Moskova ve Tahran, Rusya'da İHA fabrikası kurmayı planlıyor

Fabrikada İran İHA’ları üretilmesi hedefleniyor.

Rusya ve İran, Ukrayna'nın hava savunmasına karşı yüksek hızda  insansız hava aracı (İHA) üretmeyi hedefliyor. (Arşiv-Reuters)
Rusya ve İran, Ukrayna'nın hava savunmasına karşı yüksek hızda insansız hava aracı (İHA) üretmeyi hedefliyor. (Arşiv-Reuters)
TT

Moskova ve Tahran, Rusya'da İHA fabrikası kurmayı planlıyor

Rusya ve İran, Ukrayna'nın hava savunmasına karşı yüksek hızda  insansız hava aracı (İHA) üretmeyi hedefliyor. (Arşiv-Reuters)
Rusya ve İran, Ukrayna'nın hava savunmasına karşı yüksek hızda insansız hava aracı (İHA) üretmeyi hedefliyor. (Arşiv-Reuters)

Moskova ve Tahran, Rusya'nın Ukrayna savaşında kullanması için en az 6 bin İran insansız hava aracı (İHA) üretim kapasiteli yeni bir fabrika inşa etmeyi planlıyor. Wall Street Journal’ın yetkililerden aktardığı haberine göre üst düzey bir İran heyeti fabrika için planlanan alanı ziyaret etmek ve projeyi başlatmak için ocak ayı başlarında Rusya'ya gitti.
Rusya ile müttefik olan bir ülkeden yetkililere göre iki ülke, Ukrayna hava savunmasını zor durumda bırakacak yüksek hızlı bir İHA üretmeyi hedefliyor. Yetkililer, santralin inşasına ilişkin görüşmelerin, iki ülke yetkililerinin 3 Ocak'ta Moskova'nın 600 mil doğusundaki Rusya'nın Yelabuga kasabasına yaptıkları saha ziyaretiyle gerçekleştiğini bildirdi. Yetkililer, İran heyetine İran Devrim Muhafızları Ordusu Havacılık ve Uzay Kuvvetleri Araştırma ve Kendi Kendine Yeterlilik Cihad Örgütü Başkanı Tuğgeneral Abdullah Mehrabi ve ABD'nin ülkenin insansız hava araçlarını geliştirmek ve inşa etmek için merkezi olduğunu belirttiği kilit bir silah üreticisi olan İran'ın Kudüs Havacılık Endüstrisi'nin CEO'su Casim Damavandiyan'ın liderlik ettiğini aktardı. Yetkililer, İHA fabrikasının Rusya ile İran arasındaki bir milyar dolarlık bir anlaşmanın parçası olduğunu bildirdi. Ayrıca Moskova'nın İran'a Ukrayna'daki savaş sırasında ele geçirilen silahları sağladığını belirterek Tahran'ın mühendisliğini kopyalamaya çalıştığını vurguladı.
ABD'li yetkililer, Tahran'ın Moskova'ya Ukrayna'daki askeri ve sivil hedefleri vurmak için kullandığı yüzlerce İHA'yı şimdiden sağladığını kaydetti. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, Rusya ve İran'ın ‘tam bir savunma ortaklığı’ geliştirdiği konusunda uyarıda bulundu. Beyaz Saray, Moskova'nın İranlı pilotları yıl sonuna kadar Tahran'a gönderme niyetiyle Rus savaş uçaklarını kullanmaları için eğittiği bilgisini paylaştı.  
ABD ve Ukraynalı yetkililer, bugüne kadar İran'ın çoğunlukla Rusya'ya Şahid-136 olarak bilinen kamikaze İHA’larını tedarik ettiğini bildirdi.
Rusya, soğuk kış aylarında Ukrayna’nın elektrik ihtiyacını kesintiye uğratmak amacıyla İHA’lar ile ülkenin şebekelerini hedef aldı. Zamanla, Ukrayna hava savunması İHA tehdidini büyük ölçüde etkisiz hale getirdi. Şahit-136, pervane motorlarına sahip yavaş hareket eden ve gürültülü bir İHA ve bu da tespit edilmesini ve vurulmasını kolaylaştırıyor. Ukrayna hava kuvvetlerine göre geçtiğimiz sonbaharda, ülke üzerinde görünmeye başlamasından bu yana 540’ı aşkın İHA düşürüldü.



Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
TT

Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)

Yerel medyaya göre Tunus'ta bir mahkeme dün Milletvekili Ahmed Seydani'yi, ülkenin son sel felaketinin ardından sosyal medyada Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırdı.

Seydani, bu ayın başlarında, Tunus'un çeşitli bölgelerinde altyapıya zarar veren sellere neden olan olağanüstü yağışların ardından Saïd'in iki bakanla yaptığı görüşmeyle ilgili Facebook'ta yaptığı, "Cumhurbaşkanı, yetki alanını resmi olarak yollara ve su borularına genişletmeye karar verdi. Görünüşe göre yeni unvanı Sanitasyon ve Yağmur Suyu Drenajı Başkomutanı olacak” yorumu nedeniyle tutuklandı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Seydani'nin avukatı Husameddin Bin Atya ajansa yaptığı açıklamada, müvekkilinin Telekomünikasyon Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca yargılandığını ve bu maddenin “Kamu iletişim ağları aracılığıyla kasıtlı olarak başkalarına zarar veren veya huzurunu bozan herkesi” bir ila iki yıl hapis ve 100 ila 1.000 dinar (yaklaşık 300 avro) para cezası öngördüğünü söyledi.

Tunus'ta geçen ay 70 yıldan fazla süredir görülen en şiddetli yağışların ardından en az beş kişi hayatını kaybetti, birçok kişi ise hala kayıp durumunda.


BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
TT

BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)

Sudan'daki bağımsız uluslararası araştırma misyonu dün, geçen ekim ayında "Hızlı Destek Kuvvetleri"nin (HDK) eline geçmesinden bu yana birçok vahşete tanık olan Sudan'ın el Faşir kentinde "soykırım eylemlerinin" meydana gelmesini kınadı.

Birleşmiş Milletler misyonu, Sudan'ın batı Darfur bölgesindeki bu şehirde HDK'nin sistematik eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun soykırım niyeti olduğu sonucuna varan bir rapor yayınladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre ABD Hazine Bakanlığı, el Faşir'deki suistimalleri nedeniyle üç HDK komutanına yaptırım uyguladı. Bakanlık, bu kişilerin HDK'nin şehri ele geçirmesinden önce 18 ay süren el Faşir kuşatmasında yer aldığını belirtti.


Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
TT

Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)

Tıp dergisi The Lancet’te yayımlanan bir araştırma, Gazze Şeridi’nde süren savaşın ilk 16 ayında 75 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Bu rakamın, o dönemde yerel makamlarca açıklanan bilançodan en az 25 bin daha fazla olduğu belirtildi.

Çalışma ayrıca, Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı’nın hayatını kaybedenler arasında kadınlar, çocuklar ve yaşlıların oranına ilişkin yayımladığı verilerin doğruluğunu teyit etti.

Araştırmaya göre, 7 Ekim 2023 ile 5 Ocak 2025 tarihleri arasında yaklaşık 42 bin kadın, çocuk ve yaşlı yaşamını yitirdi. Bu ölümler, Gazze savaşında meydana gelen toplam can kayıplarının yüzde 56’sını oluşturdu.

Ekonomist, demograf, epidemiyolog ve saha araştırmacılarından oluşan yazar ekibi, The Lancet Global Health dergisinde kaleme aldıkları makalede, “Mevcut bulgular birlikte değerlendirildiğinde, 5 Ocak 2025’e kadar Gazze Şeridi nüfusunun yüzde 3 ila 4’ünün şiddet sonucu hayatını kaybettiğine işaret etmektedir. Ayrıca çatışmanın dolaylı etkileri nedeniyle çok sayıda şiddet dışı ölüm de kaydedilmiştir” ifadelerine yer verdi.

Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısı tartışma konusu olmaya devam ederken, üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi geçen ay İsrailli gazetecilere yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamlarının topladığı verilerin büyük ölçüde doğru olduğunu söylemişti. Bu açıklama, aylardır süren resmi şüphelerin ardından dikkat çekici bir tutum değişikliği olarak değerlendirildi.

Söz konusu yetkili, Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırıları sonucu yaklaşık 70 bin Filistinlinin hayatını kaybettiğini, bu sayıya kayıpların dahil olmadığını aktardı.

Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamları ise İsrail saldırıları nedeniyle doğrudan hayatını kaybedenlerin sayısının 71 bini aştığını, Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana 570’ten fazla kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi.

gbrhy
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta İsrail'in düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden yakınlarının cenaze namazını kılan Filistinliler (EPA)

Geçtiğimiz yıl The Lancet’te yayımlanan bir başka araştırmada, savaşın ilk dokuz ayında Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısının, Filistin Sağlık Bakanlığı verilerinde açıklanandan yaklaşık yüzde 40 daha düşük tahmin edildiği bildirilmişti.

Yeni çalışma da resmi vefat sayısının gerçek rakamın oldukça altında kaldığına işaret etti. Araştırma, Gazze Şeridi genelini temsil edecek şekilde özenle seçilen 2 bin aileyle yapılan bir ankete dayanıyor. Katılımcılardan, aile fertleri arasındaki ölümlere ilişkin ayrıntılı bilgi vermeleri istendi. Saha çalışması, Filistin’de ve bölgenin diğer kısımlarında yürüttükleri çalışmalarla tanınan deneyimli Filistinli kamuoyu araştırmacıları tarafından gerçekleştirildi.

Londra’daki Royal Holloway, University of London bünyesinde görev yapan ve çatışmalardaki can kayıplarının hesaplanması üzerine 20 yılı aşkın süredir çalışan ekonomist Michael Spagat, hakemli olarak yayımlanan araştırmanın yazarlarından biri olarak, yeni bulguların Ekim 2023 ile Ocak 2025 arasında Gazze Şeridi’nde 8 bin 200 ölümün yetersiz beslenme ya da tedavi edilemeyen hastalıklar gibi dolaylı etkilerden kaynaklandığını gösterdiğini belirtti.

Çalışma, İsrail saldırılarının en yoğun ve en ölümcül dönemini kapsarken, Gazze Şeridi’ndeki insani krizin en ağır safhasını içermiyor. Birleşmiş Milletler (BM) destekli uzmanlar, geçen yıl ağustos ayında Gazze Şeridi’nde kıtlık ilan etmişti.

Araştırmacılar, nihai ve kesin bir can kaybı sayısına ulaşmanın uzun zaman ve önemli kaynaklar gerektireceğini vurgulayarak, kendi bulguları da dahil olmak üzere mevcut tüm tahminlerin geniş hata payları içerdiğine dikkat çekti.