Suriye rejim bölgelerinde deprem sebebiyle ölümler artıyor

Arap coğrafyasından liderler Esed’e taziye mesajları gönderiyor.

Rusya ve Suriye askerleri Suriye’nin kuzeyindeki Halep’te depremde hasar gören binaları denetledi. (AP)
Rusya ve Suriye askerleri Suriye’nin kuzeyindeki Halep’te depremde hasar gören binaları denetledi. (AP)
TT

Suriye rejim bölgelerinde deprem sebebiyle ölümler artıyor

Rusya ve Suriye askerleri Suriye’nin kuzeyindeki Halep’te depremde hasar gören binaları denetledi. (AP)
Rusya ve Suriye askerleri Suriye’nin kuzeyindeki Halep’te depremde hasar gören binaları denetledi. (AP)

Suriye Sağlık Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, Halep, Lazkiye, Hama, İdlib kırsalı ve Tartus’taki can kaybının 812’ye, yaralı sayısının ise bin 449’a yükseldiğini duyurdu. Bu verilere rejim güçlerinin kontrolü dışındaki bölgelerin dahil olmadığı bildirildi.
Ölü sayısı artarken Suriye ile dayanışma da devam ediyor.
Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Ahmed Fehmi yaptığı açıklamada, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi’nin dün Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini duyurdu. Açıklamaya göre Sisi depremde hayatını kaybedenler için taziyelerini iletirken, Mısır’ın bu acı felakette Suriye hükümeti ve halkıyla dayanışma içinde olduğunu vurguladı. Suriye’ye bu konuda mümkün olan her türlü yardımın sağlanması yönünde talimatlar verildiği kaydedilen açıklamada ayrıca, görüşme sırasında Esed’in iki ülkeyi ve iki kardeş halkı birbirine bağlayan tarihi ve kardeşçe ilişkilerden duyduğu gururu dile getirdiği kaydedildi.
Suriye resmi haber ajansı SANA’nın aktardığına göre Esed, Umman Sultanı Heysem bin Tarık’dan bir telefon aldı. Tarık görüşme sırasında ‘Umman halkının, yıkıcı deprem felaketi sonucunda kardeş Suriye halkıyla dayanışma içinde olduğunu’ ifade etti. Ajansın aktardığına göre Umman Sultanı görüşmede şu ifadelere yer verdi:
“Sultanlık bu felaketin üstesinden gelmek için gerekli olan her durumda Suriye’nin yanında olacaktır. Suriye hükümetinin bu felaketin üstesinden gelme çabalarını desteklemek ve yardım sağlamak için acil yardım gönderilecek.”
Esed ayrıca Bahreyn Kralı Hamad bin İsa Al Halife’den depremde yaşamını yitirenler için taziye dileklerini dile getirdiği bir telefon aldı. SANA’ya göre, Kral ‘Bahreyn Krallığı’nın hükümet ve halkı ile, Suriye Arap Cumhuriyeti ile dayanışma ve bu felaketin üstesinden gelmek için Suriye hükümetinin çabalarına yardım ve destek sağlamaya hazır olduğu vurgulandı.
SANA, Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun’un da Esed ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirerek, depremde ölenler için başsağlığı dilediğini belirtti. Cezayir’in Suriye ile dayanışma içinde olduğunu ve bu acı trajedinin yoğunluğunu ve etkilerini hafifletmek için her türlü çabayı göstermeye hazır olduğunu vurguladı. Ajans ayrıca Esed’in ‘depremden etkilenen bölgelerdeki insanlara yardım sağlamak amacıyla arama kurtarma operasyonlarına katılmak üzere sivil savunma ekiplerinin ve insani yardım uçakları gönderen Cezayir hükümetine ve halkına teşekkürlerini dile getirdiğini’ aktardı.
Ajansın haberinde Esed’in İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’den bir telefon aldığı belirtildi. Reisi’nin söz konusu telefon görüşmesinde ‘iki ülkeyi birbirine bağlayan stratejik ilişkilere dayalı ve insani ilkelerden hareketle, İran’ın bu zor koşullarda Suriye halkıyla dayanışma göstermekten, acının etkilerini hafifletmek ve Suriye hükümetinin bu konudaki bitmek bilmeyen çabalarına destek vermekten başka bir şey yapmasının mümkün olmadığını’ belirttiği kaydedildi.
SANA ayrıca Esed’in Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye’den ‘depremde yaşamını yitirenler için taziye mesajı’ aldığını bildirdi.
Ayni yardımlarla ilgili olarak, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan, Suriye ve Türkiye’de depremden etkilenenlere yönelik 100 milyon dolar yardım sağlanması için talimat verdiği aktarıldı. BAE Savunma Bakanlığı ‘Cesur Şövalye 2’ çalışmasını başlattığını duyurdu. Söz konusu çalışma, sahra hastanesi sağlanmasını, arama kurtarma desteği sunulmasını, Suriye’de yiyecek ve çadır gönderilmesini ve Türkiye’ye de yardımların ulaştırılmasını kapsıyor. Suriye resmi haber ajansı SANA, depremden etkilenenler için yardım taşıyan iki Irak uçağının Şam Havaalanı’na geldiğini, ayrıca Irak’ın bugün Bağdat’tan bir akaryakıt konvoyunun yola çıkmasının yanı sıra yardım sağlamak için bir ‘hava köprüsü’ kuracağını da bildirdi. SANA’ya göre gıda ve tıbbi yardım taşıyan İran’a ait bir uçak da Şam Havaalanı’na ulaştı. Bugün ikinci bir yardım uçağı Halep Havaalanı’na vardı. Üçüncü bir uçak da Lazkiye’ye iniş yaptı.
Aynı kapsamda Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, askeri uçaklarla Suriye’ye acil yardım gönderilmesi için talimat verdi. Diğer yandan Cezayir’e ait bir yardım uçağı, arama kurtarma çalışmalarına katılmak üzere bir sivil savunma ekibi ve 17 ton insani yardım ile Halep Havalimanı’na ulaştı.
Rusya, Suriye’de konuşlanmış Rus kuvvetleri tarafından dağıtılan insani yardımın da ulaştırıldığını duyurdu. Suriye’ye diğer ülkelerden de yardımlar gönderildi.
Katar Dışişleri Bakanlığı da Türkiye ve Suriye’de depremden etkilenen bölgelere gönderilecek 10 bin mobil konut tahsis ettiğini açıkladı.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.