İran: Reformist lider Musevi’den yeni anayasa çağrısı

Mir Hüseyin Musevi, İran’ı içinde bulunduğu krizlerden kurtarmak için yeni anayasa çağrısında bulundu

Venedik’te ‘İranlı kadınların yanında durun’ yazılı bir pankart tutan genç bir adam (Reuters)
Venedik’te ‘İranlı kadınların yanında durun’ yazılı bir pankart tutan genç bir adam (Reuters)
TT

İran: Reformist lider Musevi’den yeni anayasa çağrısı

Venedik’te ‘İranlı kadınların yanında durun’ yazılı bir pankart tutan genç bir adam (Reuters)
Venedik’te ‘İranlı kadınların yanında durun’ yazılı bir pankart tutan genç bir adam (Reuters)

İran’da 1979 Devrimi’nin 44. yıldönümünün kutlanmasına bir hafta kala, 10 yılı aşkın bir süredir ev hapsinde alıkonulan İranlı reformist lider Mir Hüseyin Musevi, İran’ı gittikçe artan krizlerden ‘kurtarmak’ için yeni bir anayasa hazırlanması, referandum yapılması, bağımsız ve adil şekilde seçimlerin düzenlenmesi çağrısında bulundu.
Musevi, ofisinin sözcülüğünü yapan Kelimeh haber sitesi tarafından yayınlanan açıklamasında İran'da son aylarda ve yıllarda yaşanan ‘kanlı’ olayların, 2009 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde desteklediği ‘anayasayı tavizsiz uygulama’ sloganının ‘artık etkili olmadığını’ gösterdiğini söyleyerek, bir önceki sloganından ‘ileriye doğru bir adım’ atılması gerektiğini vurguladı.
Musevi, “rejimin diyalog ve ikna yolunu için en ufak bir adım atmak yerine baskıcı yöntemlerde inat ve ısrar etmesi sebebiyle İran halkının iktidardaki müesses nizamdan ve mevcut siyasi yapıdan duyduğu hayal kırıklığına” işaret etti.
Yetkililer, Şubat 2011'den bu yana Mir Hüseyin Musevi, eşi Zehra Rahneverd ve müttefiki Mehdi Kerrubi’yi mahkemeye çıkartmadan ev hapsinde tutuyor. Ev hapsi kararı, Musevi ve Kerrubi’nin o zamanlar radikal muhafazakarlardan rakipleri Mahmud Ahmedinejad'ın zaferiyle sonuçlanan 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sonuçlarını tanımayı reddetmesinin ve seçim sonuçlarında hile yapılmasını savunmasının akabinde çıkmıştı.
“Esas kriz sorumsuz güçtür”
Açıklamasında yönetimin performansı nedeniyle büyüyen krizlere değinen Musevi “Esas kriz, ülkenin sürdürülemez çelişkili yapısı ve temel sistemidir. Hayatı bize zindan eden ve mazlumların mutluluğuna giden yolu tıkayan işte bu hesap vermeyen sorumsuz güçtür” ifadelerini kullandı.
Musevi yaptığı açıklamada, İranlıların ana hatları ‘Kadın, Yaşam, Özgürlük Hareketi’nden oluşan radikal bir değişime ihtiyaç duyduğundan ve buna hazır olduklarından bahsederken, ülkenin dört bir yanında 160 şehirden fazla şehri kasıp kavuran protestoların sloganına atıfta bulundu. Öfkeli protestolar, Mahsa Amini adlı  genç kızın başörtüsünü düzgün takmadığı gerekçesiyle polis tarafından gözaltına alındığı sırada belirsiz koşullar altında hayatını kaybetmesinin akabinde patlak vermişti.
Musevi, “Kadın, Yaşam, Özgürlük” sloganının ‘parlak bir geleceğin ve baskıdan, yoksulluktan, aşağılanmadan ve ayrımcılıktan arınmış bir geleceğin nüvesini’ oluşturduğunu söyledi. Musevi “Bu üç kelime, canlılık, düşünme, mücadele ve umutların tarihini taşırken, kadınlar en büyük umut kaynağıdır. Mutluluk, kamu yararı ve büyük toplumsal mücadele; bütün bunlar, kadın ve erkekler hep birlikte durmadan elde edilemez” dedi.
Musevi üç öneri sundu. Bunlar; yeni bir anayasa taslağı hazırlamak, ‘bağımsız ve adil’ bir oylamayla referandum yapmak ve nihai olarak yeni anayasayı kabul etmek üzere bir Kurucu Meclis oluşturmak.
İran halkının tüm kesimlerini ‘kamu güvenliğini korumak ve mevcut rejimlerin oluşturulmasını gerektiren her türlü şiddetten kaçınmak için’ temel bir anlaşma oluşturmaya çağıran Musevi “Bu, her uyruktan ve her siyasi ve ideolojik yönelimden insanlar tarafından onaylanmalıdır” dedi. Bu üç önerisinin ‘hukukun üstünlüğüne dayalı ve insan hakları standartları ve halkın iradesi ile örtüşen bir sistemin istikrarı için’ önemini ısrarla vurguladı.
Musevi, “Hukuk, hem insanlardan hem de insanlara mutluluk ve refah getirir. Kendini hukukun üzerinde görenlerin haksız imtiyazlarını ve statülerini korumaya hizmet etmez” dedi.
İslam Cumhuriyeti'nin yerine yeni bir yapı ve düzen getirilmesini öneren Musevi, “Başlı başına yeni bir sistemin getirilmesi, baskıcı gücü sarsacak ve tepki vermeye itecektir. Çünkü gücün kaynağı insandır, silah ve baskı değil” ifadelerini kullanarak ‘beğenseler de beğenmeseler de halkın desteğini almazsa yapının çökeceğini’ vurguladı.
Geçen ağustos ayında Musevi’nin rejim lideri Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’e atıfta bulunarak, halkı iktidarın babadan oğula geçmemesi gerektiği konusunda uyarması siyasi elitlerde geniş çaplı bir tartışmanın fitilini ateşlemişti.
Musevi’nin son açıklaması İranlı ünlü avukat Şirin Ebadi’nin Reuters Haber Ajansı’na röportaj vermesinden bir gün sonra geldi. Ebadi söz konusu röportajında Amini’nin hayatını kaybetmesinin ‘İran İslam Cumhuriyeti’ndeki rejimin çöküşüne yol açacak, geri dönüşü olmayan devrimci bir süreci’ tetiklediğini söylemişti.
İranlı yetkililer protestolara son 40 yıldır olduğu gibi baskıyla karşılık verdi. Yetkililer ayrıca protestolara katılanlar arasından onlarca kişiye idam cezası verdi ve en az dört kişiyi darağacına gönderdi. İnsan hakları aktivistleri bunu, insanları korkutmak ve onları sokaklardan uzak tutmak için planlanmış bir önlem olarak nitelendiriyor.
Son protestolar İran'ı krize sürükledi. Amini'nin ölümü, İranlılar arasında ekonomik sefaletten tutun, etnik azınlıklara yönelik ayrımcılığa ve yetkililerin katı sosyal ve siyasi kısıtlamalar dayatmasına kadar çeşitli sorunlar nedeniyle yıllarca bastırılmış bir halk öfkesini serbest bıraktı.
Aylarca hayatın her kesiminden bir çok İranlı, müesses nizamın devrilmesi çağrısında bulundu ve rejimin içinde son sözü söyleyen “Rehber” Ali Hamaney aleyhinde sloganlar attı.
Yetkililerin protestolara yönelik baskıları, 2015 yılında imzalanan İran nükleer anlaşmasını yeniden canlandırma müzakerelerinin askıya alındığı bir dönemde diplomatik gerginliğe neden oldu. ABD ve Batılı ülkeler, baskılarda ve insan hakları ihlallerinde payı olmaları nedeniyle İran makamlarına ve başka kuruluşlara yaptırımlar uyguladı.
Öte yandan Hollanda merkezli Gamaan kuruluşu tarafından yapılan bir anket, halkın yüzde 81'inin ülkedeki İslam Cumhuriyeti rejimine son verilmesini istediğini ortaya koydu.
Gamaan Başkanı ve Tilburg Üniversitesi’nden Siyaset Bilimci Prof. Dr. Ammar Maleki, konuya ilişkin yaptığı açıklamada anket sonuçlarının, İranlıların çoğunluğunun mevcut protestolar bağlamında İran muhalefet partilerinden ortak bir komite kurulmasını talep ettiğini gösterdiğini kaydetti. Rejimin devrilmesine destek verenlerin oranı yüzde 20 arttı.
Kuruluş, anketin 21 Aralık ila 31 Aralık tarihleri arasında yapıldığını söyledi. Ankete İran içinden 158 bin kişi ve yurt dışından 42 bin İranlı katıldı. Kuruluş, katılımcıların yalnızca yüzde 15'inin İslam Cumhuriyeti'nin devam etmesini tercih ettiğini bildirdi.
İran'daki katılımcıların yüzde 70’i, Batılı ülkeleri protestolara destek vermeye ve yetkililere baskı yapmaya çağırdı. Yüzde 19’u ise ‘Batı ülkelerinin protestolar gibi iç meselelere karışmasına’ karşı çıktı. Katılımcıların yüzde 70’i Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) terör örgütü ilan edilmesini, İran büyükelçilerinin sınır dışı edilmesini ve göstericilerin bastırılmasına karışan güçlere yaptırım uygulanmasını destekledi.
Yurt dışında yaşayanların yüzde 96'sı, Batı'nın protestolara verdiği desteği ve Tahran üzerindeki baskının artırılmasını destekliyor.
İran’daki katılımcıların yüzde 81'i protestoları desteklerken, yüzde 15'i karşı çıkıyor. Protestoları destekleyenlerin yüzde 67'si protestoların ‘faydalı olacağını’ söylerken, yüzde 14'ü başarısız olacağını düşünüyor. Katılımcıların yüzde 22'si rejim karşıtı yürüyüşlere katıldığını, yüzde 56'sı ileride katılacağını, yüzde 35'i başörtüsü çıkarma ve rejimi kınayan sloganlar da dahil olmak üzere sivil itaatsizliğe destek verdiğini ve yüzde 35’i sivil itaatsizliğe katılmaya açık olduğunu ifade etti. Kuruluş tarafından yayınlanan anket sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 44'ü grevlere katıldığını, yüzde 38'i ise katılacağını açıkladı.
Yurt dışındaki İranlıların ise yüzde 99'u protestoları desteklediğini, yüzde 90'ı bunun sonuç vereceğini umduğunu ve yüzde 9'u protestoların başarısız olmasını beklediğini belirtti.
Katılımcılar, mevcut iktidar düzenine alternatif olarak seçecekleri rejimin yapısı hakkında düşüncelerini dile getirdiler. Yurt içinde yüzde 28 ve yurt dışından yüzde 32 oranında katılımcı başkanlık sistemi istediğini söylerken, yurt içinde yüzde 12, yurt dışında ise yüzde 29 oranında katılımcı parlamenter sistemi tercih etti. Yurt dışında yaşayanların yüzde 25'inin desteklediği anayasal monarşiye ise İran içinden yüzde 22'lik bir destek geldi.



İİT Enformasyon Bakanları Olağanüstü Toplantısı nihai bildirisi açıklandı

(AA)
(AA)
TT

İİT Enformasyon Bakanları Olağanüstü Toplantısı nihai bildirisi açıklandı

(AA)
(AA)

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının ev sahipliğinde İİT Enformasyon Bakanları Olağanüstü Toplantısı dün İstanbul'da yapıldı.

Toplantıya, 43 ülkeden 20 bakan, iletişim ve medya kuruluşlarının başkan ve üst yöneticilerinden oluşan yaklaşık 200 üst düzey temsilci katıldı.

Açılışını İİT Enformasyon Bakanları Dönem Başkanlığı görevini yürüten Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun ile İİT Genel Sekreteri Hüseyin İbrahim Taha'nın gerçekleştirdiği toplantıda, İsrail'in 7 Ekim'den bu yana işgal ettiği Filistin topraklarında gazetecilere yönelik saldırıları ve dünya kamuoyuna yönelik dezenformasyon faaliyetleri ele alındı.

İİT tarihindeki sektörel bazda yapılan ilk olağanüstü toplantı olma niteliği taşıyan programın sonunda nihai bildiri açıklandı.

Bildiride, işgalci İsrail yönetiminin Filistin halkına yönelik devam eden askeri saldırıları ve 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'nde ve Kudüs-ü Şerif de dahil olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Filistinli sivillere yönelik sistematik baskı, katliam ve soykırım kınanarak, daha fazla can kaybının önlenmesi için koşulsuz ateşkes çağrısında bulunuldu.

İsrail işgaline ilişkin sistematik olarak yürütülen yanlış bilgilendirme kampanyaları ile İsrail'in Gazze Şeridi'nde gerçekleştirdiği vahşet ve soykırım niteliğindeki katliamları örtbas etmek amacıyla yanlış ve yanıltıcı bilgi ve sahte haberler yaymasının kınandığı bildiride, uluslararası topluma, işgal altındaki Filistin topraklarında görev yapan medya mensuplarına karşı işledikleri suçlardan ötürü İsrail işgal güçlerini sorumlu tutacak acil bir soruşturma açma çağrısında bulunuldu.

Bildiride, 24 Şubat'ta İstanbul'da düzenlenen İİT Enformasyon Bakanları Olağanüstü Toplantısına katılan ve hem İİT şartı hem de güçlü dini, insani ve tarihsel bağlarla birbirine bağlı olan İİT Üyesi Ülkelerin Enformasyon Bakanları'nın, 11 Kasım 2023 tarihinde Suudi Arabistan'ın Riyad kentinde düzenlenen İsrail'in Filistin halkına yönelik saldırılarına ilişkin İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Ligi Olağanüstü Ortak Zirvesi başta olmak üzere, Filistin meselesine ilişkin tüm İİT kararlarını yeniden onayladıkları belirtildi.

BM ve diğer uluslararası kuruluşların Filistin meselesi ile ilgili Filistin halkının kendi kaderini tayin etme, özgürlük ve ulusal bağımsızlık hakkını teyit eden tüm kararlarının hatırlatıldığı bildiride, 10 Aralık 2023'te BM Genel Kurulu'nun 10. Acil Özel Oturumu'nda kabul edilen "Sivillerin Korunması ve Yasal ve İnsani Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi" başlıklı "A/ES-10/L.27" sayılı kararını memnuniyetle karşıladıkları aktarıldı.

Bildiride, İsrail'in barbarca baskı ve saldırıları karşısında kardeş Filistin halkının devredilemez haklarını desteklemek ve başta Gazze Şeridi olmak üzere Filistin topraklarındaki Filistin halkının acılarını hafifletmek için çalışmaları arttırmak üzere her platformda seslerini duyurma konusundaki kararlılıklarını teyit ettikleri vurgulandı.

Soykırım niteliğindeki eylemlerden ve Soykırım Sözleşmesinin diğer ihlallerinden kaçınması için, UAD'nin 26 Ocak'ta işgalci İsrail yönetimi aleyhinde vermiş olduğu geçici tedbir kararının memnuniyetle karşılandığı belirtilen bildiride, Filistin halkının işgal altındaki topraklarının kurtarılması, başta kendi kaderini tayin etme hakkı olmak üzere tüm devredilemez haklarından yararlanması ve 4 Haziran 1967 sınırları çerçevesinde, başkenti Kudüs-ü Şerif olan bağımsız devletlerinde tam egemen olarak yaşaması için verdiği meşru mücadelenin desteklendiği ifade edildi.

Filistin meselesinin iki devletli çözüm temelinde çözülmesinin bölgede sağlam, kapsamlı ve kalıcı barış ve güvenliğin sağlanması için tek yol olduğu vurgulanan bildiride, işgalci İsrail yönetiminin işgali meşrulaştırmak, Gazze Şeridi'nde barbarca yaptığı kitlesel zulümleri ve işlediği savaş suçlarını haklı göstermek için yürüttüğü dezenformasyon kampanyaları kınanarak, bunlara karşı uyarıda bulunuldu.

"Daha fazla can kaybının önlenmesi için koşulsuz ateşkes" çağrısı

Bildiride, işgalci İsrail yönetiminin, bebeklerin, çocukların, kadınların, yaşlıların, gazetecilerin, sağlık çalışanlarının, akademisyenlerin ve insani yardım çalışanlarının katledilmesi dahil olmak üzere, Gazze Şeridi'nde ortaya çıkan vahşet hakkındaki gerçeği, sistematik dezenformasyon kampanyaları yoluyla örtbas etmeye ve yalanlamaya çalışmasından endişe duyulduğu kaydedildi.

İşgalci İsrail yönetiminin, gazetecilerin öldürülmesi, tutuklanması ve sansüre uğratılmasının yanı sıra bu kişilerin aile bireylerinin öldürülmesinden ve hedef alınmasından da sorumlu tutulduğu bildiride, İsrail'in gazetecilere yönelik kasıtlı saldırılarında 120'den fazla kişinin öldüğü, çok sayıda kişinin de yaralandığı ya da kaybolduğu hatırlatıldı.

Bildiride, işgalci İsrail yönetimi veya destekçileri tarafından yürütülen dezenformasyon kampanyalarına karşı direnç oluşturma çabalarının son derece önemli olduğu vurgulanırken, bilgi ortamının hakikati gizleyen ve uluslararası hukukun sistematik ve yaygın ihlallerini saptıran yanlış anlatılarla dolu olduğuna dikkati çekildi.

Özellikle Gazze Şeridi'ndeki zorlu koşullar altında Filistin'de görev yapan basın mensuplarının haklarını korumanın herkesin sorumluluğunda olduğu vurgulanan bildiride, şu ifadelere yer verildi:

İşgalci İsrail yönetiminin Filistin halkına yönelik devam eden askeri saldırılarını ve 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'nde ve Kudüs-ü Şerif de dahil olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Filistinli sivillere yönelik sistematik baskı, katliam ve soykırımını kınar ve daha fazla can kaybının önlenmesi için koşulsuz ateşkes çağrısında bulunuruz. İsrail işgaline ilişkin sistematik olarak yürütülen yanlış bilgilendirme kampanyaları ile İsrail'in Gazze Şeridi'nde gerçekleştirdiği vahşeti ve soykırım niteliğindeki katliamları örtbas etmek amacıyla yanlış ve yanıltıcı bilgi ve sahte haberler yaymasını kınarız. İsrail işgalinin Filistinli gazetecileri kasıtlı ve sistematik bir şekilde hedef almasını kınar ve bunun hakikatin sesi olanları susturma kampanyasının bir parçası olduğunu vurgularız. Barış ve güvenlik için tek yolun, başta başkenti Kudüs-ü Şerif olan Filistin Devleti'nin ulusal bağımsızlığı ve egemenliği olmak üzere, Filistin halkının devredilemez haklarının hayata geçirilmesinden geçtiğini yineleriz. Tüm ülkelere, Filistin-İsrail çatışmasının barışçıl çözümü ile bölgede barış ve güvenliğin desteklenmesi için bir ön koşul olarak, 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan egemen ve bağımsız Filistin Devletini tanımaları çağrısında bulunuruz.

"Uluslararası toplum, İsrail'i gazetecileri hedef alarak uluslararası hukuku ihlal etmekten sorumlu tutmak için harekete geçmeli"

Bildiride, dezenformasyonla mücadele etmek üzere uluslararası düzeyde müşterek ve yakın bir şekilde çalışma konusunda ve Batı Şeria'daki yerleşimci terörü de dahil olmak üzere, Filistinli sivilleri hedef alan ve Filistin halkının zorla yerinden edilmesini amaçlayan ayrım gözetmeyen saldırıları ifşa etmek üzere dayanışma ve birlik içinde hareket etme yönündeki ortak irade sergileme hususunda kararlı olunduğu ifade edildi.

İsrail'in sömürgeci işgalinin uluslararası tepkiyi en aza indirmek için gazetecileri sindirerek sahadaki yıkımı örtbas etmeye yönelik girişimlerine karşı koyma, bunları açığa çıkarma ve ayrıca Gazze Şeridi'nde işlenen savaş suçları ve soykırımı örtbas etme çabalarının başarıya ulaşmasını engelleme yönündeki ortak kararlılığın vurgulandığı bildiride, İsrail işgal güçlerinin, Uluslararası İnsancıl Hukuk ve gazetecilerin haklarını güvence altına alan, koruyan diğer uluslararası belgeler uyarınca gazetecilerin güvenliğini sağlamak için en temel adımları bile atma konusundaki isteksizliği kınandı.

Bildiride, uluslararası toplumun, Filistin topraklarında, özellikle de Gazze Şeridi'nde olup bitenleri bilme hakkına sahip olduğu vurgulanarak, uluslararası toplumun, işgalci güç İsrail'i gazetecileri hedef alarak uluslararası hukuku ihlal etmekten sorumlu tutmak için derhal harekete geçmesi ve bölgede görev yapan tüm gazetecileri korumak için acilen adımlar atması gerektiğinin altı çizildi.

Uluslararası medya kuruluşlarına "İsrail'in insan hakları ihlallerini ifşa etmeleri" çağrısı

İşgalci güç İsrail'in, Gazze Şeridi'ndeki telekomünikasyon sistemini ve bakımdan sorumlu personeli hedef alması nedeniyle de kınandığı bildiride, şunlar kaydedildi:

Tüm uluslararası haber ve medya kuruluşlarına, İsrail'in insan hakları ihlallerini ve gazetecileri hedef alan kampanyalarını ifşa etmeleri çağrısında bulunuruz. İİT Genel Sekreterliğinin, İsrail'in Filistin halkına yönelik saldırısını ele almak için 11 Kasım 2023'te Riyad'da düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Ligi Olağanüstü Ortak Zirvesinde alınan ve iki Genel Sekreterliğe, işgal güçlerinin Filistin halkına karşı işlediği tüm suçları belgelemek için iki medya gözlemevi ve İsrail'in yasa dışı ve insanlık dışı uygulamalarını ortaya çıkarmak üzere dijital medya platformları kurma yetkisi veren kararın 10 sayılı hüküm fıkrasının uygulanmasına yönelik çalışmalarını destekleriz. İİT Genel Sekreterliği Medya Gözlemevini, İİT medya kuruluşları ve üye devletlerin ilgili ulusal haber ajanslarıyla işbirliği içinde, İsrail işgalinin dezenformasyon, yanlış bilgilendirme, yalan haber ve savaş suçlarını uluslararası platformlarda ortaya çıkarmak ve bunlarla mücadele etmek amacıyla bir medya eylem planı hazırlamakla yetkilendiririz.

Bildiride, İİT Medya Gözlemevinin, 11 Kasım 2023 tarihinde Riyad'da düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Ligi Olağanüstü Ortak Zirvesi'nde öngörülen görevini gerçekleştirmek üzere bir medya çalıştayı düzenlemesi hususunda desteklendiği belirtildi.

İİT Medya Gözlemevinin, İsrail işgalinin sosyal medya ve yapay zeka araçları gibi dijital iletişim platformları aracılığıyla yürüttüğü dezenformasyon, yanlış bilgilendirme, yalan haber ve savaş suçları ile mücadele etmeye yönelik çalışmalarının desteklendiği aktarılan bildiride, "İsrail'in Filistinli sivillere karşı yaptığı ihlalleri ve işlediği suçları yayınlayan uluslararası medyaya karşı işgalci İsrail yönetimi tarafından ortaya atılan asılsız iddiaları ve 07 Ekim 2023'ten bu yana devam eden İsrail'in acımasız saldırılarına ilişkin gerçekleri çarpıtma ve yanlış aktarma girişimlerini kesin bir dille reddettiğimizi teyit ederiz. İsrail işgal güçlerinin, uluslararası hukukun ve Uluslararası İnsancıl Hukukun ağır bir ihlali olan, öldürme ve yaralama da dahil olmak üzere medya çalışanlarını kasıtlı ve sistematik olarak hedef almasını kınadığımızı teyit ederiz. Uluslararası topluma, işgal altındaki Filistin topraklarında görev yapan medya mensuplarına karşı işledikleri suçlardan ötürü İsrail işgal güçlerini sorumlu tutacak acil bir soruşturma açma çağrısında bulunuruz." denildi.

Bildiride, Türkiye Cumhuriyeti'ne sergilemiş oldukları cömert misafirperverlik, sıcak karşılama ile Olağanüstü Toplantı için yaptıkları kusursuz düzenlemeler için şükran ve takdirler ifade edilirken, İİT Genel Sekreterinin bu bildirinin uygulanmasını takip etmek ve Dışişleri Bakanları Konseyine bu konu ile ilgili bir rapor sunmak üzere yetkilendirildiği kaydedildi.


Husilerden, vurulan İngiliz gemisi Rubymar'ın çekilmesi için Gazze'ye yardım gönderilmesi şartı

(AA)
(AA)
TT

Husilerden, vurulan İngiliz gemisi Rubymar'ın çekilmesi için Gazze'ye yardım gönderilmesi şartı

(AA)
(AA)

Husilerin Yüksek Siyasi Konsey Üyesi Muhammed Ali el-Husi, X sosyal medya platformundan konuya ilişkin açıklamada bulundu.

Husi, açıklamasında "Batık İngiliz gemisi, yardım tırlarının Gazze'ye sokulması karşılığında çekilebilir. Bu, üzerinde çalışılabilecek bir teklif." ifadelerini kullandı.

Konuya ilişkin İngiltere'den ve İsrail'den henüz açıklama yapılmadı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 18 Şubat'ta Husilerin 41 bin ton gübre taşıyan Birleşik Krallığa ait Rubymar adlı gemiyi vurduğunu ve geminin su almaya başladığını duyurmuştu.

SABA haber ajansı da vurulan geminin yüksek miktarda amonyak ve yağ taşıdığını belirterek büyük bir çevre felaketi uyarısında bulunmuştu.

Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, 19 Şubat'ta yaptığı açıklamada, hedef alınan İngiliz gemisinin ciddi isabet aldığını, batma riski taşıdığını ve mürettebatın güvenli şekilde tahliye edildiğini belirtmişti.

Saldırının Filistin halkına destek amaçlı gerçekleştirildiğini savunan Seri, Filistin halkına yönelik saldırılar durdurulup abluka kaldırılıncaya kadar İsrail gemilerine ve işgal altındaki Filistin limanlarına giden gemilere yönelik saldırıların devam edeceğini kaydetmişti.

Yemen hükümeti tarafından dün yapılan açıklamada da Husiler tarafından vurulan geminin Kızıldeniz'deki Yemen'e ait Haniş Adalarına yöneldiği belirtilmişti.

Gemi mürettebatının kurtarıldığı aktarılan açıklamada, Kızıldeniz'de büyük bir çevre felaketi tehlikesiyle karşı karşıya olunduğuna işaret edilmişti.


İsrail'in saldırılarında Gazze'de can kaybı 29 bin 692'ye yükseldi

(AA)
(AA)
TT

İsrail'in saldırılarında Gazze'de can kaybı 29 bin 692'ye yükseldi

(AA)
(AA)

Gazze'deki Filistin Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in 142 gündür sürdürdüğü saldırılara ilişkin bilgi verildi.

İsrail'in son 24 saatte 86 Filistinliyi öldürdüğü belirtilen açıklamada, toplam can kaybının 29 bin 692'ye yükseldiği aktarıldı.

Son saldırılarda 131 Filistinlinin yaralanmasıyla toplam yaralı sayısının ise 69 bin 879'a çıktığı kaydedildi.

Sağlık Bakanlığının açıklamasında hala enkaz altında ve yol kenarlarında ölülerin bulunduğu ancak İsrail güçlerinin engellemesi nedeniyle sağlık ekipleri ile sivil savunma görevlilerinin cenazelere ulaşamadığı vurgulandı.


Husiler: ABD ve İngiltere ülkenin çeşitli kentlerine 22 hava saldırısı düzenledi

(AA)
(AA)
TT

Husiler: ABD ve İngiltere ülkenin çeşitli kentlerine 22 hava saldırısı düzenledi

(AA)
(AA)

Husilere bağlı SABA haber ajansına göre, ülkenin güneybatısında yer alan Taiz kentindeki iletişim hatları üç kez hedef alındı.

Husilerin kontrolündeki Sana kenti ve kırsalı 17 defa ABD ve İngiliz hava saldırılarına maruz kaldı. Kuzeybatıdaki Hacce kentinde bulunan çiftliklere de iki hava saldırısı düzenlendi.

(AA)

Haberde, saldırılar sonucu oluşan can kaybı veya hasara ilişkin detay verilmedi.

ABD ve İngiltere'den söz konusu saldırılara dair henüz açıklama yapılmadı.


İsrail güçleri, işgal altındaki Batı Şeria'da 15 Filistinliyi daha gözaltına aldı

(AA)
(AA)
TT

İsrail güçleri, işgal altındaki Batı Şeria'da 15 Filistinliyi daha gözaltına aldı

(AA)
(AA)

İsrail güçlerinin, işgal altındaki Batı Şeria'da 15 Filistinliyi daha gözaltına aldığı bildirildi.

Filistin Esirler Cemiyeti ile Filistin Kurtuluş Örgütüne bağlı Esirler ve Serbest Bırakılanlar Heyetinin ortak açıklamasında, İsrail güçlerinin Batı Şeria ve Kudüs kentindeki baskınlarına devam ettiği belirtildi.

İsrail güçlerinin dünden bu yana işgal altındaki Doğu Kudüs'ün yanı sıra Batı Şeria'nın El Halil, Beytullahim, Ramallah, Nablus ve Cenin kentlerinde düzenlediği baskınlarda aralarında gazeteci Sami eş-Şami ile eski tutukluların da olduğu 15 Filistinliyi gözaltına aldığı ifade edildi.

İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana Batı Şeria'da gözaltına aldığı Filistinlilerin sayısı 7 bin 225'e yükseldi.

İsrail güçlerinin Batı Şeria ve Kudüs'teki baskınlarda Filistinlileri darbettiği ve gözaltına alınanların ailelerini tehdit ettiğine işaret edilen açıklamada, İsrail güçlerinin aynı zamanda Filistinli vatandaşların evlerine ve araçlarına da zarar verdiği aktarıldı.

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne saldırı başlattığı 7 Ekim 2023'ten bu yana, işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te de Filistinlilere yönelik gözaltı, baskın ve saldırılarında artış yaşanıyor.


Gazze ateşkesi: Paris toplantısının ‘olumlu atmosferi’ Kahire ve Doha'nın arabuluculuk çabalarını artıracak mı?

İsrail'in Gazze şehrine yönelik bombardımanı nedeniyle yıkılan binalar. (AFP)
İsrail'in Gazze şehrine yönelik bombardımanı nedeniyle yıkılan binalar. (AFP)
TT

Gazze ateşkesi: Paris toplantısının ‘olumlu atmosferi’ Kahire ve Doha'nın arabuluculuk çabalarını artıracak mı?

İsrail'in Gazze şehrine yönelik bombardımanı nedeniyle yıkılan binalar. (AFP)
İsrail'in Gazze şehrine yönelik bombardımanı nedeniyle yıkılan binalar. (AFP)

Hava sahasının İsrail askeri uçakları tarafından ihlal edildiğini yalanlayan Mısır, aynı zamanda ateşkesin Ramazan ayından önce sağlanabileceği iyimserliğiyle Gazze Şeridi'nde ‘yeni bir ateşkes’ konusunda anlaşmaya varma çabalarını sürdürdü.

Mısırlı bir güvenlik kaynağı, dün Mısır hava sahasının İsrail askeri uçakları tarafından ihlal edildiğini yalanladı. El-Kahire el-İhbariyye televizyon kanalı, kaynağın bu konuyla ilgili medyada çıkan haberlerin ‘yanlış ve temelsiz’ olduğunu söylediğini aktardı.

Mısır, İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki son güvenli şehir olan ve Mısır sınırına doğrudan komşu olan Refah’a herhangi bir askeri operasyon düzenlemesine karşı defalarca uyarıda bulundu ve bunun sonuçlarının ‘ağır olacağını’ vurguladı. Kahire, çeşitli vesilelerle, Gazze Şeridi'ndeki son güvenli bölge olması nedeniyle şu anda yerinden edilmiş yaklaşık 1,4 milyon Filistinliye ev sahipliği yapan Refah'ın hedef alınmasını önlemek için tüm uluslararası ve bölgesel çabaların birleştirilmesi gerekliliği konusunda çağrıda bulundu.

Mısır Dışişleri Bakanlığı, bu ayın ortasında yaptığı açıklamada, Refah'ın hedef alınmasını ve İsrail'in insani yardıma erişimi engelleme politikasını, ‘Filistin halkını yerinden etme ve davalarını tasfiye etme politikasının uygulanmasına yönelik gerçek bir adım’ olarak değerlendirdi.

Mısır ve Katar, Ramazan ayından önce Gazze Şeridi'nde İsrail'in Refah şehrine yönelik geniş çaplı bir askeri işgal gerçekleştirmesini önleyecek yeni bir ateşkesin onaylanması konusunda anlaşmaya varmak için zamana karşı yarışıyor.

Şu ana kadar Gazze Şeridi’nde yeni bir ateşkes sağlama çabaları, Mısır, Katar ve ABD'nin arabuluculuğuyla varılan tek ateşkesin geçen kasım ayı sonunda sona ermesinin ardından, çatışmaların ikinci kez durdurulmasını engelleyen zorluklarla karşı karşıya. ABD merkezli internet sitesi Axios, cuma günü Fransa'nın başkenti Paris'in ev sahipliğinde düzenlenen ve Mısır, Katar, ABD ve İsrail temsilcilerinin katıldığı toplantının sonuçlarının ‘müzakerelerin gidişatında ilerleme’ gösterdiğini bildirdi.

Kudüs Üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü olan Dr. Eymen er-Rakab “Paris toplantısının ardından ortaya çıkan göstergelerin ateşkesin ilk aşamasının Ramazan ayından önce başlayabileceğini” gösterdiğine dikkat çekti. Rakab ayrıca, İsrail ile Hamas arasında daha az sayıda esir takas edileceğini ve bunların çoğunlukla kadın, çocuk ve yaşlılardan oluşacağını ifade etti.

Şarku'l Avsat'a konuşan Rakab, şu ifadeleri kullandı:

Kahire, önümüzdeki iki hafta içinde, yani Ramazan ayından önce yürürlüğe girecek bir anlaşmaya varmak amacıyla hareketlerini ve iletişimini yoğunlaştırdı. Hamas ise altı hafta sürmesi beklenen ateşkesin ilk aşamasına ilişkin Paris toplantısının tutanaklarıyla alakalı vizyonu doğrultusunda, Kahire'ye hareket etme ve uygun gördüğü adımları atma yetkisi verdi.

Bir Hamas yetkilisi, cuma günü yaptığı açıklamada, hareketin Kahire'deki ateşkes görüşmelerini tamamladığını ve “şimdi arabulucuların İsrail'le hafta sonu yapılan görüşmelerden ne gibi bir sonuç çıkaracağını görmeyi beklediğini” söyledi.

Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye başkanlığındaki bir heyet, Gazze Şeridi'ndeki durum ve esir takası konusunu görüşmek üzere geçtiğimiz hafta Mısır'da Mısır İstihbarat Başkanı Abbas Kâmil ile bir araya geldi.

Diğer yandan el-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nden Dr. Muhammed Abbas Naci, “Ateşkes için gösterilen tüm çabalara rağmen, altıncı ayına yaklaşan savaşın yakın zamanda sona ereceğine dair bir işaret yok” dedi.

Merkezin internet sitesinde yayınlanan bir analizde Naci, şu ifadeleri kullandı:

Bunun birçok nedeni var. Bunlar arasında, İsrail'deki aşırı sağcı hükümetin, Filistin davasını tasfiye etme yönündeki kendi vizyonunu çeşitli yollarla empoze etmek için savaşı istismar etme girişimi yer alıyor. Yine bunların arasında, ABD'nin bölge dosyalarında aktif olan ana uluslararası güç olarak rolünü teyit etme ve kendisine karşı çıkan taraflar arasındaki caydırıcılık düzeylerini ölçme çabaları da bulunuyor.

Naci, Gazze'deki savaşın yakın zamanda sona ereceğine dair hiçbir emarenin bulunmamasının nedenlerinden birinin de savaşın her iki tarafı ve onları destekleyen güçler açısından ‘zafer’ ve ‘yenilginin’ anlamının belirsizliği olduğuna dikkat çekti. İsrail'deki siyasi liderliğin, baştan beri tanımladığı manaya uygun bir ‘zafer’ elde edemediğini ve bu ‘zaferi’ başka yollardan aramaya başladığına işaret eden Naci, İsrail liderliğinin Hamas'ın tüm tutukluların serbest bırakılması yönündeki ​​talebini reddetmesini kendisi için bir ‘zafer’ olarak kullanmaya başladığını belirtti. Naci ayrıca İsrail yönetiminin, yaşadığı sivil, askeri ve ekonomik kayıplara rağmen ‘iki devletli çözüm’ ilkesine siyasi darbeler yöneltmeye çalıştığını ifade etti.

İsrail hükümetinin, Filistin devletinin tek taraflı tanınmasını reddeden bir karar taslağını 18 Şubat'ta oybirliğiyle onaylaması dikkat çekiyor. Karar Knesset'te de geniş bir onay aldı; 99 üye karara destek verirken, yalnızca dokuz temsilci karşı çıktı.


İsrail, Gazze'ye gece boyu düzenlediği saldırılarda onlarca Filistinliyi öldürdü

(AA)
(AA)
TT

İsrail, Gazze'ye gece boyu düzenlediği saldırılarda onlarca Filistinliyi öldürdü

(AA)
(AA)

Filistin resmi ajansı WAFA'nın haberine göre, İsrail güçleri gece boyu hava, kara ve denizden başta Gazze kent merkezi, Han Yunus ve Beyt Lahiya olmak üzere farklı noktalara yoğun saldırılar düzenledi.

İsrail ordusunun Gazze kent merkezi ile es-Sabra Mahallesi ve Han Yunus'un batı kesimine düzenlediği yoğun saldırılarda onlarca kişi öldü ve yaralandı.

İsrail ordusunun ayrıca savaş uçakları ve insansız hava araçları (İHA) ile Gazze kent merkezinin doğusundaki eş-Şaaf bölgesinde bulunan evlere düzenlediği saldırıda ölen ve yaralananlar oldu.

Gazze'nin güneyindeki Ez-Zeytun mahallesinde şiddetli çatışmalar yaşandı ve patlamalar duyuldu.

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya beldesinde bir evin bombalanması sonucu ölen ve yaralananlar oldu.

Gazze Şeridi'ndeki Eş-Şati Mülteci Kampı'na ise gece boyunca hava saldırısı gerçekleştirildi. Saldırıda çok sayıda kişi öldü ve yaralandı.

İsrail'in 7 Ekim'den bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda en az 12 bin 660’ı çocuk, 8 bin 570’i kadın olmak üzere 29 bin 606 Filistinli öldürüldü, 69 bin 737 kişi yaralandı.

Enkaz altında halen binlerce ölü olduğu bildirilirken, halkın sığındığı hastane ve eğitim kurumları hedef alınarak sivil altyapı da tahrip ediliyor.


Paris’te başlayan yeni müzakere süreci ateşkesi sağlayacak mı?

Kasım 2023'teki esir değişimi sırasında iki El Kassam savaşçısı iki mahkumla birlikte (Fransız Haber Ajansı- AFP)
Kasım 2023'teki esir değişimi sırasında iki El Kassam savaşçısı iki mahkumla birlikte (Fransız Haber Ajansı- AFP)
TT

Paris’te başlayan yeni müzakere süreci ateşkesi sağlayacak mı?

Kasım 2023'teki esir değişimi sırasında iki El Kassam savaşçısı iki mahkumla birlikte (Fransız Haber Ajansı- AFP)
Kasım 2023'teki esir değişimi sırasında iki El Kassam savaşçısı iki mahkumla birlikte (Fransız Haber Ajansı- AFP)

Hamas’tan önde gelen bir kaynak yaptığı açıklamada, arabulucuların, takas anlaşması ve ateşkes konusunda anlaşmaya varmak için yeni "Paris süreci" olarak bilinen müzakerelerin ayrıntılarını harekete aktarmadıklarını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın Arap Dünyası Haber Ajansı'na (AWP) göre kaynak, açıklamasında şunları söyledi: “Hamas müzakerelerde henüz bir şey elde etmedi ve müzakerelere dair sızıntıların çoğu medya aracılığıyla önce Gazze halkının örgüte baskı yapmasını sonra da bizzat Hamas’ın kendisine baskı yapmayı” amaçlıyor.

Ancak Beyrut’taki üst düzey bir Hamas lideri AWP'ye yaptığı açıklamada ilk aşamadaki müzakerelerin tamamlanması karşılığında, ateşkesin süresine ilişkin ayrıntılarda Hamas’ın esneklik gösterdiğini doğruladı.

Kaynak, Hamas heyetinin Kahire'de yetkili makamlarla birçok ayrıntıyı görüştüğünü ve Paris sürecinin son zamanlarda Kahire'de tartışılanların sınırları ve çerçevesi dahilinde işlemesini beklediklerini belirtti.

Kaynak, ateşkesin ilk aşamasının tüm sivil İsrailli rehinelerin serbest bırakılması olması konusunda Hamas’ın anlaşmaya vardığını kaydetti. Söz konusu kaynak rehine sayısının 40'ı geçmediğine ve yalnızca Hamas’ın elinde olmadıklarına, her İsrailli rehineye karşılık 15 ağır ceza almış ya da kronik hastalığı olan Filistinli mahkumun serbest bırakılacağına ve serbest bırakılan her İsrailli rehine için bir gün ateşkes ilan edileceğine işaret etti. Ayrıca anlaşmanın uygulanmasına başlamadan önce bir haftalık ateşkesin sağlanması için karşılıklı olarak isim ve detaylar üzerinde mutabakatın sağlanmasının beklendiğini ifade etti.

Kaynak, hareketin Gazze Şeridi'nin tüm bölgelerine çadırlar ve prefabrik evler de dahil olmak üzere kitlesel insani yardım sağlanması konusundaki ısrarını belirtti. Bunun yanında Gazze Şeridi'nin kuzeyinden güneyine doğru yerinden edilenlerin evlerine dönüşlerine ilişkin ayrıntılar üzerinde anlaşmaya varılması konusundan da bahsetti.

İslami Cihad Hareketi’nden bir kaynak da Arap Dünyası Haber Ajansı’na (AWP) yaptığı açıklamada, İslami Cihad’ın herhangi bir yeni teklif aldığını yalanlayarak İslami Cihad, Hamas ve diğer direniş örgütleri arasında, son zamanlarda Kahire'de önerilenlerle ilgili tartışmanın devam ettiğini belirtti.

Söz konusu kaynak, İslami Cihad ve Hamas hareketlerini tüm saha detaylarında bir araya getiren birlik duruşuna vurgu yaparak, İslami Cihad Hareketi’nin onayı olmadan hiçbir anlaşmanın hayata geçirilemeyeceğine inandığını ifade etti.


İsrail’in Suriye’deki saldırısında iki Hizbullah üyesi öldü

Bir İsrail askeri, Lübnan sınırına yakın bir topçu birliğinin yanında duruyor (Reuters)
Bir İsrail askeri, Lübnan sınırına yakın bir topçu birliğinin yanında duruyor (Reuters)
TT

İsrail’in Suriye’deki saldırısında iki Hizbullah üyesi öldü

Bir İsrail askeri, Lübnan sınırına yakın bir topçu birliğinin yanında duruyor (Reuters)
Bir İsrail askeri, Lübnan sınırına yakın bir topçu birliğinin yanında duruyor (Reuters)

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), İsrail’in Suriye’de, Lübnan sınırı yakınında düzenlediği saldırıda iki Hizbullah üyesinin öldüğünü bildirdi.

Şarku’l Avsat’ın Alemu’l Arabi haber ajansından aktardığına göre, SOHR tarafından bugün yapılan açıklamada, İsrail’in bu sabah erken saatlerde, Suriye-Lübnan sınırı yakınında Humus ile Şam kırsalı arasındaki bölgede sivil bir kamyonu füzeyle hedef aldığı bilgisi verildi.

Açıklamada, saldırı sonucu Lübnan uyruklu ve Hizbullah üyesi olan iki kişinin öldüğü ifade edildi.

SOHR Çarşamba günü de, İsrail’in Humus ve Suriye’nin merkezindeki kırsal bölgelerde bulunan yerleşim alanlarını hedef alması sonucu, aralarında iki Hizbullah üyesinin de bulunduğu 8 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de yaralandığını bildirmişti.

Özellikle İsrail ile Lübnan arasında sınır bölgesi, Gazze Şeridi’nde savaşın başladığı 7 Ekim’den bu yana İsrail ordusu ile Hizbullah arasında karşılıklı bombardımanlara sahne oldu.


İsrail’den bir heyet takas anlaşmasını Hamas ile görüşmek üzere Doha’ya gidiyor

İsrail’in Refah’a düzenlediği hava saldırılarında ağır hasar gören bir evdeki Filistinliler (AP)
İsrail’in Refah’a düzenlediği hava saldırılarında ağır hasar gören bir evdeki Filistinliler (AP)
TT

İsrail’den bir heyet takas anlaşmasını Hamas ile görüşmek üzere Doha’ya gidiyor

İsrail’in Refah’a düzenlediği hava saldırılarında ağır hasar gören bir evdeki Filistinliler (AP)
İsrail’in Refah’a düzenlediği hava saldırılarında ağır hasar gören bir evdeki Filistinliler (AP)

İsrail Savaş Konseyi, rehine ve tutuklu takas anlaşmasına ilişkin Hamas ile görüşmeleri sürdürmek üzere bir heyetin Katar’a gitmesine izin vermeyi kabul etti.

Şarku’l Avsat’ın Alemu’l Arabi haber ajansından (AWP) aktardığına göre, İsrailli yetkililer, müzakereci ve arabulucuların Paris’te yapacağı toplantının ardından, müzakerelerin planlandığı gibi gitmesi halinde anlaşmanın uygulanmasına yönelik bir takvim belirliyor.

İsrailli bir yetkili, anlaşmanın Ramazan ayından önce uygulamaya konmasını ve 10 Mart’ta yürürlüğe girmesinin beklendiğini bildirdi.

Tel Aviv heyetinin, birkaç gün içinde anlaşmanın ayrıntılarını görüşmek üzere Doha’ya gitmesinin planlandığı da belirtti.

İsrail Yayın Kurumu’nda kısa bir süre önce yer alan, Paris görüşmelerine aşina olan kaynaklara dayandırılan habere göre, Savaş Konseyi tarafından onaylanan yeni çerçeve kapsamında, toplamda yaklaşık altı hafta boyunca çatışmalar duracak.

İsrail, Gazze Şeridi’nin güneyinde yerinden edilenlerin kuzeydeki evlerine dönmeleri ve yeniden inşası konusunda da görüşecek.

Tel Aviv’deki kaynaklar, Ramazan ayı öncesinde mutabakata varılması konusunda iyimser olduklarını ve Kahire’de müzakere yapma ihtimalinin bulunduğunu ifade etti.

Ancak aynı zamanda bir güvenlik yetkilisi, potansiyel anlaşmanın Refah’ta bir kara operasyonunun uygulanmasını engellemeyeceğini söyledi.

Üst düzey bir İsrailli yetkili ise, “Hamas bazı taleplerinden vazgeçti ama biz hala bir anlaşmaya varmaktan uzağız” diye konuştu.