslenen dev eurypterid (deniz akrepleri) grubunda en güvenilir olan" diye ekliyor.
Araştırmacılar çalışmada, "Bu canlıların büyük avlarla beslenmesi pek olası değil. Bunun yerine habitatlarındaki, küçük kabuklular ve solucanlar gibi sığ sulardaki yumuşak tortularda yaşayan hayvanları keşfetmek üzere, ön taraftaki uzantılarını kullanıyorlardı" diye yazdı.
Bu deniz akreplerinin fosilleri genellikle nadir olsa da araştırmacılar, Amerika ve Avrupa yerelindeki bu döneme ait tortul kayaç birikintilerinde bol miktarda bulunduklarını söylüyor.
Araştırmada incelenen fosiller, New Mexico'nun merkezindeki Bernalillo County'de bulunan Kinney Taş Ocağı'ndaki Atrasado Formasyonu'ndan çıkarıldı.
Bilim insanları, "Fosil çoğunlukla turuncuya çalan sarı renkli, katmanlı ve ziftli kireçtaşından kalkerli silttaşına kadar olan ve taş ocağındaki balık fosillerinin çoğunu barındırdığı için genellikle 'balık yatağı' olarak adlandırılan, Kinney Taş Ocağı'ndaki 15-16 cm kalınlığa sahip yatak 3'ün tepesinden toplandı" diyor.
Araştırmacılar, "Fosil, karbonize kütikül tabakası olarak korunuyor ve bir parçayla tamamlanmamış muadilinden oluşuyor" diye ekliyor.
Ortaya çıkarılan fosil, muhtemelen bir deniz akrebinin dış iskeletinin dökülmesini içeren bir süreç olan deri değiştirmesini gösteriyor.
Fosilin kısa bir mesafe taşınmış ve kısmen dışarı kaymış olması, dış iskeletin vücuttan tamamen ayrılmadığının bir işareti.
Dr. Braddy, "Uzunluğu 1 metrenin biraz üzerinde olan fosil, İskoçya'dan Hibbertopterus scouleri'ye benzese de daha kısa olan kuyruk dikeninin yukarısında, daha geniş bir vücut segmenti ve alt tarafına daha paralel omurgaları bulunuyordu" diyor.
Araştırmacı, "Bunlar, mevsimsel birliktelik (çiftleşme) yürüyüşleri sırasında kendini sudan çıkardığında vücut sürtünmesini azaltmak için kızak rayları görevi görüyordu" diye açıklıyor.
Deniz akrebinin bacaklarında bulunan alışılmadık dikenler muhtemelen gezintileri sırasında yükü yaymasını sağlıyordu.
Bilim insanları çalışmada, "Yükünü yaymak için Hibbertopterus'un tabanında (Laden) yürüme amacıyla kullandığı, diken uzantıları bulunan bacakları vardı ve telsonlarındaki (son karın segmenti) ventral omurgalar vücut sürüklenmesini azaltmak için kızak rayları işlevi görüyordu" diye yazdı.



En ölümcül cilt kanserinin nüksetme ihtimalini yarı yarıya düşüren yöntem bulundu

Araştırmacılar pazartesi günü yaptıkları açıklamada, yeni aşı-ilaç kombinasyonunun melanomun nüksetmesiyle mücadele edebileceğini belirtti. mRNA aşısı, hastanın tümörü kullanılarak tasarlandı (Unsplash)
Araştırmacılar pazartesi günü yaptıkları açıklamada, yeni aşı-ilaç kombinasyonunun melanomun nüksetmesiyle mücadele edebileceğini belirtti. mRNA aşısı, hastanın tümörü kullanılarak tasarlandı (Unsplash)
TT

En ölümcül cilt kanserinin nüksetme ihtimalini yarı yarıya düşüren yöntem bulundu

Araştırmacılar pazartesi günü yaptıkları açıklamada, yeni aşı-ilaç kombinasyonunun melanomun nüksetmesiyle mücadele edebileceğini belirtti. mRNA aşısı, hastanın tümörü kullanılarak tasarlandı (Unsplash)
Araştırmacılar pazartesi günü yaptıkları açıklamada, yeni aşı-ilaç kombinasyonunun melanomun nüksetmesiyle mücadele edebileceğini belirtti. mRNA aşısı, hastanın tümörü kullanılarak tasarlandı (Unsplash)

New York'taki NYU Langone Perlmutter Kanser Merkezi'nden araştırmacılar, melanom hastaları için geliştirilen yeni bir tedavi stratejisinin, cilt kanserinin 5 yıl içinde nüksetme riskini neredeyse yarı yarıya azalttığını pazartesi günü açıkladı.

AIM at Melanoma Vakfı'na göre bu en ölümcül cilt kanseri türünde nüksetme vakalarının çoğu tedaviden sonraki ilk 2-3 yıl içinde görülüyor ancak melanom 10 yıldan uzun süre sonra bile yeniden ortaya çıkabiliyor.

Araştırmacıların tedavi yaklaşımı, hasta sonuçlarını iyileştirebilir.

İşin anahtarı, Amerikan biyoteknoloji şirketi Moderna'nın ürettiği deneysel bir aşı. Intismeran diye bilinen bu aşıyı ve Merck'ün kanser ilacı Keytruda'yı birlikte kullanan hastalar, tümörleri alındıktan sonra daha iyi sonuçlarla karşılaştı.

Aşıyı yaptıran Amerikalı ve Avustralyalı 107 hastanın yaklaşık yüzde 69'u 5 yıl sonra kansersiz durumdayken, sadece Keytruda alan hastaların yalnızca yüzde 49'u bu süre zarfında aynı sonucu elde etti.

NYU Langone, "Bu, [Keytruda] tedavisine intismeran eklemenin nüksetme veya ölüm riskini yüzde 49 azalttığı anlamına geliyor" ifadelerini kullanıyor.

Tedavi ayrıca kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılma riskini yüzde 59 azaltırken aşı yaptıran hastalarda hayatta kalma oranı yüzde 20'nin üzerinde artış gösterdi.

Intismeran, kanser ortadan kalktıktan sonra bile bağışıklık sistemini, kanser hücrelerini hedef alacak şekilde harekete geçiren bir mRNA aşısı.

Araştırmacılar, ameliyat sonrası hastaların kanser tümörlerini analiz ederek her birinin bağışıklık sistemini tetikleyip koruyucu T hücreleri üretmesini sağlayan kişiselleştirilmiş aşılar geliştirdi.

T hücreleri, gizlenen kanser hücrelerini daha iyi bulabilmek için neoantijenler adı verilen, kanser hücrelerinin ürettiği anormal proteinleri arıyor.

Keytruda da bağışıklık sisteminin bu gizlenmiş kanser hücrelerini daha iyi görmesine yardımcı oluyor. Ancak Keytruda genellikle melanom tedavisinde kullanılsa da bu ilaçlar tüm hastalarda etki göstermiyor.

Araştırmacılar, melanom hücrelerinin kanser ilaçlarına direnç kazanabileceğini ve bu nedenle aşılar üzerinde çalıştıklarını belirtiyor.

Kanser merkezinin klinik araştırma müdür yardımcısı Dr. Janice Mehnert şöyle diyor:

Bulgularımız, yüksek mutasyon oranları nedeniyle hedef alınması zor olduğu kanıtlanmış diğer kanser türlerinde, intismeran gibi mRNA aşılarının immünoterapiyle birlikte iyi sonuç gösterebileceğine dair dünya çapındaki kanser araştırmacılarına da cesaret veriyor.

Yeni melanom tedavisinde bin hastanın katıldığı Faz 3 denemesi sürerken, aşının akciğer ve diğer kanserlerin nüksetmesini önlemede de etkili olup olmadığı test ediliyor.

Cilt kanseri, ABD'deki en yaygın kanser türü.

Amerikan Kanser Derneği'ne göre, bu yıl tahmini 112 bin yeni melanom vakası ve 8 bin 500 ölüm bekleniyor.

Independent Türkçe


Uzaydan gelen gizemli radyo sinyallerinin kökeni ortaya çıktı

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP
TT

Uzaydan gelen gizemli radyo sinyallerinin kökeni ortaya çıktı

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP

Bilim insanları, uzaydan gelen en gizemli ve güçlü sinyallerin bazılarının kökenini çözmüş olabileceklerini düşünüyor.

Araştırmacılar, 1,4 saatlik bir döngüde düzenli olarak güçlü radyo dalgaları ve X ışınları patlamaları yayan "uzun periyotlu radyo geçişleri" karşısında uzun süredir şaşkınlık yaşıyor. Bu sinyaller, galaksimizin yalnızca birkaç ücra bölgesinden geliyor gibi görünüyor.

Artık araştırmacılar, bunların kaynağını bulduklarına inanıyor: Beyaz cüce adı verilen küçük, yoğun bir yıldız, daha büyük ve daha az yoğun yoldaş yıldızından madde çekiyor. Araştırmacılar, maddenin spiral çizerek içeri aktığını ve patlamaları ürettiğini düşünüyor.

Sidney Üniversitesi'nde doktora öğrencisi olan ve keşfe öncülük eden Kovi Rose "Bu sinyallerin kökenini ilk kez tam olarak belirledik ve kaynağın bir 'kataklizmik değişen' yani madde biriktiren bir beyaz cüce yıldız olduğunu doğruladık" diyor.

Uzun periyotlu radyo geçişleri, gökbilimcilerin kafasını yıllardır kurcalıyordu. Sadece bir düzine kadar tespit ettik ve bunların kökeni belirsizdi. Artık bu geçişlerden birinin kaynağının, yoldaş yıldızından aktif bir şekilde madde çeken bir beyaz cüce olduğunu gösterebildik.

Çalışmada tespit edilen ASKAP J1745−5051 adlı sistem, birbirlerinin yörüngesinde son derece yakın mesafede dönen iki yıldızdan oluşuyor. Yıldızlar birbirleriyle etkileşime girdiğinde ikinci yıldızdan gelen madde ısınarak X ışınları yayıyor ve iki yıldızın manyetik alanları düzenli radyo patlamalarına neden oluyor.

Daha önce araştırmacılar, bu patlamaların pulsar diye bilinen ve yavaş dönen nötron yıldızlarından kaynaklanabileceğini düşünüyordu. Ancak yeni çalışma, bu kadar yavaş dönen yıldızların bu tür sinyalleri üretemeyeceğini öne sürüyor.

Bilim insanları bu çalışmanın, diğer benzer sinyalleri deşifre etmeye yardımcı olarak bu tür sinyalleri anlamaya fayda sağlamasını umuyor.

Çalışma, hakemli dergi Nature Astronomy'de yayımlanan "Periodic radio and X-ray emission from an accreting white dwarf binary" (Madde biriktiren beyaz cüce yıldız çiftinden gelen periyodik radyo ve X ışını emisyonu) başlıklı yeni bir makalede anlatılıyor.

Independent Türkçe


Kaliforniya'da agresif hindi alarmı

(Unsplash/Temsili)
(Unsplash/Temsili)
TT

Kaliforniya'da agresif hindi alarmı

(Unsplash/Temsili)
(Unsplash/Temsili)

ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki bir şehirde iki saldırıdan "agresif" yabani hindiler sorumlu tutuluyor ve polis, sakinleri önlem almaya çağırıyor. 

KGO-TV'ye göre, Kaliforniya'nın Alameda şehrinde 83 yaşındaki bir kadın, geçen hafta iki hindinin arkadan saldırması sonucu yaralandı. Acil servise götürülen kadına tomografi çekildi ve 6 dikiş atıldı.

Başka bir olayda da bir köpeğin saldırıya uğradığı bildirildi.

Alameda Polis Teşkilatı, Facebook sayfasında yayımladığı açıklamada, bu "davranış türünün ilkbahar üreme ve yuvalama mevsiminde yaygın olduğunu, genellikle erkek hindilerin üstünlük kurmak için rekabet etmesi veya yavrularını korumasıyla ilişkilendirildiğini" belirtti.

Polis, sakinleri bu büyük kuşlarla aralarına mesafe koymaya ve onları beslemekten kaçınmaya çağırdı.

Polis, "Alameda'nın yabani hindileri topluluğumuzun eşsiz ve unutulmaz parçaları olsa da hâlâ vahşi hayvanlar olduklarını hatırlamak önemli" diye belirtti.

Ayrıca Alameda sakinlerine köpeklerin halka açık alanlarda tasmalı tutulması gerektiğini hatırlattılar ve kullanılmadığı zamanlarda evcil hayvan maması ve kuş yemi kaplarını bahçeden kaldırmalarını tavsiye ettiler.

Yabani hindiler Kaliforniya'ya özgü değil ancak 1959'da Kaliforniya Balık ve Yaban Hayatı Departmanı tarafından getirildiler ve artık Alameda'da sık sık görülüyorlar.

Bazı sakinler, hindilerin kavşakları tıkaması ve arabaları gagalamasından rahatsız oluyor. Ayrıca yansımalarını rakip bir hindi sanarak parlak araçlara saldırdıkları da biliniyor. Yabani hindiler küçük değil, 1,2 metreye kadar boya ve 11 kilograma kadar ağırlığa ulaşabilirler.

Geçen aralık ayında bir adamın bir hindiyi havalı tüfekle vurup öldürmesiyle gerilim özellikle yükseldiği görülmüştü. Adam, hayvana eziyet suçundan ağır suç kapsamında yargılanmıştı. 

San Rafael'deki WildCare hayvan kurtarma merkezi her yıl yırtıcı hayvan saldırıları, araba çarpması ve vurulma sonucu yaralanan 50 ila 100 yabani hindiyi tedavi ettiklerini söyledi.

Independent Türkçe