Sudan: Hamideti’den çerçeve anlaşmadan geri çekilme halinde kaos uyarısı

Hamideti’nin Egemenlik Konseyi'nin diğer üyeleriyle arasındaki büyük anlaşmazlıkların işaretleri ortaya çıktı.

Muhammed Hamdan Daklu (AFP)
Muhammed Hamdan Daklu (AFP)
TT

Sudan: Hamideti’den çerçeve anlaşmadan geri çekilme halinde kaos uyarısı

Muhammed Hamdan Daklu (AFP)
Muhammed Hamdan Daklu (AFP)

Sudan'daki geçici yönetim Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı ve Hızlı Destek Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti), ‘çerçeve anlaşmadan’ geri çekilme halinde ülkenin güvenlik kaosuna sürükleneceği konusunda uyardı. Hamideti, ülkenin içinde bulunduğu krizden tek çıkış yolunun çerçeve anlaşmaya mutlak destek verilmesi olduğunu bir kez daha vurguladı. Hamideti bu açıklamayı, Egemenlik Konseyi Üyesi Şemseddin Kebbaşi’nin, çerçeve anlaşmayı ve taraflarını küçümseyen sözler sarf etmesinden birkaç saat sonra yaptı. Hamideti ayrıca 25 Ekim darbesinin amacına ulaşamadığını da belirtti.
Çerçeve anlaşmayı kendisine mal etmeye ve tek başına arkasında durmaya çalıştığı yönündeki iddiaları yalanlayan Hamideti, isim vermeden kendisini eleştirenlerle ilgili şunları söyledi:
“Çerçeve anlaşmayı hazırlayan, taraflarını belirleyen onlar ve anlaşmanın arkasında benim olduğumu söylüyorlar. Fakat bu doğru değil. Ben anlaşmayı hazır halde buldum. Şimdi anlaşmayı yetersiz ve taraflarını sayıca az olarak tanımlayanları, önceden belirlenmiş ve isimleri yazılmış olarak buldum. Oysa bu tartışmalar sırasında Darfur'un el-Cenine şehrinde olduğum için çalışmalara katılmadım.”
Daklu, ismini anmadığı Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan ile başka bir anlaşma imzaladıklarını açıkladı. Bunun, Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve çerçeve anlaşmanın dayanağı olan geçici anayasa taslağının ve siyasi sürecin taraflarını belirleyen anlaşma olabileceği düşünülüyor. Daklu konuyla ilgili olarak, “Ben bu anlaşmadan başka hiçbir şeye katılmadım. Bu anlaşmayı (Burhan’a atıfla) birlikte imzaladık ve çekmecelerde kilitli halde. Sakın sizi kandırmalarına izin vermeyin” şeklinde konuştu. Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Burhan ve Egemenlik Konseyi Üyesi Kebbaşi’nin çerçeve anlaşmayı ve taraflarını küçümseyen son açıklamalarına değinen Daklu, “Anlaşmaya vardığımız ve birlikte imzaladığımız şeylerin üzerinden atlamaya çalışıyorlar. Sözlerinizi tutun, çünkü değişimden sonra inandırıcılığımızı kaybettik” ifadelerini kullandı.
Orgeneral Burhan, birkaç gün önce tarafların katılımı olmadan anlaşmanın belli bir kesim tarafından pazarlanmasını kimsenin kabul etmeyeceğini belirterek, ordunun tek taraflı olarak anlaşmayı sürdürmeyeceğini açıklamıştı. Egemenlik Konseyi Üyesi Kebbaşi’nin sözleriyle konuşmasını güçlendiren Orgeneral Burhan, “Anlaşmayı imzalamak yeterli değil” dedi. Orgeneral Burhan’ın sözleri, 5 Aralık’ta siviller, silahlı kuvvetler ve Hızlı Destek Güçleri arasında imzalanan çerçeve anlaşmadan geri çekilme sinyali olarak değerlendirildi.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Hamideti, çerçeve anlaşma konusunda kendisi ile Egemenlik Konseyi'nin geri kalan üyeleri arasında derin anlaşmazlıkların olduğu şeklinde yorumlanabilecek şu sözleri sarf etti:
“Ben bir yanayım, halkın geri kalanı bir yana. Ben egemen bir konsey tanımıyorum, askeri bir konsey tanımıyorum... Aksine, sadece Sudan'ın rönesansını sağlayacak değişimi biliyorum.”
Darbecilerin iktidarda kalma olasılığını küçümseyen Hamideti, “İktidar için gerekli olanları karşılayamazken, iktidarda kalmaya nasıl devam edeceksiniz? 13 ayı aşkın süredir hükümet kuramadık. Eğer Sudan'ı parçalayıp istikrarsızlık yaratmak istemiyorsanız çerçeve anlaşmayı tamamlayalım. Çünkü bu anlaşmayı karşılıklı uzlaşarak, kabul ettik” diye konuştu.
Hartum'un kuzeyinde halka hitaben dün (Salı) yaptığı konuşmada, ülkedeki krizden tek çıkış yolunun Batı ülkeleri, Körfez ülkeleri ve Afrika ülkeleri tarafından desteklenen çerçeve anlaşma ve sivil bir hükümetin kurulmasına destek vermek olduğunu söyleyen Hamideti, “Madem uluslararası, bölgesel ve Körfez bölgesinin desteğini aldık, o zaman bu anlaşmayı sürdürmeliyiz. Bu koşullarda iktidarda kalmaya devam etmemiz çok zor. Zira devlet, imkanları olmadığı ve bunları nereden temin edeceğini bilmediğinden bırakın üreticileri desteklemeyi, maaş bile veremiyor” ifadelerini kullandı.
Uluslararası destekçilerin anlaşma kapsamında kurulan sivil hükümete yardım sağlayarak geçişi destekleme taahhüdünde bulunduklarını hatırlayan Hamideti, tüm askeri tarafların çerçeve anlaşmaya katıldığının altını bir kez daha çizerek “(Anlaşmayı) Satır satır hazırladılar ve şimdi sayıca az olarak nitelendirdikleri sekiz-dokuz tarafı belirleyip onlarla (anlaşmayı) imzaladılar. Onlara bu anlaşmanın uygulanamayacağını söyledim. Onlar da bana anlaşmayı uygulayabilecekleri ve bu anlaşmayla birlikte ilerleyebilecekleri konusunda güvence verdiler” dedi.
Darbenin ardından askerler arasında yaşanan anlaşmazlıkları da ortaya çıkaran Hamideti, “25 Ekim değişikliği, belli bir tarafı iktidara getirmek için değil, anlaşma çıkmaza girdiğinden katılımı genişletmek içindi. Ama açıklama yapılır yapılmaz işler tersine döndü. Her birimiz ayrı ayrı yollardan yürüdük” şeklinde konuştu.
Geriye gitmeden çerçeve anlaşma ile ilerleme çağrısında bulunan Hamideti, şunları söyledi:
“Bu anlaşmadan geri adım atmayacağız, ilerleyelim, hükümeti kuralım. Benim ve (Orgeneral Burhan'a atıfla) arkadaşımın iktidarın dışında olduğumuzu bilsinler.”



Hamas, Netanyahu'yu Gazze'deki ateşkes girişimlerini kasten engellemekle suçladı

Hamas Siyasi Bürosu Başkanı İsmail Heniye ve İslami Cihat Hareketi Genel Sekreteri Ziyad en-Nahale, Gazze'deki ateşkes teklifini görüşüyor (Reuters)
Hamas Siyasi Bürosu Başkanı İsmail Heniye ve İslami Cihat Hareketi Genel Sekreteri Ziyad en-Nahale, Gazze'deki ateşkes teklifini görüşüyor (Reuters)
TT

Hamas, Netanyahu'yu Gazze'deki ateşkes girişimlerini kasten engellemekle suçladı

Hamas Siyasi Bürosu Başkanı İsmail Heniye ve İslami Cihat Hareketi Genel Sekreteri Ziyad en-Nahale, Gazze'deki ateşkes teklifini görüşüyor (Reuters)
Hamas Siyasi Bürosu Başkanı İsmail Heniye ve İslami Cihat Hareketi Genel Sekreteri Ziyad en-Nahale, Gazze'deki ateşkes teklifini görüşüyor (Reuters)

Gazze Şeridi'nde devam eden savaşı durdurmak için ateşkese varma girişimleri 250 gündür sekteye uğrayan Hamas hareketi, ABD Dışişleri Bakanı Anthony Blinken'a İsrail'e baskı yapması çağrısında bulundu.

Hamas yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Joe Biden'ın ateşkes ve tutukluların serbest bırakılması önerisini olumlu ve sorumlu bir şekilde karşıladığını belirtirken, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'yu kasıtlı olarak savaşı durdurmaya karşı çıkmakla suçladı.

Barışı sağlama çabaların arabuluculuk yapan Mısır ve Katar, 37.000'den fazla kişinin ölümüne, 85.000'den fazla kişinin yaralanmasına neden olan mevcut savaşı durdurmak için Biden'ın teklifine Hamas'tan dün akşam (Salı) cevap aldıklarını duyurdu.

Katar ve ABD Dışişleri Bakanları Şeyh Muhammed bin Abdulrahman Al Sani ve Anthony Blinken’ın dün (Çarşamba) Doha'da düzenlediği basın toplantısında Blinken, savaşın durdurulamamasından Hamas'ın sorumlu olduğunu belirtti.

Ancak Hamas, ABD'li bakanın sözlerini "İsrail'i aklama ve Gazze'deki ateşkesin bozulmasından sorumlu tutmama girişimi" olarak değerlendirdi.

Hamas, "Son öneriyi ve ateşkese varılması ile tutukluların serbest bırakılması yönündeki tüm önerileri olumlu ve sorumlu bir şekilde ele aldık. Blinken, İsrail'in son ateşkes önerisini onayladığından bahsetmeye devam ediyor, ancak İsrail'in net bir onayını duymadık" ifadelerini kullandı.

Hamas’ın açıklamasında, ABD politikalarının İsrail'e "ABD'nin siyasi ve askeri koruması altında" suç olarak nitelendirdiği şeyi tamamlama fırsatı verdiğine işaret edildi ve "Blinken, öldürme ve yok etme misyonunu tamamlamaya kararlı olan İsrail'e baskı yapmalıdır" ifadeleri yer aldı.