300 milyon yıl önce yaşamış dev bir deniz akrebi türü keşfedildi

Bilim insanları bu tür deniz akreplerinin dünya çapında son derece nadir olduğunu söylüyor

Fotoğraf: (DiBgd / CC BY-SA 4.0.)
Fotoğraf: (DiBgd / CC BY-SA 4.0.)
TT

300 milyon yıl önce yaşamış dev bir deniz akrebi türü keşfedildi

Fotoğraf: (DiBgd / CC BY-SA 4.0.)
Fotoğraf: (DiBgd / CC BY-SA 4.0.)

Bilim insanları ABD'nin New Mexico eyaletinde, 307 ila 303 milyon yıl önce yaşamış tarih öncesi dev bir deniz akrebi türü keşfetti.
Historical Biology adlı bilimsel dergide yayımlanan yeni bir çalışmaya göre bir metreden uzun olan Hibbertopterus lamsdelli muhtemelen bir deltanın suyunun aktığı, deniz etkisindeki bir haliçte yaşıyordu.
Aralarında ABD'deki New Mexico Doğa Tarihi Müzesi'nden bilim insanlarının da bulunduğu araştırmacılar, suda yaşayan eklembacaklı omurgasız hayvanların soyu tükenmiş bir grubuna ait olan Hibbertopterus lamsdelli'nin, muhtemelen küçük kabuklular, omurgasızların larvaları ve karındanbacaklıların yumurtalarıyla beslendiğini söylüyor.
Bu tür hibbertopterid deniz akrepleri dünya çapında son derece nadir ve yeraltından yeni çıkarılan bu fosil, ABD'den bildirilen bu türden sadece 4. (ve "en güvenilir") örnek.
Çalışmanın ortak yazarı Simon Braddy, "Bu fosiller çok nadir bulunduğundan Hibbertopterus lamsdelli önemli" diyor.
Dr. Braddy, "Bu fosil aynı zamanda Amerikan hibbertopteridi, yani sürünerek beslenen dev eurypterid (deniz akrepleri) grubunda en güvenilir olan" diye ekliyor.
Araştırmacılar çalışmada, "Bu canlıların büyük avlarla beslenmesi pek olası değil. Bunun yerine habitatlarındaki, küçük kabuklular ve solucanlar gibi sığ sulardaki yumuşak tortularda yaşayan hayvanları keşfetmek üzere, ön taraftaki uzantılarını kullanıyorlardı" diye yazdı.
Bu deniz akreplerinin fosilleri genellikle nadir olsa da araştırmacılar, Amerika ve Avrupa yerelindeki bu döneme ait tortul kayaç birikintilerinde bol miktarda bulunduklarını söylüyor.
Araştırmada incelenen fosiller, New Mexico'nun merkezindeki Bernalillo County'de bulunan Kinney Taş Ocağı'ndaki Atrasado Formasyonu'ndan çıkarıldı.
Bilim insanları, "Fosil çoğunlukla turuncuya çalan sarı renkli, katmanlı ve ziftli kireçtaşından kalkerli silttaşına kadar olan ve taş ocağındaki balık fosillerinin çoğunu barındırdığı için genellikle 'balık yatağı' olarak adlandırılan, Kinney Taş Ocağı'ndaki 15-16 cm kalınlığa sahip yatak 3'ün tepesinden toplandı" diyor.
Araştırmacılar, "Fosil, karbonize kütikül tabakası olarak korunuyor ve bir parçayla tamamlanmamış muadilinden oluşuyor" diye ekliyor.
Ortaya çıkarılan fosil, muhtemelen bir deniz akrebinin dış iskeletinin dökülmesini içeren bir süreç olan deri değiştirmesini gösteriyor.
Fosilin kısa bir mesafe taşınmış ve kısmen dışarı kaymış olması, dış iskeletin vücuttan tamamen ayrılmadığının bir işareti.
Dr. Braddy, "Uzunluğu 1 metrenin biraz üzerinde olan fosil, İskoçya'dan Hibbertopterus scouleri'ye benzese de daha kısa olan kuyruk dikeninin yukarısında, daha geniş bir vücut segmenti ve alt tarafına daha paralel omurgaları bulunuyordu" diyor.
Araştırmacı, "Bunlar, mevsimsel birliktelik (çiftleşme) yürüyüşleri sırasında kendini sudan çıkardığında vücut sürtünmesini azaltmak için kızak rayları görevi görüyordu" diye açıklıyor.
Deniz akrebinin bacaklarında bulunan alışılmadık dikenler muhtemelen gezintileri sırasında yükü yaymasını sağlıyordu.
Bilim insanları çalışmada, "Yükünü yaymak için Hibbertopterus'un tabanında (Laden) yürüme amacıyla kullandığı, diken uzantıları bulunan bacakları vardı ve telsonlarındaki (son karın segmenti) ventral omurgalar vücut sürüklenmesini azaltmak için kızak rayları işlevi görüyordu" diye yazdı.



Johnny Depp'in dönüş filmi eleştirmenleri böldü

63 yaşındaki Johnny Depp, Noel'den ve çevresindeki insanlardan uzak duran cimri Ebenezer Scrooge rolünde (Paramount Pictures)
63 yaşındaki Johnny Depp, Noel'den ve çevresindeki insanlardan uzak duran cimri Ebenezer Scrooge rolünde (Paramount Pictures)
TT

Johnny Depp'in dönüş filmi eleştirmenleri böldü

63 yaşındaki Johnny Depp, Noel'den ve çevresindeki insanlardan uzak duran cimri Ebenezer Scrooge rolünde (Paramount Pictures)
63 yaşındaki Johnny Depp, Noel'den ve çevresindeki insanlardan uzak duran cimri Ebenezer Scrooge rolünde (Paramount Pictures)

Johnny Depp'in başrolünde yer aldığı Ebenezer: Bir Noel Şarkısı'nın (Ebenezer: A Christmas Carol) prömiyerinin ardından ilk eleştiriler gelmeye başladı. 

Sinema yazarlarının çoğu Depp'in Hollywood'a dönüşünü olumlu karşıladı. Bazılarıysa filmin Charles Dickens'ın klasik hikayesine yeni bir yorum getirmediğini savundu.

Korku üçlemesi X'le tanınan Ti West'in yönettiği film, Dickens'ın Bir Noel Şarkısı (A Christmas Carol) adlı eserini yeniden yorumluyor. 

Depp'in Ebenezer Scrooge'u canlandırdığı yapımın tanıtım sloganı ise şöyle: 

Adını biliyorsunuz, hikayesini bilmiyorsunuz.

Popüler kültür sitesi The Future of the Force'tan eleştirmen Phil Roberts, yapımı "Dickens'ın klasiğine cesur bir yorum getiren, sıcak duygularla umutsuzluğu buluşturan samimi bir dönem filmi" diye nitelendirdi. Roberts, X'teki paylaşımında şunları yazdı:

Johnny Depp, Scrooge'un yavaş yavaş iyi bir insana dönüştüğü hikaye boyunca göz kamaştırıyor. Final ise önceki uyarlamalardan daha güçlü bir duygusal etki yaratıyor.

FilmSpeak'in baş sinema eleştirmeni Tom Chatalbash da Ebenezer'i "şeytani derecede eğlenceli bir Noel filmi ve başrol oyuncusunun güçlü bir dönüş yapmasını sağlayan bir yapım" diye tanımladı. Depp'in performansını öven Chatalbash, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

Depp'in şeytani Scrooge yorumunu izlemek büyük bir keyif. Neyse ki uzun zamandır özlenen o muzip çekicilikle duygusal ağırlığı dengeleyen, capcanlı bir performans sergiliyor. West'in korku sinemasına yaklaşımı ve görsel ustalığı, filme izleyiciyi içine çeken gotik bir görünüm ve atmosfer kazandırıyor. Yönetmen, ürpertici anlarla Dickens'ın sevilen hikayesinin duygusal özünü dengeliyor. Ebenezer'in yolculuğuna derinlik katan yeni katmanlarla anlatıya tazelik de kazandırıyor. Kısacası Depp'i yeniden beyazperdede görmek harika. Ayrıntılı eleştiri yakında!

Critics Choice üyesi Clarence Moye ise filmi "hoş bir sürpriz" diye değerlendirdi:

Ti West, aksi halde sıradan kalabilecek bu yoruma tazelik katan, çok hoş bir gotik görsel üslup getiriyor. Elbette Depp de harika; George C. Scott'la birlikte modern dönemin en iyi Scrooge yorumcuları arasında yerini alıyor.

Bir diğer Critics Choice üyesi Tony Mosello da filmi beğenenler arasındaydı. Mosello, Ebenezer'i şu sözlerle anlattı:

Viktorya döneminden kalma, insanın değişip iyiliğe yönelmesini anlatan klasik hikayeye yeniden hayat veren bir uyarlama. Merkezinde Johnny Depp'in eğlenceli, sıradışı ve enerjik performansı var. Ti West, gotik korku atmosferini yakalayıp bunu ilgi çekici, akıldan çıkmayan görüntülerle ve güçlü bir yardımcı oyuncu kadrosuyla birleştiriyor.

Ancak bütün eleştirmenler aynı görüşte değildi. Ren Vieira, filmin bildik hikayeyi başarıyla anlatmasına rağmen özgünlükten uzak olduğunu savundu:

Bir Noel Şarkısı'na bayılırım ve Ebenezer hikayenin bütün önemli noktalarını doğru işliyor ama bu versiyonu farklı ya da özgün kılan hiçbir şey yok. Dekorlar, yapım ve ses tasarımı harika ama sonuçta Depp yine tuhaf bir Scrooge canlandırıyor; bildik oyunculuk numaralarını tekrarlamaktan öteye gitmiyor... Claflin ve Grint'in suçu yok.

Birleşik Krallık merkezli sinema eleştirmeni ve yazar MaryAnn Johanson da olumsuz görüşünü kısa bir ifadeyle aktardı:

Tamamen gereksiz.

Lewis Powell ise X'teki paylaşımında, "Ebenezer'in ne kadar berbat olduğunu anlatmaya kelimeler yetmez" diye yazdı. West'in filminin yapım tasarımını ve müziklerini övse de yapımı "karmakarışık, birbiriyle uyuşmayan unsurlarla dolu ve korkunç derecede yanlış tercihlerle şekillenmiş" diye nitelendirdi.

Sinema eleştirmeni Robert Ortiz de filmin teknik başarısının yeterli olmadığı görüşündeydi:

Ebenezer idare eder sanırım. Teknik açıdan iyi yapılmış ve Johnny Depp kesinlikle hem görünüşüyle hem de oyunculuğuyla rolün hakkını veriyor. Ama filmin iki büyük kusuru var: Akılda kalıcı değil ve düpedüz sıkıcı; özellikle de daha önce Bir Noel Şarkısı'nı izlediyseniz. Yeni hiçbir şey sunmuyor ve varlığını haklı çıkaramıyor. Yeni hiçbir şey yapmıyor ve neden çekildiğini haklı çıkaramıyor.

Filmin geniş oyuncu kadrosunda Depp'in yanı sıra Rupert Grint, Andrea Riseborough, Sam Claflin, Daisy Ridley, Arthur Conti, Ellie Bamber, Henry Lloyd-Hughes, Charlie Murphy, Tramell Tillman ve Ian McKellen yer alıyor.

Ebenezer, Depp'in eski eşi Amber Heard'le 2022'de görülen ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran davasının ardından rol aldığı ilk Hollywood stüdyo filmi olmasıyla da dikkat çekiyor. 

Dava sırasında iki taraf da birbirini aile içi şiddet ve hakaretle suçlamıştı. Haziran 2022'de sona eren dava sonrasında mahkeme, Heard'ün Depp'e 10 milyon dolar tazminat ve 2018'de Washington Post için yazdığı makalede aktörü karaladığı için 350 bin dolar cezai tazminat ödemesine karar vermişti. Depp'in de karşı dava açan Heard'e 2 milyon dolar ödemesine hükmedilmişti.

Karşılıklı tazminat tutarları arasındaki fark 8 milyon doları aşıyordu. Ancak taraflar daha sonra Heard'ün Depp'e 1 milyon dolar ödemesini öngören bir anlaşmaya varmıştı.

Bu nedenle Ebenezer, Makas Eller (Edward Scissorhands) yıldızının Hollywood'a güçlü bir dönüş yapmasını sağlayacak film olarak görülüyor; en azından hedef bu.

Ebenezer: Bir Noel Şarkısı, 13 Kasım'da sinemalarda gösterime girecek.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Variety, MovieWeb


Indiana Jones'un eski dostu, serinin son filmini yerden yere vurdu

John Rhys-Davies, Indiana Jones ve Kader Kadranı'nda (Lucasfilm Ltd)
John Rhys-Davies, Indiana Jones ve Kader Kadranı'nda (Lucasfilm Ltd)
TT

Indiana Jones'un eski dostu, serinin son filmini yerden yere vurdu

John Rhys-Davies, Indiana Jones ve Kader Kadranı'nda (Lucasfilm Ltd)
John Rhys-Davies, Indiana Jones ve Kader Kadranı'nda (Lucasfilm Ltd)

John Rhys-Davies, onlarca yıl önce canlandırdığı yan karakter Sallah'a yeniden hayat verdiği son Indiana Jones filmini eleştirdi.

Yüzüklerin Efendisi (The Lord of the Rings) üçlemesindeki Gimli rolüyle de tanınan 82 yaşındaki Galli oyuncu, Steven Spielberg'ün 1981 yapımı klasiği Kutsal Hazine Avcıları'nda (Raiders of the Lost Ark) Indiana Jones'un (Harrison Ford) dostunu canlandırmıştı. Rhys-Davies, 2023'te vizyona giren ve yönetmenliğini James Mangold'un üstlendiği Indiana Jones ve Kader Kadranı'nda (Indiana Jones and the Dial of Destiny) da aynı rolle izleyici karşısına çıkmıştı.

Kader Kadranı, eleştirmenlerden vasat yorumlar almıştı. 419 milyon dolar olduğu bildirilen devasa bütçesi göz önüne alındığında, elde ettiği 384 milyon dolarlık hasılata rağmen film, gişe fiyaskosu olarak değerlendiriliyor.

İnternette yayımlanan eğlence programı Off/Frame'e konuşan Rhys-Davies, filmin kendisini "hayal kırıklığına uğrattığını" itiraf etti ve canlandırdığı karakterin yer aldığı birçok sahnenin son kurguda filmden çıkarıldığını söyledi.

Rhys-Davies, Kader Kadranı'nın bir "nostalji filmi" olarak tasarlandığını ancak yeni karakterlere gereğinden fazla odaklandığını savundu. "Oyuncu kadrosunu daha önce hiç görmediğimiz kişilerle doldurdular, dolayısıyla gerçek anlamda bir nostaljiden söz etmek mümkün değil" dedi.

Filmde Ford ve Rhys-Davies'in yanı sıra Kutsal Hazine Avcıları'nın yıldızı Karen Allen da yer alırken Phoebe Waller-Bridge, Antonio Banderas ve Toby Jones gibi isimler de yeni karakterlerle kadroya dahil olmuştu.

Rhys-Davies sözlerine şöyle devam etti:

Sözleşmeyi imzaladıktan hemen sonra, bana vaat edilen sahnelerin filmden çıkarıldığını gördüm. Bence hayal kırıklığı yaratan bir film. Asıl trajik olan ise... [Antonio] Banderas. Kendi neslinin en heyecan verici oyuncularından biri... Ama ona yapılan şey gerçekten korkunç.

Ocak ayında o dönem Lucasfilm'in başkanı olan Kathleen Kennedy, Indiana Jones serisinin bir süreliğine rafa kaldırıldığını ima etmişti.

Görsel kaldırıldı.
Rhys-Davies (sağda), 1981 yapımı ilk filmde Ford'la birlikte rol almıştı (Lucasfilm Ltd)

Yapımcı, bir yeniden çevrim olasılığına ilişkin soru üzerine Deadline'a şunları söylemişti:

Bence Indy serisi hiçbir zaman bitmeyecek ama şu an kimsenin bu konuyu daha fazla irdelemek istediğini de düşünmüyorum.

Ford ise Kader Kadranı'nın gişedeki düşük performansına dair düşüncelerini Wall Street Journal'a şu sözlerle ifade etmişti:

Olur böyle şeyler.  Aslında bir hikayenin daha anlatılması gerektiğini düşünen kişi bendim. [Indy], yaşamak zorunda kaldığı hayatın sonuçlarıyla yüzleştiğinde onu yeniden ayağa kaldırmak, üzerindeki tozları silkelemek ve eski enerjisinden biraz yoksun bir şekilde tekrar sahaya sürmek, neler olacağını görmek istedim.

Ford, "Yine de o filmi çektiğim için mutluyum" diyerek sözlerini noktalamıştı.

Independent Türkçe


Eski Harry Potter yeni diziye mesafeli: İzler miyim bilmiyorum

2009 yapımı Harry Potter ve Melez Prens (Harry Potter and the Half-Blood Prince), Daniel Radcliffe'in canlandırdığı Harry Potter'ın Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu'ndaki 6. yılını anlatıyordu (Warner Bros.)
2009 yapımı Harry Potter ve Melez Prens (Harry Potter and the Half-Blood Prince), Daniel Radcliffe'in canlandırdığı Harry Potter'ın Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu'ndaki 6. yılını anlatıyordu (Warner Bros.)
TT

Eski Harry Potter yeni diziye mesafeli: İzler miyim bilmiyorum

2009 yapımı Harry Potter ve Melez Prens (Harry Potter and the Half-Blood Prince), Daniel Radcliffe'in canlandırdığı Harry Potter'ın Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu'ndaki 6. yılını anlatıyordu (Warner Bros.)
2009 yapımı Harry Potter ve Melez Prens (Harry Potter and the Half-Blood Prince), Daniel Radcliffe'in canlandırdığı Harry Potter'ın Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu'ndaki 6. yılını anlatıyordu (Warner Bros.)

Daniel Radcliffe, HBO'nun yeni Harry Potter uyarlamasında başrolü üstlenen Dominic McLaughlin'e iyi dileklerini iletti ancak diziyi izleyip izlemeyeceğinden emin olmadığını söyledi.

37 yaşındaki Radcliffe, Associated Press'e verdiği röportajda, kendisini şöhrete kavuşturan serinin yeni uyarlamasını izleyip izlemeyeceği sorusuna şu yanıtı verdi:

Açıkçası izler miyim bilmiyorum. Zaten bol bol Harry Potter izledim ve içinde yer aldım. Ayrıca hiç dizi izlemiyorum. Breaking Bad'i izlemedim, Mad Men'i izlemedim; gerçek klasiklerden bazılarını görmedim. Yani, ne olursa olsun bir şeyi 8 saat izlemek uzun bir süre.

Radcliffe, 12 yaşındaki McLaughlin'e Harry'yi canlandırma konusunda tavsiye vermeyi de nazikçe reddetti:

Dominic'e tavsiye vermemeye gerçekten özen gösteriyorum. O bu işin üstesinden gelir. Benim tavsiyeme ihtiyacı yok. Size bir şey söylersem onunla yapılacak bir sonraki röportajda, 'Dan bunu yapman gerektiğini söyledi' diyecekler. Bu zavallı çocuğun her röportajda karşısına çıkmak istemiyorum. Bu yüzden ona verecek bir tavsiyem yok. Harika olacak. Umarım... Sanırım bir gün onunla tanışma fırsatım olacak ve bu beni çok heyecanlandırıyor.

Radcliffe ve McLaughlin daha önce en az bir kez yazışmıştı. Radcliffe, geçen yıl genç oyuncuya bir mektup gönderdiğini ve karşılığında "çok tatlı bir not" aldığını açıklamıştı.

Good Morning America programında mektubundan söz eden oyuncu şunları söylemişti:

Bu çocukların hayatında bir hayalet gibi dolaşmak istemiyorum. Ama ona yazıp şunu söylemek istedim: 'Umarım çok güzel zaman geçirirsin, hatta benimkinden de güzel. Ben çok güzel zaman geçirdim ama umarım seninki daha da güzel olur.' Onun ve diğer çocukların fotoğraflarını görünce onlara sarılmak istiyorum. O kadar küçük görünüyorlar ki. Onlara bakıp, 'O yaşta benim de bunları yapıyor olmam inanılmaz' diyorum. Ama onları görmek bir yandan da çok hoş ve umarım çok güzel zaman geçiriyorlardır.

Radcliffe, Warner Bros.'un 2001-2011 arasında gösterime giren ve büyük başarı kazanan 8 Harry Potter filminde başrolü üstlenerek dünyanın en tanınan yüzlerinden biri olmuştu.

Oyuncu, o zamandan bu yana çeşitli Broadway yapımlarında, filmlerde ve televizyon dizilerinde rol aldı.

Şu sıralar NBC dizisi The Fall and Rise of Reggie Dinkins'te Tracy Morgan'la birlikte izleyici karşısına çıkan Radcliffe, Netflix'in animasyon filmi Kardeş Kardeş'in (Steps) seslendirme kadrosunda da yer alıyor. Young Mazino ve Peter Dinklage'ın da sesleriyle katkıda bulunduğu film, Külkedisi hikayesini yeniden yorumluyor.

Alyce Tzue ve John Ripa'nın yönettiği Kardeş Kardeş, 20 Kasım'da Netflix'te yayımlanacak. 

İlk sezonu Harry Potter ve Felsefe Taşı (Harry Potter and the Sorcerer's Stone) adını taşıyan yeni Harry Potter dizisi ise Türkiye'de aralık ayında HBO Max'te başlayacak.

Independent Türkçe, Deadline, Variety, Associated Press, Good Morning America